ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT Số phách TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN TÊN ĐỀ TÀI Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI Chuyên ngành Luật Kinh tế Học phần Nhà nước pháp lu. ĐẠI HỌC HUẾTRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦNTÊN ĐỀ TÀI: Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘIChuyên ngành: Luật Kinh tếHọc phần: Nhà nước pháp luậtGiảng viên phụ trách học phần: Lê Thị NgaSINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ QUÝMÃ SINH VIÊN: 20A5010477LỚP CHUYÊN NGÀNH: Luật Kinh tế K44G THỪA THIÊN HUẾ, 2021 ĐẠI HỌC HUẾTRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬTTIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦNTÊN ĐỀ TÀI:Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘIChuyên ngành: Luật Kinh tếHọc phần: Nhà nước pháp luậtĐiểm sốĐiểm chữÝ 1Ý 2Ý 3Ý 4Ý 5TỔNGGiảng viên chấm 1(Ký và ghi rõ họ tên)Giảng viên chấm 2(Ký và ghi rõ họ tên)THỪA THIÊN HUẾ, năm 2021 MỤC LỤCPHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU1PHẦN II: NỘI DUNG2CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT21.1.Một số khái niệm cơ bản21.1.1.Pháp luật21.1.2.Thực hiện pháp luật21.1.3. Ý thức pháp luật21.2. Đặc điểm của ý thức pháp luật31.3. Cấu trúc của ý thức pháp luật41.4. Phân tích tác động của pháp luật đối với ý thức pháp luật5CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI62.1. Thực trạng ý thức pháp luật của sinh viên hiện nay62.2. Đánh giá mặt tích cực và tiêu cực trong vấn đề ý thức pháp luật đối với sinh viên82.2.1. Mặt tích cực82.2.2. Mặt hạn chế82.3. Một số giải pháp nhằm nâng cao ý thức pháp luật của Sinh viên trên địa bàn Hà Nội92.3.1. Đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình, bổ sung tài liệu giáo dục pháp luật cho sinh viên địa bàn Hà Nội92.3.2. Tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh, sinh viên102.3.3. Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục102.3.4. Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên112.3.5. Tăng cường sự phối hợp giữa giảng viên bộ môn, cố vấn học tập, Phòng Công tác học sinh, sinh viên, Ban122.3.6. Phát huy vai trò tự giáo dục của sinh viên trong công tác giáo dục pháp luật13KẾT LUẬN14TÀI LIỆU THAM KHẢO15 PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦUGiáo dục pháp luật cho sinh viên hiện nay là một hoạt động giáo dục cụ thể, gắn với hoạt động giáo dục nói chung. Đây là hoạt động có định hướng, có tổ chức và có chủ đích của Nhà trường thông qua các hoạt động giáo dục chính khóa và ngoại khóa, bằng các phương pháp giáo dục khác nhau. Hoạt động này nhằm trang bị tri thức pháp luật cơ bản, định hướng, phát triển nhân cách và tư cách công dân, nâng cao nhận thức, góp phần điều chỉnh hành vi, hình thành thói quen tự giác chấp hành đúng pháp luật, có ý thức tuân thủ pháp luật và có tri thức pháp luật về chuyên môn nghiệp vụ, ngành nghề, lĩnh vực được đào tạo.Trong những năm qua, Các trường Đại học luôn chú trọng tới công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên , xem đó là nhiệm vụ quan trọng gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ chủ yếu của chiến lược phát triển của nhà trường. Vì thế, phần lớn Sinh viên nhà trường hiện nay có ý thức tôn trọng, chấp hành nội quy, quy định của nhà trường, chấp hành tốt các quy định của pháp luật. Tuy vậy, cũng có nhiều trường hợp còn thiếu hiểu biết pháp luật, ý thức chấp hành pháp luật còn hạn chế,… Do đó, tác giả đã thực hiện đề tài “ Ý thức pháp luật của sinh viên Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội” Với mục đích chỉ rõ thực trạng trên và đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao ý thức pháp luật cho sinh viên. PHẦN II: NỘI DUNGCHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT1.1.Một số khái niệm cơ bản1.1.1.Pháp luật Pháp luật “Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí nhà nước của giai cấp thống trị trong xã hội, là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội để bảo vệ lợi ích, thực hiện mục đích của giai cấp thống trị, đồng thời duy trì sự tồn tại, phát triển và vì lợi ích của cả xã hội” (Bộ GDĐT, 2013, tr 77). 1.1.2.Thực hiện pháp luậtThực hiện pháp luật là hành vi của chủ thể (hành động hoặc không hành động) được tiến hành phù hợp với quy định, với yêu cầu của pháp luật, tức là không trái, không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật đã quy định.Thực hiện pháp luật có thể là một xử sự có tính chủ động, được tiến hành bằng một thao tác nhất đính nhưng đó cũng có thể là một xử sự có tính thụ động, tức là không tiến hành vượt xử sự bị pháp luật cấm. 1.1.3. Ý thức pháp luậtÝ thức pháp luật là tổng thể những học thuyết, tư tưởng, quan điểm, quan niệm, thái độ, tình cảm của con người đối với pháp luật và các hiện tượng pháp lí khác, thể hiện mối quan hệ giữa con người đối với pháp luật (pháp luật đã qua, pháp luật hiện hành và pháp luật cần phải có) và sự đánh giả về mức độ công bằng, bình đẳng; tính hợp pháp hay không hợp pháp... đổi với các hành vi, lợi ích hoặc quan hệ từ thực tiễn đời sống pháp lí và xã hội.Ý thức pháp luật luôn chịu sự tác động đa chiều của nhiều yếu tố như nền tảng kinh tế, kết cấu xã hội, tương quan so sánh lực lượng, quan điểm, tư tưởng của lực lượng cầm quyền, xu thế thời đại... Trong đời sống pháp lí, ý thức pháp luật là nhân tố đóng vai trò quyết định chi phối trực tiếp đến tính chất, hiệu quả thực tế của các hoạt động pháp lí.1.2. Đặc điểm của ý thức pháp luậtDưới góc độ tổng quan, việc nghiên cứu ý thức pháp luật có thể rút ra những điểm cơ bản sau:Cũng như mọi hình thái ý thức xã hội khác, ý thức pháp luật do tồn tại xã hội quy định. Mặc dù vậy, ý thức pháp luật có tính độc lập tương đối với tồn tại xã hội. Nó phản ánh điều kiện tồn tại xã hội và là cơ sở nhận thức để cải tạo, phục Vụ xã hội của con người. Gắn liền với sự vận động và phát triển của xã hội, ý thức pháp luật tác động trở lại đối với tồn tại xã hội theo những chiều hướng khác nhau.
Trang 1ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
TÊN ĐỀ TÀI:
Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Học phần: Nhà nước pháp luật
Giảng viên phụ trách học phần: Lê Thị Nga
SINH VIÊN THỰC HIỆN: NGUYỄN THỊ QUÝ
MÃ SINH VIÊN: 20A5010477 LỚP CHUYÊN NGÀNH: Luật Kinh tế K44G
THỪA THIÊN HUẾ, 2021
Số phách
Trang 2ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT
TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN
TÊN ĐỀ TÀI:
Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN
THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Chuyên ngành: Luật Kinh tế
Học phần: Nhà nước pháp luật
Ý 1
Ý 2
Ý 3
Ý 4
Ý 5
TỔNG
Giảng viên chấm 1
(Ký và ghi rõ họ tên)
Giảng viên chấm 2
(Ký và ghi rõ họ tên)
THỪA THIÊN HUẾ, năm 2021
Số phách
Trang 3MỤC LỤC
PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP LUẬT 2
1.1 Một số khái niệm cơ bản 2
1.1.1 Pháp luật 2
1.1.2 Thực hiện pháp luật 2
1.1.3 Ý thức pháp luật 2
1.2 Đặc điểm của ý thức pháp luật 3
1.3 Cấu trúc của ý thức pháp luật 4
1.4 Phân tích tác động của pháp luật đối với ý thức pháp luật 5
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI 6
2.1 Thực trạng ý thức pháp luật của sinh viên hiện nay 6
2.2 Đánh giá mặt tích cực và tiêu cực trong vấn đề ý thức pháp luật đối với sinh viên 8
2.2.1 Mặt tích cực 8
2.2.2 Mặt hạn chế 8
2.3 Một số giải pháp nhằm nâng cao ý thức pháp luật của Sinh viên trên địa bàn Hà Nội 9
2.3.1 Đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình, bổ sung tài liệu giáo dục pháp luật cho sinh viên địa bàn Hà Nội 9 2.3.2 Tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục pháp luật cho học sinh,
Trang 42.3.3 Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục 10 2.3.4 Phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên 11 2.3.5 Tăng cường sự phối hợp giữa giảng viên bộ môn, cố vấn học tập, Phòng Công tác học sinh, sinh viên, Ban 12 2.3.6 Phát huy vai trò tự giáo dục của sinh viên trong công tác giáo dục pháp luật 13
KẾT LUẬN 14 TÀI LIỆU THAM KHẢO 15
Trang 5PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU
Giáo dục pháp luật cho sinh viên hiện nay là một hoạt động giáo dục cụ thể, gắn với hoạt động giáo dục nói chung Đây là hoạt động có định hướng,
có tổ chức và có chủ đích của Nhà trường thông qua các hoạt động giáo dục chính khóa và ngoại khóa, bằng các phương pháp giáo dục khác nhau Hoạt động này nhằm trang bị tri thức pháp luật cơ bản, định hướng, phát triển nhân cách và tư cách công dân, nâng cao nhận thức, góp phần điều chỉnh hành vi, hình thành thói quen tự giác chấp hành đúng pháp luật, có ý thức tuân thủ pháp luật và có tri thức pháp luật về chuyên môn nghiệp vụ, ngành nghề, lĩnh vực được đào tạo
Trong những năm qua, Các trường Đại học luôn chú trọng tới công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên , xem đó là nhiệm vụ quan trọng gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ chủ yếu của chiến lược phát triển của nhà trường Vì thế, phần lớn Sinh viên nhà trường hiện nay có ý thức tôn trọng, chấp hành nội quy, quy định của nhà trường, chấp hành tốt các quy định của pháp luật Tuy vậy, cũng có nhiều trường hợp còn thiếu hiểu biết pháp luật, ý thức chấp
hành pháp luật còn hạn chế,… Do đó, tác giả đã thực hiện đề tài “ Ý thức pháp luật của sinh viên Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội” Với mục
đích chỉ rõ thực trạng trên và đề xuất một số giải pháp góp phần nâng cao ý thức pháp luật cho sinh viên
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ Ý THỨC PHÁP
LUẬT 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Pháp luật
Pháp luật “Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử sự do nhà nước ban hành và bảo đảm thực hiện, thể hiện ý chí nhà nước của giai cấp thống trị trong xã hội, là nhân tố điều chỉnh các quan hệ xã hội để bảo vệ lợi ích, thực hiện mục đích của giai cấp thống trị, đồng thời duy trì sự tồn tại, phát triển và
vì lợi ích của cả xã hội” (Bộ GD-ĐT, 2013, tr 77)
1.1.2 Thực hiện pháp luật
Thực hiện pháp luật là hành vi của chủ thể (hành động hoặc không hành động) được tiến hành phù hợp với quy định, với yêu cầu của pháp luật, tức là không trái, không vượt quá khuôn khổ mà pháp luật đã quy định
Thực hiện pháp luật có thể là một xử sự có tính chủ động, được tiến hành bằng một thao tác nhất đính nhưng đó cũng có thể là một xử sự có tính thụ động, tức là không tiến hành vượt xử sự bị pháp luật cấm
1.1.3 Ý thức pháp luật
Ý thức pháp luật là tổng thể những học thuyết, tư tưởng, quan điểm, quan niệm, thái độ, tình cảm của con người đối với pháp luật và các hiện tượng pháp lí khác, thể hiện mối quan hệ giữa con người đối với pháp luật (pháp luật đã qua, pháp luật hiện hành và pháp luật cần phải có) và sự đánh giả về mức độ công bằng, bình đẳng; tính hợp pháp hay không hợp pháp đổi với các hành vi, lợi ích hoặc quan hệ từ thực tiễn đời sống pháp lí và xã hội
Ý thức pháp luật luôn chịu sự tác động đa chiều của nhiều yếu tố như nền tảng kinh tế, kết cấu xã hội, tương quan so sánh lực lượng, quan điểm, tư tưởng của lực lượng cầm quyền, xu thế thời đại Trong đời sống pháp lí, ý
Trang 7thức pháp luật là nhân tố đóng vai trò quyết định chi phối trực tiếp đến tính chất, hiệu quả thực tế của các hoạt động pháp lí
1.2 Đặc điểm của ý thức pháp luật
Dưới góc độ tổng quan, việc nghiên cứu ý thức pháp luật có thể rút ra những điểm cơ bản sau:
Cũng như mọi hình thái ý thức xã hội khác, ý thức pháp luật do tồn tại
xã hội quy định Mặc dù vậy, ý thức pháp luật có tính độc lập tương đối với tồn tại xã hội Nó phản ánh điều kiện tồn tại xã hội và là cơ sở nhận thức để cải tạo, phục Vụ xã hội của con người Gắn liền với sự vận động và phát triển của xã hội, ý thức pháp luật tác động trở lại đối với tồn tại xã hội theo những chiều hướng khác nhau
Ý thức pháp luật mang tính giai cấp Không có ý thức pháp luật thuần
túy, ngoài giai cấp, phi giai cấp Suy cho cùng, ý thức pháp luật chính là sản phẩm từng giai cấp trong sự phát triển của lịch sử xã hội Nó là tiền đề để xây dựng các giá trị, chuẩn mực pháp lí của từng giai cấp đối với xã hội, là cơ sở
để hình thành thế giới quan pháp lí chính thống trong xã hội Trong xã hội có giai cấp, sự khác nhau về điều kiện sinh hoạt vật chất, tinh thần của mỗi giai cấp, tầng lớp xã hội đã đem lại sự khác nhau nhất định về ý thức pháp luật giữa các giai cấp và các lực lượng cầm quyền
Ý thức pháp luật được coi là tiền đề thiết yếu cho quá trình để tạo lập hay làm ra pháp luật bằng những con đường, cách thức cụ thể khác nhau thông qua nhà nước Nhu cầu, khuynh hướng điều chỉnh và phương thức thể hiện nhà nước bảo đảm cho quá trình pháp luật hóa quan hệ xã hội một cách phù hợp, sát thực trên thực tế được thực hiện qua phạm trù ý thức pháp luật
Trong quá trình vận động và phát triển, ý thức pháp luật có tính kế thừa trên cơ sở chọn lọc đối với một số nhân tố của ý thức pháp luật trước đó,
Trang 8chẳng hạn như các nguyên lí, học thuyết của pháp luật hoặc các tư tưởng, giá trị pháp lí ghi nhận về quyền con người
Trong ý thức pháp luật có bộ phận tư tưởng khoa học về pháp luật có thể vượt lên trước tồn tại xã hội Đối với hệ tư tưởng pháp luật thì tri thức khoa học là yếu tố cơ bản bởi nó có thể đem lại sự nhìn nhận khách quan đối với tồn tại xã hội 'Trong những điều kiện nhất định, tư tưởng khoa học có tính dẫn đường, đi trước đối với tồn tại xã hội Điều này không đơn thuần khẳng định sự độc lập tương đối của ý thức pháp luật so với tồn tại xã hội mà
nó là tiền đề tư tưởng - pháp lí trực tiếp góp phần phục vụ cho quá trình điều chỉnh pháp luật và công cuộc cải tạo xã hội trên thực tế
Ý thức pháp luật có quan hệ và sự tác động qua lại với các hình thái ý thức xã hội khác cũng như các hiện tượng khác của thượng tầng pháp lí Nhìn chung, sự tác động của ý thức pháp luật với ý thức chính trị, ý thức đạo đức, ý thức tôn giáo luôn thể hiện ở sự đan xen, tương hỗ lẫn nhau trong quá trình tồn tại và vận động Sẽ là sự tác động tích cực nếu có sự phù hợp giữa ý thức pháp luật với các loại hình ý thức đó và ngược lại, đó sẽ là nhân tố cản trở lẫn nhau nếu giữa các phạm trù ý thức đó thiếu đi sự tương đồng cần thiết
1.3 Cấu trúc của ý thức pháp luật
1) Tư tưởng pháp luật, đó là tổng thể những quan điểm, quan niệm, học thuyết, sự hiểu biết về pháp luật;
2) Tâm lí pháp luật, đó là thái độ, tình cảm của con người đối với pháp luật Tình cảm đó có thể là sự đồng tình, sự vui mừng phấn khởi, sự tôn trọng pháp luật hoặc là sự phản đối, sự thờ ơ, thiếu tôn trọng pháp luật
Ý thức pháp luật có thể hiểu trên nhiều cấp độ khác nhau, vì vậy có thể phân chia ý thức pháp luật thành các loại: ý thức pháp luật cá nhân, ý thức pháp luật giai cấp, ý thức pháp luật xã hội Trong các nhà nước bóc lột, ý thức pháp luật của giai cấp thống trị và giai cấp bị thống trị hoàn toàn khác nhau
Trang 9Do nhiều quy định của pháp luật chỉ thể hiện ý chí và bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống trị mà không bảo vệ quyền lợi của giai cấp bị thống trị nên một đạo luật được giai cấp thống trị ủng hộ lại gặp phải sự phản đối quyết liệt từ phía giai cấp bị thống trị Trong các nhà nước dân chủ, tiến bộ khi pháp luật thể hiện ý chí chung của nhân dân thì ý thức pháp luật trong xã hội sẽ thống nhất, việc nâng cao ý thức pháp luật cho các tầng lớp nhân dân sẽ thuận lợi hơn Ý thức pháp luật là một hình thái ý thức xã hội, chịu sự chỉ phối của tổn tại xã hội Vì vậy, muốn nâng cao ý thức pháp luật cho nhân dân, trước hết phải chăm lo đến đời sống của nhân dân, làm cho đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày một nâng cao Xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng dân chủ, văn minh là tạo ra một nền tảng kinh tế-xã hội để xây dựng một xã hội có ý thức pháp luật và văn hoá pháp lí cao Mặt khác, ý thức pháp luật có tính độc lập tương đối, nó có thể đi trước làm tiền
để cho kinh tế-xã hội phát triển Vì vậy, việc tuyên truyền giáo dục pháp luật cho các tầng lớp nhân dân trong xã hội, nâng cao ý thức pháp luật cho nhân dân có vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, thúc đẩy nền kinh tế - xã hội phát triển
1.4 Phân tích tác động của pháp luật đối với ý thức pháp luật
Pháp luật trong sự hình thành, tồn tại và phát huy giá trị của mình luôn chịu sự tác động của ý thức pháp luật Ngược lại, pháp luật cũng tác động đến
sự vận động, phát triển của ý thức pháp luật
Xét từ góc độ chung, sự tồn tại của hệ thống pháp luật bằng nhiều cách
sẽ tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên nhận thức của các chủ thể, do đó nó trở thành nhân tố, phương tiện thúc đẩy sự phát triển của ý thức pháp luật trên thực tế Điều này cũng có thể lí giải thêm bởi chính pháp luật là “nguồn”, bộ phận cơ bản để tạo nên nội dung của hệ tư tưởng pháp luật cũng như định hướng tâm lí pháp luật đối với các chủ thể Như vậy, hệ thống pháp luật hoàn
Trang 10chỉnh, khách quan sẽ là điều kiện thiết yếu cho việc nâng cao ý thức pháp luật trên thực tế
Xét từ góc độ thực tế, cụ thể, pháp luật hoàn toàn không có khả năng tự tác động vào ý thức của con người mà nó được chuyển hoá thông qua chính quá trình nhận thức của con người Như vậy, khi cá nhân con người có năng lực nhận thức, ý thức và sự hiểu biết pháp luật tốt thì sự tác động của các quy định pháp luật lên ý thức của họ diễn ra theo chiều hướng thuận lợi và khả năng đem lại hiệu quả cao Ngược lại, đối với người năng lực nhận thức và ý thức pháp luật thấp kém thì sự tác động của pháp luật lại diễn ra hạn chế, kém hiệu quả
CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG Ý THỨC PHÁP LUẬT CỦA SINH
VIÊN TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI 2.1 Thực trạng ý thức pháp luật của sinh viên hiện nay
Trong quá trình đào tạo, các trường Đại học tại Hà Nội luôn quán triệt, lồng ghép tuyên truyền các chủ trương, đường lối của Đảng chính sách pháp luật của nhà nước và đặc biệt bổ sung kiến thức pháp luật cho người học Tuân thủ các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Công Thương về việc tăng cường công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đào tạo Nhà trường đưa vào chương trình đào tạo nhiều học phần như: Pháp luật Đại cương, Luật Kinh tế, Luật Lao động, Luật Dân sự, Luật Sở hữu Trí tuệ, Luật Du lịch…cho sinh viên toàn trường nhằm giúp các em được hiểu hơn về lĩnh vực mình làm việc khi ra trường
Những năm qua, ý thức pháp luật của sinh viên đã được nâng cao, số sinh viên vi phạm pháp luật giảm, không có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng Theo thống kê của Phòng Công tác Học sinh sinh viên số sinh viên vi phạm pháp luật phải xử lý buộc thôi học chiếm tỉ lệ rất nhỏ trong số sinh viên toàn trường Mặc dù sinh viên đã được nâng cao về hiểu biết pháp luật và
Trang 11thực hiện pháp luật, song vẫn còn có nội dung sinh viên chưa nắm chắc, chưa hiểu sâu, hiểu không đầy đủ và hạn hẹp Vẫn còn hiện tượng sinh viên vi phạm kỷ luật của nhà trường và vi phạm pháp luật ngoài xã hội như: Vi phạm luật giao thông, học hộ thi hộ, trộm cắp vặt,…Điều đó cho thấy ý thức pháp luật và kiến thức pháp luật của một bộ phận sinh viên còn thấp, phần nào ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, văn hóa học đường và nhân cách, đạo đức, tương lai
Chương trình giáo dục pháp luật chính khóa hiện nay, có học phần pháp luật đại cương hoặc các học phần liên quan đến pháp luật Bên cạnh việc triển khai giảng dạy các kiến thức pháp luật đại cương, một số trường đại học
đã đưa các nội dung pháp luật chuyên ngành vào chương trình đào tạo, nhằm đáp ứng yêu cầu đòi hỏi của thực tiễn ngành nghề như Luật Kinh tế, Luật Xây dựng… Cùng với quá trình đổi mới giáo dục đại học, thì hình thức, phương pháp giáo dục pháp luật trong chương trình giáo dục chính khóa tại các trường đại học trong thời gian qua đã có những thay đổi theo hướng đa dạng hóa và chuyển dần từ truyền thụ một chiều sang phát huy tính tích cực của sinh viên Nhiều giảng viên đã đưa ra những tình huống cụ thể và sáng tạo những phương pháp mới nhằm tăng cường tính tích cực, sáng tạo của sinh viên trong học tập, tạo hứng thú và nâng cao hiệu quả giáo dục pháp luật
Tuy nhiên nội dung giảng dạy chưa kết hợp hài hòa giữa trang bị kiến thức pháp luật với việc hình thành kỹ năng, hành vi và thói quen pháp luật cũng như kích thích hoạt động và điều chỉnh hành vi của sinh viên Đặc biệt, còn thiếu phương thức hướng dẫn sinh viên rèn luyện, tu dưỡng nhân cách theo những chuẩn mực đạo đức, pháp luật Mặc dù, trong thời gian qua phương pháp giảng dạy pháp luật trong các trường đại học đã có những thay đổi, tuy nhiên, phương pháp giảng dạy tương tác hai chiều kiểu thảo luận, tranh luận nêu các tình huống pháp luật thực tế còn ít được vận dụng, chủ yếu
Trang 12giảng viên chưa tính đến các quy luật nhận thức và điều kiện phát triển của sinh viên trong hoạt động giáo dục, thiếu sự quan tâm đến đặc điểm tâm sinh
lý của các em, nên chưa chú trọng đến giáo dục những chuẩn mực cần thiết và những kỹ năng quan trọng trong đời sống xã hội
2.2 Đánh giá mặt tích cực và tiêu cực trong vấn đề ý thức pháp luật đối với sinh viên
2.2.1 Mặt tích cực
Một là, công tác giáo dục pháp luật thời gian qua nhận được sự quan tâm sâu sát của Sở GD-ĐT, của các cấp ủy Đảng, Ban Giám hiệu nhà trường Nhà trường cũng tăng cường công tác quản lí sinh viên, chú trọng công tác phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội để nâng cao chất lượng quản lí, giáo dục pháp luật cho các em Nhà trường đã có nhiều chủ trương, chính sách, chế độ ưu tiên, ưu đãi cho người đi học nhằm khuyến khích tinh thần học tập, rèn luyện của sinh viên như: chính sách miễn, giảm học phí, chính sách cho vay tiền học tập với lãi suất thấp, học bổng khuyến khích học tập,
…, qua đó giúp các em yên tâm, cố gắng phấn đấu, tu dưỡng, học tập và rèn luyện tốt hơn
Hai là, chất lượng đội ngũ giảng viên làm công tác giáo dục pháp luật cho sinh viên ngày càng được nâng cao Hiện nay, các giảng viên đều có học
vị tiến sĩ, thạc sĩ và có kinh nghiệm giảng dạy môn pháp luật nhiều năm Các thầy cô nhận thức rất rõ vai trò và ý nghĩa to lớn của nhiệm vụ này; luôn tâm huyết, yêu nghề, nhiệt tình, tận tụy với công việc và là những tấm gương sáng trong việc thực hiện, tuân thủ pháp luật Ba là, đa phần sinh viên khi vào học tại trường đều đã ý thức được về ngành học và sự định hướng tương lai cho mình sau khi ra trường Các em xác định rõ động cơ, mục đích học tập của mình và chăm chỉ, say mê học tập và rèn luyện Các em cũng biết sống
có trách nhiệm đối với gia đình và bạn bè Điều này cũng là những yếu tố tác