Đề cương Môn học tâm lý học tội phạm

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI 1 TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ BỘ MÔN TÂM LÍ HÀ NỘI 2013 2 BẢNG TỪ VIẾT TẮT BT BT CAND Công an nhân dân GV Giảng viên GVC Giảng viên chính KTĐG Kiểm tra.

Trang 1

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ

BỘ MÔN TÂM LÍ

HÀ NỘI - 2013

Trang 2

BẢNG TỪ VIẾT TẮT

CAND Công an nhân dân

GV Giảng viên GVC Giảng viên chính KTĐG Kiểm tra đánh giá

TC Tín chỉ

Trang 3

TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI KHOA PHÁP LUẬT HÌNH SỰ

BỘ MÔN TÂM LÍ

Hệ đào tạo: Cử nhân luật

Tên môn học: Tâm lí học tội phạm

Số tín chỉ: 02

Loại môn học: Tự chọn

1 THÔNG TIN VỀ GIẢNG

1 TS Bùi Kim Chi – GVC, Trưởng Bộ môn

Văn phòng Bộ môn tâm lí

Khoa luật hình sự - Trường Đại học Luật Hà Nội

2 MÔN HỌC TIÊN QUYẾT

Tâm lí học đại cương

Trang 4

3 TÓM TẮT NỘI DUNG MÔN HỌC

Tâm lí học tội phạm là ngành khoa học tâm lí ứng dụng trang bị cho người học những kiến thức cơ bản về các khía cạnh tâm lí của những hiện tượng tâm lí nảy sinh trong quá trình hoạt động phạm tội của các tội phạm, nhằm phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội phạm, góp phần bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội

Trên cơ sở đó người học có thể vận dụng những tri thức tâm lí cần thiết

để giải quyết các vấn đề trong lĩnh vực hoạt động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội phạm một cách có hiệu quả

4 NỘI DUNG CHI TIẾT CỦA MÔN HỌC

Vấn đề 1 Đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu của tâm

lí học tội phạm

1.1 Sơ lược lịch sử phát triển của tâm lí học tội phạm

1.2 Đối tượng, nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

1.3 Các phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

1.4 Vị trí, vai trò của tâm lí học tội phạm

Vấn đề 2 Nhân cách người phạm tội

2.1 Khái niệm nhân cách người phạm tội

2.2 Cấu trúc nhân cách người phạm tội

2.3 Các kiểu nhân cách người phạm tội

2.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách người phạm tội

Vấn đề 3 Phân tích tâm lí hành vi phạm tội

3.1 Các khái niệm cơ bản

3.2 Cấu trúc tâm lí của hành vi phạm tội

3.3 Hậu quả tâm lí của hành vi phạm tội

Vấn đề 4 Tâm lí nhóm tội phạm

4.1.Khái niệm, đặc điểm tâm lí của nhóm tội phạm

4.2 Các loại nhóm tội phạm

4.3 Đặc điểm tâm lí của thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

4.4 Khía cạnh tâm lí của người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội

Trang 5

Vấn đề 5 Tâm lí phòng ngừa tội phạm

5.1 Khái niệm phòng ngừa tội phạm

5.2 Đặc trưng của phòng ngừa tâm lí

5.3 Các lí thuyết tâm lí về phòng ngừa tội phạm

5 MỤC TIÊU CHUNG CỦA MÔN HỌC

3 Hiểu được tâm lí của các chủ thể tham gia hoạt động phòng ngừa, phát hiện, đấu tranh chống tội phạm và các yếu tố tâm lí ảnh hưởng đến họ;

4 Hiểu được các yêu cầu nghề nghiệp của hoạt động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội phạm, từ đó làm sáng tỏ các phẩm chất tâm lí nghề nghiệp cần thiết đối với người cán bộ trong từng hoạt động tố tụng cụ thể;

5 Hiểu được các khía cạnh tâm lí trong các hoạt động phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống tội phạm

3 Hình thành, phát triển kĩ năng tham vấn, tư vấn trong hoạt động nghề nghiệp

Trang 6

* Về thái độ

1 Hình thành thái độ đúng đắn, nghiêm túc, say mê học tập, nghiên cứu;

2 Hình thành ý thức chủ động, sáng tạo trong việc tự học tập;

3 Nâng cao ý thức trách nhiệm đối với các hoạt động của nhóm;

4 Hình thành thái độ đạo đức nghề nghiệp

5.2 Các mục tiêu khác

1 Hình thành các phẩm chất nhân cách nghề nghiệp phù hợp với yêu cầu của thời kì hội nhập;

2 Hình thành kĩ năng giao tiếp, ứng xử trong cộng đồng;

3 Hình thành tác phong sống và làm việc hiện đại, khoa học;

4 Hình thành và phát triển năng lực tư duy sáng tạo, độc lập, có phê phán;

5 Hình thành kĩ năng lập luận, thuyết trình;

6 Hình thành và phát triển kĩ năng làm việc theo nhóm

6 MỤC TIÊU NHẬN THỨC CHI TIẾT

1A2 Nêu được

đối tượng nghiên

cứu của tâm lí học

tội phạm

nhiệm vụ của tâm

lí học tội phạm

1A4 Trình bày

1B1 Xác định được nét đặc trưng

về đối tượng nghiên cứu của tâm

lí học tội phạm với các ngành tâm lí học ứng dụng khác

1B2 Xác định được nét đặc trưng

về nhiệm vụ của tâm lí học tội phạm

1C1 Đánh giá,

nhận xét được

về đối tượng, nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

nhận xét được hiệu quả của việc sử dụng 8

Trang 7

1B3 Phân tích được nội dung cơ bản của 8 phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

1B4 Giải thích được 8 phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

nhận xét được

vị trí, vai trò của tâm lí học tội phạm

khái niệm nhân

2B2 Xác định được

cấu trúc nhân cách người phạm tội

2B3 Phân tích được cấu trúc nhân cách người phạm tội

2B4 Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân

2C1 Phân biệt

được các kiểu nhân cách người phạm tội

2C1 Phân biệt

được các thành phần cấu trúc của nhân cách người phạm tội

nhận xét được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách người

Trang 8

2B5 Giải thích được vai trò của từng yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách người phạm tội

khái niệm nguyên

khái niệm cấu trúc

3B1 Phân tích được khái niệm hành vi phạm tội

3B2 Phân tích được nguyên nhân của hành vi phạm tội

3B3 Phân tích được cấu trúc tâm lí của hành vi phạm tội

3B4 Phân tích

được hậu quả tâm

lí của hành vi phạm tội

3B5 Giải thích được hậu quả tâm

lí của hành vi

3C1 Bình luận

được khái niệm nguyên nhân của hành vi

3C3 Đưa ra được quan điểm của cá nhân về hậu quả tâm lí của hành vi phạm tội

Trang 9

khái niệm tâm lí

của nhóm tội

được khái niệm

của các loại nhóm

4B2 Phân tích được đặc điểm tâm

lí của nhóm tội phạm

4B3 Phân tích được đặc điểm của các loại nhóm tội phạm

4B4 Phân tích được các đặc điểm tâm lí đặc thù của của thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

4B5 Phân tích được các đặc điểm tâm lí đặc thù của nhóm người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội

4B6 Giải thích

được các đặc điểm tâm lí đặc thù của

4C1 Đưa ra được ý kiến của

cá nhân về nhóm tội phạm

4C2 Đưa ra

được ý kiến của

cá nhân về các loại nhóm tội phạm

4C3 Đưa ra

cá nhân về thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

nhận xét được các đặc điểm tâm lí đặc thù của nhóm người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội

Trang 10

trong nhóm tội

khái niệm phòng

5B3 Giải thích

được sự khác nhau của các lí thuyết tâm

lí về phòng ngừa tội phạm.

5B4 Phân tích được các lí thuyết tâm lí về phòng ngừa tội phạm.

5C1 Đưa ra

cá nhân về phòng ngừa tội phạm

5C2 Đưa ra

cá nhân về các phương pháp phòng ngừa tội phạm

5C3 So sánh

được các lí thuyết tâm lí về phòng ngừa tội phạm.

Trang 11

B TÀI LIỆU THAM KHẢO BẮT BUỘC

1 Trường Đại học Luật Hà Nội, Tâm lí học đại cương, Nxb CAND,

2 Lê Văn Cương (Chủ biên), Tội phạm và vấn đề chống tội phạm

(Lứa tuổi vị thành niên), Nxb CAND, Hà Nội, 1999

3 Đặng Thanh Nga – Trương Quang Vinh, Người chưa thành niên

phạm tội Đặc điểm tâm lí và chính sách hình sự, Nxb Tư pháp, Hà

Trang 13

- Giới thiệu đề cương môn học;

tổng quan về môn học; giới thiệu các BT lớn; gợi ý để sinh viên

tự đề xuất đề tài

- Xác định được nét đặc trưng về đối tượng và nhiệm vụ nghiên cứu của tâm lí học tội phạm với các ngành tâm lí học ứng dụng khác

- Phân tích nội dung cơ bản của

8 phương pháp nghiên cứu của tâm lí học tội phạm

* KTĐG: Nhận BT cá nhân,

BT nhóm và BT lớn

- Đọc đề cương môn học

- Chuẩn bị câu hỏi về đề cương

và các tài liệu học tập

- Phân tích nội dung cơ bản các kiểu nhân cách người phạm tội

- Phân tích được các yếu tố ảnh hưởng đến sự hình thành nhân cách người phạm tội

- Chuẩn bị câu hỏi và tình huống thảo luận GV đã giao và những câu

Trang 14

hỏi tình huống khác

- Tham gia tích cực vào quá trình thảo luận trên lớp

Tự NC 1 giờ

TC Nghiên cứu tài liệu và làm BT cá nhân, BT nhóm

Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương

pháp học tập; chỉ dẫn khai thác các nguồn tài liệu

- Thời gian: Từ 8h00 đến 11h00 thứ sáu

- Địa điểm: Văn phòng Bộ môn tâm lí (Phòng 504, K3)

- Phân tích các yếu tố cấu thành nên các thành phần cấu trúc tâm lí của hành vi phạm tội

* Đọc: Chương IV Giáo

trình tâm lí học tư pháp, Trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb CAND, Hà Nội,

- Giải thích được hậu

quả tâm lí của hành vi phạm tội

* Đọc: Tội phạm và vấn

đề chống tội phạm (Lứa

tuổi vị thành niên), Lê Văn

Cương (Chủ biên), Nxb CAND, Hà Nội, 1999

* Tóm tắt những nội dung chính trong tài liệu

LVN 1 giờ

TC Thảo luận vấn đề theo nhóm

Trang 15

ra được quan niệm của

cá nhân về từng kiểu nhân cách người phạm tội

- Chuẩn bị câu hỏi và tình huống thảo luận GV đã giao và những câu hỏi tình huống khác

Tự NC 1 giờ

TC Nghiên cứu tài liệu và làm BT cá nhân, BT nhóm

- Phân tích đặc điểm của các

loại nhóm tội phạm

- Phân tích các đặc điểm tâm

lí đặc thù của thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

- Phân tích đặc điểm của người chưa thành niên thực hiện hành vi phạm tội

LVN 1 giờ

TC

Thảo luận vấn đề theo nhóm

Trang 16

Seminar 1 1

giờ

TC

- Đưa ra quan điểm của cá

nhân về nguyên nhân tâm lí xã hội của hành vi phạm tội

- Đưa ra quan điểm của cá

nhân về cấu trúc tâm lí của hành vi phạm tội

Seminar 2 1

giờ

TC

- Đưa ra ý kiến của cá nhân

về hậu quả tâm lí của hành vi phạm tội

- Đưa ra ý kiến của cá nhân về

vấn đề tâm lí nhóm tội phạm nói chung

*KTĐG: Nộp BT cá nhân

- Chuẩn bị câu hỏi

và tình huống thảo luận GV đã giao và những câu hỏi tình huống khác

Tự NC 1 giờ

TC Nghiên cứu tài liệu và làm BT nhóm

Tư vấn - Nội dung: Giải đáp, tư vấn về nội dung và phương

- So sánh được đặc điểm

tâm lí của các lí thuyết

Trang 17

tâm lí về phòng ngừa tội phạm

Seminar 1 1

giờ

TC

- Đưa ra ý kiến của cá

nhân về đặc điểm của các loại nhóm tội phạm

- Đưa ra ý kiến của cá nhân về đặc điểm tâm lí đặc thù của thủ lĩnh trong nhóm tội phạm

- Đưa ra ý kiến của cá

nhân về một số loại trẻ

em chưa thành niên có

nguy cơ phạm tội

* KTĐG: Nộp BT nhóm

Tự NC 1 giờ

TC Nghiên cứu tài liệu và làm BT lớn

Trang 18

- Chuẩn bị câu hỏi và tình huống thảo luận GV đã giao và những câu hỏi tình huống khác

10 CHÍNH SÁCH ĐỐI VỚI MÔN HỌC

Theo quy chế đào tạo hiện hành

11 PHƯƠNG PHÁP, HÌNH THỨC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ

11.1 Đánh giá thường xuyên

- Kiểm diện;

- Minh chứng tham gia seminar, LVN (biên bản làm việc);

- Trắc nghiệm, BT nhỏ

Trang 19

- Hình thức: Bài viết từ 3 đến 4 trang trên khổ giấy A4 (yêu cầu viết tay)

- Nội dung: Kiểm tra thái độ tự học, tự nghiên cứu một mục tiêu cụ thể trong nội dung của từng tuần

- Tiêu chí đánh giá:

+ Xác định đúng vấn đề cần phân tích, bình luận, nghiên cứu;

+ Bài viết đảm bảo tính trung thực, có liên hệ thực tiễn;

+ Lập luận logic;

+ Văn phong rõ ràng;

+ Tài liệu tham khảo hợp lệ

➢ BT nhóm

- Hình thức: Báo cáo thu hoạch dưới dạng tiểu luận, bài viết từ 5 đến

7 trang trên khổ giấy A4; cỡ chữ 14; font: Times New Roman; kích thước các lề trên, dưới, trái, phải theo thứ tự 2,5cm, 2,5cm, 3,5cm, 2cm, dãn dòng 1,5 lines (yêu cầu đánh máy)

- Nội dung: Giải quyết một trong các BT nhóm (trong bộ BT); thái độ của các thành viên của nhóm cũng như khả năng phối hợp LVN khi giải quyết BT được giao

+ Xác định vấn đề seminar rõ ràng, hợp lí, khả thi;

+ Thể hiện kĩ năng tổ chức, quản lí, điều hành seminar;

+ Chuẩn bị chu đáo, cẩn thận;

+ Tài liệu sử dụng phong phú đa dạng, hấp dẫn;

Trang 20

+ Viết báo cáo học tập đúng quy định;

+ Hình thức seminar sáng tạo

➢ BT lớn

- Hình thức: Bài luận từ 7 đến 10 trang trên khổ giấy A4; cỡ chữ 14; font: Times New Roman; kích thước các lề trên, dưới, trái, phải theo thứ tự 2,5cm, 2,5cm, 3,5cm, 2cm, dãn dòng 1,5 lines, (yêu cầu đánh máy và đóng thành quyển)

- Nội dung: Giải quyết một BT lớn (trong bộ BT)

- Hình thức: Thi vấn đáp, hoặc thi viết

- Nội dung: 5 vấn đề đã được nghiên cứu và những vấn đề tự nghiên cứu, gồm 74 mục tiêu nhận thức được thể hiện trong mục 6 của Đề cương này

+ Trả lời chính xác, rõ ràng, khúc triết câu hỏi chính: 7 điểm;

+ Trả lời rõ ràng, chính xác câu hỏi thêm: 3 điểm

Trang 21

MỤC LỤC

Trang

11 Phương pháp, hình thức kiểm tra đánh giá 18

Tiêu đề	Đề cương Môn học tâm lý học tội phạm
Tác giả	TS. Bùi Kim Chi, ThS. Dương Thị Loan, TS. Chu Văn Đức, ThS. Phan Công Luận
Người hướng dẫn	PTS. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường Đại học Luật Hà Nội
Chuyên ngành	Tâm lý học tội phạm
Thể loại	Đề cương môn học
Năm xuất bản	2013
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	21
Dung lượng	361,22 KB