Skkn hóa học xây dựng các bài tập lí thuyết về chuyên đề kim loại ở lớp 9

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ I Lý do chọn đề tài Sự nghiệp xây dựng XHCN ở nước ta đang phát triển với tốc độ ngày càng cao, với qui mô ngày càng lớn và đang được tiến hành trong điều kiện cách mạng khoa học kỹ[.]

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ.

I Lý do chọn đề tài :

Sự nghiệp xây dựng XHCN ở nước ta đang phát triển với tốc độ ngày càng cao, với qui mô ngày càng lớn và đang được tiến hành trong điều kiện cách mạng khoa học kỹ thuật phát triển như vũ bão nó tác động một cách toàn diện lên mọi đối tượng, thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội Một trong những trọng tâm của sự phát triển đất nước là đổi mới nền giáo dục, phương hướng giáo dục của đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục & đào tạo trong thời gian trước mắt cũng như lâu dài là đào tạo những con người " Lao động, tự chủ, sáng tạo" có năng lực thích ứng với nền kinh tế thị trường, có năng lực giải quyết được những vấn

đề thường gặp, tìm được việc làm, biết lập nghiệp và cải thiện đời sống một ngày tốt hơn

Để bồi dưỡng cho học sinh năng lực sáng tạo, năng lực giải quyết vấn đề,

lý luận dạy học hiện đại khẳng định: Cần phải đưa học sinh vào vị trí chủ thể hoạt động nhận thức, học trong hoạt động Học sinh bằng họat động tự lực, tích cực của mình mà chiếm lĩnh kiến thức Quá trình này được lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ góp phần hình thành và phát triển cho học sinh năng lực tư duy sáng tạo

Tăng cường tính tích cực phát triển tư duy sáng tạo cho học sinh trong quá trình học tập là một yêu cầu rất cần thiết, đòi hỏi người học tích cực, tự lực tham gia sáng tạo trong quá trình nhận thức Bộ môn Hoá học ở phổ thông có mục đích trang bị cho học sinh hệ thống kiến thức cơ bản, bao gồm các kiến thức về cấu tạo chất, phân loại chất và tính chất của chúng Việc nắm vững các kiến thức cơ bản góp phần nâng cao chất lượng đào tạo ở bậc phổ thông, chuẩn

bị cho học sinh tham gia các hoạt đông sản xuất và các hoạt động sau này

Húa học là khoa học nghiờn cứu cỏc chất, sự biến đổi và ứng dụng của chúng Nhưng không chỉ giải cỏc bài toỏn húa học mà cũn phải vận dụng vào giải thớch cỏc hiện tượng của đời sống hằng ngày và cỏc chuyển đổi cú liờn quan Việc làm cỏc bài tập Húa học khụng chỉ giỳp củng cố kiến thức mà cũn

khỏ, giỏi muốn làm nhiều bài tập để nõng cao kỹ năng của mỡnh hơn nữa.

Trong chương trỡnh húa lớp 9 nội dung mụn Húa học bao gồm : Cỏc loại hợp chất vô cơ; kim loại; phi kim – sơ lược về bảng tuần hoàn cỏc nguyờn tố húa học; hiđrocacbon – nhiên liệu; dẫn xuất của hiđrocacbon – polime Trong các nội dung trờn tụi muốn đi sâu về phần kim loại phục vụ cụng tỏc bồi dưỡng học sinh giỏi, cụ thể là cỏc dạng bài tập có liên quan đến phần này và xõy dựng thành hệ thống cỏc dạng bài tập nâng cao chuyên đề về kim loại ở THCS Cỏc dạng bài tập về kim loại rất hay và phong phú, nhưng nếu chỉ làm cỏc bài tập ở trong sỏch giỏo khoa và sỏch bài tập thụi thỡ ta sẽ khụng khai thỏc hết được cỏc

dạng bài tập và cỏi hay của nú, chớnh vỡ vậy tụi muốn chọn sỏng kiến: “Xõy

dựng cỏc bài tập lớ thuyết về chuyên đề kim loại ở lớp 9”.

II Mục đích, nhiệm vụ nghiờn cứu :

II.1 Mục đích nghiên cứu.

Nghiờn cứu để xõy dựng thành hệ thống cỏc bài tập nõng cao về kim loại trong chương trỡnh Húa học của THCS theo hướng phỏt huy tớnh tớch cực, sỏng tạo và rốn luyện những khả năng tiếp cận với cỏc bài tập nõng cao từ đó hỡnh thành kĩ năng làm cỏc bài tập định tớnh khi giải cỏc bài tập khụng chỉ ở THCS mà cũn phục vụ cho quỏ trỡnh học sau này với cấp độ cao hơn

II.2 Nhiệm vụ nghiờn cứu Nghiờn cứu cỏc nội dung tớnh chất của kim loại

trên cơ sở đó để tỡm hiểu cỏc dạng bài tập có liên quan đến những tớnh chất đó

- Đưa ra các dạng bài tập cơ bản và nâng cao nhưng trọng tõm là cỏc dạng bài tập nõng cao về phần kim loại nằm trong chương trỡnh Húa học lớp 9

- Sưu tầm, tỡm kiếm cỏc dạng bài tập khó để xõy dựng thành hệ thống bài tập nõng cao

- Tổng hợp và sưu tầm các phương pháp giải chi tiết và cụ thể

II.3 Giả thuyết khoa học:

Việc xõy dựng cỏc bài tập lớ thuyết về kim loại ở lớp 9 sẽ đạt hiệu quả cao và sẽ là tiền đề cho việc phỏt triển năng lực trớ tuệ của học sinh ở cấp học

cao hơn

III Đối tượng và phương pháp nghiên cứu

III.1 Đối tượng nghiờn cứu

Cỏc dạng bài tập lớ thuyết về kim loại trong chương trỡnh Húa học 9

III.2 Phương pháp nghiên cứu.

Trong quỏ trỡnh hoàn thiện sỏng kiến này tôi đó vận dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học như: Phân tích lí thuyết, điều tra cơ bản, tổng kết kinh nghiệm sư phạm vận dụng một số phương pháp thống kờ toỏn học trong việc phõn tớch kết quả thực nghiệm

- Sưu tầm cỏc bài tập nõng cao về kim loại

- Phõn loại thành cỏc dạng khác nhau, sau đó nêu ra các bài tập có hướng dẫn giải cụ thể

IV Đóng góp của sỏng kiến

Bài tập lớ thuyết về kim loại được xếp trong giảng dạy là một hệ thống các phương pháp quan trọng nhất nõng cao chất lượng mũi nhọn và cú tỏc dụng

to lớn như:

- Làm cho học sinh hiểu sõu sắc kiến thức đó học

- Mở rộng sự hiểu biết một cách sinh động, phong phỳ và khụng làm nặng

nề kiến thỳc

- Cú tỏc dụng cũng cố kiến thức cũ một cách thường xuyờn và hệ thống húa kiến thức húa học

- Cú tỏc dụng giỏo dục tư tưởng cho học sinh, rốn cho học sinh tớnh kiờn nhẫn, tớnh sỏng tạo, tư duy

PHẦN II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.

I Cơ sở khoa học.

1.Cơ sở lớ luận.

a Thuận lợi Hầu hết cỏc em học sinh trong trường đều ngoan, võng lời thầy cụ giỏo, mỗi phũng học đều cú mỏy chiếu đầy đủ

b Khó khăn Tỡnh hỡnh kinh tế của phụ huynh cũn nghốo,đa số học sinh điều kiện học tập khó khăn Học sinh chưa thật sự coi trọng mụn húa

2 Cơ sở thực tiễn

a Vị trớ cỏc bài tập kim loại trong chương trỡnh SGK Húa học 9.

- Chương 1: Các loại hợp chất vô cơ

- Chương 2: Kim loại

Cỏc dạng bài tập cơ bản: Gồm cỏc bài tập định tớnh cú tớnh thực tế.

b Xõy dựng hệ thống bài tập nâng cao trong chương trỡnh Húa học của

THCS.

- Bài tập lý thuyết

- Giải thớch hiện tượng và viết phương trỡnh húa học

- Điều chế kim loại

- Phõn biệt và nhận biết kim loại

- Tinh chế và tỏch hỗn hợp thành chất nguyờn chất

II Cỏc dạng bài tập cụ thể.

Dạng 1 Giải thớch hiện tượng và viết PTHH

Dạng bài này yờu cầu người học sinh phải nắm rừ tớnh chất của cỏc kim loại và có kĩ năng thành thạo trong việc nhận biết hiện tượng của phản ứng húa học từ đó giải thớch và viết PTHH

Vớ dụ : Hũa tan Fe bằng HCl và sục khớ Cl2 đi qua hoặc cho KOH vào dung dịch và để lõu ngoài khụng khớ Giải thớch hiện tượng và viết PTHH

Hướng dẫn giải

Khi cho Fe tỏc dụng với HCl thấy cú khớ thoỏt ra :

Fe + 2HCl → FeCl2 + H2↑

FeCl2 + 2KOH → Fe(OH)2↓ + 2KCl cú kết tủa trắng xanh

 Bài tập vận dụng

Bài 1 Dung dịch M cú chứa CuSO4 và FeSO4

a Cho Al vào dung dịch M, sau phản ứng cú dung dịch N chứa 3 muối tan

b Cho Al vào dung dịch M, sau phản ứng cú dung dịch N chứa 2 muối tan

c Cho Al vào dung dịch M, sau phản ứng cú dung dịch N chứa 1 muối tan Giải thớch mỗi trường hợp bằng phương trỡnh phản ứng

Dạng 2 Điều chế kim loại và hợp chất của chỳng

Thực chất đây là kiểu bài tập thực hiện quỏ trỡnh biến hóa nhưng chỉ cho biết chất đầu và chất cuối Học sinh phải suy nghĩ và lựa chọn con đường đúng nhất và ngắn nhất để thực hiện (vỡ chất được điều chế được phải tinh khiết và về nguyờn tắc nếu đi bằng con đường dài hơn nhưng không sai thỡ vẫn giải quyết được yờu cầu của đề bài nhưng sẽ mất nhiều thời gian để viết phương trỡnh đó dựng đến một cỏch khụng cần thiết)

1 Sơ đồ phản ứng:

Dạng bài này thường bao gồm một chuỗi phản ứng húa học yờu cầu phải nắm được tớnh chất húa học của từng chất trong chuỗi phản ứng và viết PTHH

để hoàn thành chuỗi phản ứng đó

Vớ dụ: Viết phương trỡnh phản ứng hoàn thành sơ đồ sau:

FeCl2 → FeSO4 → Fe(NO3)2 → Fe(OH)2

Fe ↓↑ ↓↑ ↑↓ ↓ Fe2O3

FeCl3 → Fe2(SO4)3 → Fe(NO3)3 → Fe(OH)3

Hướng dẫn giải

FeCl2 + Ag2SO4 → FeSO4 + 2AgCl↓

FeSO4 + Ba(NO3)2 → Fe(NO3)2 + BaSO4↓

tº

Fe(OH)2 + O2 → Fe2O3 + H2O

2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3

2FeCl3 + 3Ag2SO4 → Fe2(SO4)3 + 6AgCl↓

Fe2(SO4)3 + 3Ba(NO3)2 → 2Fe(NO3)3 + 3BaSO4↓

tº

2Fe(OH)3 → Fe2O3 + H2O

2FeCl2(lục nhạt)+ Cl2 → 2FeCl3(vàng nõu)

10FeSO4 + 2KMnO4 + 8H2SO4 → 5Fe2(SO4)3 + K2SO4 + 2MnSO4 + 8H2O

Fe2(SO4)3 + Fe → 3FeSO4

4Fe(NO3)2 + O2 + 4HNO3 → 4Fe(NO3)3 + 2H2O

2Fe(NO3)3 + Cu → 2Fe(NO3)2 + Cu(NO3)2

4Fe(OH)2(trắng xanh) + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3(nâu đỏ)

2 Điền chất và hoàn thành PTHH

Dạng bài này mỗi phản ứng đều biết được chất tham gia hoặc chất tạo thành đề bài chỉ yờu cầu điền vào những chỗ trống sao cho thớch hợp để hoàn thành PTHH

Vớ dụ: Hoàn thành cỏc phản ứng sau:

Fe2(SO4)3 + ? → Fe(NO3)3 + ?

AlCl3 + ? → Al2(SO4)3 + ?

Al2O3 + KHSO4 → ? + ? + ?

KHCO3 + Ca(OH)2 → ? + ? + ?

NaCl + ? → NaOH + ?

Ca(HCO3)2 + ? → CaCO3↓ + ?

Hướng dẫn giải

Fe2(SO4)3 + 3Ba(NO3)2 → 2Fe(NO3)3 + 3BaSO4↓

2AlCl3 + 3Ag2SO4 → Al2(SO4)3 + 6 AgCl↓

Al2O3 + 6KHSO4 → Al2(SO4)3 + 3K2SO4 + 3H2O

Điện phân có vách ngăn:

3 Điều chế một chất từ nhiều chất bằng nhiều cỏch:

Dạng này ta phải sử dụng nhiều cách khác nhau để điều chế ra một chất

Để làm được dạng này thỡ học sinh cũng cần phải nắm rừ tớnh chất khụng chỉ riờng về kim loại mà cũn cỏc hợp chất khác liên quan đến và đũi hỏi chất điều chế được phải tinh khiết

Vớ dụ 1: Viết cỏc PT phản ứng chỉ ra:

- 4 cách điều chế Al(OH)3

- 6 cách điều chế FeCl2,

Hướng dẫn giải

- 4 cách điều chế Al(OH)3:

+ Oxit kim loại + H2O

+ Điện phõn dung dịch muối clorua (có vách ngăn)

+ Muối + kiềm

+ Thủy phõn muối

+ Muối + axit

2AlCl3 + 6 H2O → 2Al(OH)3 + 3H2↑ + 3Cl2↑

Al4C3 + 12H2O → 4Al(OH)3 + 3CH4

- 6 cách điều chế FeCl2:

FeCO3 + 2HCl → FeCl2 + CO2↑ + H2O

FeBr2 + Cl2 → FeCl2 + Br2

Vớ dụ 2: Nêu cách điều chế Na2CO3 → Na ; Al(NO3)3 → Al ; FeS2

→Fe

Hướng dẫn giải

Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2↑ + H2O

+ Điều chế Al từ Al(NO3)3

Al(NO3)3 + 3KOH → Al(OH)3↓ + 3KNO3

2Al(OH)3 → Al2O3 + 3H2O

Điện phõn núng chảy: 2Al2O3 → 4Al + 3O2↑

+ Điều chế Fe từ Fe2S:

4Fe2S + 11O2 → 2Fe2O3 + 8SO2

Fe2O3 + 3CO → 2Fe + CO2

 Bài tập vận dụng

Bài 1 Viết phương trỡnh phản ứng biểu diễn cỏc chuyển húa sau:

b FeS2 → Fe2O3 → Fe2(SO4)3 → FeCl3 → Fe(OH)3

Bài 2 Hoàn thành sơ đồ phản ứng dưới đây.

Al2O3 → Al2(SO4)3NaAlO2

Al ↓ ↓ Al(OH)3 ↑

Dạng 3 Phõn biệt và nhận biết cỏc chất

1 Lý thuyết cơ bản về thuốc thử húa học lớp 9 của THCS

(ỏp dụng để nhận biết và phõn biệt kim loại)

KL,

Ion

Thuốc

thử

Hiện tượng Giải thớch, viết PTHH

trong

Axit

H2SO4

Tan+dd trong

↓ trắng

Ba + H2SO4 → BaSO4 + H2

Al3+ Dd NH3

dư

↓trắng, khụng tan

Al3+ +NH3 + H2O → Al(OH)3 + NH4+

dư

↓ trắng sau

đó tan

Zn2+ + NH3 + H2O → Zn(OH)2 + NH4+

Zn(OH)2 + NH3 → [Zn(NH3)4](OH)2

Fe

Fe2+

Fe3+

Khớ Clo

Dd NaOH

Dd NaOH,

Trắng xám

→ nâu đỏ

↓ trắng xanh hóa đỏ nõu

↓ đỏ nõu

2Fe(trắng xỏm) + 3Cl2(vànglục) → 2FeCl3(nâu đỏ)

Fe2+ + 2OH- → Fe(OH)2↓ (trắng xanh)

Fe(OH)2 + O2 + H2O → Fe(OH)3↓ (nâu đỏ)

Fe3+ + 3OH- → Fe(OH)3↓

Fe3+ + NH3 + H2O → Fe(OH)3↓ + NH4+

màu nõu

Hg + 4HNO3 → Hg(NO3)2 + 2NO2↑+

H2O Cu

Cu2+

Cu

(đỏ)

dư

Tan, dd xanh, khớ màu nõu

↓ xanh sau

đó tan Tan, dd xanh

Cu + 4HNO3 → Cu(NO3)2 + NO2 ↑+ 2H2O

Cu2+ + NH3 + H2O → Cu(OH)2 + NH4+

Cu(OH)2 + NH3 → [Cu(NH3)4](OH)2

Ag

Ag+

đó cho

NaCl

dd NaOH

Tan, khớ màu nõu và kết tủa trắng Kết tủa đen

Ag+ + S2- → Ag2S↓

Mg

Dd HCl

Dd CO3

2-Tan, cú khớ

↓trắng

Mg2+ + CO32- → MgCO3↓ Pb

Pb2+

Dd HCl

Dd H2S

↓ trắng

↓đen

Pb2+ + S2- → PbS↓

Ca

Ba

ngọn lửa

và quan

sỏt

- Màu tớm (tớm hồng)

- Màu đỏ da cam

- Màu lục (hơi vàng)

2 Một số trường hợp nhận biết.

Đây là loại bài nhận biết mà thuốc thử sử dụng khụng bị ghũ ộp mà được lựa chọn tự do Tuy nhiờn thuốc thử lựa chọn phải nhận biết được rừ từng chất

và phải thớch hợp

Vớ dụ: Cú 8 dung dịch chứa: NaNO3, Mg(NO3)2, Fe(NO3)2, Cu(NO3)2,

phân biệt 8 dung dịch núi trờn

Hướng dẫn giải

gỡ là: NaNO3, Mg(NO3)2, Fe(NO3)2, Cu(NO3)2 (nhúm B)

- Trong mỗi nhóm A, B đều dùng dd NaOH để thử:

Nhận ra CuSO4 và Cu(NO3)2 tạo kết tủa màu xanh:

Xanh

Nhận ra MgSO4 và Mg(NO3)2 tạo kết tủa màu trắng:

Trắng

FeSO4 + 2NaOH → Fe(OH)2↓ + Na2SO4

4Fe(OH)2 + O2 + 2H2O → 4Fe(OH)3↓ nâu đỏ

Đây là dạng bài tập đề bài đó cho sẵn một loại thuốc thử nhất định và yờu cầu chỉ dựng thuốc thử này để nhận biết một loạt cỏc chất mà đề bài yêu đó cho

Vớ dụ: Nhận biết cỏc chất trong mỗi cặp dưới đây chỉ bằng dung dịch

HClõ

b 4 chất rắn : NaCl, Na2CO3, BaCO3, BaSO4

Hướng dẫn giải

kết tủa với 2 dung dịch khỏc:

MgSO4 + BaCl2 → BaSO4↓ + MgCl2

Suy ra dung dịch cũn lại khụng kết tủa là NaCl

NaOH

NaCl tan mà khụng cú khớ bay ra Cũn:

Na2CO3 + 2HCl → 2NaCl + CO2↑ + H2O

BaCO3 + 2HCl → BaCl2 + CO2↑ + H2O

nhận ra Na2CO3 cú kết tủa:

Na2CO3 + BaCl2 → BaCO3↓ + 2NaCl

Cũn lại là BaCO3

 Khụng dựng thuốc thử khỏc, chỉ dựng chất của đầu bài để phõn biệt cỏc chất đó cho

Bài tập này sử dụng phương pháp sau:

Vớ dụ: Cú 5 lọ mất nhón, mỗi lọ đựng một trong cỏc dung dịch sau đây:

NaHSO4, KHCO3, Na2SO3, Mg(HCO3)2, Ba(HCO3)2 Trỡnh bày cỏch nhận biết từng dung dịch chỉ được dùng thêm cách đun nóng

Hướng dẫn giải

- Đun nóng các mẫu thử đựng cỏc húa chất trờn, cú hai ống nghiệm cho kết tủa và khớ bay lờn, 3 ống nghiệm khụng cho kết tủa

tº

Mg(HCO3)2 → MgCO3↓ + CO2↑ + H2O

tº

Ba(HCO3)2 → BaCO3↓ + CO2↑ + H2O

- Lấy vài giọt dung dịch ở một trong hai lọ đựng cỏc dung dịch cú kết tủa khi đun nóng trên nhỏ vào cỏc ống nghiệm đựng cỏc dung dịch khỏc, một ống

2NaHSO4 + Mg(HCO3)2 → Na2SO4 + MgSO4 + 2CO2↑ + 2H2O

2NaHSO4 + Ba(HCO3)2 → Na2SO4 + BaSO4↓ + 2CO2↑ + 2H2O

Như vậy chất trong dung dịch lọ nào vừa cho kết tủa vừa cú khớ bay lờn

lọ đó đựng Ba(HCO3)2, lọ kia là Mg(HCO3)2

Na2SO3 + Ba(HCO3)2 → BaSO3↓ + 2NaHCO3

Ống nghiệm cũn lại chứa dung dịch KHCO3

 Bài tập vận dụng

Bài 1 Hóy nhận biết chỉ bằng 2 húa chất đơn giản tự chọn:

a 9 chất rắn : Ag2O, BaO, MgO, MnO2, Al2O3, FeO, Fe2O3, CaCO3, CuO

b 6 chất bột: Mg(OH)2, Zn(OH)2, Fe(OH)3, BaCl2, sôđa, xút ăn da

d 4 chất bột : Na2CO3, NaCl, BaCO3, BaSO4 chỉ bằng CO2, H2O

Bài 2 Cú 8 dung dịch chứa: NaNO3, Mg(NO3)2, Fe(NO3)2, Cu(NO3)2,

phân biệt 8 dung dịch núi trờn

Dạng 4 Tinh chế và tỏch hỗn hợp thành chất nguyờn chất

* Nguyờn tắc:

- Bước 1 Chọn chất X chỉ tỏc dụng với A (mà khụng tỏc dụng với B) để

cỏch lọc hoặc tự tỏch)

- Bước 2 Điều chế lại chất A từ chất A1

Sơ đồ tổng quỏt:

+ X B

A1 (↑,↓, tan) A

Nếu hỗn hợp A, B đều tỏc dụng được với X thỡ dựng chất X' chuyển cả

A, B thành A', B' rồi tỏch A', B' thành 2 chất nguyờn chất Sau đó tiến hành bước 2 (điều chế lại A từ A')

Vớ dụ: Nêu phương pháp tách hỗn hợp gồm MgO, Fe2O3, CuO ở thể rắn thành cỏc chất nguyờn chất

Hướng dẫn giải

Trước tiờn ta sẽ khử cỏc oxit kim loại trờn bằng hiđro ở nhiệt độ cao (chỉ

cú oxit kim loại đứng sau nhụm mới bị khử)

+ 3H2O

Cũn lại MgO khụng bị khử Sau đó ta cho các chất thu được tỏc dụng với axit HCl thỡ Cu khụng phản ứng và bị oxi húa ở ngoài khụng khớ tạo thành CuO:

Hai muối thu được là MgCl2 và FeCl2 ta cho điện phõn dung dịch thỡ FeCl2 bị điện phõn tạo thành Fe, sau đó Fe bị oxi húa thành Fe2O3 ta tách được Fe2O3

tạo thành Mg, sau đó đốt núng thỡ Mg bốc chỏy trong khụng khớ tạo ra MgO:

Cuối cùng ta tách được cả ba chất trờn ra khỏi hỗn hợp thành cỏc chất nguyờn chất

 Bài tập vận dụng

Bài 1 Quặng nhụm cú Al2O3 lẫn với cỏc tạp chất là Fe2O3 và SiO2 Hóy nờu phản ứng nhằm tỏch riờng từng oxit ra khỏi quặng nhụm

Bài 2 Một hỗn hợp gồm Al, Fe, Cu và Ag Bằng phương pháp hóa học

hóy tỏch rời hoàn toàn cỏc kim loại ra khỏi hỗn hợp trờn

III Khả năng áp dụng của sỏng kiến.

Sáng kiến kinh nghiệm này đă dược báo cáo qua tổ tự nhiên và thông qua hội đồng nhà trường, được nhà trường xét duyệt thẩm định và đưa vào sử dụng

Kinh nghiệm này đó được ỏp dụng trong giảng dạy của bản thõn trong