Skkn một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non

Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non “Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non” Hoạt độn[.]

Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường

mầm non

“Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình chotrẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non” Hoạt động tạo hình đóngvai trò vô cùng quan trọng trong chương trình học tập của trẻ,cũng như các hoạt động khác Chính vì thế là một cán bộ quản

lý trong trường mầm non Tôi luôn luôn học hỏi để nâng caonhận thức của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ bé củamình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ phát triển toàndiện và đặc biệt là giúp trẻ học tốt môn học Tạo hình Tạo hình

là một môn học phát triển về thẩm mỹ của con người Do trẻ ở

độ tuổi mẫu giáo chưa biết sắp xếp và bố cục cảm nhận mộtbước tranh đẹp Nên nhiệm vụ của giáo viên là phải hìnhthành, cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản như: cách cầmbút vẽ, tô màu, nặn hay xé dán, để tạo thành một bức tranhđẹp cho mình Cô giáo mầm non cung cấp những kỹ năng cơbản nhất để trẻ có thể vận dụng vào trong thực tế Với mụcđích chung của giáo dục mầm non thì hoạt động giáo dục tạohình là một bộ phận của văn hoá tinh thần, nó gắn liền với

những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật.Thông qua hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ ấn tượng về cáiđẹp và những cảm xúc chân thật, những phẩm chất tốt đẹp củanhân cách con người Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản,ngộ nghĩnh sinh động Trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻphản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế.Trẻ rất thích sử dụng màu sắc sặc sỡ mang tính chất phản ánhbiểu tượng Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một têngọi khác nhau Trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình đã giúp trẻhình thành các đức tính tốt như: Yêu cái đẹp và mong muốntạo ra cái đẹp Hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện naycũng đã mang lại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách chotrẻ Nhưng phương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa pháthuy hết khả năng sáng tạo Các phương pháp hoạt động tạohình lâu nay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt , dậpkhuôn theo mẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sángtạo và sự linh hoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt độngtạo hình Vậy giáo viên phải làm gì, làm như thế nào để trẻ cóthể vẽ, nặn, cắt, tô màu và làm đẹp sản phẩm( đặc biệt là trongviệc rèn kỹ năng vẽ cho trẻ) Nhận thưc rõ trách nhiệm to lớncủa giáo viên mầm non trong giai đoạn phát triển hiện nay.

Bản thân tôi là một cán bộ quản lý trong trường mầm non tôi

đã nghiên cứu tìm tòi, tích cực học hỏi và vận dụng một số biệnpháp để truyền đạt tới giáo viên trong trường cùng nghiên cứu

và giúp trẻ học tốt môn tạo hình, nhất là lứa tuổi mẫu giáo 5 –

6 tuổi, chuẩn bị tốt cho các cháu một số kiến thức, hành trangbước vào trường Tiểu học Vì vậy để nâng cao chất lượng chotrẻ làm quen với môn tạo hình tôi mạnh dạn nghiên cứu thựchiện và viết đề tài “Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong mônhọc tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi trong trường mầm non”

- Tên sáng kiến: “Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn

học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi  trong trường mầm non”.

- Lĩnh vực áp dụng: Phát triển thẩm mỹ

+ Đã áp dụng vào đối tượng trẻ 5 – 6 tuổi tại trường mầm nonHoa Lan năm học 2019-2020

- Mô tả bản chất của sáng kiến:

+ Nội dung của sáng kiến:

“Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi  trong trường mầm non”. Hoạt động tạo hình

đóng vai trò vô cùng quan trọng trong chương trình học tập

của trẻ, cũng như các hoạt động khác Chính vì thế là một cán

bộ quản lý trong trường mầm non Tôi luôn luôn học hỏi đểnâng cao nhận thức của bản thân đồng thời góp một phần nhỏ

bé của mình vào việc nâng cao chất lượng giáo dục trẻ pháttriển toàn diện và đặc biệt là giúp trẻ học tốt môn học Tạohình

    Tạo hình là một môn học phát triển về thẩm mỹ của conngười Do trẻ ở độ tuổi mẫu giáo chưa biết sắp xếp và bố cụccảm nhận một bước tranh đẹp Nên nhiệm vụ của giáo viên làphải hình thành, cung cấp cho trẻ những kiến thức cơ bản như:cách cầm bút vẽ, tô màu, nặn hay xé dán, để tạo thành mộtbức tranh đẹp cho mình Cô giáo mầm non cung cấp những kỹnăng cơ bản nhất để trẻ có thể vận dụng vào trong thực tế. Vớimục đích chung của giáo dục mầm non thì hoạt động giáo dụctạo hình là một bộ phận của văn hoá tinh thần, nó gắn liền vớinhững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và thể hiện nghệ thuật.Thông qua hoạt động tạo hình đem đến cho trẻ ấn tượng về cáiđẹp và những cảm xúc chân thật, những phẩm chất tốt đẹp củanhân cách con người Những sản phẩm trẻ tạo ra rất đơn giản,ngộ nghĩnh sinh động Trẻ biết đánh giá khái quát cao, trẻphản ánh ấn tượng của bản thân không phụ thuộc vào thực tế

Trẻ rất thích sử dụng màu sắc sặc sỡ mang tính chất phản ánhbiểu tượng Mỗi sản phẩm của trẻ mang một nội dung, một têngọi khác nhau Trẻ tham gia vào hoạt đông tạo hình đã giúp trẻhình thành các đức tính tốt như: Yêu cái đẹp và mong muốntạo ra cái đẹp.

Hoạt động tạo hình theo phương pháp hiện nay cũng đã manglại hiệu quả tới việc phát triển nhân cách cho trẻ Nhưngphương pháp đó chưa thực sự đáp ứng và chưa phát huy hếtkhả năng sáng tạo Các phương pháp hoạt động tạo hình lâunay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt , dập khuôn theomẫu, sao chép chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và sự linhhoạt của người giáo viên khi tổ chức hoạt động tạo hình Vậygiáo viên phải làm gì, làm như thế nào để trẻ có thể vẽ, nặn,cắt, tô màu và làm đẹp sản phẩm( đặc biệt là trong việc rèn kỹnăng vẽ cho trẻ)

   Nhận thưc rõ trách nhiệm to lớn của giáo viên mầm nontrong giai đoạn phát triển hiện nay Bản thân tôi là một cán bộquản lý trong trường mầm non tôi đã nghiên cứu tìm tòi, tíchcực học hỏi và vận dụng một số biện pháp để truyền đạt tớigiáo viên trong trường cùng nghiên cứu và giúp trẻ học tốtmôn tạo hình, nhất là lứa tuổi mẫu giáo 5 – 6 tuổi, chuẩn bị tốt

cho các cháu một số kiến thức, hành trang bước vào trườngTiểu học Vì vậy để nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen vớimôn tạo hình tôi mạnh dạn nghiên cứu thực hiện và viết đề tài

“Một số giải pháp rèn kỹ năng vẽ trong môn học tạo hình cho trẻ 5 – 6 tuổi  trong trường mầm non”

* Một số giải pháp cải tiến:

     Vào đầu năm học tôi đã tiến hành cho các lớp  khảo sát trẻ

để nắm bắt được khả năng tạo hình của trẻ, từ đó có giải phápphù hợp

  Kết quả khảo sát đầu năm :

luôn hứng thú trong giờ học Tôi tiến hành thực nghiệm tại lớp

5 tuổi A

Giải pháp 1:  Xây dựng nề nếp và môi trường hoạt động tạo hình thuận lợi để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của trẻ.

Đầu tiên tôi cùng giáo viên xây dựng nề nếp học tập của trẻ tạilớp 5 tuổi A Nề nếp của trẻ là bước đầu của một tiết học, nếuchúng ta không đưa trẻ vào nề nếp thì giờ học không đạt kếtquả cao Khi trẻ có nề nếp tốt cùng với sự hướng dẫn khoa họccủa cô trẻ đã say mê với giờ học, luôn thể hiện cảm xúc, trítưởng tượng cho hoạt đông nghệ thuật

Tôi đã lên kế hoạch cho giáo viên chủ nhiệm lớp rèn luyện nềnếp bằng cách: Xếp xen kẽ cháu mạnh dạn với cháu nhút nhát,cháu nam xen cháu nữ Chia tổ, đặt tên cho tổ với những cáitên ngộ nghĩnh đáng yêu và bầu ra tổ trưởng để quán xuyến,nhắc nhở thành viên của tổ mình Tôi luôn nhắc nhở giáo viênđộng viên trẻ trong tiết học, uốn nắn tác phong ngồi học chotrẻ, trẻ ngồi đúng tư thế, không nói chuyện, không nói leo, nóiphải xin phép cô, nói rõ ràng, mạch lạc, đủ câu,…Với nhữngbiện pháp trên trẻ đã có thói quen tốt trong việc xây dựng nềnếp học tập

Tôi luôn nhắc nhở giáo viên chủ nhiệm, tạo điều kiện để trẻthường xuyên tiếp xúc với môi trường xung quanh, để từngbước cung cấp các biểu tượng phong phú về đối tượng cho trẻ

tự khám phá bằng cách huy động sự tham gia của các giácquan, các qúa trình tâm lí khác nhau để lĩnh hội các khía cạnhkhác nhau của sự vật Tạo cơ hội để trẻ khám phá đối tượng(quan sát, nghe, hỏi, tiếp xúc và miêu tả,…) và tự diễn đạtnhận thức cảm xúc của mình về đối tượng

Trong lớp học, chỉ đạo phát động các phong trào thi đua trangtrí lớp, làm đồ dùng đồ chơi giữa các khối, các lớp Giáo viên

đã trang trí thiết kế những góc chơi sáng tạo cho trẻ  vớinhững hình vẽ, màu sắc sinh động và ngộ nghĩnh Môi trườnglớp học có không gian, cách sắp xếp phù hợp, an toàn và gầngũi, quen thuộc với cuộc sống thực hàng ngày của trẻ. Các bàitập hàng ngày trẻ được các cô cho làm quen, các học liệu,nguyên vật liệu, đồ dùng, đồ chơi ở góc hoạt động được các côchuẩn bị một cách phong phú, đa dạng thu hút trẻ tham gia,cũng như tạo ra các cơ hội học tập, phát triển tư duy và sángtạo cho trẻ

Tôi thường xuyên xuống lớp để cùng giáo viên cho trẻ tận dụngcác thời điểm hợp lí trong ngày cho trẻ tiếp xúc như được

ngắm nhìn, chăm sóc, vuốt ve, âu yếm với các con vật gần gũi(cún con, mèo, gà con…), quan sát các cây xanh vườn hoaquanh trường, chơi với các đồ vật, tri giác tranh ảnh nghệthuật Trong quá trình cung cấp biểu tượng về đối tượng tạohình tôi chỉ cho trẻ thấy được những nét đặc trưng nổi bật,những cái đẹp gần gũi trẻ Đồng thời giúp trẻ phân tích, sosánh tổng hợp tìm ra những đặc điểm riêng, chung của những

đồ vật cùng nhóm, cùng loại Từ đó giúp trẻ tìm ra phươngthức thể hiện trong những tình huống khác nhau

Ví dụ : vẽ “Vườn cây ăn quả” có quả to, quả nhỏ, quả dài, quảtròn, quả màu đỏ, quả màu vàng, ….Nếu trẻ đã được ngắmvườn cây ăn quả trong thực tế thì khi tạo hình trẻ sẽ biết sửdụng phối hợp các kỹ năng vẽ nét cong tròn khép kín, nét xiên,nét thẳng và tô màu để vẽ vườn cây ăn quả sinh động và đẹphơn

Đặt và sắp xếp các vật liệu sao cho trẻ có thể thấy rõ và lấyđược dễ dàng để thực hiện hoạt động tạo hình vào bất cứ lúcnào trẻ thích và có thể trưng bày các sản phẩm của mình Tạomôi trường nghệ thuật xung quanh trẻ như: bầy đồ chơi đẹp,sắp xếp các nguyên vật liệu, đồ dùng một cách hợp lý đẹp mắt,

…Từ đây tạo cho trẻ cảm giác thích thú và mong muốn được táitạo lại các đồ vất, đồ chơi đó.

Giải pháp 2: Phương pháp hướng dẫn, sử dụng nguyên vật liệu tạo hình phải dựa vào trẻ lấy trẻ làm trung tâm.

Trong giờ học nói chung và giờ học tạo hình nói riêng hãy đểtrẻ tự thể hiện, cô luôn là người động viên, khuyến khích trẻsáng tạo Trẻ cần được động viên để thể hiện ý muốn, tìnhcảm, cảm xúc và những hiểu biết của trẻ đối với sự vật, trẻmuốn được lựa chọn

Mong muốn của trẻ cần được tự thể hiện với những phươngtiện tạo hình khác nhau Sự thể hiện mang tính cá nhân, bởi vìtrẻ luôn tiếp cận theo đặc tính riêng của mình Chẳng hạn sauchuyến đi thăm quan “Cánh đồng lúa” trẻ biết vẽ và bố cục, tômàu bức tranh về cánh đồng lúa mà trẻ vừa được quan sát Mỗimột trẻ tự lựa chọn cách vẽ riêng cho mình bằng nhiều hìnhthức khác nhau để thực hiện cái có ý nghĩa đối với cá nhân trẻ

Cô cần tăng cường các câu hỏi gợi ý giúp trẻ củng cố và ápdụng những kinh nghiệm đã lĩnh hội trong các hoạt động khácnhau, động viên trẻ suy nghĩ, thăm dò, tìm cách giải quyết vấn

đề của trẻ Hãy để trẻ tự miêu tả những gì trẻ biết và có thể

làm Cô đặt câu hỏi như  “Vì sao con vẽ cái đó”,  “Con có suynghĩ gì về những đồ chơi đó”, “Con còn vẽ gì để trang trí thêmcho bức tranh”, “ Hay có cách nào khác để vẽ không”,…

  Với những cử chỉ, hành động, lời nói tạo ra cho trẻ thấy là trẻđược đánh giá tốt (khá) qua việc làm của trẻ Ví dụ: “Cô rấtthích bức tranh tô màu vườn hoa này”, “Bức tranh thật đẹp!”, “Bức tranh vẽ con vật rất đáng yêu”

  Không lạm dụng các sản phẩm mẫu và làm mẫu, càng ít làmmẫu và càng ít sử dụng vật mẫu sẽ càng kích thích trẻ tư duy

và tìm kiếm cách thể hiện.Thực tế cho thấy các sản phẩm mẫu

sẽ làm giảm tính tích cực hoạt động trí tuệ của trẻ Vì các hoạtđộng cần thiết để tạo hình đã được làm mẫu đầy đủ, trẻ luônghi nhớ, bắt trước Nếu có những bài yêu cầu làm mẫu, thì côphải gợi ý chứ đừng nên làm ngay Cô có thể vừa gợi ý hỏi trẻ

và vẽ mô tả theo ý trả lời của trẻ, như cô hỏi trẻ bắt đầu vẽ từđâu, vẽ hình gì, vẽ như thế nào,… Tạo tình huống để trẻ làmgiúp Ví dụ: “Để vẽ được bứ tranh đẹp chúng ta làm như thếnào?” Trong khi làm mẫu tôi luôn coi trọng quan điểm của trẻ,làm cho trẻ phát triển khả năng so sánh, phân tích, suy nghĩ vềnhiệm vụ Động viên kích thích trẻ tự tìm, tự sáng tạo trong khithể hiện, khơi gợi ý tưởng của trẻ

Khi thực hiện hoạt động tạo hình, nguyên vật liệu không thểthiếu được Nguyên vật liệu là những loại đồ dùng, dụng cụ dễkiếm Tìm kiếm, lựa chọn các dụng cụ, nguyên vật liệu phù hợp

để tạo ra sản phẩm theo ý thích Có thể trẻ tự kiếm như giấy,bút chì, sáp màu, phấn, bảng, giá vẽ, giấy vẽ,…

Lựa chọn, phối hợp các nguyên vật liệu tạo hình, vật liệu trongthiên nhiên, phế liệu để tạo ra các sản phẩm Sự đa dạng củanguyên vật liệu tạo hình để lựa chọn để khuyến khích khả năngsáng tạo của trẻ Hoạt động tạo hình phải thể hiện qua mầusắc như: tô, vẽ, cắt dán,…

Để đảm bảo khi sử dụng nguyên vật liệu tạo hình tôi luôn nhắcnhở giáo viên cũng như trẻ cần chú ý những điểm sau:

+ An toàn (không có cạnh sắc nhọn, không độc hại,…)

+ Nguyên vật liệu dễ tìm kiếm và sưu tầm ở địa phương

+ Dễ bảo quản hay cất giữ

+ Phù hợp với tầm tay của trẻ dễ cầm

+ Nguyên vật liệu phong phú để kích thích trí tưởng tượng và

sử dụng trí nhớ linh hoạt của trẻ

+ Tư thế ngồi và cách cầm bút vẽ, tô màu và bố cục bức tranh

Nếu trong lớp đồ dùng, đồ chơi còn hạn chế, tôi luôn huy độnggiáo viên và trẻ tìm kiếm nguyên vật liệu, phế thải có sẵn ở địaphương để tạo sự hứng thú, phong phú trong tiết học cho trẻ.Ngoài sử dụng giấy vẽ, sáp màu, bìa, những đốc lịch cũ để vẽtranh,…tôi còn mở rộng thêm cho trẻ sử dụng bằng nhữngnguyên vật liệu có sẵn ở địa phương như: hạt gạo, hạt đỗ, hạtngô, rơm, rạ, lá cây, vỏ hến, giấy vụ, … để tạo ra nhiều nhữngbức tranh vẽ con vật ngộ nghĩnh, sinh động, các đề tài khácnhau,

Kết quả: Trẻ đã sáng tạo được nhiều bức tranh đẹp từ nhiềunguyên liệu khác nhau Những bức tranh phong phú và đarạng hình thức

Giải pháp 3: Bồi dưỡng các đối tượng yếu kém và đối tượng có năng khiếu tạo hình ở mọi lúc mọi nơi.

 Ngoài việc giảng dạy trên tiết học, tôi cùng giáo viên cònthường xuyên chia nhóm đối tượng giỏi, khá, trung bình, yếu

để tập luyện ở mọi lúc, mọi nơi cho trẻ Tích hợp là phươngpháp đòi hỏi ở giáo viên sự sáng tạo linh hoạt và khéo léo khivận dụng, quá trình vận dụng tích hợp, cần lựa chọn nội dungphù hợp, lôgic, tránh quá trình hoạt động trở nên rời rạc, chắpvá

Ví dụ: Ở tiết học khám phá về các phương tiện giao thôngđường bộ tôi và giáo viên cùng thảo luận, chuẩn bị nhiều cácphương tiện giao thông đường bộ khác nhau cho trẻ khám phásau đó cuối tiết học lồng ghép cho trẻ được tri giác lại bằngcách “Vẽ phương tiện giao thông” Hoặc tiết học “ Vẽ hoa tặngmẹ”, trước khi vào bài cho trẻ quan sát vườn hoa trong trường,quan sát một số bức tranh vẽ của các bạn nhỏ vẽ những bônghoa đẹp Khi vào bài gây hứng thú trò chuyện với trẻ và đàmthoại hỏi trẻ về những gì trẻ vừa được quan sát và cô hỏi trẻ về

ý tưởng của trẻ, sau đó khuyến khích cho trẻ vẽ thực hiện ýtưởng của mình

-  Đối với môn làm quen với toán bài phân biệt hình vuông,hình chữ nhật

Ví dụ: Cho trẻ trang trí hình vuông và hình chữ nhật

- Môn làm quen với môi trường xung quanh:

Cô cho trẻ vẽ các con vật, các loại quả, vẽ người thân trong giađình,…

- Môn văn học, chữ cái, hoạt động vui chơi,…