Mô hình liên kết ngân hàng - bảo hiểm (Bancassurace) trên thế giới và thực tiễn, triển vọng phát triển tại Việt Nam

Mô hình liên kết ngân hàng - bảo hiểm (Bancassurace) trên thế giới và thực tiễn, triển vọng phát triển tại Việt Nam

T R Ư Ờ N G ĐẠI HỌC NGOẠI T H Ư Ơ N G

KHOA KINH TẾ NGOẠI T H Ư Ơ N G

CHUYÊN N G À N H KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

: K41 : TS TRỊNH THỊ THU H Ư Ơ N G

M Ụ C L Ụ C

L Ờ I M Ở Đ Ầ U Ì Chương 1: Khái quát thị trường Tài chính t h ế giới trong thời gian qua và

sự ra đời của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance) 4

li Khái quát thị trường Tài chính thê giới trong thời gian qua 4

Ì - Những điểm tích cực của thị trường tài chính thế giới 4

2- Những điểm tiêu cực của thị trường tài chính thế giới 5

3- Thị trường tài chính Việt Nam xét trong mối quan hệ với thị trường tài

chính thế giới " 3.1- Hoạt động của ngành bảo hiểm Việt Nam trong thòi gian qua 6

3.2- Hoạt động của ngân hàng trong thời gian qua 7

li/ Sụ ra đời và các đầc điểm của liên kết Ngàn hàng - Bảo hiếm 8

Ì- Khái niệm liên kết ngân hàng - bảo hiểm (Bancassurance) 8

1.1- Sự hình thành Bancassurance X

Ì 2- Khái niệm Bancassurance 9

2- Các đầc điểm của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm lo

2.1- Kênh phân phối rộng, hiệu quả, có uy tín lo

2.3- Sản phẩm đa dạng, đáp úng được các nhu cầu ngày càng tăng của khách hàng 12

2.4- Cách thức huy động nguồn vốn hiệu quả 13

2.5- Giải pháp hạn chế rủi ro 13

3- Tính tất yếu của xu hướng phát triển liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm 14

3.1- Những yếu tố mang tính tất yếu dẫn đến sự ra đời của liên kết Ngán hàng

3.1.3- Việc nới lỏng các qui định pháp lý đối với liên kết Ngân hàng - Bảo

3.2- Lợi ích của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance) 17

3.2.1- Lợi ích đối với các công ty bảo hiểm 17

3.2.2- Lợi ích đối với các ngân hàng 18

3.2.3- Lợi ích đối với khách hàng 19

3.2.4- Lợi ích đối với các cơ quan tài chính 20

ni/ Thực trạng hoạt động của liên kết Ngàn hàng - Báo hiểm trên thê giới 20

Ì- Hoạt động của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại thị trường Châu  u 20

1.1- Liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm và hoạt động của các ngân hàng 20

Ì 2- Đóng góp của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm vào mức tăng trưởng ngành

bảo hiểm ở Châu  u 21 2- Hoạt động của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại thị trường Mỹ và các nước

Châu Mỹ Latinh 22 2.1- Liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Mỹ 22

2.2- Bancassurance tại các nước Châu Mỹ Latinh 23

2.2.1- Thành công của Bancassuranee tại Châu Mỹ Latinh 23

2.2.2- Bancasurance tại một số nước Châu Mỹ Latinh 23

3- Liên kết Ngân hàng - Bảo hiếm tại Châu Á 24

3.1- Đậc điểm của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Châu Á 24

3.2- Khó khăn khi phát triển Ngân hàng - Bảo hiểm tại Châu Á 25

3.3- Sự khỏi đâu đầy hứa hẹn của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Châu Á 26

3.4- M ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tăng trưởng chậm tại Châu Á 26

3.5- Hoạt động của Bancassurance tại một số nước Châu Á 27

Chuông 2: Liên két Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance) và nội dung nghiệp VỤ 33

li Sụ vận hành liên két Ngân hàng - Bảo hiểm 33

Ì- Cơ chế vận hành liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm 33

1.1- Quy trình làm việc 33

1.2- Vai trò của kỹ thuật, công nghệ trong việc tiến hành hoạt động

Bancassurance 35 2- Nghiên cứu liên kết Ngân hàng - Bảo hiếm trên góc độ pháp lý 39

3- Nghiên cứu liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm trên góc độ kinh tế 40

li/ Các m ô hình hoạt động của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm trên t h ế

giới hiện nay 44 Ì- Một số m õ hình hoạt động chủ yếu của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm 44

2- Thuận lợi và khó khăn của các m ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm 48

3- Lợi ích của từng m ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm đối với ngàn hàng

và các công ty bảo hiểm 49

4- M ô hình kinh doanh liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại một số thị trường 50

4.1- M ô hình kinh doanh Ngân hàng - Bào hiếm tại Châu  u 50

4.1.1- M ô hình kinh doanh Bancassuranee tại các nước Nam  u 51

4.1.2- M ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại các nước Bắc  u 52

4.2- M ô hình hoạt động của Bancassurance tại Mỹ 53

4.3- M ô hình hoạt động của Bancassurance tại Châu Á 53

hàng - Bảo hiểm 57

Châu Âu, Mỹ và Châu Á 58

hiểm tại Mỹ 59

4.3- Các sản phẩm bảo hiểm được bán qua liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại

IV/ H ệ thông kênh phân phôi của Bancassurance 62

Ì- Các kênh phân phối của Ngân hàng - Bảo hiểm ' 62

1.1- Các đại lý chuyên nghiệp (Career Agents) 63

Ì 2- Các nhà tư vấn đặc biệt 63

Ì 3- Các đại lý được trả lương (Salaried Agents) 63

Ì 4- Các nhân viên bán hàng tại ngân hàng 64

Ì 5- Thành lập hoặc mua lại các đại lí hoặc các công ty môi giới 64

Ì 7- Bán hàng qua Intemet 65

1.8- Môi giới điện tử 66

2- Các m ô hình phân phối của Ngán hàng - Bảo hiểm 66

2.1- M ô hình phân phối thống nhất 67

2.2- M ô hình chuyên nghiệp 67

2.3- M ô hình kế hoạch tài chính 67

3- Kênh phân phối của Bancassurance tại một số thị trưọng 68

3.1- Các kênh phân phối sản phẩm Bancassurance tại Châu á 68

3.2- Kênh phân phôi sản phẩm Bancassurance tại Châu  u 70

3.3- Kênh phân phối sản phẩm Bancassurance tại Mỹ 71

Chương 3: Thực tiễn và triển vọng phát triển của m ó hình Mén kết Ngân

hàng - Bảo hiểm (Bancassurance) tại Việt Nam 72

li Thực trạng của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Việt Nam 72

Ì- Tính tất yếu của việc phát triển bancassurance tại Việt Nam 72

2- úiig dụng liên két Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance) tại Việt Nam 74

2.1- Sự hình thành liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Việt Nam 74

2.2- Những khó khăn đối với hoạt động bancassurance tại Việt Nam 75

2.3- Các hướng hoạt động của Bancassurance ở Việt Nam 76

2.4- Một số liên kết Ngân hàng - Bào hiểm tại Việt Nam trong thời gian qua 77

2.4 Ì - Ngân hàng Hông Xông Thuọng Hải (HSBQ và công ty bào hiểm quốc tế Mỹ (AIA) 77

2.4.2- Công ty Bảo hiểm Bảo Việt nhân thọ và Ngân hàng á Châu, Ngân hàng công

thương Việt Nam và Ngân hàng Nông nghiệp và phái triển nông thôn 78

2.4.4- Ngân hàng Incombank và công ty bảo hiểm Á châu 78

2.4.5- Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) và các công ty bảo

hiểm AIA, Prudential 79 2.4.6- Ngân hàng Agribank và công ly bảo hiểm Prudential 79

2.4.7- Ngân hàng Đầu lư và phát triển (BIDV) và công ty bảo hiểm Việt úc 79

2.4.8- Ngân hàng thương mại cổ phần quốc tế và công ty bảo hiểm A I A 80

2.4.9- Ngân hàng thương mại cổ phẩn Đông á và tập đoàn tài chính Bảo Việt 81

2.4.10- Ngân hàng kỹ thương Việt Nam (Techcombank) và Bảo Việt nhân thọ 81

3- Đặc điểm của Bancassurance tại Việt Nam 83

4- Tại sao Bancassurance chưa phát triển tại Việt Nam X4

5- Quan điểm của các cơ quan quản lý Nhà Nước về hoạt động của liên kết

ngân hàng - bảo hiểm tại Việt Nam 86

li/ Triển vọng phát triển của m ô hình liên kết Ngàn hàng - Bảo hiếm

Ì- Xu hướng phát triển của thợ trường Tài chính Việt Nam nói chung trong bối

cảnh hội nhập

1.1- Xu hướng phát triển thợ trường bảo hiểm 89

1.1.1- Cạnh tranh ngày càng trở nên gay gắt trên thợ trường bảo hiểm 89

1.1.3- Số lượng họp đổng bảo hiểm bợ huy ngang có chiều hướng tăng lên 90

1.1.4- Đ a dạng hoa kênh phân phối và thành lập các tập đoàn tài chính theo

m ô hình các nước phát triển 90

Ì 2- Xu hướng phát triển của ngành Ngân hàng 91

2- Những yếu tố tích cực của thị trường tác động đến sự phát triển của liên kết

Ngân hàng - Bảo hiểm tại Việt Nam 93

3- Giải pháp cho sự phát triển m ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Việt

Nam 95 3.1- Giải pháp về Luật pháp và chính sách của Nhà Nước 95

3.2- Các giải pháp về nhận thức 96

3.2.1- Nhận thức của công ly bảo hiểm và các ngàn hàng 96

3.2.2- Nhận thức của người dãn 98

3.3- Các giải pháp về chính sách hoạt động của các các công ty kinh doanh

theo m ô hình liên kết Ngân hàng - Bào hiểm 98

Tài l i ệ u tham kháo 104

LỜI MỞ ĐẦU

M ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm đã hình thành tại Châu  u từ những năm 70 Trải qua gần 4 thập kỉ, cho tới nay, m ô hình liên kết này đã chứng tỏ được tính ưu việt của mình và mang lại những lợi ích cho các chủ thể trong liên kết là ngân hàng và các công ty bảo hiểm, cũng như lợi ích cho các khách hàng và nền kinh tế nói chung Tính ưu việt của m ô hình liên kết này còn thể hiện ở chỗ có thể phát triển m ô hình này ở nhiều nước trên thế giới như Châu Âu, Châu á, Châu Mố, các nước trung Đông như tại các nước Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha, Bỉ, liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm đã hình thành từ lâu và rất thành công, dối với Châu á, doanh thu phí bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng trong thời gian gần đây tại Hông Rông là 4 5 % và tại Singapore là 1 8 % l i 6 ) Xél trong phạm vi một quốc gia, tính ưu việt của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm là làm cho hoạt động tài chính ngày càng trờ nên năng động hơn, mang lại lợi ích về mặt tài chính cho những người tham gia liên kết, các ngân hàng có thể tăng thêm phí dịch vụ, các công ty bảo hiểm có thể thu được nhiều phí bảo hiểm hơn, khách hàng có thể sử dụng dịch vụ đa dạng hơn, thuận tiện hơn

Tại thị trường Việt Nam, trong những năm gần đây, những con số rất ấn tượng mà ngành ngân hàng và ngành bảo hiểm đưa ra như "mỗi ngày lãi Ì tỷ đồng" của Ngân hàng Xuất nhập khẩu Việt Nam-Eximbank, hay chuẩn bị hoàn thành kế hoạch lợi nhuận cả năm ; doanh thu phí bảo hiểm đạt 13.803 tỷ đổng tăng 10%, tổng vốn điều lệ của các doanh nghiệp bảo hiểm là 7.420 tỷ đồng, dự phòng nghiệp vụ 23.696 tỷ đổng, tổng tải sản 30.657 tỷ đồng, tổng vốn đầu tư vào nền kinh tế quốc dân 26.276 tỷ đồng, tổng số cán bộ nhân viên 12.002 người, tổng đại lý 128.494 người [11] là điều kiện thuận lợi cho việc phát triển liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm Hơn nữa, trong quá trình gia nhập WTO, việc tự do hoa sẽ ngày càng trở nên sâu rộng hơn Khi tham gia WTO,

thị trường tài chính sẽ mở cửa và sẽ có nhiều công ty 1 0 0 % vốn nước ngoài tham gia vào thị trường Việt Nam Bên cạnh đó, bản thân trình độ hiểu biết của người tiêu dùng hiện nay ngày càng tăng, họ có sự so sánh giữa công ty trong nước và công ty nước ngoài, đòi hỏi chụt lượng sản phẩm dịch vụ ngày càng tốt hơn, ưu việt hơn nhưng giá thành phải ở mức hợp lý Thêm nữa, hiện nay trên thị trường tài chính thế giới đang có xu hướng cắt giảm lãi suụt (Vào tháng 6/2003, Ngân hàng Trung Ương Châu  u đã giảm lãi suụt cho vay 0,5%, xuống mức thụp nhụt trong lịch sử là 2%/năm Tiếp ngay sau đó, cục dự trữ liên bang Mỹ đã giảm lãi suụt 0,25% xuống còn 1 % - mức thụp nhụt kể từ năm 1958 trở lại đây Ngân hàng Anh đã cắt giảm lãi suụt 0,25% xuống còn 3,75%, mức thụp nhụt kể từ năm 1955 trở lại đây), đồng tiền trở nên mụt giá, dẫn đến việc bản thân các ngân hàng cũng có sự cạnh tranh, đòi hỏi phải da dạng hoa các sàn phẩm dịch vụ truyền thống của mình Trước nhũng tác động

đó, để cạnh tranh thắng lợi và tồn tại ngay tại "sân nhà" thì các ngân hàng và còng ty bảo hiếm cần tìm cho mình hướng đi mới M ô hình liên kêì Ngân hàng - Bảo hiểm đã phần nào đáp ứng được các yếu tố trên (sản phẩm đa dạng, chụt lượng tăng, giá thành hạ) và tận dụng được ưu thế của ngân hàng (như đội ngũ nhân viên bán hàng có kinh nghiệm, uy tín tốt) Trên thực tế, tại thị trường Việt Nam cũng đã bắt đầu xu hướng hình thành Ngân hàng - Bảo hiếm như sự hợp tác giữa Vietcombank với A I A và Prudential, gần đây nhụt, gói sản phẩm bancassurance của Bảo Việt - Techcombank đã ra đời vào đầu tháng 8/2006 Đ ó là những bước đi ban đầu mang tính thử nghiệm, nhưng đã thể hiện tính ưu việt và khả năng ứng dụng tại Việt Nam trong thời gian tới

Xuụt phát từ thực tế khách quan đó, việc nghiên cứu m ô hình, hoạt động, kỹ thuật, sản phẩm của mối liên kết này tại các nước trên thế giới là yêu cầu khách quan và rụt thiết thực, giúp cho ngân hàng và các công ty bảo hiểm

có nhiều thông tin, tư liệu, cách nhìn để vận dụng liên kết Ngân hàng - Bảo

hiểm nhanh chóng, thuận tiện D ó đó, em đã chọn đề tài " M ó hình liên két Ngân hàng - Bão hiểm trên thế giới và thực tiễn, triển vọng phát triển tại

Việt Nam" nhằm góp phần tìm hiểu, cung cấp thêm thông tin về m ô hình hoạt

động này Khoa luận ngoài phần mở đầu và kết luận gồm 3 chương:

Chương 1: Khái quát thị trường tài chính thế giới trong những thập kỉ

qua và sự ra đời của liên kết Ngán hàng - Bọo hiểm

Chương 2: Liên kết Ngân hàng - Bọo hiểm (Bancassurance) và nội dung nghiệp vụ

Chương 3: Thực tiên và triển vọng phát triển của m ô hình liên kết Ngân hàng- Báo hiểm tại Việt Nam

Trong quá trình hoàn thành khoa luận, em đã nhận được sự hướng dẫn

chỉ bọo tận tình của T.s Trịnh Thị Thu Hương - giọng viên trường Đại Học

Ngoại Thương cũng như các cơ quan đon vị như Ngân hàng Công Thương Việt Nam chi nhánh Họi Phòng, Công ty liên doanh trách nhiệm hữu hạn bọo

hiểm SamsungVina (Tầng 8, toa nhà Tổng công ty Tái Bọo hiểm Việt Nam, số

14] Lè Duẩn, Hà Nội), Ngân hàng Xuất Nhập Khẩu Eximbank chi nhánh Láng Hạ đã giúp em hoàn thành bài khoa luận này Do trình độ, thời gian và công tác thu thập phân tích tài liệu còn hạn chế, mặc dù bọn thân dã có nhiều

cố gắng nhưng bài khoa luận chắc chắn sẽ không tránh khỏi những thiếu sót,

em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Thầy, cô và độc giọ quan tâm

Hà Nội, tháng li năm 2006

C H Ư Ơ N G Ì KHÁI Q U Á T THỊ T R Ư Ờ N G TÀI CHÍNH THẾ GIỚI TRONG THỜI

GIAN QUA V À Sự RA ĐỜI CỦA LIÊN KẾT N G Â N H À N G - BẢO

HIỂM (BANCASSURANCE)

li KHÁI QUÁT THỊ TRƯỜNG TÀI CHÍNH THÊ GIỚI TRONG THỜI GIAN QUA

Ì- Những điểm tích cực của thị trường tài chính thê giới

Sự kiện nổi bật của thị trường tài chính thế giới trong thòi gian qua đó là

việc đưa vào lưu hành đồng Euro, hình thành các hệ thống giao dịch điện tử,

sự thay đổi cơ cấu và hành vi của các thành viên thị trường, cũng như sự biến

động về phía cung các tài sản tài chính Những sự kiện này đã có tác động

mạnh mẽ đến cơ cấu và tính chất của các thị trường tài chính

Sự xuất hiện đổng tiền chung Euro vào đắu tháng 1/1999 đã tác động

mạnh đến sự phát triển của toàn bộ hệ thống tài chính toàn cắu, đặc biệt là các

thị trường giấy tờ có giá với thu nhập cố định Mặc dù tiến trình hội nhập các

thị trường tài chính của các nước Cháu  u đã bắt đắu từ rất sớm, trước khi ra

đời đồng Euro, song việc đưa vào lưu thông đồng tiền chung là một tác nhân

đẩy nhanh tiến trình hội nhập

Một điểm mới nổi bật khác là sự thành lập các hệ thống giao dịch điện

tử như một phương án thay thế cho các hệ thống giao dịch truyền thống Một

số nước đã sử dụng công nghệ tương tự vào những năm 80, nhưng phải đến

cuối những năm 90, việc chuyển sang các hệ thống giao dịch trên điện tử mới

mang tính chất đại trà Việc đưa vào sử dụng hệ thống giao dịch điện tử đã

ảnh hướng đến sự vận hành của thị trường tài chính toàn cắu

Hiện nay, vai trò của các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm, quỹ tương hỗ

và các trung gian tài chính phi ngàn hàng khác ngày càng lớn mạnh Sự thay

đổi rõ rệt đã diễn ra ở khu vực đồng tiền chung Euro Mặc dù tiền gửi ngân

hàng và các công cụ tài chính khác với rủi ro thấp thường phổ biến trước đây,

nay số lượng các nhà đẩu tư nhỏ đầu tư vốn vào các quỹ quản lý tài sản đang tăng mạnh

2- Những điểm tiêu cực của thị trường tài chính t h ế giới

Các vụ sáp nhỉp của các tỉp đoàn tài chính trên thế giới có tác động đến

sự vỉn hành của thị trường tài chính Tác động đó gây ra khó khăn cho thị trường tài chính thế giới

- Một là, hiện nay chỉ có một số các ngân hàng có thể định giá hai chiều Đến thời điểm hiện nay con số này không vượt quá 20 [9]

- Hai là, sự hợp nhất tài chính dãn đến sự tháo lui của tư bản đâu cơ vốn lỉp trung trong lĩnh vực tạo lỉp thị trường

- Ba là, sự hợp nhất này gây khó khăn cho quá trình đa dạng hoa rủi ro tín dụng của định chế tài chính Điều này có thể làm giảm tống các hạn mức tín dụng trên thị trường và tạo điều kiện nảy sinh độc quyền nhóm

Những sự kiện hợp nhất, sáp nhỉp, mua lại ngân hàng, các cuộc khủng hoảng tài chính và sự xuất hiện đông đảo các nhà đầu tư, tổ chức đã tác động mạnh không chi đến cơ cấu các thành viên tham gia thị trường tài chính m à còn cà các chiến lược quản lí rủi ro và ra các quyết định đầu tư của họ Vào những năm 1990, sự cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính ngày càng gia tăng

và lợi nhuỉn biên của các ngân hàng ngày càng giảm

Tính đa dạng hoa cơ cấu của các nhà đầu tư có ảnh hưởng quan trọng đến sự phát triển của thị trường tài chính Sự đa dạng hoa các danh mục đầu tư tăng cao và kèm theo đó rủi ro tín dụng cũng tăng cao Những thay đổi trong

cơ cấu thành viên thị trường kéo theo sự thay đổi hệ thống quản lý rủi ro Những biến chuyển này còn có nguyên nhân từ các cuộc khủng hoảng cuối những năm 90 Trong báo cáo năm 1988, Uy ban giám sát hệ thống tài chính toàn cầu (Committee ôn the Global Rnancial System) nhỉn định, cuộc khủng hoảng trên đặt ra vấn đề về độ tin cỉy của các hệ thống giao dịch điện tử hiện đại, cũng như các phương pháp quản lý rủi ro

Sự kiện nổi bật khác có ảnh hưởng đáng kể đến hành vi của các thành viên thị trường trong lĩnh vực quản lý rủi ro là sự phá sàn hàng loạt các tập đoàn kinh tế đẩu tiên ở Nhạt Bản, cũng như sự sụt giảm đột ngột của các loại chứng khoán chính phủ ở Mỹ

3- Thị trường tài chính Việt Nam xét trong mọi quan hệ với thị trường tài chính thê giới

Cũng trong quá trình toàn cẩu hoa nền kinh tế, thị trường Việt Nam nói chung và thị trường tài chính Việt Nam nói riêng đang có những bước đi cho

sự hội nhập cả về quy m õ và tọc độ

Trong hệ thọng các tổ chức tài chính, ngân hàng thương mại và bảo hiểm là hai định chế quan trọng và lớn nhất Những năm gần đây, ngành ngân hàng và bảo hiểm hoạt động ở Việt Nam đã thu được những kết quả nhất định, tạo động lực để hội nhập nhanh vào nền kinh tế thế giới

3.1- Hoạt đông của ngành bảo hiểm Việt Nam trone thời gian (lua

Cuọi năm 1993, N Đ 100/CP ra đời mở đường cho việc thành lập các công ly bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, tái bảo hiểm, môi giới bảo hiểm Thị trường bảo hiểm Việt Nam đã hình thành phất triển sôi động với những kết quả sau dây:

Sau hơn 10 năm mở cửa, hoạt động kinh doanh bảo hiểm đã đạt được tọc đô tăng trưởng rất cao Tổng doanh thu phí bảo hiểm tăng bình quân 26,5% trong giai đoạn 1993- 2005, cơ cấu tỷ trọng trong GDP cũng tăng nhanh từ 0,37%/GDP năm 1993 lên 2,03%/GDP năm 2005 Sọ lượng sản phẩm bảo hiểm nếu năm 1993 chỉ có 22 sản phẩm, thì đến nay đã có gần 500 sản phẩm [ l i ] Đặc biệt, khi tình trạng độc quyền không còn, các doanh nghiệp đã chú trọng trong việc nâng cao chất lượng sản phẩm, bổ sung quyền lợi khách hàng đổng thời cũng quan tâm đến xây dựng thương hiệu

Trong giai đoạn 2000 - 2004, ngành bảo hiểm phát triển với tọc độ tăng bình quân 30%/năm Tọc độ phát triển ngành bảo hiểm trong ngành dịch vụ

nói chung xếp thứ hai sau bưu chính viễn thông N ă m 2004 và năm 2005 bắt đầu có dấu hiệu phát triển với tốc độ chậm lại (17%/năm 2004 và 1 0 % năm 2005) đi dần vào phát triển ổn định N ă m 2005 doanh thu phí bảo hiếm phi nhân thọ đạt 5.486 từ đồng tăng 14,6%, doanh thu phí bảo hiếm nhân thọ đạt 8.130 từ đổng tăng 5,5%, lãi đầu tư 2.200 tỉ đổng [ l i ]

Theo thông tin từ hiệp hội bảo hiểm Việt Nam, quý 1/2006, doanh thu phí bảo hiếm của các công ty bảo hiểm phi nhân thọ (BHPNT) đạt 1.477 từ đồng, tăng 1 1 % so với cùng kỳ năm 2005 Tính đến ngày 31/5/2006 đã có 16 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ Việt Nam, trong

đó có 2 doanh nghiệp Nhà Nước, 8 công ty cổ phẩn trong nước, 8 doanh nghiệp bảo hiếm nhân thọ, 7 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm, hơn 30 văn phòng đại diện bảo hiểm nước ngoài, 5 doanh nghiệp liên doanh (UIC, VÍA,

I A I , SVI, Bảo Minh- CMG) và 8 doanh nghiệp 1 0 0 % vốn nước ngoài Loại hình tái bảo hiểm đến nay chỉ có Doanh nghiệp Tái Bảo hiểm quốc gia Việt Nam (Vinare) [ l i ]

Tuy nhiên hoạt động kinh doanh bảo hiểm cũng đang gặp một số khó khăn trong cơ chế đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm chưa được hướng dẫn chi tiết bởi các văn bản pháp quy Hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, trục lợi bảo hiểm vẫn còn diễn ra chưa có biện pháp hữu hiệu ngăn chặn

3.2- Hoạt đông của ngăn hàng trone thời gian Qua

Mặc dù mới chỉ hơn nửa năm, song có thể khẳng định, năm 2006 sẽ là năm thứ ba các ngân hàng liên tục đạt mức lợi nhuận kừ lục và giữ vị trí là ngành kinh doanh có hiệu quả cao nhất

Theo báo cáo sơ bộ của nhiều ngân hàng, trong 6 tháng đầu năm nay, mức lợi nhuận của hầu hết các Ngân hàng tăng 30- 4 0 % so với cùng kỳ năm

2005 Đặc biệt nhiều ngân hàng đạt 70 - 8 0 % kế hoạch lợi nhuận đặt ra trong

cả năm 119J Đ ố i với các ngân hàng Việt Nam, hội nhập quốc tế mở ra cơ hội trao đổi, hợp tác quốc tế giữa các N H T M trong hoạt động kinh doanh tiền tệ,

đề ra biện pháp tăng cường giám sát và phòng ngừa rủi ro,từ đó nâng cao uy

tín và vị thế của hệ thống ngân hàng Việt Nam trong các giao dịch tài chính quốc tế

M ở cửa và hội nhập hoạt động ngân hàng là chấp nhận tham gia vào luật chơi chung bình đẳng áp dụng cho tất cả các nước Khoảng năm 2010 sẽ không có sụ phân biệt giữa tổ chểc tín dụng trong nước với các tổ chểc tín dụng nước ngoài trong lĩnh vực hoạt động ngân hàng

Những thuận lợi m à ngành ngân hàng và bảo hiểm đạt được rất lớn tuy nhiên vẫn còn có những khó khăn tồn tại Sự cạnh tranh khi tham gia hội nhập vào thị trường tài chính thế giới, những khó khăn về vốn, về trình độ quản lý,

về kinh nghiệm khắc phục rủi ro đã dẫn đến việc phải nghĩ tới sự hình thành một liên kết giữa ngân hàng và bảo hiểm_hai ngành lớn mạnh nhất trong nền kinh tế Ngoài ra, việc phát triển liên kết này cũng là ảnh hường tất yếu khi hội nhập bởi m ô hình này đã hình thành và hoạt động rất thành công ở nhiều nước trên thế giới

li/ Sự RA ĐỜI VÀ CÁC ĐẶC ĐIỂM CỦA LIÊN KẾT NGÂN HÀNG - BẢO HIỂM

Ì- Khái niệm liên két Ngân hàng - Bão hiểm (Bancassurance)

Sư hình thành Bancassurance

Theo nhiều tài liệu, m ô hình Bancassurance được hình thành đầu tiên ở Pháp và Tây Ban Nha, sau đó đã phát triển thành công tại Châu  u và mở rộng sang thị trường Châu Mỹ và Châu Á

Tại Pháp, vào năm 1971 Credit Lyonnais đã liên kết với France Group

và trong năm 1993 Union des Assurances Federales đã kí với Credit Lyonnais Network bán thoa ước theo đó Credit Lyonnais Network sẽ bán các sản phẩm bảo hiếm nhân thọ của Union des Assurances Federales

Bancassurance hình thành ờ Tây Ban Nha vào đầu những năm 80, bắt đầu bằng việc tập đoàn BANCO DE B I L B A O liên kết với tập đoàn

EUROSEGUROS SA Hiện nay 5 công ty hoạt động Bancassurance đứng đầu tại Tây Ban Nha là Vida Caixa, BBVA, SHC Seguros, Aseval, Mapfre Vida Tại Bỉ, công ty bảo hiểm hàngđầu của Bỉ là công ty bảo hiểm nhân thọ Alpha và công ty Generale de Banque đã kí thoa ước liên kết với nhau vào năm 1989

Vào năm 2004, tại Hà Lan công ty bảo hiểm của H à Lan là A M E V N.v

đã hợp tác kinh doanh với ngân hàng VSB của Hà Lan để thành lập liên kết Ngán hàng - Bảo hiểm

Các nước Đức, Italia phải rất lâu sau liên kết bảo hiểm ngân hàng mới

được hình thành Điều này cũng diễn ra tương tự ẩ Châu Á, khi m à vào năm

2003, lần đầu tiên liên kết bảo hiểm ngân hàng được hình thành ẩ Hàn Quốc sau khi được chính phủ nước này phê duyệt

Vào năm 2004, Fortis đã kí hợp đổng với tập đoàn Muang Thai tại Thái Lan để bán các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ, và theo đó Fortis

sẽ mua lại 2 5 % cổ phiếu sáng lập của bảo hiểm nhân thọ Muang Thai Với sự họp tác kinh doanh đã được thiết lập tại Malaysia và Trung Quốc, Fortis đang dần từng bước kinh doanh theo m ô hình Bancassurance tại Châu A

1.2- Khái niêm Bancassurance

Bancassurance là một thuật ngữ phổ biến trên thị trường tài chính thế giới hiện nay Vậy Bancassurance là gì? Hiểu đơn giản, Bancassurance chính

là việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm thông qua ngân hàng Cụ thể hơn,

"Bancassurance là sự thoa thuận giữa các ngân hàng và các công ty bảo hiểm, theo đó, các ngân hàng và các công ty bảo hiểm này sẽ hợp tấc với nhau để phát triển và phân phối một cách có hiệu quả các sản phẩm, dịch vụ của hai ngành ngân hàng và bảo hiểm thông qua kênh phân phối chung cho cùng một

cơ sẩ khách hàng" [20]

Như vậy, liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm là việc các công tỵ bảo hiểm bán sản phẩm bảo hiểm của mình thông qua hệ thống ngân hàng, là một kênh

bán hàng bổ sung cho những mạng lưới phân phối truyền thống của họ như bán hàng thông qua các đại lý hay các nhà môi giới Đổng thời đây cũng là một dịch vụ tài chính trọn gói m à ngân hàng cung cấp cho khách hàng bao gồm dịch vụ ngân hàng kết họp với dịch vụ bảo hiểm Liên kết Ngân hàng -Bảo hiểm này không chỉ là viợc bán sản phẩm bảo hiếm cho các khách hàng của ngân hàng, m à đó còn là sự khai thác một cách triợt để nhất mối hợp tác từ hai phía, cũng như những thế mạnh sẵn có của hai bên để đạt được những lợi ích chung và riêng nhất định, thoa mãn nhu cầu phát triển của họ

Các ngân hàng và công ty bảo hiểm cùng được lợi do sử dụng uy tín, thương hiợu và nguồn lực của cả hai bên vào viợc cung cấp dịch vụ bảo hiểm, tăng cường các dịch vụ ngân hàng, nhờ đó giúp tiết kiợm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh và lợi nhuận

Tất cả các thị trường trên thế giới hiợn nay đều đã quen thuộc với thuật ngữ này, một số nước đã phát triển tốt kênh phán phối này, một số nước đã bắt tay vào viợc vận hành liên kết này và một số nước khác thì đang trong quá trình xem xét vận hành

2- Các đặt điếm của liên kết Ngàn hàng - Bảo hiểm

2.1-Kênh phân phối rông, hiệu quả, có uy tín

Như đã nói, liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm là kênh phân phối ra đời muộn Tuy nhiên thì liên kết này lại dựa trên hai nền tảng vững chắc là ngành ngân hàng và ngành bảo hiểm Điều này tạo lợi thế rất lớn cho liên kết này Đặc điểm đầu tiên của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm đó là hoạt động dựa trên mạng lưới ngân hàng dày đặc và đã hoạt động có uy tín Mạng lưới ngân hàng dày đặc đã tạo ra một số lượng lớn các điểm bán lẻ, từ đó tạo khả năng cung cấp các sản phẩm của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm cho các khách hàng, tạo sự gần gũi về mặt địa lý và con người, làm cho hợp tác giữa ngân hàng và khách hàng trở nên dễ dàng hơn và theo đó cũng sẽ tăng cơ hội bán hàng Sự gần gũi vói khách hàng là một nhân tố quan trọng và không nên

xem nhẹ nhân tố này Đ ó là nhân tố cơ bản cho việc gây dựng các mối quan

hệ, từ đó tạo sự tin tưởng và lòng trung thành của khách hàng đối với ngân hàng cũng như đối với liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm

Cũng chính vì liên kết Ngàn hàng - Bảo hiểm hoạt động dựa trên mạng lưới ngân hàng dày đặc nên việc hoạt động có hiệu quả của ngân hàng cũng sẽ

có tác động tích cực tới hoạt động của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm Ví dụ như ở Tây Ban Nha, mặc dù thị trường kinh doanh ở đây rứt nhỏ nhưng các ngán hàng vãn có được một mạng lưới hoạt động rộng và rứt hiệu quả Mạng lưới bán hàng này đã giúp cho liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm ở Tây Ban Nha hoạt động thành công

Điếm thứ ba, uy tín của liên kết Ngân hàng - Bảo hiếm phụ thuộc nhiều vào uy tín của từng thành viên là ngân hàng và các công ty bảo hiểm Trên thế giới hiện nay, tại hâu hết các nước, các Ngân hàng có ảnh hưởng lớn tới thị trường và gây dựng được hình ảnh tốt với các khách hàng Cách các khách hàng nhận xét về hoạt động của các ngân hàng đang kinh doanh trên thị trường và vai trò của ngân hàng trong xã hội là hai nhân tố hết sức quan trọng Hình ảnh này có thể là kết quả trực tiếp của hướng đi m à hệ thống ngân hàng

đã sử dụng và cách m à các ngân hàng dã hoạt động trên thị trường

Tại các nước như Pháp, Tây Ban Nha, Italia hay Bỉ, cái nhìn của khách hàng đối với ngân hàng rứt tốt: các khách hàng có quan hệ đặc biệt tin tưởng đối với ngán hàng và các nhân viên trong ngân hàng Và các ngân hàng cũng nhận được các khoản tiền lời từ sự tin tưởng đó cho dù thực tế vẫn không thể nói được là các ngân hàng có ưu thế hơn các công ty bảo hiểm trong việc giải quyết cúc vứn đề tài chính hay không M ố i quan hệ mang tính tin tưởng này là kết quả của sự lớn mạnh và uy tín thực sự của các ngân hàng Khách hàng tại các nước kể trên tin tưởng vào mối quan hệ m à họ trực tiếp tạo dựng với các nhân viên ngân hàng Chính từ sự tin tưởng với ngán hàng, các khách hàng cũng có được niềm tin với liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm, cho dù hoạt động

của liên kết này còn khá mới mẻ vói họ Uy tín của các Ngân hàng tạo nên uy

tín cho hoatj}ống_gủa liên két Ngân hàng - Bảo hiểm

2.2- Thế manh về đói ngũ nhân viên bán hàne

Nhờ quan hệ hợp tác giữa Ngân hàng và các công ty bảo hiểm nên liên

kết Ngân hàng - Bảo hiểm có thể huy động được một lực lượng dổi dào các

nhân viên bán hàng lành nghề có kinh nghiệm thuộc cả hai lĩnh vực ngân hàng

và bảo hiểm Những nhân viên này có đủ khả năng và kinh nghiệm làm việc

đế thích ứng với bẫt cứ dự án hợp tác Ngân hàng - Bảo hiếm nào

Đ ố i với các ngân hàng, ưu thế m à họ có chính là sư tiếp xúc thường

xuyên với các khách hàng, hiểu về nhu cầu của các khách hàng và có được các

thông tin cần thiết về các khách hàng Vì thế, hoạt động của liên kết Ngân

hàng - Bảo hiểm sẽ thuận lợi hơn rẫt nhiều Các khách hàng có thể mua bảo

hiểm tại chính các ngân hàng m à họ vẫn tiếp xúc, có thể hỏi các nhân viên

ngàn hàng những điều thắc mắc và họ sẽ cảm thẫy tin tưởng hơn khi mua sản

phẩm bảo hiểm tại nơi m à họ cảm thẫy rẫt an toàn này

Còn đối với các công ty bảo hiểm, họ có đội ngũ nhân viên lành nghề,

có kiến thức chuyên môn về các sản phẩm bảo hiểm Dựa trên những thông tin

về nhu cầu của khách hàng, lượng thông tin cá nhàn m à các ngân hàng cung

cẫp, các nhân viên bảo hiểm có thể tư vẫn hiệu quả cho các khách hàng trong

việc mua bảo hiểm Các nhân viên bảo hiểm sẽ hỗ trợ các nhân viên ngân

hàng những kiến thức về bảo hiểm, về các sản phẩm bảo hiểm m à nhân viên

của ngân hàng sẽ bán cho các khách hàng Chính nhờ sự hỗ trợ từ các nhân

viên bảo hiểm này m à trong thời gian đầu hoạt động, các ngán hàng không

cần thiết phải tạo ra những sản phẩm mới m à có thể khai thác hiệu quả các sản

phẩm bảo hiếm sẵn có, đáp ứng các nhu cầu của khách hàng

2.3- Sẩn phẩm đa dang, đáp íme được các nhu cầu ngày càng tăng của khách hàm

Với bancassurance, khách hàng được sử dụng các dịch vụ tài chính

"trọn gói" qua "một cửa" với chi phí thẫp hơn, thuận tiện hơn trước và được

hưởng thêm các dịch vụ gia tăng khác Các sản phẩm liên kết Ngân hàng - Bão hiểm cung cấp có thể là các sản phẩm kết họp giữa các sản phẩm ngân hàng

và các sản phẩm bảo hiểm nhu: sản phẩm bảo hiểm tín dụng, sản phẩm bảo hiểm cho vay thấu chi, sản phẩm bảo hiểm đầu tư, sản phẩm bảo hiểm mang tính bảo vệ, sản phẩm bảo hiểm tiết kiệm Nhũng sản phẩm này ra đời sẽ giúp cả ngân hàng và công ty bảo hiểm đạt được mục tiêu là tối đa hoa chất lượng và hiệu suất phục vụ Điều này sẽ không dẻ gì có được nếu ngân hàng

và các công ty bảo hiểm làm việc riêng lẻ bởi không có bít cớ ngân hàng hay công ty bảo hiếm nào có thể cung cấp một tập hợp dịch vụ với những tính năng ưu việt như thế

2.4- Cách thức huy đône nguồn vốn hiệu quả

Đ ổ tiến hành kinh doanh cần có được một nguồn vốn dồi dào Điều này

là một lợi thế đối với các ngân hàng Bời ngân hàng thường có nguồn vốn dồi dào và khả năng vay vốn linh hoạt Ngoài nghiệp vụ cung cấp tín dụng, ngân hàng còn phải có vốn để thực hiện các nghiệp vụ sử dụng vốn khác như đầu tư chớng khoán, bảo lãnh, chiết khấu, cho vay trung và dài hạn Chính vì thế, khi liên kết với các công ty bảo hiểm, với khả năng về nguồn vốn lớn của mình, ngân hàng sẽ thu hút -được nhiều khách hàng sử dụng dịch vụ và sản phẩm của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm do khách hàng tin tưởng vào thương hiệu và thực lực của ngân hàng

2.5- Giải pháp han chế rủi ro

Trong quá trình toàn cầu hoa nền kinh tế, việc kinh doanh trong các điều kiện bất định nảy sinh vấn để rủi ro Quy trình quản lý rủi ro toàn diện, hiệu quả là giải pháp duy nhất có thể có hiện nay để duy trì tính bền vững và

ổn định trong kinh doanh Đây cũng là mục tiêu chủ yếu của mối liên kết Ngân hàng - Báo hiểm

Đ ố i tượng kinh doanh của các công ty bảo hiểm chính là rủi ro Hoạt động của các công ty bảo hiểm không chỉ có nhiều khác biệt so với các loại

hình kinh doanh khác ở việc chấp nhận rủi ro m à còn ở việc các doanh nghiệp bảo hiểm có khả năng đánh giá khách quan và quản lý rủi ro

Chính vì vậy, hợp tác với các công ty bảo hiểm sẽ giúp cho ngân hàng

có thể hạn chế được những rủi ro của mình Trong quá trình hoạt động, các ngân hàng buộc phải chấp nhận khá nhiều rủi ro, đa phần mang tính kinh tế Các công ty bảo hiểm trong liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm sẽ gánh một phần rủi ro cho các ngân hàng, tạo sự bền vững, độ tin cậy của ngân hàng, từ đó sẽ

có tác động tích cực tới hoạt động của liên kết này, tạo điều kiện cho việc đa dạng hoa các sản phẩm và dờch vụ ngân hàng

Ngược lại, các công tỵ bảo hiểm khi hoạt động theo m ô hình liên kết Ngán hàng - Bảo hiểm cũng sẽ nhận được những lợi ích từ phía các ngân hàng Bởi vì các ngân hàng thành viên của liên kết này có thể tập trung thời gian, nguồn lực vào việc trực tiếp cung cấp các dờch vụ bảo hiểm, tạo khả năng hoạt động theo cơ chế linh hoạt hơn của các công ty bảo hiểm Các công ty bảo hiểm có thể khai thác nguồn khách hàng dồi dào của ngân hàng, sự hoạt dộng

có uy tín của các ngân hàng trong các nghiệp vụ tài chính

3- Tính tất yếu của xu hướng phát triển liên kết Ngân hàng - Báo hiểm

3.1- Những yếu tố mang tính tát yếu dẩn đến sư ra đời của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm

3.1.1- Sự cạnh tranh ngày càng khốc liệt trong quá trinh toàn cầu hoa và hội nhập kinh tế

Trước xu thế mở cửa và hội nhập toàn cầu, ngành bảo hiểm đứng trước

sự cạnh tranh gay gắt Các công ty bảo hiểm của một quốc gia sẽ phải nhường một phần hoặc toàn bộ thờ trường cho các tập đoàn bảo hiểm lớn mạnh trên thế giói, những tổ chức vốn đã có tiềm lực mạnh về vốn, về kinh nghiệm quản lý

và kinh doanh Đ ể vẫn có thể duy trì được hoạt động kinh doanh của mình, các công ty bảo hiểm cần phải có nhũng thay đổi trong chiến lược marketing, đặc biệt trong chiến lược phân phối sản phẩm Liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm

chính là kênh phân phối hiệu quả để gia tăng việc bán bảo hiểm, tăng doanh thu phí bảo hiểm, tiết kiệm chi phí hoạt động Hơn nữa, như đã phân tích ở trên, việc liên kết với ngân hàng sẽ giúp các công ty bảo hiểm mở rộng được

cơ sỏ khách hàng của mình, tận dụng được uy tín và lợi thế về kinh nghiệm kinh doanh của các ngân hàng

Cũng chịu sự cạnh tranh gay gẩt từ việc hội nhập, các ngân hàng cũng

có nhu cầu mở rộng hơn nữa mạng lưới phàn phối, đa dạng hoa các sản phẩm của mình Các ngân hàng cần có sự giúp đỡ của các công ty bào hiểm trong việc đánh giá rủi ro và hỗ trợ ngân hàng trong việc bán sản phẩm của chính các công ty bảo hiểm

Thêm vào đó có một số nhà bảo hiểm đã lâm vào tình trạng khó khăn

do khủng hoảng tài chính và sự cạnh tranh trên thị trường nên đã muốn bảo toàn các nguồn vốn đầu tư thông qua mối liên hệ mật thiết với ngân hàng

T ó m lại liên kết bảo hiểm ngân hàng được coi như là phương án khả thi đối với các nhà bảo hiểm trong việc đa dạng hoa các kênh phân phối truyền thống

m à vẫn duy trì được chi phí thấp

3.1.2- Tính phức tạp ngày càng tăng của khách hàng

Theo thống kê, dân số thế giới ngày càng gia tăng và trình độ dân trí cũng ngày một tăng theo Tại các quốc gia nơi vẫn còn thiếu hụt các chính sách trợ cấp ưu đãi đối với người dân, khách hàng có xu hướng mua các sản phẩm đầu tư cho mình Tâm lý của khách hàng hiện nay là mong muốn có nhiều loại sản phẩm tài chính để từ đó có thêm nhiều lựa chọn Trình độ hiểu biết của khách hàng tăng tạo khả năng tiếp nhận nhanh hơn với các kênh phán phối mới như kênh phân phối Ngán hàng - Bảo hiểm

Tính phức tạp ngày càng tăng của khách hàng đã thúc đẩy các ngân hàng và các công ty bảo hiểm cần tập trung hơn vào việc xây dựng mối quan

hệ với các khách hàng, cung cấp cho họ những sản phẩm mới, dịch vụ mới tối

ưu hơn, đáp ứng được nhu cầu của họ M ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm

là sự lựa chọn tốt nhất nhằm cung cấp cho khách hàng các sản phẩm đa dạng,

có tính ưu việt hơn Nhiều công ty bảo hiểm muốn hợp tác với các ngân hàng

đế tận dụng hệ thống phân phối của ngân hàng và nhận được sự trợ giúp về vốn để phát triển các sản phẩm phù họp với nhu cầu của khách hàng hơn

Ví dụ như tại Cháu Á, ngay khi các ngân hàng tiến hành các hoạt đững nhầm củng cố hoạt đững tài chính của mình thì các nhà bảo hiểm cũng tìm cách tiếp cận với lượng khách hàng đổ sữ của cấc ngân hàng Tốc đữ tăng trướng kinh tế đã góp phần làm gia tăng tầng lóp dàn cu trung lưu ở Châu Á Những nhu cầu tài chính cùa tầng lớp dân cư này sẽ do các ngân hàng cung cấp, và tất nhiên các nhà bảo hiểm sẽ tìm đến các ngân hàng này đế tìm cách thâm nhập vào phân khúc thị trường đầy tiềm năng này

3.1.3- Việc nới lỏng các qui định pháp lý đôi với liên kết Ngán hàng - Bảo hiểm tại các quốc gia

Việc nới lỏng các quy định mang tính hạn chế và xu thế hữi nhập tài chính ngày càng cao trên thế giới hiện nay đã tạo nên đững lực mới cho liên kết Ngàn hàng - Bảo hiểm Những sự thay đổi mang tính tích cực m à công cuữc hữi nhập và toàn cầu hoa thị trường tài chính đem lại đòi hỏi các quốc gia, chính phù các nước phải có cái nhìn thực tiễn hơn khi giám sát, điều chỉnh các hoạt đững mang tính chất liên kết, từ đó dẫn tới việc xoa bỏ dần các rào cản đối với liên kết này giữa các tổ chức tài chính tại nhiều nước trên thế giới Hiện nay, tại rất nhiều quốc gia m à ngày trước liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm chưa được công nhận thì giờ đây đã có quan điểm cởi mở hơn về vấn để này,

và bắt đầu có những quy định điểu chỉnh, theo đó, việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm qua ngân hàng sẽ được thực hiện thuận lợi hơn

Ví dụ tại thị trường Châu Á, mữt nhân tố tích cực trong việc thúc đẩy sự phát triển của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm là sự nới lỏng các quỵ định pháp luật nghiêm ngặt trước đây Sự phát triển của xu hướng liên kết và toàn cầu hoa trên lĩnh vực tài chính đã tạo điều kiện cho các hoạt đững giám sát lẫn

nhau của các công ty tài chính đang ngày càng phát triển Các thị trường m à

ngày trước liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm chưa được công nhận như Nhật

Bản, Hàn Quốc và Philipin thì hiện nay đã có nhũng động thái tích cực hơn

trong việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm qua hệ thống ngân hàng

3.2- Lơi ích của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance)

Việc phát triển m ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiếm đã và đang là xu

hướng tất yếu bởi nhũng lợi ích to lớn m à nó đem lại cho tổng thành viên

trong liên kết cũng như cho các thành phần khác của xã hội

Lợi ích dem lại cho các bên phải là các khoản tiền lời m à mỗi cổ đông

sáng lập nhận được qua m ô hình liên kết này (đó là các ngân hàng, các công

ty bảo hiểm, người tiêu dùng và các nhà quản lý), khi m à m ô hình liên kết này

phát triển thành công Nếu không có những khoản lời này thì rõ ràng là sẽ

không có sự liên kết nào cả Việc lựa chọn cách thức liên kết phụ thuộc vào

tình hình mỗi bèn, cũng như phụ thuộc vào sụcọìịQpịịỀBa la chính quyển tổng

3.2.1- Lợi ích đối với các công ty bảo hiểm "~ ^àt^ẫí

- Thứ nhất, thông qua kênh phân phối ni Si • ì tâ^ứáếcông ty bảo hiểm có

thể mở rông lượng khách hàng của mình và có thể dễ dàng tiếp cận với những

khách hàng m à trước đây các công ty bảo hiểm rất khó tiếp cận V à một lợi

ích cơ bản đó là bản thân liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm sẽ tạo sự tự tin cho

các công ty bảo hiểm khi liên kết với ngân hàng

- Thứ hai, các công ty bảo hiểm sẽ có cơ hội thay đổi các kênh phân phối

thông thường, nhằm tránh được sự phụ thuộc quá nhiều vào một kênh phân

phối riêng nào đó như thông qua đại lý hay nhà môi giới Liên kết bảo hiểm

ngân hàng sẽ giúp các công ty bảo hiểm đa dạng hóa việc giảm thiểu các rủi

ro

- Các công ty bảo hiểm gia tăng được lợi nhuận tổ việc giảm chi phí cho

việc phân phối liên quan tới những chi phí hiện tại thường chi trả cho các đại

diện bán hàng truyền thống, kể từ khi hệ thống bấn các sản phẩm của ngân hàng và các sản phẩm bảo hiểm gần như nhau Việc tiết kiệm các chi phí này được ghi nhận qua việc kinh doanh của liên kết bảo hiểm ngân hàng trên toàn thế giới Điều này cũng có nghĩa rằng các sản phẩm ngày càng được bán với giá rẻ hơn

- Các công ty bảo hiểm có thể thành lập các chi nhánh của mình tại một thử trường mới một cách nhanh chóng dựa vào việc sử dụng hệ thống bán hàng ngân hàng của nước sở tại

- Các công ty bảo hiểm nhân thọ và các công ty bảo hiểm phi nhân thọ sẽ tăng được lợi ích thông qua hoạt động marketing tại các ngân hàng Sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, đặc biệt là trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ đã khiến các công ty bảo hiểm nhận thấy rằng hiệu quả của việc phân phối qua các kênh phân phối truyền thống ngày càng giảm Việc liên kết với ngân hàng

sẽ giúp các công ty bảo hiểm mở rộng hoạt động marketing của họ, thông qua việc tiếp cận được với lượng khách hàng đông đảo của ngân hàng

3.2.2- Lợi ích đối với các ngân hàng

- Trước hết, lợi ích đối với ngân hàng đó là Bancassurance được xem như

là hướng đi tạo thêm các dòng thu nhập mới và đa dạng hóa các hoạt động của ngân hàng Lợi ích này thể hiện rõ nét vào giai đoạn những năm 1990, giai đoạn m à sự cạnh tranh giữa các tổ chức tài chính ngày càng gia tăng và lợi nhuận biên của các ngân hàng ngày càng giảm, chính bởi vậy nên các ngân hàng cần tìm kiếm một hướng kinh doanh mới

- Các ngân hàng trỏ thành một siêu thử, một cửa hàng theo m ô hình "một cửa" đối với các dửch vụ tài chính, nơi m à nhu cầu của khách hàng về các dửch

vụ tài chính hay nhu cầu về bảo hiểm đều được đáp ứng Việc tạo thêm hàng loạt các sản phẩm mới sẽ giúp ngân hàng tăng sự hấp dẫn và củng cố được sự hài lòng của khách hàng và theo đó sẽ tạo được sự trung thành của các khách hàng

- Chi phí phân phối của các ngân hàng có thể sẽ cao hơn bởi nó gồm cả chi phí trả cho các nhân viên để họ bán các sản phẩm bảo hiểm Tuy vậy, m ô hình cửa hàng một cửa lại rất khả quan vì ngân hàng có thể sử dụng mạng lưới phân phối rộng khắp của mình và có thể gia tăng lầi nhuận từ mạng lưới các chi nhánh hiện có

- Ngân hàng sẽ có thêm lưầng thông tin cần thiết về các khách hàng của

Họ có trong tay tập hồ sơ lưu trữ các thông tin chi tiết về khách hàng và họ có thể xác định đễ dàng các nhu cầu của khách hàng của mình về nhà cửa, về giáo dục, hưu trí Liên kết bảo hiểm ngân hàng sẽ giúp các ngân hàng đưa ra các gói sản phẩm đưầc thiết kế cho phù hầp với nhu cầu của từng khách hàng

- Liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm lạo ra cho ngân hàng khoản thu nhập lớn m à không mấy rủi ro

- Và điều cuối cùng đó là liên kết Ngàn hàng - Bảo hiếm giúp cho các ngân hàng có thể tham gia vào việc kinh doanh báo hiểm, một cơ hội kinh doanh hứa hẹn mang lại nhiều lầi nhuận

3.2.3- Lầi ích đối với khách hàng

- Như đã đề cập trong phần lầi ích đối với ngân hàng, thì khách hàng có thế tiếp cận với các dịch vụ tài chính từ một ngân hàng cung cấp cả sản phẩm bảo hiểm lẫn sản phẩm ngân hàng Điều này giúp các khách hàng tiết kiệm đưầc thời gian và có thể nhận đưầc các sản phẩm thoa mãn tốt nhu cầu của họ

- Thứ hai, khi chi phí phân phối giảm so với việc sử dụng các kênh phán phối truyền thống trước đây thì người tiêu dùng có khả năng mua đưầc các sản phẩm bảo hiểm rẻ hơn là mua thông qua các kênh phân phối truyền thống Thêm vào đó, việc thanh toán phí bảo hiểm sẽ trở nên đơn giản hơn khi m à khoản phí này sẽ đưầc thu trực tiếp thông qua tài khoản ngân hàng

- Thứ ba, mối quan hệ đặc biệt giữa ngân hàng và khách hàng đồng nghĩa với việc có sự phù họp hơn giữa nhu cầu của khách hàng và các giải pháp m à ngân hàng đưa ra

3.2.4- Lợi ích đối với các cơ quan tài chính

Đ ố i với các cơ quan tài chính, Bancassurance được xem như là một cách hạn chế rủi ro mang tính hệ thống Bởi vì, liên kết bảo hiểm ngân hàng sẽ

đa dạng hoa nguồn thu nhập cho ngân hàng, tạo sự ổn định hem cho hoạt động của các ngân hàng và do đó cũng sẽ tạo ra sự an toàn cho các khách hàng, cho toàn bộ hệ thống tài chính

Như vậy, việc liên kết giữa ngân hàng và các công ty bảo hiểm mang lại những cơ hội kinh doanh mới cho cả ngân hàng và các công ty bảo hiểm Là hai định chế quan trỤng và lớn nhất trong hệ thống các tổ chức tài chính, ngân hàng và các công ty bảo hiểm có những thế mạnh của riêng mình Tuy vậy, cả ngân hàng và công ty bảo hiểm đều không thể tự mình gây dựng được hoạt động Ngân hàng - Bảo hiểm Sự hợp tác giữa hỤ chính là giải pháp để vận hành kênh phân phối mới này một cách hiệu quả

mi THỤC TRẠNG HOẠT ĐỘNG CỦA LIÊN KẾT NGÂN HÀNG - BÃO

H I Ể M T R Ê N T H Ế G I Ớ I

Ì- Hoạt động của liên kết Ngàn hàng - Bảo hiếm tại thị trường Cháu Âu

1.1-Liên kết Ngăn hàng - Bảo hiểm và hoạt đông của các ngăn hàng

Như đã nói, các nước Châu  u là những nước đi đầu trong việc phát triển hoạt động Bancassurance và Pháp chính là nơi m à hoạt động liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm ra đời Hiện nay, Châu  u đang dẫn đầu trên thế giới

về việc phát triển liên kết ngân hàng - bảo hiểm Có gần 5 0 % các sản phẩm bảo hiếm nhân thỤ của Châu  u được bán thông qua các ngân hàng, trong đó Tây Ban Nha dẫn đầu với tỷ lệ là 7 0 % [12]

Tại Pháp, công ty báo hiểm lớn thứ hai là Credit Agricole với số nhân viên chí hơn 180 người làm việc tại các chi nhánh bảo hiểm của mình nhưng

đã hoạt động rất hiệu quả và thu về hơn 11 tỷ đôla M ỹ doanh thu phí bảo hiểm

năm 2004 Còn tại Tây Ban Nha, cũng trong năm này, ngân hàng Banco

Bilbao Vizcaya đã bán được các sản phẩm bảo hiểm cho rất nhiều khách hàng

của mình và doanh thu hoạt động đã tăng 2 1 % từ việc bán các sản phẩm bào

hiểm này [22]

Biểu đồ 1: Tỷ lệ sản phẩm bảo hiểm nhân thọ phân phối qua ngân hàng

trong tổng sản phẩm bảo hiểm nhân thọ ị một số nước Châu  u (năm 2004)

Đóng góp của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm đối với mức tăng trưịng

của ngành bảo hiểm có thể tính được thông qua việc so sánh mức tăng trưịng

doanh thu phí trên thị trường Châu  u từ năm 1970 đến nay, trong đó có sự

điều chình với các nhãn tố khác Doanh thu phí ngành bào hiểm thu được

trước khi tham gia vào liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm phụ thuộc vào mức thu

nhập quốc dân và các nhân tố cơ bản khác Doanh thu phí gắn với thu nhập

phụ thuộc vào tính co giãn của thu nhập theo đường cung, tăng trưịng doanh

thu phí thực tế và tăng trưởng doanh thu phí gắn với thu nhập có khác nhau do ảnh hưởng từ các nhân tố không bắt nguồn từ thu nhập Những phần thặng dư

có được từ thời điểm ứng dộng liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm sẽ được coi là phần m à liên kết này đóng góp vào ngành bảo hiểm Ớ Italia, trong năm 2005, hoạt động của Bancassurance góp phẩn cho tăng trưởng của thị trường bảo hiếm gần 20%, con số này ở Bổ Đào Nha là 5%, Anh là 8%, Hà Lan là 9 % và Đức là 7 % [20]

2- Hoạt động của liên két Ngân hàng - Bảo hiếm tại thị trương Mỹ và các nước Châu M ỹ Latinh

2.1- Liên kết Ngán hàng - Bảo hiểm tai Mỳ

N ă m 1999, Mỹ thông qua Đạo luật Gramm-Leach Bliley (Đạo luật hiện đại hoa hệ thống Tài chính) - một dạo luật cải cách toàn diện cơ cấu hoạt động tài chính, theo đó cho phép sử dộng nhiều kênh phân phối qua các ngân hàng

và các công ly bảo hiểm Đạo luật này ra đời đã thúc đẩy sự phát triển của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm Trước đó, tại Mỹ, công ty bảo hiểm Travelers Group và ngân hàng Citicorp đã sáp nhập với nhau và tạo bước khỏi đầu cho liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tại Mỹ Tuy nhiên, liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm chỉ thực sự được triển khai trên qui m ô đầy đủ khi Đạo luật trẽn có hiệu lực vào năm 2000

Tại Mỹ, ngành ngân hàng phát triển lớn mạnh với hệ thống ngân hàng qua Internet và hệ thống máy A T M có mặt ở khắp nơi, nhưng trên 5 0 % khách hàng của ngân hàng vẫn có quan hệ trực tiếp với các chi nhánh Điều này tạo mối liên hệ mật thiết giữa khách hàng và các ngân hàng Từ đó, thúc đẩy hơn nữa việc bán các sản phẩm bảo hiểm thông qua các ngân hàng Những lợi ích không thể chối bỏ m à ngân hàng mang lại cho ngành bảo hiểm là một trong những nguyên nhân quan trọng, trực tiếp làm nước Mỹ quan tâm tới việc phất triển liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm (Bancassurance)

2.2- Bancassurance tai các nước Cháu Mỹ Latinh

2.2.1- Thành công của Bancassurance tại Châu M ỹ Latinh

Tại các nước Châu M ỹ Latinh, các công ty bảo hiểm nước ngoài đã có

sự liên kết rộng với mạng lưới các ngân hàng vốn có ảnh hưởng lớn trên thị trường sở tại, và hình thành các liên doanh hoặc đôi khi chỉ là hợp tác kinh doanh với các ngân hàng này

Nguyên nhân tiếp theo cho sự hoạt động thành công của liên kết ngân hàng bảo hiểm tại các nước Châu Mỹ Latinh là việc dầ bỏ các qui đinh đối với khu vực dịch vụ tài chính tại hầu hết các nước Châu Mỹ Latinh, theo đó, các ngân hàng đã được phép trực tiếp bán các sản phẩm bảo hiểm Trái với kinh nghiệm hoạt động của các nước Châu Âu, hoạt động của liên kết ngân hàng bảo hiểm tại các nước Châu Mỹ Latinh được bắt đầu bằng việc bán các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ Tuy vậy, trong một vài năm trở lại đây, việc kinh doanh các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ cũng phát triển mạnh mẽ 2.2.2- Bancasurance tại một số nước Châu M ỹ Latinh

Theo như ngài Luis Araya, giám đốc kỹ thuật của hãng Altavida Seguos

de Vida, một công ty con của tập đoàn Santander Group tại Chile, thì tiềm năng phát triển của hoạt động liên kết ngân hàng bảo hiểm tại các nước Châu

M ỹ Latinh là rất lớn

Tại Braxil, các ngân hàng đã nhanh chóng tham gia vào các hoạt động bảo hiểm từ những năm 1970 Điều này đã giải thích tại sao ngày nay các ngân hàng lại giữ vai trò chính trong việc phân phối các sản phẩm bảo hiểm, chiếm 1/4 trong tổng số phí thu được qua kênh phân phối ngân hàng bảo hiểm này (trong đó hơn một nửa là số phí thu được từ việc bán các sản phẩm bảo hiểm nhân sinh)

Tại Achentina, các ngân hàng quốc tế lớn như Citigroup, HSBC, BBVA

và Banco Santander đã có được cổ phần sáng lập của các công ty bảo hiểm nhân thọ Achentina và các quỹ hưu trí của nước này Do vậy, việc bán các sản

phẩm bảo hiểm nhân thọ tại các ngân hàng này khá phát triển Tuy nhiên, các kênh phân phối truyền thống vẫn giữ được sự ổn định trên thị trường

Tại Chile, các ngân hàng được phép bán các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ từ năm 1997 Tuy nhiên, việc này chỉ được áp dứng đối với một số sản phẩm bảo hiểm Khoảng giữa năm 1999 đến năm 2003, liên kết ngân hàng bảo hiểm tại nước này đã đạt mức tăng trưởng đáng ngạc nhiên là 29%/năm,

và chiếm tới 10,6% tổng số phí bảo hiểm (phí bảo hiếm nhân thọ và phí bảo hiểm tài sản) trong năm 2003 [12]

Tại Mexico, các ngân hàng giữ vai trò quan trọng trong việc thành lập các quĩ hưu trí sau cuộc cải cách năm 1997 Kể từ đó, đã có rất nhiều công ty bảo hiểm nước ngoài họp tác liên doanh với các ngân hàng trong nước Trong năm 2001, các ngân hàng này đã bán được 1 0 % trong tổng số các sản phẩm

bảo hiểm nhân thọ, và chiếm 1 5 % trong tổng số phí bảo hiểm thu được 112ị

3- Liên kết Ngàn hàng - Bảo hiểm tại Châu á

3.1- Đác điểm của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tai Cháu Á

Liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm được xem như là kênh phân phối quan trọng tại Châu á Đ ó không chì là sự thay đổi về cơ cấu thị trường tài chính và ngành công nghiệp bảo hiểm m à còn là sự ảnh hưởng của các nhà bảo hiểm nước ngoài, những người có kinh nghiệm Irong lĩnh vực liên kết ngân hàng với bào hiểm Việc phát triển của liên kết này dự tính đem lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng Châu á, những người đang quen dần với kênh phân phối bảo hiểm mới này

Hiện nay ở Châu Á, các nước đang tích cực thúc đẩy sự hình thành của bancassurance do các lý do sau:

- Hoạt động này đã thành công rất lớn ở Châu Âu;

- Bancassurance giúp tiết kiệm chi phí, qua đó tăng lợi ích cho khách hàng;

- Khuyến khích các công ty bảo hiểm đa dạng hoa kênh phân phối;

- Phù hợp với tiến trình "hội t ụ " của dịch vụ tài chính;

- Cung cấp cho khách hàng nhiều sự lựa chọn;

- Khả năng của các tổ chức tài chính trong việc đa dạng hoa lĩnh vực hoạt động ngày càng tăng; Bancassurance giảm bớt sự biến động thu nhập của ngân hàng, giúp ngân hàng có thể tiếp cận với nguần vốn bổ sung

Chiều hướng tăng nhanh liên kết ngân hàng - bảo hiếm tại thị trường Châu á:

- Phân phối sẽ tách ra xa dần việc phát triển các sản phẩm bảo hiểm

- Khả năng tác động vào lượng lớn các khách hàng hiện có của ngân hàng sẽ làm tăng nhanh chóng khả năng cạnh tranh

- Việc đổi mới các sản phẩm khi phát triển liên kết bảo hiểm ngân hàng

sẽ mang lại nhiều lợi ích

- Việc kinh doanh trên thị trường đầy tiềm năng này sẽ trở nên dễ dàng hơn m à không cần tới việc gia tăng số lượng lớn các đại lý bảo hiểm

- Các thể chế tài chính sẽ có tác dụng đòn bẩy cho liên kết bảo hiểm ngân hàng trong việc thu hút tiền gửi của các cá nhân hộ gia đình

- Việc chấp nhận mở rộng hơn nữa liên kết bảo hiểm ngân hàng sẽ dẩy nhanh quá trình phân chia thị trường tại Châu á

3.2- Những khó khăn khi phát triền Ngân hàng - Bảo hiểm tai Châu Ả

- Không có nguyên lý cơ bản hoặc tiêu chuẩn nào thống nhất trong quản

lý bancassurance Chẳng hạn, tại ấn độ, ngân hàng chỉ có thể hợp tác với Ì công ty bảo hiểm trong khi đó ỏ Triều Tiên và Đài Loan không áp dụng ràng buộc này

- Các quyền bảo vệ bí mật đời tư

tố mang tính chính trị như bảo vệ các công ty nội địa vì các

công ly nước ngoài có khả năng cao hơn trong việc thực hiện bancassurance;

bảo vệ các công ty bảo hiểm khỏi sự lấn át của các ngân hàng

3.3- Sư khởi đấu đấy hứa hen của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tai Châu Ạ

Cuộc khủng hoảng tài chính Châu Á xảy ra vào năm 1997 đã khiến hệ

thống các ngán hàng phải đa dạng hoa các hoạt động của mình Ngay đầu năm

2000, liên kết ngân hàng báo hiểm đã trở thành vấn đề được bàn luận nhiều tại

các cuộc hội thảo diằn ra ở Châu Á Việc xoa bỏ các cản trở về mặt tài chính

đã tạo điều kiện để phát triển hoạt động Ngân hàng - Bảo hiểm, điểm đáng

chú ý là sự thâm nhập của các công ty bảo hiểm nước ngoài vào thị trường nhằm thiết lập thoa ước với các ngân hàng nước sở tại

Tại Cháu Á, m ô hình liên kết ngán hàng bảo hiểm đã bắt đầu và hoạt

động rất thành công tại Singapore Vào thời gian đẩu, Ngán hàng Phát triển

của Singapore là ngân hàng duy nhất dược phép bán các sản phẩm bảo hiểm

Với mức tăng trưởng cao trong những năm trở lại đây, các nhà kinh

doanh trên thế giới đều cho rằng Châu á là thị trường tiềm năng để phát triển

các m ô hình kinh doanh mới trong đó có m ô hình liên kết Ngân hàng - Bảo

hiểm

3.4- Mô hình liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm tăng trưởng châm tai Cháu Á

Thành công ban đầu hứa hẹn một tương lai phát triển rực rỡ của liên kết

ngán hàng bảo hiểm tại Châu Á Tuy nhiên, thành công này lại không diằn ra

nhanh như người ta mong đợi, và thị phần của hoạt động liên kết Ngán hàng

-Bảo hiểm tại các nước là rất khác nhau

Nguyên nhân thứ nhất là bởi các ngân hàng của Châu Á thường cố gắng

cung cấp cơ sở dữ liệu về các khách hàng với giá quá cao và chính điều này đã

làm nản lòng các công ty bảo hiểm khi muốn tham gia vào thị trường này

Điếm thứ hai là các qui định về liên kết ngân hàng - bảo hiểm tại Châu

A vẫn tiếp tục duy trì khoảng cách giữa cấc ngân hàng và các công ty bảo hiểm, sự giới hạn về số lượng cũng như chất lượng của các sản phẩm được bán qua mạng lưới các ngán hàng, và những hạn chế kinh doanh khác

Nguyên nhân cuối cùng chính là việc các công ty bảo hiểm truyền thống của các nước trong khu vực Châu Á luôn tìm cách cản trọ việc mọ rộng thị trường Tại Châu Á, họ vẫn là kênh phán phối hoạt động hiệu quả đối với

cả sản phẩm bảo hiểm nhân thọ cũng như các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ, và họ lo ngại rằng sự phát triển của liên kết ngân hàng bảo hiểm sẽ tạo ra

sự dư thừa

Dù đây là những yếu tố cản trọ sự phát triển của Bancassurance tại Châu Á nhưng với sự thu hút mạnh mẽ của m ô hình liên kết này, chúng la có thể hy vọng rằng trong một vài năm tới, m ô hình hoạt động này sẽ phát triển nhanh chóng tại thị trường Châu Á

3.5- Hoạt đông của Bancassurance tai mót số nước Châu Á

Tại Singapore, vai trò của liên kết ngân hàng - Bảo hiểm vẫn tiếp tục được duy trì và dần thay thế vị trí cùa các kênh phân phối truyền thống Qua các năm, số lượng các đại lý phân phối truyền thống đã giảm đáng kể: từ 20.000 đại lý vào năm 1998 xuống còn 12.000 đại lý vào năm 2004 Theo như hiệp hội bảo hiểm nhân thọ của Singapore thì trong năm 2004, liên kết ngân hàng bảo hiểm dã chiếm tới 3 0 % tổng số đơn bảo hiểm Những con số này cho thấy rằng Singapore là một trong những thị trường dẫn đầu về hoạt động Bancassurance

Trong một thời gian dài, thị trường bảo hiểm của Hàn Quốc đã chiếm vị trí thứ bảy trên toàn thế giới và các doanh nghiệp bảo hiểm truyền thống của nước này vẫn duy trì sự phát triển tốt Sau hàng loạt cuộc cải cách, ngành bảo hiểm vẫn tiếp tục phát triển với tốc độ nhanh chóng và thể hiện ớ việc Hàn

Quốc đã gia nhập vào tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế OECD vào năm

1996 Tiếp sau đó Hàn Quốc đã tiến hành việc dỡ bỏ hàng loạt qui định về tài chính, chấp nhận sự tham gia của những người chơi mải, và đặc biệt là các công ty nưảc ngoài Cuộc khủng hoảng tài chính năm 1997 đã khiến nưảc này phải nghĩ tải việc cơ cấu lại tổ chức tài chính của mình và xoa bỏ các rào cản hiện có giữa các công ty bảo hiểm và ngân hàng Tiếp theo đó, sau khi xem xét các ảnh hưởng của liên kết ngân hàng bảo hiểm tải thị trường bảo hiểm truyền thống, vào ngày 30/8/2003, liên kết ngân hàng bảo hiểm đã được chính phủ phê duyệt và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/4/2004 Kể từ khi ra đời, kênh phân phối này đã giúp cho các tổ chức tài chính như ngân hàng, các công

ty môi giải và các công ty quản lý quỹ đáp ứng được những yêu cầu nhất định

về mặt pháp lý, có thể bán các sản phẩm bảo hiểm Từ ngày 1/9/2003 đến ngày 31/12/2004, phí bảo hiểm nhân thọ qua kênh phân phối bancassurance

đã đạt tải 2,45 nghìn tỷ nôn, tương đương vải 7,7% tổng phí bảo hiểm thu được [16] Thị phần của Bancassurance tại Hàn Quốc luôn ở mức trên dưải

5 0 % [14]

Tuy vậy, các cơ quan tài chính như dịch vụ tư vấn tài chính và Bộ tài chính, Bộ kinh tế vẫn tiếp tục duy trì việc đặt ra các biện pháp mang tính hạn chế, giải hạn nhằm kìm hãm sự tăng trưởng của liên kết Ngân hàng - Bảo hiểm, như:

- Đơn bảo hiểm của một công ty bảo hiểm riêng lẻ không được chiếm quá 4 9 % tổng số sản phẩm bảo hiểm bán ra ở một ngân hàng Theo kế hoạch đặt ra vào tháng 1/2005, tỷ lệ phù hợp sẽ ở mức 2 5 % (hoặc ở mức 3 3 % đối vải trường hợp hai công ty bảo hiểm có cùng một số cổ phiếu sáng lập của ngân hàng); tuy nhiên thì tỷ lệ này cũng có thể tuy theo các thoa thuận riêng biệt

- Các sản phẩm bảo hiểm được quy đinh chí được bán ở một số nơi nhất định giữa các chi nhánh; việc bán hàng qua điện thoại, phương thức bán từ cửa tói cửa đều bị cấm

- Các nhân viên muốn bán bảo hiểm cần phải là những người làm việc tốt

và phải được cấp chứng chỉ đặc biệt M ỗ i chi nhánh ngân hàng chỉ được phép bán một hoặc tối đa là hai sản phẩm bảo hiểm

Kể từ năm 1987, các công ty bảo hiểm cựa Hàn Quốc đã có thể thành lập các công ty con ở lĩnh vực tương tự như các công ty bảo hiểm nhân thọ có thể thành lập các công ty bảo hiểm nhân thọ cựa mình Khung pháp lý về việc xoa bỏ hoàn toàn các rào cản đã hình thành trên thị trường các thoa thuận về việc phân phối, các liên doanh hay các hình thức hợp tác khác Ví dụ như: Kookmin Bank, ngân hàng hàngđầu cùa Hàn Quốc, đã liên doanh với công ty bảo hiểm ING để thành lập công tỵ K B Life kinh doanh theo m ô hình liên kết ngân hàng bảo hiểm

Thêm vào đó, ngân hàng Kookmin Bank cũng đã thiết lập quan hệ phân phối với 4 công ty bảo hiểm khác đó là: công ty bảo hiểm nhân thọ Samsung Life, công ty bảo hiếm nhân thọ Kyobo Life, công ty bảo hiểm nhân thọ Tong Yang Life và công ty bảo hiểm nhân thọ Korea Life

Ngân hàng Woori bank, ngân hàng lớn thứ hai tại Hàn Quốc, cũng đã liên doanh với công ly bảo hiểm nhãn thọ Samsung

Tập đoàn tài chính Shinhan Hnancial Group và công ty bảo hiểm nhân thọ Cardií Life đã liên doanh với nhau thành lập công ty bảo hiểm nhân thọ SH&C theo m ô hình liên kết ngán hàng bảo hiểm Bancassurance Sau ba năm

mở cửa thị trường, tổng số phí bảo hiểm thu được từ những hợp đồng bảo hiểm mới tăng gấp ba lần so với tổng số phí thu được từ các kênh phân phối khác [14]

Tai Đài Loan, đạo luật về việc nắm giữ tài chính đã cho phép sự hình thành và phát triển m ô hình kinh doanh liên kết ngân hàng bảo hiểm Bancassurance tuy chỉ mới xuất hiện trong vài năm trở lại đây nhưng cũng đã đóng góp khá nhiều vào tổng doanh thu phí bảo hiểm với 3 0 % phí thu được là

từ kênh phân phối này vào năm 2003 [20], và vào năm 2005 con số này là 37,5% [21] Một số công ty bảo hiểm lớn khác như Cathay, Shin Rong và

Fubon cũng đang phát triển ngày càng mạnh hình thức phân phối bancassurance bởi những công ty này có thuận lợi đó là thuộc sự quản lý của các công ty nắm vốn (Rnancial Holding company - FHC) với những đối tác

có vốn góp là các ngân hàng Các công ty bảo hiểm nhân thọ cũng được phép cung cấp sản phẤm bảo hiểm qua các ngân hàng không trong cùng một tổ chức

Bên cạnh những thuận lợi, m ô hình kinh doanh Bancassurance tại Đài Loan cũng có những hạn chí Đ ó là việc hoạt động chéo giữa ngân hàng và các công ty bảo hiểm đang cản trở việc mở rộng của liên kết ngân hàng bảo hiểm tại Đài Loan

Tại Ấn Đ ộ , đây là một thị trường dầy hứa hẹn với dân số đông và thị trường bảo hiểm nhân thọ hãy còn manh mún D ù vậy, liên kết ngân hàng bảo hiểm đã phái triển rất mạnh mẽ kể từ năm 2000 Vào năm 2002, 8 trong số 12 công ty bảo hiểm nước ngoài được phép hoạt động tại Ân Đ ộ đã phát triển mối quan hệ liên doanh với các ngân hàng Hiệp hội bảo hiểm Ân Đ ộ đã ký thoa ước về liên kết ngân hàng bảo hiểm với Corporation Bank Những thoa ước khác cũng đã dược ký với ngán hàng South Indian Bank, Lord Krishna Bank, ICICI Bank Đ ố i với công ty Bạjaj Allianz, một công ty liên doanh giữa công

ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất ô tô Baja Auto Ltd lòn thứ hai trên thị trường sản xuất ô tô, và công ty bảo hiểm của Đức là Allianz AG, liên kết ngân hàng bảo hiểm đã chiếm 2 7 % tổng sô các vụ kinh doanh bảo hiểm tính đến thời điểm cuối tháng 10 năm 2004, so với chỉ số 17-18% vào năm 2002 Tại Ân

Độ, công ty bảo hiếm nhân thọ Avia Life đã tiến hành việc liên kết với các ngân hàng là Punijab và Sind Bank phù hợp với mục tiêu phát triển tại thị trường An Độ Vào năm 2003, công ty bảo hiểm nhân thọ Avia đã tiến hành

7 3 % hoạt động kinh doanh của mình thông qua mạng lưới các ngân hàng [22] Tại Nhật Bản, liên két ngân hàng - bảo hiểm được hình thành từ tháng 4 năm 2001 Chính các công ty bảo hiểm của Nhật Bản đã cản trở vái việc thâm

nhập này, vì theo họ xu hướng này sẽ làm cho thị trường m à họ đang chiếm ưu thế bị chia nhỏ hơn Tuy vậy, bất chấp sự cản trở này, các tổ chức tài chính (như các đại lý dịch vụ tài chính FSA, và hiệp hội tài chính) cợa Nhật đã nhanh chóng xoa bò các rào cản về tài chính để đẩy mạnh sự thuận lợi cợa liên kết giữa ngân hàng và bảo hiểm tại nước này Kể từ năm 1998, các công ty bảo hiểm ở Nhật Bản đã được phép thành lập ngân hàng trực thuộc Từ năm

2000, các công ty bảo hiểm nhân thọ đã có thể bán sản phẩm cợa bảo hiểm phi nhân thọ và ngược lại, các công ty bảo hiểm phi nhân thọ cũng có thể bán các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Vào năm 2001, các ngân hàng đã được chính phợ cho phép bán các sản phẩm bảo hiểm phi nhân thọ Nhật Bản có dự định vào năm 2007 sẽ cho phép tất cả các sản phẩm bảo hiểm đều được bán qua mạng lưới ngân hàng

Thái Lan là một thị trường có tiềm năng phát triển lớn Tại đây có 1 6 % dân số, tương đương với 62 triệu người đã mua bảo hiểm nhân thọ Mặc dù các kênh phàn phôi truyền thống qua đại lý và người môi giới vẫn chiếm vị trí quan trọng nhưng liên kết ngân hàng bảo hiểm trong việc thành lập cấc thoa thuận phân phối vẫn đang tăng mạnh mẽ Ví dụ:

Ngân hàng Châu Á và công ty bảo hiểm cợa Châu Mỹ đã thành lập m ô hình kinh doanh theo kiểu liên kết giữa ngân hàng và bảo hiểm, dự tính trong vòng 5 năm tới sẽ có mức tăng trưởng hàng năm đạt 2 0 % [21]

Ngân hàng thương mại Siam và công ty bảo hiểm nhàn thọ New York Life đã liên doanh thành lập công ty bảo hiểm ngân hàng Siam New York Life Kết quả hoạt động ban đầu là rất ấn tượng: phí bảo hiểm đạt được tăng 145%

Đ ố i với Trung Quốc, tính tới thời điểm này, các công ty bảo hiểm trong nước và nước ngoài mới chỉ chiếm 2 % tổng số phí bảo hiểm Tuy nhiên, rất nhiều các công ty nước ngoài đang trông đợi vào thị trường đầy tiềm năng này: trên 100 công ty nước ngoài đến từ 17 nước khác nhau đã sẩn sàng mờ các điểm bán hàng tại Trung Quốc và một trong số họ đã mở các chi nhánh

hoặc các công ty con đa phần theo hình thức liên doanh, ví dụ như Avia, CNP, AXA, ING,

Các ngân hàng nước ngoài cũng cố gắng nắm bắt cơ hội này: ví dụ như ngân hàng HSBC đã trở thành cổ đông lớn nhất của công ty bảo hiểm nhân thọ Ping An, một công ty bảo hiểm chiếm vị trí thứ hai tựi thị trường bảo hiểm Trung Quốc

Cho tới thời điểm này, thoa ước mang tính hai chiều giữa ngân hàng và các công ty bảo hiểm đã có khả năng thực thi, do sự gợi mở của thị trường bảo hiểm Trung Quốc Đ ó là vào năm 2001, các ngân hàng dã được phép bán các sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Tỷ lệ phí bảo hiểm thu được qua kênh bancasurance đã tăng vọt từ 3 % trên tổng doanh thu phí vào năm 2001 lên tới mức 2 5 % vào năm 2003 [16]

Tuy nhiên, việc hình thành liên kết ngân hàng bảo hiểm tựi thị trường Trung Quốc vẫn có nhiều cản trở Ví dụ như việc quy định mức hoa hồng tôi

đa là 8 % giữa ngân hàng và công ty bào hiểm; việc các doanh nghiệp nước ngoài không được phép kinh doanh trên toàn lãnh thổ hoặc trên cả khu vực bào hiểm