CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VỆT NAM ĐỀ TÀI “MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 5 6 TUỔI PHÁT TRIỂN ÂM NHẠC THÔNG QUA VẬN ĐỘNG MINH HỌA” 1 Phần mở đầu 1 1 Lý do chọn đề tài Âm nhạc giống như một món ăn tinh thần k[.]
Trang 1ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP DẠY TRẺ 5 - 6 TUỔI PHÁT TRIỂN ÂM NHẠC THÔNG QUA VẬN ĐỘNG MINH HỌA”
1.Phần mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài:
Âm nhạc giống như một món ăn tinh thần không thể thiếu trong cuộc sống hằng ngày của mỗi chúng ta nó mang đến cho ta những giây phút thư giản thật sự thoải mái, cho ta cảm nhận được nét đẹp của quê hương, đất nước, cảnh vật thiên nhiên…Âm nhạc còn là phương tiễn nâng cao khả năng, trí tuệ, phát triển thể chất, trí tượng tượng, cũng cố kiến thức cho trẻ qua học tập, vui chơi Qúa trình trẻ tiếp xúc hoạt động âm nhạc như: Học hát, nghe hát, vận động theo nhạc…Sẽ hình thành ở trẻ những yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diễn, hài hòa, là sự phát triển thậm mỹ, đạo đức, trí tuể, và thể lực
Thực tế cho thấy trẻ em ở tuổi mầm non rất nhạy cảm với âm nhạc Trẻ thích nghe nhạc và hứng thú tham gia vào các hoạt động âm nhạc Âm nhạc đối với trẻ là một thế giới kỳ diệu đầy cảm xúc, ngay từ khi còn nằm trong nôi bé đã được nghe tiếng ru à ơi của mẹ, các bài hát ru con nhẹ nhàng đã tạo cơ hội cho trẻ thể hiện xúc cảm, tình cảm với những người xung quanh bé
Tâm hồn trẻ ngây thơ trong sáng, luôn luôn vui vẻ cho nên khi tiếp xúc với âm nhạc trẻ đã biết lắng nghe, cảm thụ âm nhạc và còn biết lắc lư theo nhạc Bởi chính ở đây âm nhạc được coi như một phương tiện giáo dục toàn diện nhân cách trẻ Thông qua âm nhạc trẻ sẽ linh hoạt, mạnh dạn, tự tin, thông minh hơn
Âm nhạc còn giúp trẻ phát triễn ngôn ngữ, phát triễn tai nghe và cảm xúc của trẻ
Trang 2Trong chương trình giáo dục mầm non, bộ môn giáo dục âm nhạc là một
bộ môn nghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được trẻ yêu thích, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệ thuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục
Giáo dục âm nhạc trong trường mầm non là giáo dục cho trẻ lòng yêu âm nhạc, biết cảm thụ âm nhạc thông qua các hoạt động âm nhạc phong phú như:
Ca hát, vận động, nghe hát, múa, trò chơi âm nhạc Đặc biệt đối với trẻ 5 - 6 tuổi, giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm âm nhạc, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thị hiếu âm nhạc Các chuổi biểu hiện đó là tiền đề cho khả năng phát triễn âm nhạc của trẻ Trẻ hát tốt bài hát sẽ phát triển được vận động theo nhạc nhịp nhàng hơn Có âm nhạc, trẻ mới có tư duy, âm nhạc phát triển ảnh hưởng đến sự phát triển của tư duy và tư duy đẩy nhanh sự phát triển của ngôn ngữ Chính vì lý do đó, mà tôi
chọn đề tài “ Một số biện pháp dạy trẻ 5 – 6 tuổi phát triển âm nhạc thông qua vận động minh họa” Vận động minh họa là một trong những hình thức dạy trẻ
phát triển, cảm thụ tốt âm nhạc
1.2 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu:
- Đề tài của tôi được áp dụng trong phạm vi Trường mầm non mà tôi đang dạy
- Đối tượng mà tôi đề cập tới trong đề tài là các cháu lớp Mẫu giáo Lớn ở độ tuổi 5 - 6 tuổi
2 Phần nội dung:
Trang 32.1 Thực trạng:
2.1.1 Ưu điểm:
- Được sự quan tâm của ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu đi sát chị em chỉ đạo về chuyên môn, tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên có đủ phương tiện để chăm sóc và dạy trẻ như mở các lớp bồi dưỡng công nghệ thông tin cho giáo viên, thường xuyên dự giờ thăm lớp bồi dưỡng về chuyên môn nghiệp vụ…
- Được phân làm lớp điểm âm nhạc nên đó cũng là một lợi thế đối với giáo viên
- Cháu đến lớp chuyên cần, chăm ngoan, đa số trẻ của lớp nhanh nhẹn, có sức khoẻ tốt nhiều cháu có năng khiếu để tham gia vào các hoạt động của lứa tuổi
- Lớp được trang bị đầy đủ các trang thiết bị, đồ dùng thuận tiện như: Máy vi tính, đàn, ti vi, đầu đĩa… phù hợp với trẻ
- Giáo viên của lớp nhiệt tình, yêu nghề mến trẻ có đủ trình độ chuyên môn về
âm nhạc, có tố chất cảm thụ tốt về âm nhạc
- Đa số phụ huynh của lớp nhiệt tình, quan tâm chu đáo tới con em và thường xuyên trao đổi với giáo viên về tình hình học tập của con em mình
- Đa số trẻ đều có nề nếp trong các hoạt động nhất là hoạt động âm nhạc, cháu hứng thú khi nghe nhạc, biết vận động nhịp nhàng theo lời ca
2.1.2 Hạn chế:
- Số lượng cháu đông, phòng học còn chật hẹp, chưa có phòng chức năng ở điểm trường tôi dạy
- Một số chủ đề khó khai thác tư liệu
Trang 4- Một số đồ dùng giúp trẻ vận động các tiết âm nhạc còn hạn chế, chưa phù hợp với nội dung từng bài
- Giáo viên chưa khai thác hết khả năng âm nhạc ở trẻ
2.2 Biện pháp:
Từ những ưu điểm và hạn chế trên đây tôi đã đề ra một số biện pháp cụ thể như sau:
2.2.1 Phân chia đối tượng trẻ:
- Đầu năm tôi được phân công phụ trách lớp Mẫu giáo Lớn Qua hồ sơ cá nhân trẻ, qua trao đổi với phụ huynh, tôi đã tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý trẻ
Ngoài ra tôi còn tìm hiểu trẻ qua hoạt động hàng ngày như: giờ học, giờ chơi,
giờ đón trả trẻ…
- Qua tìm hiểu trẻ lớp mình có 15/32 cháu có năng khiếu; 10/32 cháu nhút nhát 7/32 cháu biết hát các bài hát từ đó tôi có những biện pháp để giúp đỡ trẻ Đối với những cháu còn nhút nhát, thụ động tôi chú ý trò chuyện với trẻ để trẻ cởi mở tự tin hơn, tập cho trẻ hát thuộc lời bài hát, gõ tiết tấu đúng, vận động nhịp nhàng với nhạc hơn Đối với những cháu khá, tôi nâng yêu cầu cao hơn, khuyến khích trẻ thực hiện và cho các cháu thể hiện năng khiếu ở mọi lúc mọi nơi để nâng cao khả năng thể hiển năng khiếu âm nhạc của trẻ
2.2.2 Tạo môi trường học tập
- Góc âm nhạc là nơi trẻ có điều kiện để thể hiện khả năng âm nhạc của mình, trẻ có thể làm quen, ôn luyện, củng cố và vận dụng phát triển những kỹ năng âm nhạc qua các trò chơi, các hoạt động sáng tạo làm phát triển khả năng sáng tạo của trẻ Tôi luôn chú ý tận dụng diện tích phòng học, góc âm nhạc một
Trang 5cách phù hợp và chú ý bố trí, sắp xếp các dụng cụ, đồ dùng âm nhạc để tạo môi trường học gần gũi, thoải mái cho trẻ
- Cung cấp cho trẻ nhiều nguồn âm thanh: các loại lon, thùng thiếc, thùng giấy chứa đậu, hột hạt, gạo, các loại đá, các dụng cụ nhà bếp, khối gỗ, chén bằng sành Có thể để giấy báo hay những loại giây phế liệu có kích cỡ lớn, tạo điều kiện cho trẻ hoạt động theo ý tưởng cá nhân, phục vụ chơi vũ hội hóa trang, nhảy múa tự do
- Tôi còn sưu tầm thể hiện phong phú các thể loại băng nhạc thiếu nhi, mầm non, dân ca, nhạc cổ điển các loại nhạc cụ dân tộc Khi có điều kiện tôi sử dụng đàn organ để đánh cho trẻ nghe, nhằm giúp trẻ cẩm thụ âm nhạc ở mọi lúc mọi nơi
- Ngoài ra còn có một số đồ dùng khuyến khích trẻ sáng tạo trong vận động theo nhạc như: khăn choàng, vòng đeo tay, những con búp bê bằng vải hay sân khấu rối cho trẻ thoại mái hoạt động
Tất cả những đồ dùng, đồ chơi trên đều phải ở trạng thái mở, trẻ dễ sử dụng Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góc khác
- Tại góc âm nhạc, tôi còn chú ý tạo điều kiện cho trẻ thể hiện những ý tưởng, mong muốn của trẻ, đặc biệt phát huy tác dụng của trẻ hỗ trợ nhau, liên kết với nhau tổ chức các hoạt động mang tính nghệ thuật Khuyến khích trẻ tự làm hay cùng trẻ trang trí một số đồ dùng đồ chơi để vỗ hay gõ đệm bài hát nhằm gây hứng thú cho trẻ khi sử dụng Có thể cho trẻ phối hợp chơi với nhóm tạo hình trang trí váy áo làm mặt nạ hóa trang, áo váy phục vụ cho hoạt
Trang 6động Trẻ vô cùng sung sướng khi được sử dụng đồ dùng do chính trẻ tạo ra, để thực hiện các bài vận động
2.2.3 Tích cực tự học tự bồi dưỡng
* Nghiên cứu chương trình, kế hoạch của lĩnh vực phát triễn thẩm mỹ:
- Tôi đã bám vào kế hoạch năm của nhà trường để nắm được các nội dung của lĩnh vực phát triễn thẩm mỹ mà cụ thể là nội dung trọng tâm vận động minh họa
để chủ động ngiên cứu, tìm tòi những động tác phù hợp với từng bài để đưa vào các tiết vận động minh họa
Vd: Trong năm học 2017 - 2018 có 8 tiết vận động minh họa chia đều cho các tháng trong năm học Từ những tháng cụ thể tôi đã bám vào từng chủ điểm để tổ chức các tiết vận động cho trẻ
- Tăng cường dự giờ học hỏi kinh nghiệm của chị em đồng nghiệp về phong cách lên lớp, cách dẫn trẻ vào bài và một số động tác minh họa phù hợp để áp dụng vào các tiết dạy có hiệu quả hơn nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực tổ chức hoạt động nhằm áp dụng vào bài có hiệu quả
- Qua việc nêu cao ý thức tự học, tự bồi dưỡng bản thân tôi đã đúc rút những kinh nghiệm quý vận dụng linh hoạt vào tổ chức tiết dạy với nội dung trọng tâm
là vận động minh họa có nhiều kết quả
2.2.4 Tổ chức tốt hoạt động học
- Do đặc điểm của lứa tuổi 5 - 6 nên khi dạy cho trẻ giáo viên cần tiến hành theo phương châm “ Học mà chơi - Chơi mà học” Mỗi giờ học âm nhạc cô xây dựng theo các cách khác nhau chú ý thay đổi hình thức nhưng cần đảm bảo các nội dung kết hợp và nội dung trọng tâm Cách thức tổ chức cần phải thể hiện sự
Trang 7mềm dẻo, linh hoạt dựa trờn thực tế nhúm lớp và đặc điểm tõm lý của trẻ để trẻ được thoải mỏi vận động, nhanh nhẹn, tự tin hơn
VD: Với bài dạy cú nội dung trọng tõm là vận động minh họa bài hỏt : “Đàn gà con” nội dung kết hợp: nghe hỏt “ Đàn gà trong sõn”; Trò chơi “Thử tài của bộ”
I Chuẩn bị:
- Đàn cú nhạc bài "Đàn gà con"; "Đàn gà trong sõn"
- Trang trí sõn khấu “Đồ rờ mí”
- Mời cụ giỏo mỳa minh họa theo bài hỏt “Đàn gà trong sõn”
II Cỏch tiờ́n hành:
* Hoạt động 1: Trũ chuyện gõy hứng thỳ:
Cụ giới thiợ̀u và cho chỏu cựng tham gia chương trình vui cựng “Đồ rờ mí”
- Đến với chương trình “Vui cựng Đồ rờ mí” hụm nay cú cỏc bộ đến từ lớp nhỡ Dũng Cảm và cỏc phần chơi “Bộ thi tài”; “Nhõn vật vui nhộn”; “Thử tài của bộ”
* Hoạt động 2 : Phõ̀n1: “ Bé thi tài” qua bài VĐMH “Đàn gà con” nhạc nước ngoài - lời Việt Anh.
+ Cụ giới thiợ̀u: Hụm nay cụ thấy cỏc con ai cũng xinh ai cũng dờ̃ thương ai cũng cú chiếc mủ của chỳ gà con, vậy cụ (gà mẹ) cựng gà con sẽ hỏt bài hỏt về
chỳ gà con nhộ! (cho chỏu hỏt lại bài hỏt "Đàn gà con” theo nhạc lần 1.)
+ Hỏt lần 2, theo đội hình vòng tròn
+ Cụ giới thiợ̀u: Những chỳ gà con rất đỏng yờu, bõy giờ gà mẹ và gà con bắt chước vận động của chỳ gà con nhộ, và để làm đỳng cỏc vận động của chỳ gà con cỏc con xem gà mẹ vận động nhộ!
- Cụ hỏt và vận động minh họa theo nhạc lần 1
Trang 8+ Lần 2 cô đổi vị trí đứng và vận động lại.
+ Cô phân tích cách vận động:
- ĐT1: Tay trái chồng hông, tay phải đưa ra trước nắm hờ bàn tay, ngón tay trỏ chỉ về phía trước theo nhịp, đồng thời lắc mông chân nhún theo nhịp bài hát (Trông kia đàn gà con lông vàng)
- ĐT2: Như ĐT1 Đổi tay (Đi theo mẹ tìm ăn trong vườn)
- ĐT3: Người hơi cúi, hai tay đưa ra trước khuỵu cẳng tay, ngón tay trỏ và ngón tay cái của bàn tay cầm sát nhau giã làm động tác “Gà nhặt thức ăn”, 2 chân dẫm theo nhịp và quay thành 1 vòng tròn (Cùng tìm mồi ăn ngon ngon, đàn gà con đi lon ton)
- ĐT4: Hai tay vung từ trước bụng ra ngoài (Thóc vãi rồi nhặt ăn cho nhiều)
- ĐT5: Hai tay đưa vào trước miệng vẩy vẩy các ngón tay (Uống nước nhiều là
no căng điều)
- ĐT 6: 2 tay vung tự nhiên 2 bên, chân dẫm theo nhịp bài hát người nghiêng phải nghiêng trái (Rồi cùng nhau ta đi chơi)
- ĐT 7: Như ĐT 6 đi đến chữ “Xinh kia ơi” 2 chân chụm lại khuỵu gối, 2 tay đưa trước vẩy qua 2 bên đồng thời đứng thẳng chân lên
+ Cô đổi vị trí và vận động lại lần nữa
* Dạy cháu vận động:
Bây giờ gà con sẽ bắt chước vận động của chú gà với gà mẹ nào!
- Cả lớp vận động 2 lần với đội hình vòng tròn.(Nữ vòng trong, nam vòng ngoài) kết hợp với nhạc Cô chú ý sữa cho cháu thực hiện đúng các động tác kết hợp đúng với lời ca
Trang 9- Lần 2: Các bạn nữ quay mặt lại với các bạn nam vận động theo cặp.
* Cho cháu tách về ngồi đội hình 3 hàng ngang cùng thi đua vận động minh họa theo bài hát “Đàn gà con”
- Các bạn nhóm nữ
- Nhóm các bạn nam
- Từng cặp vận động
- Cá nhân vận động
(Trong khi cháu vận động cô kết hợp mở nhạc để cháu vừa hát vừa vận động theo nhạc và chú ý sữa sai để cháu thực hiện đúng động tác kết hợp với lời ca nhịp nhàng đồng thời động viên khuyến khích trẻ thể hiện tình cảm qua lời ca điệu múa cô chú ý đến những trẻ nhút nhát)
*Hoạt động 3: Phần 2: “ Nhân vật vui nhộn” qua bài Nghe hát "Đàn gà trong sân" nhạc Pháp lời Ngô Ngọc Thắng
- Cô nói: “Cục cục tác cục cục tác ” Các chú gà con ơi, mau mau lại đây với
gà mẹ nào và bây giờ các con sẽ nghe xem đàn gà trong sân có những con gà nào nhé!
- Cô hát cho cháu nghe bài “Đàn gà trong sân” 1lần kết hợp với nhạc không lời
- Lần 2: Cô giới thiệu: Đến với bài hát “Đàn gà trong sân” còn có 1 nhân vật rất vui nhộn, các cháu hãy chào đón nhân vật vui nhộn bằng những tràng pháo tay thật lớn nào! Cô giáo cùng 5 cháu và múa minh họa theo lời ca băng nhạc
- Các cháu múa hát lại bài “Đàn gà con” theo đội hình tự do
* Hoạt động 4: Phần 3: Trò chơi: “Thử tài của bé”
Trang 10- Cô giới thiệu: Phần thi tài của các con hôm nay các con sẽ thi đua vổ tiết tấu và xướng âm theo nốt nhạc
+ Cách chơi: Cô vổ tiết tấu các con xem cô vổ để bắt chước vổ lại cho giống cô (Cả lớp chơi 3-4 lần sau đó cho nhóm, cá nhân chơi) Khó hơn nữa là các con nghe cô xướng âm la theo các nốt nhạc và các con sẽ xướng âm lại để xem ai xướng âm giỏi hơn nhé.(Chơi cả lớp, nhóm, cá nhân)
Kết thúc cô cho cháu vận động lại bài “Đàn gà con”
- Trong giờ học, giáo viên chú ý khen những trẻ vận động đúng, đẹp các động tác phù hợp với lời ca nhằm khuyến khích trẻ, đặc biệt chú ý đến sự sáng tạo của trẻ để động viên kịp thời giúp trẻ phát huy khả năng, năng khiếu âm nhạc của mình và động viên các cháu nhút nhát tham gia để tất cả các cháu hoạt động tích cực hơn Tuyệt đối không chê trẻ mà phải tôn trọng trẻ, nhẹ nhàng sửa sai đối với những trẻ thực hiện chưa đúng
2.2.5 Đưa ứng dụng CNTT vào các tiết học
- Thường xuyên vào các trang web như: you tobe.com, blog socnhi.com, nhac cuatoi.vn…để tìm các tư liệu phù hợp với nội dung bài dạy sau đó sử dụng máy chiếu, làm các hiệu ứng với hình ảnh, ảnh động, sdile show, video clip ….kết hợp với các phần mềm: pwerpoint, kidpic, photoshop… sử lí hình ảnh và sử dụng trong bài dạy
Ví dụ: Ở chủ đề thực vật: dạy vận động bài hát “ Bé chúc tết” tôi đã tìm kiếm những động tác phù hợp với lời bài hát để đưa vào cho cháu vận động
- Ngoài ra đến các tiết âm nhạc tôi còn áp dụng đánh đàn cho trẻ nghe nhằm giúp trẻ cảm nhận được giai điệu của các bài hát rõ ràng hơn
Trang 11VD: chủ đề trường mầm non: Cô đánh đàn cho cháu nghe bài “trường mẫu giáo yêu thương” sau đó tổ chức cho cháu hát lại theo đàn sao cho trùng khớp với nhạc, từ đó cô mới triễn khai cho cháu cùng nhau vận động minh họa theo bài hát
2.2.6 Mọi lúc mọi nơi
- Trước khi đi vào các bài dạy múa vận động tôi thường cho trẻ làm quen trước bài hát ở các giờ hoạt động ngoài trời, sinh hoạt chiều hoặc giờ đón trả trẻ nhằm giúp trẻ hát thuộc lời, rõ ràng và đúng nhịp, khi hát thuộc, hát đúng nhạc trẻ mới vận động được nhịp nhàng theo từng lời ca
- Khi tập cho trẻ múa vận động tôi thường múa lại nhiều lần những động tác khó nhằm giúp trẻ vận động đúng, đều và đẹp hơn
- Thường xuyên cho trẻ ôn luyện kiến thức,xem các chương trình biểu diễn văn nghệ ở các giờ sinh hoạt chiều, giờ đón trả trẻ nhằm giúp trẻ ghi nhớ có hệ thống các động tác múa vừa được học, từ đó trẻ tự tin hơn, hứng thú hơn trong các hoạt động văn nghệ lớp, trường tổ chức
- Phối kết hợp với phụ huynh ở mọi lúc mọi nơi như: giờ đón, trả trẻ Trao đổi với phụ huynh về khả năng, năng khiếu của từng trẻ Bên cạnh đó còn tuyên truyền cho các bậc phụ huynh hiệu rõ tầm quan trọng của các tiết học âm nhạc
mà cụ thể là vận động minh họa
- Bản thân tôi tìm ra những cách vận động phù hợp với bài hát để tập cho trẻ vận động theo bài hát
- Phụ huynh ngày càng quan tâm đến các cháu, kết hợp với cô để trẻ mạnh giản tham gia vào các tiết mục văn nghệ của trường lớp tổ chức