NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA BÁO IN DIỄN ĐÀN DOANH NGHIỆP Luận văn tốt nghiệp DANH MỤC BẢNG BIỂU STT Tên Bảng 1 Các chỉ tiêu kết quả của toà soạn giai đoạn từ 2001 đến 2005 2 Danh mục báo chí in ấ[.]
Trang 12 Danh mục báo chí in ấn của toà soạn
3 Cơ cấu lao động của toà soạn
4 Danh mục vật liệu của toà soạn
5 Danh mục máy móc, thiết bị của toà soạn
6 Thông tin chung vê TBKTVN và ĐT
7 Kết quả điều tra về sự kiện điều chỉnh giá xăng dầunăm 2005
8 Kết quả điều tra về sự kiện thiếu điện nằm 2005
9 Kết quả điều tra sự kiện cạnh tranh giữa các mạng diđộng
10 Kết quả điều tra sự kiện thị trường bất động sản đóng
16 Tổng hợp kết quả điều tra độc giả về mức độ cập nhật
thông tin của DDDN
17 Tổng hợp kết quả điều tra về hình thức báo in DDDN
Trang 2Sơ đồ
1 Quy trình ra báo
2 Cơ cấu tổ chức kinh doanh của toà soạn
3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của toà soạn
4 Quy trình đánh giá sự thoả mãn của khách hàng
5 Cấu trúc kênh phân phối của báo Diễn đàn doanhnghiệp
6 Quy trình đào tạo
7 Cơ cấu tổ chức theo giải pháp
8 Cấu trúc kênh phân phối theo giải pháp
Biểu đồ
1 Biến thiên doanh thu của toà soạn từ 2001 đến 2005
2 Biến thiên thu nhập bình quân/lao động giai đoạn 2002đến 2005
3 Tương quan mức độ cập nhật thông tin dài kỳ của ba tờbáo DDDN, ĐT, TBKTSG
4 Tương quan so sánh về mức độ cập nhật thông tin dài
Trang 37 Tương quan so sánh danh tiếng giữa DDDN vàTBKTSG
8 Cơ cấu thị trường, khách hàng của DDDN
Trang 4PHỤ LỤC
1 BM.01.07 Kế hoạch ra báo (năm, quý, đặc biệt)
2 BM.02.07 KH nội dung báo hàng tuần
3 BM 03.07 Bảng theo dõi kết quả của phóng viên
4 BM.04.07 Phiếu đặt bài
5 BM.05.07 Phiếu đang ký bài
6 BM.06.07 Sổ theo dõi tin, bài CTV
7 BM.07.07 Phiếu biên tập
8 BM.08.07 Kế hoạch lên trang
9 BM.09.07 Sổ theo dõi tin bài PV
10 BM.10.07 Sổ theo dõi tác phẩm không sử dụng
11 BM.11.07 Phiếu thống kê lỗi sản xuất
12 BM.01.05 Phiếu thăm dò ý kiến hoạt động quảng cáo
13 BM.02.05 Kế hoạch đánh giá sự thoả mãn của khách hàng
14 BM.03.05 Bảng phân công công việc
15 BM.04.05 Báo cáo kết quả đánh giá sự thoả mãn của khách
hàng
16 BM.05.05 Phiếu trưng cầu ý kiến độc giả
Trang 5LỜI MỞ ĐẦU
Báo chí là một trong những sản phẩm phổ biến và tiêu biểu nhất của
xã hội công nghiệp Đọc báo là một thói quen, là một hình thái sinh hoạt xãhội và báo chí là sản phẩm không thể thiếu của một cộng đồng, phần nào làthước đo trình độ phát triển của một nước Thế kỷ XX và XXI là thời đạibùng nổ thông tin, nền kinh tế tri thức ngày càng triển vọng, nhiều loại hìnhbáo chí mới xuất hiện nhưng báo in vẫn có vị trí đối với đời sống kinh tế xãhội Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế phát triển đó
Diễn đàn doanh nghiệp là tờ báo của phòng thương mại và công
nghiệp Việt Nam (VCCI), ra đời năm 1993, là một trong số rất nhiều báo inkinh tế tiếng Việt trên thị trường thông tin Việt Nam hiện nay Sự phát triển
cả về số lượng, chất lượng của báo in kinh tế đặt mỗi tờ báo vào môi trườngcạnh tranh ngày càng gay gắt nhằm đáp ứng tốt nhất nhu cầu độc giả Trên
thị trường thông tin ấy Diễn đàn doanh nghiệp đang đứng ở đâu và phải làm
gì để nâng cao khả năng cạnh tranh của mình là những vấn đề mà luận vănnày muốn hướng tới
Luận văn tốt nghiệp: Nâng cao năng lực cạnh tranh của báo in Diễn
đàn doanh nghiệp trên thị trường báo in kinh tế tiếng Việt gồm ba phần:
Phần 1: Tổng quan về toà soạn Diễn đàn doanh nghiệp
Phần 2: Phân tích thực trạng năng lực cạnh tranh của báo in Diễn đàn
doanh nghiệp trên thị trường báo in kinh tế tiếng Việt
Phần 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của báo in Diễn đàn
doanh nghiệp trên thị trường báo in kinh tế tiếng Việt
Luận văn được hoàn thành với sự giúp đỡ tận tình về số liệu và kiến
thức chuyên môn của ban lãnh đạo toà soạn Diễn đàn doanh nghiệp cùng
những hướng dẫn sát sao của giáo viên hướng dẫn, PGS.TS Đinh Thị NgọcQuyên
Trang 6Do thời gian tìm hiểu chưa nhiều và kiến thức còn hạn chế nên khôngtránh khỏi luận văn còn thiếu xót, em rất mong sự đóng góp ý kiến của cácthầy cô để luận văn được hoàn thiện hơn
Trang 7PHẦN 1 TỔNG QUAN VỀ TOÀ SOẠN DIỄN ĐÀN DOANH NGHIỆP
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của toà soạn
1.1.1 Những thông tin chung về toà soạn
* Nhiệm vụ của toà soạn
Diễn đàn doanh nghiệp là cơ quan ngôn luận của phòng thương mại
và công nghiệp Việt Nam (VCCI), có vai trò là tờ báo của ngành, thể hiện
tiếng nói của doanh nghiệp, đồng thời là cầu nối giữa doanh nghiệp và các
cơ quan quản lý Báo có nhiệm vụ phản ánh kịp thời những thông tin vềdoanh nghiệp nói riêng và nền kinh tế nói chung; tham gia vào việc xâydựng thể chế, chính sách kinh tế và góp phần cải thiện môi trường kinhdoanh, sánh vai cùng doanh nghiệp trong tiến trình hội nhập quốc tế
Diễn đàn doanh nghiệp còn có vai trò là một công cụ quản lý hữu
hiệu của Nhà nước, thực hiện nhiệm vụ tuyên truyền, phổ biến đường lối,chính sách của Đảng và Nhà nước đến với cộng đồng doanh nhân, doanhnghiệp nói riêng và quần chúng nói chung
Ngoài ra trong giai đoạn hiện nay, báo Diễn đàn doanh nghiệp còn có
nhiệm vụ là một chủ thể kinh tế, một mặt tự mình xây dựng đội ngũ cán bộ,xây dựng cơ sở vật chất, kỹ thuật; một mặt tự tăng cường khả năng tài chính
* Những thông tin chung
Tên : Toà soạn báo Diễn đàn doanh nghiệp
Trụ sở : 9 Đào Duy Anh – Hà Nội
ĐT : (04) 5742053 – 5742055
Mobile : 0904 101 222; Fax: (04) 5742052
E-mail : toasoan@diendandn.net
Trang 8Các văn phòng đại diện:
1.1.2 Những giai đoạn phát triển của toà soạn
1.1.2.1 Giai đoạn từ 1993 đến 1997: Những bước đi ban đầu
Được sự đồng ý của lãnh đạo VCCI, cơ quan báo Diễn đàn doanh
nghiệp được thành lập theo quyết định của Bộ văn hoá thông tin ngày
5/11/1993 Ngày 15/11/1994 số báo đầu tiên ra mắt bạn đọc Những số báođầu tiên khổ 20 * 30, 32 trang được đóng ghim phát hành mỗi tháng hai kỳchủ yếu để biếu hội viên và các cơ quan trung ương, địa phương trong cảnước Từ một tháng hai kỳ, sáu tháng sau lên 3 kỳ/tháng và một năm sau lên
4 kỳ một tháng
Trang 9Đến tháng 6 năm 1996 đánh dấu bước trưởng thành mới của báo: Mởrộng khổ báo lên 30 * 40 cm, 16 trang, giá bán từ 3000đ/tờ xuống còn1500đ/tờ, in tại Hà Nội và tham gia vào thị trường báo cả nước, có mặt trêncác sạp báo ở các thành phố lớn như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, ĐàNẵng, Hải Phòng…
Cùng với việc đổi mới báo Diễn đàn doanh nghiệp toà soạn còn tổ
chức xuất bản “Bản tin kinh tế - thương mại Việt Nam” bằng hai thứ tiếngViệt Nam và tiếng Anh, mỗi tuần ra 3 kỳ, biên tập in và phát hành tại HàNội Tuy thời gian tồn tại không lâu nhưng việc làm bản tin kinh tế - thươngmại Việt Nam thể hiện quyết tâm của toà soạn trong việc tìm tòi mở ra nhiềukênh thông tin mới cho doanh nghiệp trong cả nước đồng thời bám sátnhững vấn đề kinh tế, chính trị trong nước, quốc tế…Bên cạnh đó báo cũngnhanh chóng tổ chức làm các số chuyên đề đem lại hiệu quả cao về công táctuyên truyền, kinh tế cho báo Nhiều số chuyên đề lần lượt ra đời dành được
sự đón nhận trân trọng của các doanh nghiệp như: Nhịp cầu du lịch Việt
Nam – Asean, quan hệ Việt Nam - Bắc Âu, hợp tác Việt Mỹ: tiềm năng và triển vọng, phát triển quan hệ Việt - Nhật…
Bên cạnh đó toà soạn cũng bắt đầu quan tâm đến việc tập hợp ý kiếncủa doanh nghiệp; phản ánh những bức xúc về môi trường kinh doanh lêncác cơ quan chức năng của Đảng, Nhà nước thông qua việc tổ chức nhiềucuộc hội thảo, đối thoại giữa các doanh nghiệp với các cơ quan Nhà nước;góp phần xây dựng ý thức xã hội về tôn vinh doanh nghiệp doanh nhânthông qua nhiều cuộc thi viết về doanh nghiệp
Đặc biệt báo Diễn đàn doanh nghiệp đã nhanh chóng hoà vào thị
trường báo chí chung của cả nước thông qua việc quảng bá, tiếp thị thôngqua các Hội báo xuân hằng năm do Hội nhà báo Việt Nam tổ chức
Có thể nói giai đoạn 1993 – 1997 chính là thời kỹ tìm tòi, thử nghiệm
để đi dần đến khẳng định mình trong hoạt động báo chí của Diễn đàn doanh
Trang 101.1.2.2 Giai đoạn từ 1998 đến nay: Bước đầu ổn định và phát triển
Năm 1999 báo Diễn đàn doanh nghiệp đi vào ổn định và phát triển,
toà nhà trung tâm thương mại quốc tế xây dựng xong, toà soạn chuyển về số
9 Đào Duy Anh, chấm dứt tình trạng tạm bợ về địa điểm Toà soạn đã tổchức nâng cấp hệ thống kỹ thuật phục vụ biên tập, thuận lợi cho công tác chỉđạo và làm cho tờ báo có thể đăng tải thông tin nhanh chóng, cập nhật hơn.Đến nay toà soạn đã hoàn toàn chủ động về xử lý tin, bài, ảnh theo trình độcông nghệ số, góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng báo
Ban lãnh đạo toà soạn xác đinh đổi mới tờ báo chính là việc cần thiết
để đưa Diễn đàn doanh nghiệp lên một tầm cao mới do đó toà soạn đang
chuẩn bị một phương án đổi mới toàn diện theo định hướng chủ đạo là:
chuyên nghiệp hoá tờ báo, nâng cao sức chiến đấu của tờ báo trong việc bảo vệ, xây dựng đội ngũ doanh nhân và doanh nghiệp Việt Nam, cung cấp thông tin kịp thời, định hướng và dự báo tốt hơn cho sự nghiệp kinh doanh của doanh nghiệp Đặc biệt báo sẽ tập trung hướng dẫn doanh nghiệp nâng
cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh trong điều kiện mở cửa hội nhập cảtrong nước và trên phạm vi toàn cầu Theo hướng đó, trong những năm quabáo có thêm nhiều chuyên mục mới bám sát hoạt động của doanh nghiệp,nhiều phóng sự điều tra góp phần tích cực vào việc bảo vệ quyền lợi chínhđáng của doanh nghiệp, phối hợp với các chuyên trang, chuyên đề và trangvăn hoá doanh nhân… làm cho tờ bào ngày càng sát hơn với bạn đọc củamình
- Báo tiếp tục mục tiêu tôn vinh doanh nhân thông qua việc tổ chức
nhiều chương trình sự kiện như: Cuộc bình chọn “doanh nghiệp Đồng BằngSông Cửu Long kinh doanh có hiệu quả giai đoạn 1997 – 2000”, hội thảo
“Doanh nhân Việt Nam trong công cuộc đổi mới”…
Cuộc bình chọn “Doanh nghiệp Đồng Bằng Sông Cửu Long kinhdoanh có hiệu quả giai đoạn 1997 – 2000” được xem là một chương trình
Trang 11đánh giá toàn diện đầu tiên ở Việt Nam với hệ thống tiêu chí được xây dựngkhoa học, được doanh nghiệp và các cơ quan chuyên môn đánh giá cao.Chương trình đã thu hút được sự tham gia của hàng ngàn doanh nghiệp Lễtôn vinh 74 doanh nghiệp đã trở thành nội dung chính trong lễ kỷ niệm 25năm giải phóng Miền Nam của khu vực đồng bằng Sông Cửu Long Trên cơ
sở này rất nhiều giám đốc và doanh nghiệp đã được bầu chọn là Anh hùnglao động thời kỳ đổi mới hoặc Chiến sĩ thi đua toàn quốc
- Nối tiếp các hoạt động hội thảo trước đó nhằm tham gia trực tiếp vào hoạt động xây dựng pháp luật và hoàn thiện môi trường kinh doanh báo
đã mở ra các diễn đàn đối thoại giữa các bộ, ngành, cơ quan chức năng…với doanh nghiệp nhằm phấn đấu hình thành một cơ chế cộng đồng tráchnhiệm giữa doanh nghiệp và Nhà nước để xây dựng thể chế kinh tế thịtrường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta với các mục tiêu cụ thể nhưsau:
+ Thiết lập được kênh thông tin thường xuyên, tích cực giữa cộngđồng doanh nghiệp với cơ quan Nhà nước để kịp thời phản ánh những vấn
đề phát sinh từ thực tiễn hoạt động của các doanh nghiệp với cơ quan Nhànước
+ Tạo ra một cơ chế cho các doanh nghiệp đóng góp ý kiến vào quátrình xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội
+ Tạo môi trường thuận lợi để cơ quan Nhà nước phổ biến, tuyêntruyền chính sách và pháp luật có liên quan cho các doanh nghiệp và hiệphội doanh nghiệp, góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của các doanhnghiệp
+ Tạo môi trường để các doanh nghiệp trao đổi và hiểu biết trongcộng đồng các doanh nghiệp
+ Thu hút sự chú ý của công chúng đối với các vấn đề liên quan đếndoanh nghiệp thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, góp phần nâng
Trang 12cao hình ảnh và trách nhiệm của doanh nghiệp, doanh nhân trong thời kỳmới
- Toà soạn đã triển khai từ cuối năm 2002 báo Diễn đàn doanh nghiệp điện tử, đây là bước đột phá mới thể hiện khả năng tìm tòi, tiếp cận
với công nghệ thông tin hiện đại, góp thêm kênh thông tin cho doanh nghiệp
của báo Diễn đàn doanh nghiệp trong nước và trên thế giới
- Toà soạn bước đầu triển khai áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 thể hiện quyết tâm lớn trong việc đưa mọi hoạt động báo chí
vào nề nếp, tạo điều kiện phát triển mới về cả nội dung và hình thức Theo
giới chuyên môn, Diễn đàn doanh nghiệp là tờ báo đầu tiên trong làng báo
Việt Nam triển khai thực hiện áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêuchuẩn quốc tế
- Tham gia vào chương trình chiến lược của VCCI về đào tạo đội ngũ doanh nhân và phát triển công đồng doanh nghiệp
Chỉ hơn mười năm thành lập và phát triển nhưng Diễn đàn doanh
nghiệp đã có những bước tiến dài Sự lãnh đạo, chỉ đạo của phòng thương
mại và công nghiệp Việt Nam về định hướng, tạo điều kiện về cơ sở vật chấtcho hoạt động báo chí từ những ngày đầu đã cứng cáp trong đội ngũ nhữngngười làm báo Có thể chứng minh nhận định trên bằng các chỉ tiêu hiệu quảcủa báo giai đoạn từ 2001 đến 2005
Trang 13Bảng 1: Các chỉ tiêu hiệu quả của toà soạn giai đoạn
2001 2002 2003 2004 2005
Doanh thu
Trong giai đoạn 2001 đến 2005 doanh thu của toà soạn cơ bản cóchiều hướng tăng, so với năm 2001, doanh thu năm 2005 tăng 28% và so vớinăm 2004 là 15.9% Đây là một dấu hiệu tốt cho hoạt động kinh doanh củatoà soạn Mặc dù có biến động giảm trong hai năm 2003 và 2004 nhưng đây
là kết quả của hoạt động tách nhập, thay đổi cơ cấu đáng kể của toà soạn nênkhông phải là vấn đề đáng ngại Có thể chứng minh điều này khi phân tích
Trang 14Biểu đồ 2: Biến thiên thu nhập bình quân/lao động
giai đoạn 2001 đến 2005
1.15 1.2 1.25 1.3 1.35 1.4 1.45 1.5
1.2 Những đặc điểm kinh tế - kỹ thuật chủ yếu của toà soạn
1.2.1 Đặc điểm về sản phẩm
Toà soạn hiện cung cấp ra thị trường ba sản phẩm: Báo in Diễn đàndoanh nghiệp, báo in Doanh nhân và báo điện tử diễn đàn doanh nghiệp
trong đó Diễn đàn doanh nghiệp là tờ báo chính, xuất bản 2 kỳ/tuần, Doanh
nhân và báo điện tử diễn đàn doanh nghiệp là hai phụ san của Diễn đàndoanh nghiệp Chính sách đa dạng hoá sản phẩm này của toà soạn có vai trò
lớn nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của Diễn đàn doanh nghiệp
Trang 15Bảng 2: Danh mục báo chí in ấn
phát hành Diễn đàn doanh
Nếu như Diễn đàn doanh nghiệp cung cấp những thông tin kinh tế,
chính trị, xã hội với các sự kiện, các cuộc phỏng vấn, các phóng sự… thì
Doanh nhân đi sâu vào các vấn đề doanh nhân, doanh nghiệp như những
tấm gương doanh nhân, doanh nghiệp; những kinh nghiệm, câu chuyện kinhdoanh; những câu chuyện đời thường của các doanh nhân thành đạt… Sự bổsung về mặt nội dung cũng đồng thời là sự bổ sung cho mức độ đáp ứng nhucầu bạn đọc báo bởi bạn đọc quan tâm không chỉ là những gì diễn ra trongthế giới xung quanh (các sự kiện, biến cố, quá trình, tình huống), mà cảnhững con người, những đối tượng hoạt động chủ yếu của các sự việc xảy
ra
Cũng như Doanh nhân, báo điện tử diễn đàn doanh nghiệp có vai trò
không kém phần quan trọng Ngoài việc chuyển những thông tin từ báo in
Trang 16tử diễn đàn doanh nghiệp có nhiệm vụ cập nhật thông tin kinh tế, chính trị,
xã hội hằng ngày bằng việc tổng hợp từ nhiều nguồn: các trang thông tin
trong nước, các trang thông tin nước ngoài… Các độc giả của Diễn đàn
doanh nghiệp hoàn toàn có thể truy cập vào trang www.dddn.com.vn tìmkiếm thông tin khi không có điều kiện đọc báo in hoặc khi muốn tìm hiểuthêm nhiều thông tin phong phú ngoài báo in
Ba sản phẩm cùng tồn tại tạo ra tích cực lớn đảm bảo hiệu quả kinh
tế cho toà soạn Tuy hiện nay báo điện tử diễn đàn doanh nghiệp mới dừng
lại ở mức tự cân đối thu chi nhưng tiềm năng thu hút quảng cáo từ báo này
là rất lớn Bằng chứng là mới chỉ ra đời từ 2003 nhưng đến năm 2005 doanhthu từ quảng cáo đã đủ bù lại chi phí duy trì tờ báo này Hiện này, các doanhnghiệp đang ngày càng quan tâm đến hình thức quảng cáo trên mạng và sốđơn đặt chỗ trên trang web www.dddn.com.vn đang tăng dần Năm 2004doanh thu từ quảng cáo của trang web này tăng 20% so với 2003, năm 2005tăng 25% so với 2004 và đến thời điểm tháng 5 năm 2006 doanh thu từquảng cáo đã gần bằng doanh thu từ quảng cáo cả năm 2005
Báo in Doanh nhân cũng vậy, chính thức ra mắt bạn đọc từ đầu 2005
nhưng với nội dung hấp dẫn, hình thức đẹp trên nền giấy in bóng tờ báo này
đã nhận được rất nhiều hợp đồng quảng cáo từ các doanh nghiệp Đặc biệt,
sự kiện từ đầu 2006 Doanh nhân chính thức được chọn phục vụ trên các
chuyến bay của hãng hàng không Vietnam Airline càng làm cho tờ báo trởnên hấp dẫn với các doanh nghiệp quảng cáo
Trang 17BM.04.07 “Phiếu đặt bài”BM.05.07 “Phiếu đăng ký bài”BM.06.07 “Sổ theo dõi tin,bài”
NVVT
Xây dựng KH ra báo hàng năm
Họp nội dung báo hàng tuần
Sàng lọc tin, bài
Xây dựng KH ra báo quý, số đặc biệt (nếu
có)
Đặt bài, thu thập, tiếp nhận tài liệu, bản thảo
Trả lời tác giả
Phân công biên tập bài
Giao bài gốc cho biên tập viên
Biên tập tin, bài
Trang 18Đọc Morass
Duyệt bông
Bổ sung bài nóng (nếu có) Sửa bông
Duyệt can, chế bản
Lưu hồ sơ
Trang 19Một số định nghĩa
* Lên trang: Đưa các bài gốc theo chủ đề đã định từng số báo vào tờ
kế hoạch lên trang
* Bản bông: Các bản thảo của từng số báo từ khi lên trang đến khihoàn thiện
* Bản bông n: Là bản bông cuối cùng trước khi ra can để in
* Bài gốc: Bản thảo của tác giả (tin, bài, ảnh…)
* Đọc Morass: Soát lỗi chính tả
* Bài nóng: Bài mang tính thời sự nhất có thể bổ sung vào thời điểmchuẩn bị in báo
* Bản can: Bản bông đã hoàn thiện in trên giấy can để in báo
* Báo số đặc biệt: Báo ra vào các ngày/dịp: mùng 2/9, Tết dương lịch,Tết âm lịch, ngày 30/4…
Quy trình ra báo phải trải qua ít nhất 15 bước công việc chính nếukhông có những bất thường xảy ra ở giai đoạn duyệt bông - tức là bướcduyệt các bản thảo Các bước được sắp xếp thứ tự rõ ràng và được giao tráchnhiệm cụ thể cho những bộ phận chịu trách nhiệm Quan trọng nhất và quyếtđịnh đến chất lượng sản phẩm chính là hai bước: bước xây dựng kế hoạch rabáo hàng năm và báo quý, số đặc biệt Ở hai bước này, ban biên tập xác định
cụ thể những số báo sẽ cho ra mắt bạn đọc với nội dung tin bài được xácđịnh cụ thể cả về nội dung, phóng viên chịu trách nhiệm thực hiện và cácmốc thời gian hoàn thiện bản gốc, bản bông, bản can Tất cả những bướccòn lại trong quy trình chỉ có thể thực hiện được và thực hiện đúng khi kếhoạch được xây dựng khoa học cụ thể, công khai cho tất cả các bộ phận Cácbước sau của quá trình ra báo được thực hiện bởi những phóng viên, biêntập viên cụ thể với sự trợ giúp của các phương tiện kỹ thuật do đó chất
Trang 20lượng phụ thuộc chủ yếu vào kỹ năng chuyên môn của lao động và mức độtrang bị kỹ thuật của toà soạn
Thứ nhất: Báo chí là một sản phẩm mang tính xã hội, là kết quả của
hoạt động chất xám do đó đòi hỏi lao động trực tiếp tạo ra nó cũng phải cótrình độ học vấn cao, việc toà soạn tuyển đội ngũ phóng viên, biên tập viên
Trang 21100% trình độ đại học chính là nhằm mục đích này Đây đồng thời cũng là
cơ sở để báo có thể tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường báo chí
Thứ hai: Tính chất của mỗi loại lao động là khác nhau, với những lao
động không đòi hỏi kỹ năng, trình độ cao toà soạn linh hoạt sử dụng nhânlực theo trình độ khác nhau (cao đẳng, trung cấp) vừa đảm bảo hiệu quả, vừađảm bảo tiết kiệm chi phí lao động Đó là những lao động ở các vị trí như:văn thư, nhân viên vận chuyển báo ở bộ phận phát hành…
Bên cạnh một cơ cấu lao động theo trình độ hợp lý, toà soạn cũngthực hiện cơ cấu lao động tinh giản, hiệu quả theo tính chất lao động Laođộng quản lý chiếm 20% tổng lao động trong đó 60% lao động quản lý làđội ngũ biên tập viên
1.3.4 Đặc điểm về tổ chức, quản lý
* Cơ cấu tổ chức kinh doanh
Sơ đồ 2: Cơ cấu tổ chức kinh doanh của toà soạn
Trang 22* Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của toà soạn
Sơ đồ 3: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của toà soạn
- Các phòng, ban thực hiện nhiệm vụ dưới quyền của trưởng phòng,ban Trường phòng, ban làm đúng, đủ chức năng của phòng mình phụ trách
- Phòng biên tập chịu trách nhiệm về các hoạt động biên tập báo, kỹthuật trình bày
Bộ phận biên tập trang các vấn đề khoa học, giáo dục
Bộ phận biên tập trang các vấn đề xã hội
Bộ phận sửa bài, hoàn thiện bản thảo
Hệ thống phóng viên theo khu vực, lĩnh vực, mảng vấn đề
Lĩnh vực kinh doanh, thương mại
Lĩnh vực pháp luật Lĩnh vực giáo dục Lĩnh vực dịch vụ
xã hội
Lĩnh vực du lịch Lĩnh vực người
tiêu dùng nông nghiệp Lĩnh vực động, việc làm Lĩnh vực lao
Trang 23- Phòng kinh tế trị sự quản lý các vấn đề phát hành, quảng cáo, nhân
sự, hành chính
- Các văn phòng đại diện: Diễn đàn doanh nghiệp có bốn văn phòng
đại diện được đặt ở cả ba miền Bắc, Trung, Nam, tại những thành phố làtrung tâm kinh tế của mỗi vùng Các văn phòng đại diện có nhiệm vụ:
+ Là những đầu mối cung cấp thông tin cho toà soạn về các hoạt độngcủa mỗi khu vực đại diện Trong đó toà soạn Hà Nội là đầu mối thông tinquan trọng nhất thâu tóm những thông tin từ các khu vực, chọn lọc và quyếtđịnh ra sản phẩm cuối cùng
+ Tiếp cận thị trường ở từng khu vực, tạo tiền đề cho việc mở rộng thịtrường bạn đọc của toà soạn trong tương lai
- Quản trị cấp cao: Tổng biên tập và hai phó tổng biên tập chịu tráchnhiệm toàn diện về mọi hoạt động của báo, đặc biệt là phần nội dung
Trong đó tổng biên tập là thủ trưởng cơ quan, chịu trách nhiệm trướcban biên tập, cấp trên về mọi hoạt động xuất bản báo chí Tổng biên tập cóvai trò thực hiện ba chức năng: kế hoạch, tổ chức và thực hiện nghiệp vụ
- Ban biên tập: Ban biên tập gồm 15 lao động, 100% trình độ đại học
có nhiệm vụ cùng quản trị viên cấp cao xây dựng kế hoạch ra báo hàng năm,báo quý, số đặc biệt Ban này đồng thời chịu trách nhiệm thực hiện đặt bài,thu thập, tiếp nhận các tài liệu, bản thảo; thực hiện sàng lọc bài, biên tập bài,lên trang, ra can, chuyển nhà in và theo dõi quá trình in Tất cả các bướccông việc chính của quy trình ra báo ban biên tập đều có trách nhiệm thựchiện trong đó, thậm chí là trách nhiệm chính và quan trọng nhất
Trong ban biên tập các biên tập viên được phân công chuyên tráchtheo từng ngành, từng mảng vấn đề, lĩnh vực và chịu trách nhiệm biên tậplại những bài do phóng viên, công tác viên viết
- Ban phóng viên: Số phóng viên chính thức của toà soạn hiện nay là
31 phóng viên được phân ra phụ trách các lĩnh vực thông tin khác nhau Các
Trang 24phóng viên có nhiệm vụ tìm kiếm, tiếp cận thông tin và viết bài theo kếhoạch của toà soạn rồi gửi cho ban biên tập
1.2.5 Đặc điểm về vật liệu, thiết bị in ấn
* Vật liệu:
Vật liệu chủ yếu của toà soạn là giấy in và mực in Hai loại vật liệunày được mua thường xuyên trong quá trình hoạt động của toà soạn Vậtliệu được mua rồi phân về các phòng theo định mức nhu cầu, không sử dụnghình thức bảo quản chung
Bảng 4: Danh mục vật liệu
A3 Công ty giấy Bãi Bằng 40.000vnđ/gam
canon BC –02
Nguồn: Phòng KT – TS
Đây là những vật liệu được sử dụng thường xuyên và chủ yếu của toàsoạn Sau khi ban biên tập biên tập tài liệu, ban thư ký sẽ phác thảo marketcác bài báo, thiết kế mỹ thuật và lên trang Để khẳng định và chắc chắn chấtlượng của tờ báo trước khi gửi đến nhà in toà soạn phải thực hiện động tác
in thử và kiểm tra lần cuối trên bản in này
* Thiết bị, máy móc văn phòng
Thực tế cho thấy sự phát triển của mỗi tờ báo phụ thuộc không nhỏvào mức độ trang bị máy móc, thiết bị phục vụ cho việc thu thập thông tin,biên tập bài
Trang 25Toà soạn không thực hiện in ấn, máy móc thiết bị chủ yếu là máymóc, thiết bị văn phòng Việc mua máy móc thiết bị do phòng kinh tế trị sựđảm nhận.
Bảng 5: Danh mục máy móc, thiết bị của toà soạn
Nhà Cung ứng
Nguyên giá (tr.đ)
Giá trị còn lại (tr.đ)
Sách tay
Với toà soạn Diễn đàn doanh nghiệp cũng như nhiều toà soạn khác
nhờ hệ thống máy vi tính, máy in, máy photocopy toà soạn vẫn hoạt độnghiệu quả mà không cần có xưởng in riêng Toàn bộ việc biên tập tài liệu,phác thảo maket các bài báo, thiết kế mỹ thuật cho ấn phẩm, lên trang và inthử đều thực hiện được trên hệ thống máy tính, máy in tại toà soạn
Mặt khác hệ thống máy tính được kết nối internet chính là nguồnthông tin rộng lớn cho toà soạn Các phóng viên, biên tập viên có thể tìmkiếm thông tin nhanh chóng, cập nhật thông tin qua hệ thống này; có thể họctập, trao đổi kiến thức nâng cao khả năng chuyên môn mà không cần trựctiếp tham gia các lớp học;…
Trang 26Kết quả cuối cùng của tất cả những tác động trên chính là chất lượngsản phẩm ngày một nâng cao, đáp ứng nhu cầu thị trường Có thể biểu diễnchuỗi tác động đó qua sơ đồ sau:
Thiết bị
văn phòng
Mở thêm nguồn thông tin
Giảm chi phí thời gian, sản xuất, đào tạo
Trình độ hiện đại hoá điều kiện làm việc
Chất lượng sản phẩm báo
Trang 27PHẦN 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA BÁO IN DIỄN ĐÀN DOANH NGHIỆP TRÊN
THỊ TRƯỜNG BÁO IN KINH TẾ TIẾNG VIỆT
2.1 Năng lực cạnh tranh và những tiêu thức đánh giá năng lực cạnh tranh của sản phẩm báo in - trường hợp báo Diễn đàn doanh nghiệp
2.1.1 Quan niệm về năng lực cạnh tranh của sản phẩm
* Năng lực cạnh tranh
Năng lực cạnh tranh của sản phẩm là sự biểu hiện “tính trội” của sảnphẩm về chất lượng, giá cả và hình thức lưu chuyển của nó trên thị trường,tạo nên sự hấp dẫn và thuận tiện cho khách hàng trong việc tiếp cận và sửdụng sản phẩm Năng lực cạnh tranh có thể hiểu là khả năng giành lợi thế,chiếm ưu thế trong cạnh tranh của sản phẩm so với các sản phẩm cùng loạitrên thị trường tại cùng thời điểm
* Đối thủ cạnh tranh, đối thủ cạnh tranh trực tiếp
Do là một sản phẩm công nghiệp nên báo chí cũng phải tuân theonhững quy luật thị trường, các sản phẩm báo phải cạnh tranh với nhau cũngnhư bất cứ loại sản phẩm công nghiệp nào khác
Mỗi sản phẩm báo đều có định hướng thông tin báo chí cụ thể Trongtừng định hướng thông tin đó có nhiều đầu báo cùng hoạt động và tất cảphải cạnh tranh với nhau trong nỗ lực thoả mãn tốt nhất nhu cầu thị trường
Sự cạnh tranh quyết liệt và trực tiếp nhất là giữa những đối thủ cạnh tranhtrực tiếp Đó là những tờ báo có cùng định hướng thông tin và có cùng đốitượng khách hàng mục tiêu Hiện tai, đối thủ cạnh tranh trực tiếp của báo in
Trang 28Diễn đàn doanh nghiệp là báo in Thời báo kinh tế Việt Nam và báo in Đầu
tư
Bảng 6: Thông tin chung về Thời báo kinh tế Việt Nam
& báo Đầu tư
Thời báo kinh tế Việt Nam
Bộ tài chính Bộ KH & Đầu tư
Webside www.vneconomy.com www.vir_vietnam.com
Nội dung Tin tức, sự kiện, nhân
vật, bình luận các Vấn đề kinh tế
Tin tức, sự kiện, nhânvật, bình luận các vấn đề kinh tế
Nguồn: Niên giám báo chí Việt Nam
2.1.2 Các tiêu thức đánh giá năng lực cạnh tranh của báo in
Năng lực cạnh tranh của sản phẩm là năng lực thu hút khách hàng,duy trì khách hàng hiện tại và lôi kéo thêm khách hàng mới Mỗi loại sảnphẩm tuỳ vào tính đặc thù mà có những tiêu chí đánh giá năng lực cạnhtranh cụ thể nhất định
2.1.2.1 Chất lượng sản phẩm báo in
* Nội dung tờ báo và các tiêu thức đánh giá
Tính đặc thù của hoạt động báo chí là cung cấp cái vô hình – thông tindưới dạng một sản phẩm hữu hình - sản phẩm báo Thông tin chính là yếu tốquan trọng nhất quyết định chất lượng sản phẩm báo và được đánh giá ở ba
Trang 29góc độ: nội dung thông tin, chất lượng thông tin, hình thức truyền tải thôngtin1.
- Nội dung thông tin
Mỗi tờ báo đều có định hướng thông tin nhất định, định hướng đó quyđịnh nội dung tờ báo Ngay từ khi ra đời Diễn đàn doanh nghiệp đã đượcđịnh hướng thông tin cụ thể Diễn đàn doanh nghiệp trước hết là một tờ báokinh tế mà đối tượng phản ánh là các quá trình, sự kiện, hiện tượng, liênquan đến đối tượng cụ thể là doanh nghiệp Định hướng thông tin này khôngtrùng lắp hoàn toàn với định hướng thông tin của Thời báo kinh tế Việt Nam
và Đầu tư Thời báo kinh tế Việt Nam là tờ báo kinh tế mà đối tượng phảnánh là tất cả các quá trình, sự kiện, hiện tượng của nền kinh tế Việt Nam nóichung trong khi Đầu tư là tờ báo kinh tế mà đối tượng phản ánh là các quátrình, sự kiện, hiện tượng liên quan đến hoạt động đầu tư Như vậy có thể
mô tả phạm vi nội dung của ba tờ báo như hình vẽ sau
Báo in Thời báo kinh tế Việt Nam
Báo in Đầu tư
Báo in Diễn đàn doanh nghiệp
Trang 30Tuy nhiên trên thực tế nền kinh tế thị trường ở Việt Nam chưa thực sựphát triển một cách toàn diện để mỗi tờ báo có thể đi vào định hướng, phạm
vi nội dung cụ thể đã xác định do đó hiện nay cả ba tờ báo: Diễn đàn doanhnghiệp, Thời báo kinh tế Việt Nam và Đầu tư tạm thời là đối thủ cạnh tranhtrực tiếp của nhau trên thị trường báo kinh tế
Xác định định hướng thông tin là điều kiện đảm bảo hoạt động hiệuquả cho mỗi tờ báo nhưng một tờ báo được coi là có chất lượng khi đảm bảođược những tiêu chí sau về nội dung2:
+ Góp phần thực hiện công tác tư tưởng và các lĩnh vực khác theo đường lối của Đảng
Tiêu chí này đồng thời cũng là yêu cầu nội dung của mọi tờ báo theoluật báo chí Việt Nam nhằm đảm bảo báo chí thực sự là một công cụ quản lýhữu hiệu của Đảng, Nhà nước
Trong những năm gần đây, tình trạng chạy theo lợi nhuận tạo nên xuhướng thương mại hoá trong báo chí, làm xuất hiện loại báo chí mới, báo chígiải trí trên thị trường báo chí Việt Nam Đây là những tờ báo sử dụng ngôn
từ dễ hiểu, tin tức giật gân, hời hợt khi triển khai các đề tài kinh tế, chính trị,
xã hội Nâng cao hiệu quả kinh doanh là nhiệm vụ của mọi toà soạn và Diễnđàn doanh nghiệp cũng không là ngoại lệ nhưng trong suốt quá trình hoạtđộng của mình Diễn dàn doanh nghiệp luôn kiên định định hướng thông tin
và nỗ lực trở thành tờ báo có chất lượng Nỗ lực này thể hiện trong nội dungcủa báo trên tất cả các lĩnh vực: chính trị, kinh tế, văn hoá – xã hội, an ninhquốc phòng
Diễn đàn doanh nghiệp luôn phấn đấu phản ánh đúng bản chất củachế độ xã hội chúng ta đang sống, tiêu cực có, tích cực có, trong đó cái tíchcực nhiều hơn cái tiêu cực và cái tiêu cực luôn được kiểm nghiệm, điều tra,nghiên cứu kỹ lưỡng, làm cho bạn đọc hiểu đúng, đủ truyền thống cáchmạng của dân tộc và những thành công của công cuộc đổi mới
Trang 31Ví dụ nhân dịp sự kiện đại hội Đảng lần thứ X và tổng kết 20 năm quátrình đổi mới Diễn đàn doanh nghiệp đã có bài : “Khẳng định niềm tin tuyệt
đối” (số 31 – 19/04/2006) với lời dẫn ngắn gọn, súc tích: Không còn nghi
ngờ gì nữa, qua 20 năm, đường lối đổi mới của Đảng đã mang lại những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử trọng đại làm thay đổi bộ mặt đất nước.
Bài báo có tính chiến đấu lớn góp phần chống lại những luồng tư tưởngphản động, sai trái về quá trình đổi mới của Việt Nam và sự lãnh đạo củaĐảng khi đó đang tồn tại trong một bộ phận không nhỏ quần chúng
Cũng trong số báo đó, bài viết: “Mười chữ vàng của Đại hội X” đãgiúp độc giả, quần chúng nhân dân trong nước và quốc tế hiểu rõ hơn vềphương châm chỉ đạo của Đại hội, thấy được sự nỗ lực, quyết tâm của Đảng
và Nhà nước trong sự nghiệp xây dựng, đổi mới đất nước
Mỗi số báo Diễn đàn doanh nghiệp đều mang lại cho độc giả hình ảnh
về một đất nước Việt Nam đang chuyển mình trong đổi mới với những tấmgương, hình ảnh tích cực về các doanh nhân, doanh nghiệp, các ngành kinh
tế qua các bài báo như: “Những “bông hồng vàng” rực rỡ” (số 19 –08/03/2006) với hình ảnh các nữ doanh nhân thành đạt; “Tăng trưởng bềnvững” (số tết 2006) phản ánh nỗ lực vượt khó của ngành thuỷ sản 2005; “Tựtin bước vào “cuộc chơi” lớn” cùng hình ảnh của những “sao đỏ”- doanhnhân Việt Nam thành đạt… Bên cạnh đó Diễn dàn doanh nghiệp cũng phảnánh một cách trung thực những tiêu cực còn tồn tại với mục đích để Nhànước và Nhân dân cùng giải quyết như: “Sự cố tàu 53.000 tấn vừa hạ thuỷ
đã tràn nước: Có “vá” được lòng tin?” (số 31 – 19/04/2006); “Xã hội hoá thihành án: Thiếu cơ chế thống nhất” (số 19 – 08/03/2006)…
+ Nội dung là thông tin cần thiết, có chọn lọc
+ Góp phần nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn của mỗi đối tượng tiếp nhận nhằm thực hiện tốt những nhiệm vụ cách mạng trong từng thời kỳ xây dựng và phát triển đất nước
Trang 32Đối tượng tiếp nhận ở đây chủ yếu nói đến khách hàng mục tiêu mà
tờ báo hướng tới, cụ thể, khách hàng mục tiêu của Diễn đàn doanh nghiệp làdoanh nhân, doanh nghiệp; các cơ quan quản lý; bên cạnh đó báo đang bướcđầu quan tâm đến đối tượng bạn đọc là sinh viên
Trước hết, với vai trò là diễn đàn của các doanh nghiệp, Diễn đàndoanh nghiệp đã thực sự đạt được hiệu quả trong việc giúp các doanh nghiệpnói lên tiếng nói của mình từ đó tìm kiếm đối tác kinh doanh và học hỏi kinhnghiệm lẫn nhau thông qua những trang chuyên mục như: Giới thiệu doanhnghiệp, doanh nghiệp – doanh nhân, thị trường, doanh nhân suy tư, doanhnhân đất Việt
Với vai trò là cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý Diễn đàndoanh nghiệp đã mở một chuyên mục riêng: Diễn đàn pháp luật để cácdoanh nhân, doanh nghiệp phản ánh những bức xúc, bất cập về pháp luậttrong quá trình hoạt động kinh doanh Điều này đóng góp rất nhiều cho quátrình hoàn thiện luật nói chung và luật kinh doanh nói riêng
Bên cạnh đó với việc xác định doanh nhân, doanh nghiệp là đối tượngtrọng tâm hướng tới, Diễn đàn doanh nghiệp đã đem đến cho độc giả cáinhìn rõ nét hơn về sự phát triển của nền kinh tế nói chung và của các doanhnghiệp nói riêng, từ đó giúp xã hội có cái nhìn đúng đắn hơn vai trò củadoanh nhân, doanh nghiệp trong sự nghiệp đổi mới đất nước
+ Giáo dục ý thức xã hội, quan điểm cách mạng
Diễn đàn doanh nghiệp luôn quan tâm đến vấn đề giáo dục ý thức xãhội, quan điểm cách mạng qua những trang thơ, chuyên mục: bản sắc vănhoá, giáo dục – đào tạo, chất lượng cuộc sống và những bài viết tuyêntruyền phòng chống tệ nạn xã hội… Đặc biệt trong những số báo kỷ niệmngày lễ, tết của cả nước như 2/9, tết âm lịch… số lượng và dung lượng bàibáo của các chuyêm mục này rất lớn
Ví dụ như trong số báo tết 2006, chuyên mục bản sắc văn hoá có tớibốn bài viết: “Vận khí Bính Tuất, tản mạn trà đạo, tắm hoa, đắm đuối ca
Trang 33trù” Mỗi bài viết đều đem đến cho độc giả quan niệm, phong tục truyềnthống đón tết đẹp đẽ, tao nhã từ ngàn xưa của cả dân tộc để rồi thôi thúc,nhắc nhở độc giả, thế hệ trẻ của dân tộc trân trọng và lưu giữ những néttruyền thống ấy
Trang thơ trong số tết 2006 cũng dầy hơn với gần 10 bài thơ củanhững tác giả chuyên nghiệp và không chuyên là doanh nhân đã đem đếncho độc giả những cảm xúc về vẻ đẹp quê hương đất nước, về tâm tình củachính những con người thế hệ mới, những con người đang nỗ lực phấn đấutrong sự nghiệp đổi mới của đất nước…
Là tờ báo kinh tế nhưng bên cạnh những thông tin đảm bảo địnhhướng đã xác định, những bài viết như trên đã góp phần không nhỏ gìn giữgiá trị văn hoá, bản sắc của dân tộc, giáo dục tinh thần thế hệ trẻ của đấtnước thời kỳ đổi mới
+ Đẩy lùi, hạn chế tiêu cực, tệ nạn xã hội
Rõ nét nhất trong mảng nội dung này trên Diễn đàn doanh nghiệp lànhững bài viết, thông tin trong chuyên trang pháp luật và kinh doanh; sựkiện – vấn đề; diễn đàn pháp luật… Đây là những trang chuyên mục chủ yếuphản ánh những vấn đề bất cập, tiêu cực cần giải quyết trên mọi lĩnh vực vớimục đích nhìn nhận vấn đề một cách thẳng thắn để tìm hướng giải quyết
Ví dụ bài viết: “Bao giờ hết … siêu xuất bản?” trên số 31 –19/04/2006 đã thẳng thắn phản ánh những bức xúc cũng như tác động khôngtích cực của thực trạng độc quyền xuất bản hiện nay tại Việt Nam và gợi mởmột hướng giải quyết: Đấu thầu - tại sao không? Có thể nói đây là một vấn
đề bất cập và gây phản ứng mạnh mẽ trong dư luận từ hàng chục năm trở lạiđây mà chưa được giải quyết Tình trạng hàng chục tỷ đồng đầu tư cho insách và cải cách sách nhưng cuối cùng bộ giáo dục vẫn không xuất bản đượcmột bộ sách chuẩn có chất lượng đã kéo dài suất từ năm 1984 đến nay, vừalãng phí về mặt tài chính, vừa làm giảm chất lượng giáo dục trong nước Bài
Trang 34cuộc họp quốc hội chính thức được tổ chức như một thông điệp của ngườidân đến các cơ quan chức năng chờ đợi quyết định giải quyết hợp lý
Một bài viết khác cũng trong số báo 31 ngày 19/04/2006 trong chuyênmục: sự kiện - vấn đề đã nêu rõ những tồn tại trong hệ thống hành chínhViệt Nam: ““Bệnh” của công chức” đó là quan liêu và dối trên lừa dưới vàđưa ra yêu cầu cấp thiết, yêu cầu cũng là nhiệm vụ phải cải cách hànhchính… Bài báo là ý kiến thực tế của chính những người dân, những ngườitrong cuộc, những giám đốc của các doanh nghiệp Việt Nam
+ Làm cho nhân dân thế giới hiểu về Việt Nam
Chính việc đảm bảo định hướng thông tin và truyền tải thông tin cóthật một cách khách quan là một trong những yếu tố quan trọng làm nhândân thế giới hiểu về Việt Nam
Diễn đàn doanh nghiệp không chỉ đem lại cho bạn bè thế giới hiểu về
đời sống kinh tế, chính trị của Việt Nam qua những chuyên trang kinh tếnhư: doanh nhân, doanh nghiệp; thời sự… mà còn giúp bạn bè thế giới hiểu
về con người, phong tục Việt Nam qua chuyên trang: chất lượng cuộc sống,bản sắc văn hoá…
- Chất lượng thông tin
Chức năng của báo chí là thông tin, thông tin báo chí phải luôn luônmới và chính xác
Tính đến 03/2005 cả nước có hơn 600 cơ quan báo chí với 730 ấnphẩm báo chí; sóng phát thanh và truyền hình đã phủ 90% diện tích; hàngngàn webside và hơn 40 báo điện tử chính thức hoạt động Sự phát triểnnhanh chóng của báo chí chứng tỏ nhu cầu tìm kiếm, tiếp cận thông tin củacon người là rất lớn và ngày càng tăng Thực tế, con người chỉ xem truyềnhình, nghe sóng phát thanh và đọc báo khi các phương tiện này truyền tảinhững thông tin mới Đó là mục tiêu hướng tới đồng thời là yêu cầu với mọi
tờ báo Thông tin mới có thể được hiểu là thông tin chưa ai đề cập đếnnhưng cũng có thể hiểu là cách tiếp cận mới từ một thông tin đã có
Trang 35Diễn đàn doanh nghiệp phát hành 2 kỳ/tuần do đó mức độ khai thácthông tin mới chưa cao nhưng báo đã nỗ lực rất lớn để tìm ra những cáchtiếp cận mới trong những thông tin đã được đề cập Đặc biệt, với nhữngthông tin, sự kiện mang tính thời sự cao báo luôn đầu tư khai thác thông tin
từ nhiều khía cạnh, góc nhìn
Ví dụ, sự kiện Nhà nước liên tục tăng giá xăng trong năm 2005 đượcđánh giá là một trong mười sự kiện kinh tế quan trọng nhất năm 2005 Diễnđàn đã khai thác thông tin này qua rất nhiều bài viết từ nhiều góc độ tiếpcận: Bài báo “Tăng giá xăng lần thứ ba: Ai là người thiệt” phân tích sự kiệndưới góc độ phân tích những quy luật thị trường; bài báo “Lo giá xăng tăng”nhìn nhận sự kiện với những tác động đến đời sống người đân cũng nhưdoanh nghiệp sản xuất, kinh doanh; bài báo “Tiếp tục điều chỉnh giá xăngdầu: Sẽ không bù lỗ giá xăng” nhìn nhận sự kiện dưới cái nhìn của các cơquan quản lý…
Mặc dù phát hành với tần số chưa cao những Diễn đàn doanh nghiệp
cũng đã nỗ lực rất lớn trong việc truyền tải thông tin trước nhất, mới nhất
Là cơ quan ngôn luận của phòng thương mại và công nghiệp Việt Nam, một
đầu mối thông tin kinh tế quan trọng, Diễn đàn doanh nghiệp đã tận dụng ưu
thế này một cách triệt để Trang chuyên mục: VCCI và doanh nghiệp có thểđược coi là trang chuyên mục luôn đem đến cho độc giả những thông tintrước nhất, mới nhất cho độc giả
Không chỉ đảm bảo thông tin luôn mới, báo chí còn là tấm gươngphản ánh một cách chân thực đời sống xã hội hay nói cách khác phải đảm
bảo sự kiện là có thật và nguyên dạng Diễn đàn doanh nghiệp là tờ báo tôn
trọng nguyên tắc này Mọi thông tin được cung cấp đều do phóng viên toàsoạn trực tiếp tiếp xúc với sự tham gia, kiểm chứng của các nhân vật hữuquan đặc biệt là những nhân vật đại diện cho cơ quan quản lý các cấp, cácđịa phương Sau khi thông tin được biên tập phải trải qua quá trình kiểm
Trang 36do thư ký toà soạn và tổng biên tập phụ trách Mặt khác nguyên tắc phản
ánh chân thực sự kiện còn được đảm bảo bằng loại hình ngôn ngữ mà Diễn
đàn doanh nghiệp sử dụng, loại hình ngôn ngữ sự kiện
Ví dụ cuối năm 2005, đầu 2006 vừa qua, sau khi sự cố tràn nước củatàu 53.000 tấn khi hạ thuỷ chínhs thức được công bố trên VTV và được sự
khẳng định của các chuyên gia, Diễn đàn doanh nghiệp đã cử phóng viên
xuống tận nhà máy đóng tàu và nơi con tàu được hạ thuỷ đề điều tra nguyênnhân, thực trạng cụ thể của vấn đề cũng như trách nhiệm của công ty đóngtàu Hạ Long Thay vì khẳng định sự cố tràn nước là sự cố nhỏ, có thể khắcphục nhanh chóng như ban lãnh đạo công ty đã tuyên bố trên VTV, phóngviên Quốc Dũng thông qua các cuộc phỏng vấn với ban lãnh đạo công ty và
kỹ sư đóng tàu đã chỉ ra đây là sự cố do bất chấp những thông số kỹ thuậtchưa được đảm bảo và vẫn chưa có phương án vá tàu cụ thể
- Hình thức truyền tải thông tin (loại bài, ngôn ngữ)
Trong nỗ lực truyền tải thông tin cho độc giả, báo chí luôn tìm tòi, sửdụng nhiều hình thức khác nhau với mục tiêu truyền tải thông tin một cáchhiệu quả nhất và tạo sự tiện lợi nhất cho độc giả
Diễn đàn doanh nghiệp cũng như đa số các báo in hiện nay đều thực
hiện phân chia thông tin được cung cấp theo các trang chuyên mục, với cácthể loại tin, bài và ngôn ngữ khác nhau Các trang, chuyên mục giúp độc giả
dễ dàng lựa chọn thông tin; các thể loại tin, bài khác nhau cùng sự xen kẽbài viết ngắn, dài tránh cho độc giả sự nhàm chán
Diễn đàn doanh nghiệp chủ yếu truyền tải thông tin dưới hai thể loại:
thể loại tin và thể loại phân tích với ba loại hình ngôn ngữ: ngôn ngữ sựkiện, ngôn ngữ định lượng và ngôn ngữ của độ không xác định trong sự đảmbảo ngôn ngữ sự kiện là linh hồn và là trung tâm của ngôn ngữ báo chí
* Hình thức trình bày
Hình thức trình bày trong báo in là tổng hợp của nhiều yếu tố: cơ cấubài viết, màu sắc, phông chữ, cỡ chữ… Hình thức trình bày có hiệu quả khi
Trang 37tạo nên sự thuận lợi cho độc giả (dễ đọc, dễ tìm kiếm thông tin) thông qua
sự cân đối giữa các phần của tổng thể tờ báo, cỡ chữ, phông chữ phù hợp,trang trí màu sắc đẹp
Từ năm 1994 đên 1996 Diễn đàn doanh nghiệp được trình bày trênkhổ giấy A4 gồm 32 trang, sau đó đến nay báo được trình bày trên khổ giấyA3 với 16 Khổ giấy A3 giúp việc thiết kế, trình bày báo dễ dàng hơn, tránhtối đa tình trạng chia một bài viết ra nhiều trang
Các bài viết được phân bố theo từng chuyên mục cụ thể, rõ ràng như
sự kiện - vấn đề; chất lượng cuộc sống; thị trường; ngân hàng – chứngkhoán… với sự xen kẽ hợp lý bài ngắn dài rất thuận lợi cho tìm kiếm thôngtin Bên cạnh đó việc tóm tắt nội dung báo trên trang nhất càng tạo sự tiệnlợi cho độc giả Người đọc có thể lựa chọn bỏ qua hay tập trung vào nhữngbài viết, thông tin theo nhu cầu qua phần tóm tắt này
Mằu sắc, hình ảnh cũng là yếu tố không thể thiếu nhằm thu hút sự chú
ý của độc giả Theo điều tra của các chuyên gia về những tờ báo có cùng nộidung có tới 65% số người được hỏi quyết định mua tờ báo có mằu sắc, hìnhảnh đẹp hơn Trong thời kỳ đầu mỗi số Diễn đàn doanh nghiệp chỉ gồm 4trang màu nhưng đến nay số trang màu đã tăng lên 8 trang, những số đặcbiệt được in 100% trang màu
2.1.2.2 Danh tiếng tờ báo
Có nhiều tiêu chí đánh giá mức độ danh tiếng của mỗi tờ báo đồngthời có nhiều công cụ để định lượng, xác định mức độ cho từng tiêu chí.Xuất phát từ định hướng thông tin của ba tờ báo đề tài này sử dụng chỉ tiêualexa để đánh giá mức độ danh tiếng và tương quan mức độ danh tiếng củachúng Chỉ số xếp hạng alexa xếp thứ hạng các website được truy cậpthường xuyên, từ đó đánh giá mức độ phổ biến của website đó Chỉ số alexađược kết hợp từ hai yếu tố là số trang web người dùng xem và số người truy
Trang 38cập Chỉ số Alexa của một website phản ánh số người truy cập vào trangweb đó cũng như số trang trên website được người này truy cập vào
Biểu đồ 6: Tương quan so sánh danh tiếng của báo in DDDN và ĐT
Nguồn: www.amazon.com
Từ biểu đồ có thể nhận thấy mức độ truy cập của độc giả vào Diễn
đàn doanh nghiệp và Đầu tư là tương đương nhau Nhìn vào xu hướng phát
triển, số người truy cập Diễn đàn doanh nghiệp sẽ có khả năng vượt trội hơn
trong thời gian tới
Thực tế báo in Đầu tư ra đời sớm hơn và tạo dựng được thương hiệu mạnh hơn so với Diễn đàn doanh nghiệp do lợi thế liên doanh với nước ngoài Tuy nhiên khi các công cụ tìm kiếm trên internet phát triển Diễn đàn
doanh nghiệp dường như có lợi thế hơn bởi “doanh nghiệp” là một trong
những từ khoá được sử dụng nhiều nhất khi người truy cập muốn tìm kiếmcác thông tin kinh tế
Trang 39Biểu đồ 7: Tương quan so sánh danh tiếng của báo in
DDDN và TBKTVN
Nguồn: www.amazon.com
Thời báo kinh tế Việt Nam là tờ báo được truy cập nhiều nhất qua hệ
thống internet trong tương quan so sánh với Diễn đàn doanh nghiệp và Đầu
tư Nhìn vào sơ đồ tương quan so sánh giữa Diễn đàn doanh nghiệp và Thời báo kinh tế Việt Nam nhận thấy khoảng cách giữa hai tờ báo này đang dần
được thu hẹp, đây là dấu hiệu rất tốt với Diễn đàn doanh nghiệp
Trang 402.2 Các công cụ, phương thức cạnh tranh hiện tại của báo in Diễn đàn doanh nghiệp
2.2.1 Sản phẩm
Chức năng của báo chí là diễn đàn của nhân dân, là dịch vụ xã hộiđáng tin cậy do đó chất lượng sản phẩm là yếu tố quan trọng hàng đầu quyếtđịnh khả năng cạnh tranh của tờ báo Chất lượng sản phẩm báo được quyếtđịnh bởi chất lượng thông tin Để sản phẩm thực sự trở thành công cụ cạnh
tranh hiệu quả, toà soạn Diễn đàn doanh nghiệp sử dụng các phương thức
sau:
* Tổ chức thu thập thông tin
Công tác thu thập thông tin được tổ chức thực hiện chuyên nghiệptheo quá trình từ lập kế hoạch thông tin, triển khai thu thập thông tin vàchọn lọc thông tin
Sau cuộc họp nội dung báo hàng tuần, ban biên tập, tổ phóng viên sẽxác định nội dung, thông tin cho từng số báo Theo đó, các phóng viên sẽđược phân công trách nhiệm thu thập thông tin theo lĩnh vực nội dung đãxác định với điều kiện về hình thức, thể loại bài viết và thời gian thực hiện
cụ thể Tất cả nội dung phân công này được tuyên bố công khai tại phòngphóng viên, biên tập và được ban thư ký giám sát tiến độ, chất lượng thựchiện
Để thông tin đảm bảo tính thời sự, cập nhật và đa dạng Diễn đàn
doanh nghiệp ngoài việc sử dụng đội ngũ phóng viên sẵn có đã tiếp cận,
cộng tác với số lượng cộng tác viên lớn tại nhiều tỉnh thành, khu vực Hiệnnay số phóng viên thực tế của toà soạn là 27 người trong khi số phóng viên
là cộng tác viên là 45 người trong đó cộng tác viên thường xuyên là 9 người.Các phóng viên của toà soạn và cộng tác viên thường xuyên được cử đi họctại các lớp đạo tạo ngắn hạn, tham gia các hội thảo để nâng cao khả năng
chuyên môn, kỹ năng phân tích thông tin như: Khoá học kỹ năng giao tiếp