Một số ý kiến đóng góp để hoàn thiện chế độ hạch toán tiền lương trong các doanh nghiệp hiện nay

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN Thẩm định dự án TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA KINH TẾ ĐẦU TƯ THẨM ĐỊNH DỰ ÁN Người thực hiện TẠ YÊN HƯNG Lớp KTĐT B K48QN Hà Nội 2009 I Phần một Lý thuyết Thẩm đ[.]

THẨM ĐỊNH DỰ ÁN

Người thực hiện: TẠ YÊN HƯNG

Lớp: KTĐT.B - K48QN

I Phần một: Lý thuyết.

Thẩm định dự án đầu tư là việc tổ chức xem xét đánh giá một cách khách quan, khoa học và toàn diện các nội dung cơ bản có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện hiệu quả của dự án để từ đó ra quyết định đầu tư, cho phép đầu tư hoặc tài trợ vốn cho dự án

Đây là một quá trình kiểm tra đánh giá các nội dung cơ bản của dự án một cách độc lập, tách biệt với quá trình soạn thảo dự án Thẩm định dự án tạo cơ sở vững chắc cho hoạt động đầu tư có hiệu quả Các kết luận rút ra từ quá trình thẩm định là

cơ sở để các đơn vị, cơ sở, cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước ra quyết định đầu tưm cho phép đầu tư hoặc tài trợ cho dự án

Câu 2:Phân tích yêu cầu đảm bảo tính khách quan trong thẩm định dự án đầu

tư Để đảm bảo yêu cầu này theo bạn công tác thẩm định dự án cần đáp ứng những điều kiện gì?

Đầu tiên cần phải khẳng định rằng yêu cầu đảm bảo tính khách quan trong công tác thẩm định dự án đầu tư là tất yếu Ngay trong khái niệm về thẩm định dự án đầu tư ta cũng thấy khách quan là một yêu cầu, một tính chất của việc tổ chức xem xét đánh giá các nội dung cơ bản có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thực hiện hiệu quả của dự án Cùng với xem xét một cách khoa học và toàn diện các nội dung thì tính khách quan trong thẩm định tạo nên ba yêu cầu tất yếu của công tác thẩm định dự án đầu tư Do vậy có thể nói tính khách quan là một yêu cầu quan trọng cần được đảm bảo trong suốt quá trình thẩm định Dự án đầu tư được thẩm định một cách khách quan sẽ tránh được các quyết định đầu tư sai lầm Do công tác lập dự án đầu tư thường manh tính chủ quan của người soạn thảo nên đòi hỏi công tác thẩm định dự án - là giai đoạn sau của công tác lập dự án – phải đảm bảo yêu cầu khách quan Về bản chất, tính khách quan được thể hiện là phải bám sát

với thực tế, không có những ý kiến chủ quan, đặc lợi của riêng cá nhân hoặc của một nhóm khi tiến hành phân tích, đánh giá dự án

1 Chủ thể cảm nhận được vai trò quan trọng của thẩm định dự án nhất chính là chủ đầu tư, đứng trước một quyết định đầu tư thì chủ đầu tư luôn

mong muốn và tìm mọi cách làm sao để đồng vốn do mình bỏ ra mang lại lợi ích lớn nhất cho mình do vậy không thực hiện thẩm định dự án thì chủ đầu tư rất dễ đưa ra các quyết định đầu tư sai lầm Thông thường khi xảy

ra quyết định đầu tư một dự án, chủ đầu tư phải cân nhắc giữa nhiều sự lựa chọn khác nhau, nghĩa là nhiều dự án khác nhau trong cùng một giai đoạn Mặt khác tuy nắm vững các vấn đề, những chi tiết kỹ thuật… của

dự án nhưng đôi khi khả năng thu thập nắm bắt những thông tin mới của doanh nghiệp bị hạn chế, nhất là đối với xu thế kinh tế - chính trị - xã hội mới Điều đó làm giảm tính chính xác trong phán đoán và quyết định của

họ Công tác thẩm định dự án đầu tư sẽ đi sâu vào làm rõ các vấn đề này, giúp các doanh nghiệp lựa chọn phương án tốt nhất mang lại hiệu quả cao nhất hoặc đưa ra những ý kiến xác đáng gợi ý cho chủ đầu tư để dự án có tính khả thi cao hơn (nếu đứng trên góc độ nhà tư vấn cho chủ đầu tư) Trong đầu tư một dự án người ta vẫn hiểu rằng thà tốn phần nhỏ tiền cho công tác lập và thẩm định dự án để có được một dự án thực sự hiệu quả, khả thi còn hơn

là giảm lược công tác này để đi vào thực hiện đầu tư với một dự án không thực sự hiệu quả Vì vậy có thể nói thẩm định dự án là căn cứ cuối cùng để nhà đầu tư có một quyết định đúng đắn, do vậy nếu một công tác thẩm định không khách quan, dựa nhiều trên các đánh giá chủ quan thì quyết định đầu tư tất yếu sẽ bị sai lệch theo hướng của các đánh giá chủ quan đó

Một quyết định đầu tư phải dựa trên rất nhiều các tiêu chí, có thể kể ra một số tiêu chí cơ bản như:

 Liệu có khả năng có bất kỳ mâu thuấn gì hay không, hiện tại cũng như trong tương lai, giữa các mục tiêu cơ bản (của công ty) của dự án và các mục tiêu phát triển của môi trường kinh tế xã hội

 Chiến lược đề xuất ra phù hợp cho việc đạt được những mục tiêu trên như thế nào: đã xem xét những phương án chiến lược khác chưa, và tại sao lại chọn chiến lược đề xuất này?

 Thiết kế dự án bao gồm phạm vi, quan niệm tiếp thị, năng lực, công nghệ

và địa điểm sản xuất có phù hợp với chiến lược dự án và sự sẵn có của các nguồn lực cần thiết ra sao?

 Dự án có sử dụng các nguồn lực kinh tế một cách có hiệu quả hay không

và liệu có phương án nào khác để sử dụng các đầu vào chủ yếu cần thiết cho dự án một cách tốt hơn không?

 Dự báo về tổng chi phí đầu tư, sản xuất và tiếp thị có đạt được độ tin cậy chấp nhận được hay không? Tổng chi phí tài chính có nằm trong giới hạn

về tài chính do các nguồn vốn có sẵn xác định hay không?

 Thu nhập tích luỹ chiết khấu và thu nhập hàng năm nhạy cảm ra sao đối với khung thời gian lập kế hoạch, sai sót trong việc đánh giá số liệu và thiết kế dự án, lạm phát và thay đổi giá cả tương đối và đối với những thay đổi trong môi trường kinh doanh chủ yếu liên can tới những đối thủ cạnh tranh, người tiêu dùng, thị trường, các nhà cung ưngd và chính sách công cộng?

 Đã xác định được những biến số chủ yếu chưa? Những rủi ro nào gắn liền với những biến số này, có những chiến lược nào để xử lý hay kiểm soát những rủi ro này?

 Kịch bản dự kiến hay là môi trường kinh doanh là điều kiện tối thiểu cho việc đầu tư có khả năng được các nhà đầu tư, các tổ chức tài chính đánh giá thẩm định ra sao?

Do vậy công tác thẩm định sẽ là cẩm nang, căn cứ cuối cùng để các chủ đầu tư đưa ra các quyết định đầu tư hiệu quả thông qua việc so sánh và đánh giá các tiêu chí cơ bản trên Thử đặt ra một câu hỏi nếu công tác thẩm định không được đảm bảo tính khách quan thì quyết định của chủ đầu tư có thể chính xác và hiệu quả hay không Xét thử tiêu chí thứ tư nếu chỉ dựa trên quan điểm chủ quan đánh giá mà không xem xét đến nhiều ý kiến và các công cụ đánh giá thì đương nhiên sẽ có rất nhiều dự án sử dụng hiệu quả nguồn lực cho dự án Nói tóm lại thì việc đảm bảo tính khách quan là tất yếu đối với công tác thẩm định dự án của chủ đầu tư, bởi chỉ

có thu thập, xem xét và đánh giá một cách khách quan thì chủ đầu tư mới tìm ra được một dự án thực sự hiệu quả để đầu tư, tránh được những quyết định chủ quan, sai lầm gây hao tốn nguồn lực của xã hội

2 Về phía ngân hàng, các tổ chức tài chính với tư cách là chủ thể cho vay:

Cũng như chủ đầu tư, Ngân hàng cũng là một doanh nghiệp hoạt động để tối đa hoá lợi nhuận trong điều kiện có thể, mà lợi nhuận chủ yếu của Ngân hàng là từ hoạt động cho vay (tín dụng) do vậy thẩm định tốt để có được một khoản vay tốt là yêu cầu hàng đầu của các Ngân hàng Từ đó cũng có thể nói tính khách quan trong yêu cầu đối với công tác thẩm định

dự án cũng là tất yếu đối với các Ngân hàng, bởi chỉ có vậy Ngân hàng mới có thể đánh giá chính xác về khách hàng đi vay, về dự án xin vay vốn để có được quyết định cho vay hiệu quả, sớm thu hồi vốn và thu lãi Việc cho vay của các Ngân hàng luôn trải qua ba giai đoạn:

 Xem xét trước khi cho vay

 Thực hiện cho vay

 Thu gốc và thu lãi

Để có một khoản vay chất lượng là điều mong muốn và là mục tiêu hoạt động của các ngân hàng và tổ chức tài chính Nhưng đó lại là một điều cực kỳ khó khăn

và Ngân hàng vẫn thất bại trong việc cho vay vì thực tế vận động xã hội và thị trường luôn tồn tại sự không cân xứng về thông tin đầy đủ về nhau, do đó dẫn đến những hiểu biết sai lệch Giữa Ngân hàng và người đi vay cũng xảy ra tình trạng như vậy Ngân hàng không có những thông tin đầy đủ về khách hàng dẫn đến Ngân hàng có thể thực hiện các khoản vay sai lầm Đứng trước những rủi ro đó thì Ngân hàng phải luôn cân nhắc, đắn đo, xem xét và bằng những nghiệp vụ phải xác định những khách hàng tốt, khoản xin vay có chất lượng khi quyết định cho vay hạn chế đến mức thấp nhất các rủi ro có thể xảy ra

Do vậy trong ba giai đoạn trên việc xem xét trước khi cho vay (bao gồm quá trình thẩm định khách hàng, thẩm định tài chính dự án đầu tư của Ngân hàng) có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, ảnh hưởng tới chất lượng, kết quả các khoản vay và các hoạt động của giai đoạn sau Giai đoạn này được Ngân hàng tiến hành rất kỹ lưỡng với nhiều phương pháp nghiệp vụ đặc thù để đảm bảo an toàn, chất lượng Với vai trò quan trọng như vậy của công tác thẩm định đối với Ngân hàng nên yêu cầu đảm bảo tính khách quan cũng là tất yếu đối với công tác này Bởi chỉ có vậy Ngân hàng mới có được những đánh giá đúng đắn về khách hàng mình và về dự án xin vay vốn Từ đó với một kết quả thẩm định mang tính khách quan và chính xác thì Ngân hàng sẽ đi đến những quyết định cho vay hiệu quả trành được việc sử dụng vốn bất hợp lý và không mang lại lợi ích cho nền kinh tế Một đánh giá mang tính chủ quan chỉ có mang lại một quyết định cho vay sai lầm

3 Về phía xã hội và các cơ quan hữu quan: Chúng ta biết rằng vấn đề thiếu

vốn đang rất phổ biến ở nước ta, trong điều kiện hiện nay cơ sở vật chất

hạ tầng còn rất nghèo nàn, lạc hậu thì việc đầu tư là rất cần thiết Tuy

nhiên với nguồn vốn hạn hẹp, số lượng các dự án đầu tư lại rất lớn thì quyết định vốn cho dự án nào là rất quan trọng và khó khắn Muốn có được quyết định này thì người ta phải tiến hành kiểm tra, thẩm định dự

án, so sánh các dự án với nhau để lựa chọn được đầu tư vào dự án nào là mang lại lợi ích cao nhất cho xã hội Hiệu quả được nhắc đến ở đây không chỉ đơn thuần là hiệu quả kinh tế mà nó bao hàm cả hiệu quả xã hội khác như giải quyết công ăn việc làm, tăng Ngân sách, tiết kiếm ngoại tệ, tăng khả năng cạnh tranh quốc tế và đặc biệt là vấn đề bảo vệ môi trường

Còn về phía Nhà nước, các cơ quan hữu quan thì công tác thẩm định dự án đầu

tư sẽ giúp đánh giá chính xác sự cần thiết và sự phù hợp của dự án trên tất cả các phương diện : mục tiêu, quy hoạch, quy mô và hiệu quả Đối với tất cả các dự án muốn đi vào thực hiện đầu tư thì bao giờ cũng phải qua các bước thẩm định của các cơ quản quản lý ngành kinh tế kỹ thuật, đây chính là qú trình giúp Nhà nước quản lý và đưa ra được các quyết định khuyến khích hoặc cho phép dự án nào đi vào thực hiện hay sớm ngăn chặn những dự án nào gây hại cho nền kinh tế cũng như xã hội Chính bởi vai trò này mà yêu cầu về tính khách quan trong công tác thẩm định cũng được cho lên hàng đầu, phải đánh gí khách quan tất cả cả các mặt của dự án đứng trên quan điểm của tổng thể nền kinh tế từ đó mới có được những đánh giá chính xác về dự án đó (những đánh giá mà chủ đầu tư có thể xem nhẹ nhưng trên góc độ nền kinh tế thì đó lại là những tác động xấu) Với vai trò điều tiết và quản lý Nhà nước phải đảm bảo hàng đầu tính khách quan trong các công tác thẩm định của mình để có thể điều chỉnh được việc đầu tư góp phần đưa nền kinh tế đi lên

Với việc phân tích thông qua ba chủ thể của công tác thẩm định dự án ta có thể

đi đến kết luận là việc đảm bảo tính khách quan là yêu cầu tất yếu của các công tác

thẩm định ở mọi lĩnh vực, mọi góc độ, mọi chủ thể Sở dĩ yêu cầu này được xếp lên đầu tiên trong khái niệm về thẩm định dự án trước khoa học và toàn diện là cũng có cái lí của nó vì có thể nói thẩm định là phải khách quan, không thì thẩm định chả khác gì so với việc soạn thảo dự án cả

Tuy vậy thực tế hiện nay tại Việt Nam có thể thấy được là công tác thẩm định

dự án vẫn chưa thực sự tốt mặc dù đã có rất nhiều tiến bộ trong các năm gần đây

4 Để đảm bảo yêu cầu tính khách quan trong thẩm định dự án đầu tư cần

có một số điểu kiện như:

 Để đảm bảo tính khách quan trong quản lý đầu tư cần chống mô hình khép kín, phân định rõ chức năng nhiệm vụ của hai nhóm tham gia thẩm định cụ thể việc phân tích, đánh giá là của nhóm chuyên môn, việc lựa chọn dự án là của nhóm quản lý, gắn kết quả công việc với trách nhiệm

để tránh tiêu cực Chỉ có đảm bảo yêu cầu này các dự án đầu tư được xem xét trên quan điểm bảo vệ lợi ích chung của doanh nghiệp, của quốc gia và của xã hội

 Trong quá trình phân tích, đánh giá các nội dung của dự án đặc biệt là các chỉ tiêu cần phải được đặt trong môi trường có sự biến động, trong điều kiện so sánh với các dự án tương tự đang hoạt động hoặc các dự án cạnh tranh cùng nguồn vốn để thấy được triển vọng về lợi ích cũng như tính hiện thực, vững chắc của dự án Để có được những nhận xét, đánh giá khách quan đòi hỏi trong quá trình thực hiện cần có sự liên hệ chặt chẽ giữa cán bộ chuyên trách của đơn vị với các chuyên gia, các nhà tư vấn

Sự tham gia của các chuyên gia, các nhà tư vấn trong việc phản biện toàn

bộ hoặc một phần dự án sẽ tăng tính khách quan

 Nâng cao trình độ và khả năng của đội ngũ thực hiện thẩm định, đặc biệt

là về thu thập, xử lý thông tin và áp dụng chính xác các định mức, các qui định pháp luật có liên quan

 Áp dụng rộng rãi hơn các công cụ, biện pháp thẩm định tiên tiến cho kết quả chính xác hơn và giảm bớt thời gian thẩm định

 Ở cấp quản lý Nhà nước thì hoàn chỉnh, hợp lý hoá các tiêu chuẩn, định mức và các căn cứ pháp lý liên quan đến công tác thẩm định Không ngừng nâng cao khả năng quản lý và kỹ năng thẩm định của các sở ban ngành có trách nhiệm thẩm định để cấp phép, phê duyệt dự án đầu tư

Câu 3:Làm rõ vị trí và vai trò của công tác thẩm định dự án đầu tư trong toàn bộ

quá trình hình thành và thực hiện dự án Từ đó bạn hãy cho biết ảnh hưởng của công tác thẩm định dự án đến hiệu quả đầu tư

Đầu tiên chúng ta đi vào tìm hiểu rõ vai trò của công tác thẩm định đối với mỗi

dự án đầu tư nói riêng và hoạt động đầu tư nói chung, từ đó sẽ thấy rõ được vị trí quan trọng của công tác này trong toàn bộ quá trình hình thành và thực hiện dự án Xét về vai trò chung của thẩm định dự án đầu tư thì nó thể hiện trên ba vai trò chính là:

 Kiểm tra, đánh giá các nội dung trong hồ sơ của dự án

 Kiểm tra, kiểm soát, đánh giá sự tuân thủ Pháp luật của dự án

 Thẩm định cũng là một công cụ quản lý đầu tư có hiệu quả

Với những vai trò chính này thì công tác thẩm định thể hiện tác dụng của mình một cách rất hiệu quả, đó là công tác thẩm định tốt sẽ :

 Ngăn chặn được các dự án xấu

 Bảo vệ các dự án tốt không bị bác bỏ

 Xác định các thành phần của dự án có thống nhất với nhau không

 Đánh giá nguồn và độ lớn của rủi ro

 Xác định làm thế nào để giảm rủi ro và chia sẻ rủi ro một cách hiệu quả

Từ đó ta xác định vị trí của công tác thẩm định trong toàn bộ quá trình hình thành và thực hiện dự án Ở đây xét đến chủ thể thẩm định là chủ đầu tư thì công

tác thẩm định không chỉ ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư để đưa ra quyết định đầu tư

mà nó còn thể hiện vai trò quản lý rất hiệu quả trong quá trình thực hiện đầu tư Theo Nghị định 12/2009/NĐ-CP về qiản lý dự án đầu tư xây dựng công trình thì ở gia đoạn hình thành dự án (chuẩn bị đầu tư) phải tiến hành thẩm định thuyết minh

và thiết kế cơ sở của dự án với các nội dung thẩm định được qui định tại Điều 11 của Nghị định này Như vậy có thể thấy rõ công tác thẩm định có vị trí ở cuối quá trình chuẩn bị đầu tư, từ những đánh giá, kiểm tra của kết quả thẩm định sẽ quyết định việc hình thành dự án hay không Còn trong quá trình thực hiện dự án đầu tưc công tác thẩm định cũng xuất hiện và phát huy vai trò của nó Cụ thể là ở giai đoạn này phải thực hiện thẩm định, phê duyệt thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công (qui định tại Điều 18 của Nghị Định 12); thẩm định tổng dự toán (đánh giá, kiểm tra kiểm soát giá và chi phí thực hiện xây dựng công trình); và ngoài ra theo tìm hiểu nếu dự án có tổ chức đấu thầu để thực hiện các gói thầu xây dựng công trình thì phải thực hiện thẩm định kết quả đấu thầu (theo mẫu do Bộ Kế hoạch đầu tư ban hành: Quyết định số 419/2008/QĐ-BKH về ban hành mẫu báo cáo thẩm định kết quả đấu thầu) Do đó như đã nói ở trên việc công tác thẩm định có vị trí ở cả giai đoạn hình thành dự án và giai đoạn thực hiện dự án nên nó thể hiện cả hai vai trò là căn cứ để ra quyết định đầu tư và là công cụ quản lý hiệu quả việc thực hiện

dự án đầu tư

Trên cơ sở làm rõ vai trò và vị trí của thẩm định dự án trong toàn bộ quá trình hình thành và thực hiện dự án ta thấy rõ được ảnh hưởng mang tính quyết định của công tác thẩm định tới hiệu quả đầu tư Đầu tiên phải hiểu thế nào là hiệu quả đầu