Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

Báo cáo thực tập: Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng trên địa bàn quận Hai Bà Trưng

LỜI MỞ ĐẦU

Giải phóng mặt bằng là một công tác hết sức quan trọng trong quyhoạch xây dựng và phát triển đô thị Tốc độ giải phóng mặt bằng có ảnhhưởng trực tiếp đến tiến độ, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh tế cũng như hiệuquả xã hội của dự án Hiện nay tại tất cả các đô thị ở Việt Nam nói chung,công tác này đang gặp rất nhiều khó khăn và hậu quả của nó là sự tồn tại rấtnhiều quy hoạch treo Công tác giải phóng mặt bằng luôn chậm trễ gây nhiềubức xúc trong xã hội

Để thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng, góp phần đẩy nhanhtiến độ các dự án thì nhân tố quyết định đó là phải làm sao để thực hiện tốtcông tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho các hộ dân trong khu vực bị giảiphóng mặt bằng Việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư nhằm bù đắp một cáchthích đáng những mất mát và giúp ổn định cuộc sống của những người dânkhi bị thu hồi đất đai

Công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi giải phóng mặt bằng là mộtcông việc rất khó khăn và phức tạp, nó đòi hỏi phải giải quyết hài hoà mốiquan hệ giữa lợi ích của Nhà nước, của nhà đầu tư và của người dân bị thu hồiđất đai

Mặc dù Nhà nước đã liên tục ra những chính sách, những văn bản phápluật quy định về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng.Nhưng việc áp dụng những chính sách này vào thực tế xã hội còn gặp rấtnhiều khó khăn, và đôi khi có một số quy định không phù hợp với thực tế.Chính vì thế các quy định này luôn luôn cần được sửa đổi bổ sung cho phùhợp với yêu cầu thực tế

Quận Hai Bà Trưng là một trong những quận có nhiều thành tích trongcông tác giải phóng mặt bằng Nhưng trên thực tế công tác này, còn tồn tại rấtnhiều thiếu sót và hạn chế nhất là trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư Chính vì thế, em đã chọn đề tài: “Thực trạng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng”.

Em hy vọng với đề tài này, em có thể đóng góp một phần nhỏ hiểu biếtcủa mình vào việc hoàn thiện hơn nữa công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư, giải phóng mặt bằng trên địa bàn Quận

Do vẫn còn là một sinh viên, hiểu biết còn hạn chế nên bài viết của emkhông thể tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được sự đóng của cácthầy cô

Em xin chân thành cám ơn!

Hà Nội, ngày 2 tháng 4 năm 2008

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ

TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG

I Một số khái niệm

1 Khái niệm thu hồi đất đô thị

Thu hồi đất là việc Nhà nước ra quyết định hành chính để thu lại quyền sửdụng đất hoặc thu lại đất đã giao cho tổ chức, Uỷ ban nhân dân xã, phường,thị trấn quản lý theo quy định của pháp luật

Theo quy định của Pháp luật Việt Nam, đất đai thuộc sở hữu toàn dân doNhà nước đại diện chủ sở hữu Nhà nước trao quyền sử dụng đất cho cá nhân,

cơ quan, tổ chức (gọi là người sử dụng đất) thông qua hình thức giao đất, chothuê đất, công nhận quyền sử dụng đất đối với người đang sử dụng đất ổnđịnh Người sử dụng đất có trách nhiệm thực hiện các quyền, nghĩa vụ củamình trong thời hạn sử dụng đất theo đúng các quy định của pháp luật Nhànước tôn trọng và bảo vệ quyền, lợi ích chính đáng của người sử dụng đất hợppháp

Như vậy, về nguyên tắc, người sử dụng đất có quyền sử dụng diện tích đấttrong toàn bộ thời gian Nhà nước đã giao, cho thuê, công nhận Tuy nhiên, đểphục vụ cho nhu cầu xây đựng, phát triển đô thị, Nhà nước có quyền thu hồiphần diện tích đất đai đã giao cho các tổ chức, cá nhân sử dụng hiện đangnằm trong vùng quy hoach xây dựng phát triển đô thị

2 Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ khi thu hồi đất đô thị

Bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền

sử dụng đất đối với diện tích đất bị thu hồi cho người bị thu hồi đất

Đối tượng được hưởng đền bù thiệt hại khi thu hồi đất bao gồm các hộ giađình, cá nhân đang sử dụng đất hợp pháp; các doanh nghiệp, các tổ chức kinh

tế, xã hội đang sử dụng đất hợp pháp và đã nộp tiền sử dụng đất mà tiền đókhông thuộc nguồn vốn của ngân sách Nhà nước

Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồiđất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm mới, cấp kinh phí để di dờiđến địa điểm mới

Vấn đề bồi thường, hỗ trợ cho người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất được quy định như sau:

- Bồi thường hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất Nhà nước thuhồi

- Bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản hiện có gắn liền với đất và các chiphí đầu tư vào đất bị Nhà nước thu hồi

- Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo chuyển đổinghề và hỗ trợ khác cho người bị thu hồi đất

- Hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống tại khu tái định cư

3 Khái niệm về tái định cư

Khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh,lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, mục đích phát triển kinh tế, mà người bịthu hồi đất phải di chuyển chỗ ở thì được bố trí tái định cư bằng một trong cáchình thức sau:

- Tái định cư chủ yếu bằng nhà ở chung cư cao tầng đối với hộ giađình, cá nhân bị thu hồi nhà ở, đất ở mà phải di chuyển chỗ ở tại khu vực đôthị;

- Tái định cư bằng đất ở đối với hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi nhà ở,đất ở mà phải di chuyển chỗ ở tại khu vực nông thôn;

- Bồi thường bằng tiền để hộ gia đình, cá nhân tự lo chỗ ở mới.

Tái định cư có nghĩa là sự thay đổi không tự nguyện về vật chất, kinh tế xãhội của những người bị ảnh hưởng bởi dự án mà nguyên nhân là do dự án gây

ra và các biện pháp đền bù, di dời và khôi phục lại cuộc sống nhằm làm giảmnhẹ những ảnh hưởng của di chuyển

Như vậy, tái định cư được tiếp cận và hiểu là quá trình từ bồi thường chocác tài sản bị thiệt hại, di dân đến nơi ở mới cùng các biện pháp hỗ trợ việc táitạo lại các tài sản bị mất hoặc hỗ trợ di chuyển trong trường hợp hộ phải dichuyển và cuối cùng là toàn bộ các chương trình, biện pháp nhằm giúp đỡnhững người bị ảnh hưởng khôi phục lại cuộc sống và nguồn thu nhập của họ

và ổn định đời sống người dân

Khu tái định cư là khu vực dùng để ổn định lại chỗ ở và cuộc sống cho cácđối tượng bị Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, anninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng

II Mục đích của việc thu hồi đất đô thị

1 Thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng.

1.1 Thu hồi đất cho mục đích quốc phòng, an ninh

Đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh bao gồm:

- Đất cho các đơn vị đóng quân; đất làm căn cứ quân sự;

- Đất làm các công trình phòng thủ quốc gia, trận địa và các côngtrình đặc biệt về quốc phòng, an ninh;

- Đất làm trường bắn, thao trường, bãi thử vũ khí, bãi huỷ vũ khí;

- Đất xây dựng nhà trường, bệnh viện, nhà an dưỡng của lực lượng vũtrang nhân dân;

- Đất làm nhà công vụ của lực lượng vũ trang nhân dân;

- Đất làm trại giam giữ, cơ sở giáo dục, trường giáo dưỡng do BộQuốc phòng, Bộ Công an quản lý;

- Đất xây dựng các công trình quốc phòng, an ninh khác do Chínhphủ quy định

1.2 Thu hồi đất để xây dựng trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp

Đất xây dựng trụ sở cơ quan, xây dựng công trình sự nghiệp bao gồm:

- Đất xây dựng trụ sở cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chứcchính trị - xã hội, tổ chức sự nghiệp công;

- Đất xây dựng trụ sở của các tổ chức khác do Chính phủ quyết định;

- Đất xây dựng các công trình sự nghiệp thuộc các ngành và lĩnh vực

về kinh tế, văn hoá, xã hội, khoa học và công nghệ, ngoại giao của cơ quannhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị- xã hội, tổ chức sự nghiệp công

1.3 Thu hồi đất để xây dựng trụ sở của tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao

Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, việc mở rộng quan hệ hợp tác với tất

cả các nước trên thế giới là một chiến lược kinh tế đổi mới Việc mở rộngquan hệ quốc tế kéo theo nhu cầu đất đai để xây dựng các trụ sở ngoại giaocủa nước ngoài đó là các đại sứ quán, các văn phòng đại diện…

1.4 Thu hồi đất để xây dựng các công trình công cộng không nhằm mục đích kinh doanh

Đất sử dụng vào mục đích công cộng bao gồm:

- Đất giao thông, thuỷ lợi;

- Đất xây dựng các công trình văn hoá, y tế, giáo dục và đào tạo, thểdục thể thao phục vụ cho lợi ích công cộng;

- Đất di tích lịch sử - văn hoá, danh lam thắng cảnh;

- Đất xây dựng các công trình công cộng khác theo quy định củaChính phủ

1.5 Thu hồi đất để chỉnh trang, phát triển khu đô thị và khu dân cư nông thôn

Dưới sức ép của việc gia tăng dân số đô thị, diện tích đất ở bình quân đầungười ngày càng thấp tất yếu dẫn đến sự phát triển của các khu đô thị mới vớiđiều kiện sống tốt hơn Rất nhiều dự án xây dựng các khu đô thị mới phục vụnhu cầu ở của người dân đang trong quá trình hình thành Các khu trung cưmới cũng được hình thành để phục vụ nhu cầu ở của người dân

1.6 Thu hồi đất cho các cơ sở tôn giáo

Đó là đất thuộc chùa, nhà thờ, thánh thất, thánh đường, tu viện, trường đàotạo riêng của tôn giáo, trụ sở của tổ chức tôn giáo, các cơ sở khác của tôngiáo

1.7 Thu hồi đất làm nghĩa trang, nghĩa địa

Đất làm nghĩa trang, nghĩa địa phải quy hoạch thành khu tập trung, xa khudân cư, thuận tiện cho việc chôn cất, thăm viếng, hợp vệ sinh và tiết kiệm đất.Bên cạnh đó, việc xây dựng, bố trí các bãi tập kết rác thải trong sinh hoạt

và sản xuất cũng đang được đặt ra Đòi hỏi phải thu hồi đất đai cũng như dichuyển dân cư quanh khu vực đó để đảm bảo cho sức khoẻ của người dân

2 Thu hồi đất sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế

Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích phát triển kinh tế trong cáctrường hợp sau:

Sử dụng đất để đầu tư xây dựng khu công nghiệp bao gồm đất để xây dựngcụm công nghiệp; khu công nghệ cao; khu kinh tế

Sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư sản xuất, kinh doanh, dịch vụ,

du lịch

Sử dụng đất để thực hiện các dự án đầu tư có nguồn vốn hỗ trợ phát triểnchính thức (ODA);

Sử dụng đất để thực hiện dự án có 100% vốn đầu tư nước ngoài đã được

cơ quan nhà nuớc có thẩm quyền xét duyệt hoặc cho phép đầu tư mà dự án đókhông thể đầu tư trong khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế

III Quy định chung về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất đai

1 Bồi thường

1.1 Yêu cầu chung

Các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi thu hồi đất đai phảituân thủ theo các qui định pháp luật của Nhà nước

Phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải tôn trọng nguyên tắc dânchủ - công khai – công bằng

Trong suốt quá trình triển khai công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cưphải coi trọng công tác tuyên truyền vận động, thuyết phục là chính Đồngthời phải kết hợp với các biện pháp kinh tế, hành chính và pháp luật nhằmđảm bảo lợi ích chính đáng của tổ chức, cá nhân và các hộ dân trong diện bịthu hồi đất đai, lợi ích của Nhà nước và nhà đầu tư Trong quá trình thực hiện

phải đảm bảo ổn định đời sống của người dân, ổn định chính trị, an ninh vàtrật tự an toàn xã hội.

Công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư phải đảm bảo thực hiện theođúng kế hoạch, đúng tiến độ Kết hợp giữa biện pháp thuyết phục và biệnpháp cưỡng chế để nhanh chóng giải quyết nhiệm vụ giải phóng mặt bằng

1.2 Căn cứ xây dựng phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư.

Căn cứ Luật đất đai đã được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 4 thông qua ngày 26 tháng 11 năm 2003 và bắtđầu có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2004;

Căn cứ vào Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3 tháng 12 năm 2004 củaChính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;

Căn cứ Thông tư số 116/2004/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thựchiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 băn 2003 của Chínhphủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất;

Căn cứ Quyết định số137/2007/QĐ-UBND ngày 30 tháng 11 năm 2007Ban hành Quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn Thànhphố Hà Nội

Giá đất của địa phương trong năm hiện hành

Giá bồi thường tài sản khi khu hồi đất của địa phương trong năm hiệnhành

1.3 Điều kiện để được bồi thường đất

Người bị Nhà nước thu hồi đất, có một trong các điều kiện sau đây thìđược bồi thường:

1.3.1 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật

về đất đai

1.3.2 Có quyết định giao đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền theoquy định của pháp luật về đất đai.

1.3.3 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ổn định, được Uỷ ban nhândân xã, phường, thị trấn ( sau đây gọi chung và Uỷ ban nhân dân cấp xã) xácnhận không có tranh chấp mà có một trong các loại giấy tờ sau đây:

- Những giấy tờ về quyền sử dụng đất đai trước ngày 15 tháng 10 năm

1993 do cơ quan có thẩm quyền cấp trong quá trình thực hiện chính sách đấtđai của Nhà nước Việt Nam dân chủ cộng hoà, Chính phủ Cách mạng lâmthời Cộng hoà miền Nam Việt Nam và Nhà nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩaViệt Nam;

- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời được cơ quan Nhà nước

có thẩm quyền cấp hoặc có tên trong sổ đăng ký ruộng đất, sổ địa chính;

- Giấy tờ hợp pháp về thừa kế, tặng, cho quyền sử dụng hoặc tài sản gắnliền với đất; giấy tờ giao nhà tình nghĩa gắn liền với đất;

- Giấy tờ chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền vớiđất ở trước ngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xãxác nhận là đất sử dụng trước ngày 15 tháng 10 năm 1993;

- Giấy tờ về thanh lý, hoá giá nhà ở, mua nhà ở gắn liền với đất ở theoquy định của pháp luật;

- Giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền thuộc chế độ cũ cấp cho người sửdụng đất

1.3.4 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy

tờ quy định tại ở mục 1.3.3 mà trên giấy đó ghi tên người khác, kèm theo giấy

tờ về việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên liên quan,nhưng đến thời điểm có quyết định thu hồi đất chưa thực hiện thủ tục chuyểnquyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật, nay được Uỷ ban nhân dâncấp xã xác nhận là đất không có tranh chấp

1.3.5 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tạiđịa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷsản, làm muối tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn ở miền núi, hảiđảo, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất xác nhận là người đã sửdụng đất ổn định, không có tranh chấp.

1.3.6 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng không có các loại giấy tờ quyđịnh tại mục 1.3.1; 1.3.2; 1.3.3 nhưng đất đã được sử dụng ổn định từ trướcngày 15 tháng 10 năm 1993, nay được Uỷ ban nhân dân cấp xã xác nhận làđất đó không có tranh chấp

1.3.7 Hộ gia đình, cá nhân được sử dụng đất theo bản án hoặc quyếtđịnh của toà án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án hoặcquyết định giải quyết tranh chấp đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền

1.3.9 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà trước đây Nhà nước đã

có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách đất đai của Nhànước, nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý, mà hộ gia đình, cá nhân đóvẫn sử dụng

1.3.10 Cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có các công trình là đình,chùa, đền, miếu, am, từ đường, nhà thờ họ được Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi

có đất xác nhận là đất sử dụng chung cho cộng đồng và không có tranh chấp

1.3.11 Tổ chức sử dụng đất trong các trường hợp sau đây:

- Đất được Nhà nước giao có thu tiền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đãnộp không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước;

- Đất nhận chuyển nhượng của người sử dụng đất hợp pháp mà tiền trảcho việc chuyển nhượng không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước;

- Đất sử dụng có nguồn gốc hợp pháp từ hộ gia đình, cá nhân

1.4 Nguyên tắc bồi thường

1.4.1 Người bị Nhà nước thu hồi đất có đủ các điều kiện quy định tại phần1.3 thì được bồi thường; trường hợp không đủ điều kiện được bồi thường thì

Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh) xem xét hỗ trợ

1.4.2 Người bị thu hồi đất đang sử dụng vào mục đích nào thì được bồithường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất

để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thờiđiểm có quyết định thu hồi; trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mớihoặc bằng nhà, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thựchiện thanh toán bằng tiền

1.4.3 Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thuhồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước theoquy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tàichính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngân sách nhà nước

1.5 Giá đất để tính bồi thường

Giá đất để tính bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng tại thờiđiểm có quyết định thu hồi đất do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh công bố công

khai vào ngày 1 tháng 1 hàng năm theo quy định của Chính phủ; không bồithường theo giá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng.

Trường hợp mức giá đất do UBND Thành phố bàn hành chưa phù hợp vớithực tế cụ thể tại khu vực thu hồi đất, UBND quận, huyện nghiên cứu phương

án điều chỉnh mức giá đất cụ thể làm cơ sở tính bồi thường, hỗ trợ đất, báocáo Sở Tài chính chủ trì cùng các Sở, Ngành liên quan thẩm định, trìnhUBND Thành phố quyết định trên cơ sở văn bản chấp thuận của Thường trựcHội đồng nhân dân Thành phố

Trường hợp thực hiện bồi thường chậm được quy định như sau:

- Bồi thường chậm do cơ quan, tổ chức có trách nhiệm bồi thường gây ra

mà giá đất tại thời điểm bồi thường do UBND cấp tỉnh công bố cao hơn giáđất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thờiđiểm trả tiền bồi thường; nếu giá đất tại thời điểm bồi thường thấp hơn giá đấttại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồi thường theo giá đất tại thời điểm cóquyết định thu hồi;

- Bồi thường chậm do người bị thu hồi đất gây ra, nếu giá đất tại thờiđiểm bồi thường thấp hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì bồithường theo giá đất tại thời điểm bồi thường; nếu giá đất tại thời điểm bồithường cao hơn giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi thì được bồithường theo giá đất tại thời điểm có quyết định thu hồi

Việc định giá đất của Nhà nước phải đảm bảo các nguyên tắc:

- Sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trườngtrong điều kiện bình thường; khi có chênh lệch so với giá chuyển nhượngquyền sử dụng đất thực tế trên thị trường thì phải điều chỉnh sao cho phù hợp

- Các thửa đất liền kề nhau, có điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội, kết cấu

hạ tầng như nhau, có cùng mục đích sử dụng hiện tại, cùng mục đích sử dụngtheo quy hoạch thì mức giá như nhau

- Đất tại khu vực giáp ranh giữa các tỉnh, thành phố trực thuộc trungương, có điều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng như nhau, có cùng mục đích sửdụng hiện tại, cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch thì mức giá như nhau.

1.6 Bồi thường khi thu hồi đất đai

1.6.1 Bồi thường, hỗ trợ đối với đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân

Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đượcbồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng; nếu không có đất để bồithường thì được bồi thường bằng tiền tính theo giá đất cùng mục đích sửdụng

Đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư, đất vườn ao liền kề với đất ởtrong khu dân cư, ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp cùngmục đích sử dụng còn được hỗ trợ bằng tiền; giá tính hỗ trợ từ 20% đến 50%giá đất ở liền kề; mức hỗ trợ cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết địnhcho phù hợp với thực tế tại địa phương

Trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới có giá trị đất thấp hơn giáđất bị thu hồi thì ngoài việc được giao đất mới người bị thu hồi đất còn đượcbồi thường bằng tiền phần giá trị chênh lệch; trường hợp bồi thường bằngviệc giao đất mới có giá đất cao hơn giá đất bị thu hồi thì bồi thường tươngứng với giá trị quyền sử dụng đất của đất bị thu hồi

Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp đang sử dụng vượt hạnmức thì việc bồi thường được thực hiện như sau:

Trường hợp diện tích đất vượt hạn mức do được thừa kế, tặng cho, nhậnchuyển nhượng từ người khác, tự khai hoang theo quy hoạch được cơ quannhà nước có thẩm quyền phê duyệt thì được bồi thường;

Diện tích đất vượt hạn mức của các trường hợp không thuộc quy địnhtrường hợp trên thì không được bồi thường về đất, chỉ được bồi thường chiphí đầu tư vào đất còn lại.

Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất do nhận giao khoán đất sử dụngvào mục đích nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thuỷ sản (không bao gồmđất rừng đặc dụng, rừng phòng hộ) của các nông, lâm trường quốc doanh khiNhà nước thu hồi thì không được bồi thường về đất, nhưng được bồi thườngchi phí đầu tư vào đất còn lại và được hỗ trợ theo quy định như sau:

Hỗ trợ cho hộ gia đình, cá nhân nhận giao khoán đất là cán bộ, công nhânviên của nông, lâm trường quốc doanh đang làm việc hoặc đã nghỉ hưu, nghỉmất sức lao động, thôi việc được hưởng trợ cấp đang trực tiếp sản xuất nông,lâm nghiệp; hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đang trực tiếp sản xuất nôngnghiệp và có nguồn sống chủ yếu từ sản xuất nông nghiệp;

Mức hỗ trợ bằng tiền cao nhất bằng giá đất bồi thường tính theo diện tíchđất thực tế thu hồi, nhưng không vượt quá hạn mức giao đất nông nghiệp tạiđịa phương; Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định mức hỗ trợ cụ thể cho phùhợp với thực tế tại địa phương

Trường hợp hộ gia đình, cá nhân nhận khoán không thuộc đối tượng trênchỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại

Đất nông nghiệp sử dụng chung của nông trường, lâm trường quốc doanhkhi Nhà nước thu hồi, không được bồi thường đất, nhưng được bồi thường chiphí đầu tư vào đất còn lại, nếu chi phí này là tiền không có nguồn gốc từ ngânsách nhà nước

Hộ gia đình,cá nhân sử dụng đất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đấtnông nghiệp, mà không đủ các điều kiện được bồi thường theo quy định; nếutrường hợp hộ gia đình, cá nhân trực tiếo sản xuất nông nghiệo có nguồn sống

chính là nông nghiệp thì Uỷ ban nhân dân cấp có thẩm quyền xem xét để giaođất mới phù hợp với điều kiện của địa phương.

Trường hợp đất thu hồi là đất nông nghiệp thuộc quỹ đất công ích của xã,phường, thị trấn thì không được bồi thường về đất, người thuê đất công íchcủa xã, phường, thị trấn được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại

1.6.2 Bồi thường đối với đất phi nông nghiệp (trừ đất ở) của hộ gia đình,

cá nhân

Đất làm mặt bằng xây dựng cơ sở sản xuất kinh doanh phi nông nghiệpcủa hộ gia đình, cá nhân có nguồn gốc là đất ở đã được giao sử dụng ổn địnhlâu dài hoặc có đủ điều kiện được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,khi Nhà nước thu hồi được bồi thường theo giá đất ở

Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất phi nông nghiệp có thời hạn do nhậnchuyển nhượng, nhận thừa kế, được tặng cho hoặc do Nhà nước giao có thutiền sử dụng đất được bồi thường theo giá đất phi nông nghiệp; trường hợp sửdụng đất do Nhà nước hoặc do Uỷ ban nhân dân cấp xã cho thuê theo thẩmquyền thì khi Nhà nước thu hồi chỉ được bồi thường chi phí đầu tư vào đấtcòn lại

1.6.3 Bồi thường đối với đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp của tổ chức

Tổ chức đang sử dụng đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp được Nhànước giao đã nộp tiền sử dụng đất hoặc nhận chuyển nhượng trừ người sửdụng đất hợp pháp, mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền trả cho việc nhận chuyểnnhượng quyền sử dụng đất không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước thìđược bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất

Tổ chức được Nhà nước cho thuê đất hoặc giao đất không phải nộp tiền sửdụng đất hoặc đã nộp tiền sử dụng đất bằng tiền có nguồn gốc từ ngân sáchnhà nước thì không được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất; nếu tiềnchi phí đầu tư vào đất còn lại không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước thìtiền chi phí đầu tư này được bồi thường.

Cơ sở của tổ chức tôn giáo đang sử dụng đất ổn định, nếu là đất được Nhànước giao không thu tiền sử dụng đất hoặc thuê đất thì không được bồithường, nhưng được bồi thường chi phí đầu tư vào đất còn lại

1.6.4 Bồi thường đối với đất phi nông nghiệp là đất ở

Người sử dụng đất ở khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ởđược bồi thường bằng giao đất ở mới, nhà ở tại khu tái định cư hoặc bồithường bằng tiền theo đề nghị của người có đất bị thu hồi và phù hợp với thực

1.6.5 Bồi thường nhà, công trình xây dựng trên đất

Đối với nhà ở, công trình phục vụ sinh hoạt của hộ gia đình, cá nhân đượcbồi thường bằng giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹthuật tương đương do Bộ Xây dựng ban hành Giá trị xây dựng mới của nhà,công trình được tính theo diện tích xây dựng của nhà, công trình nhân với đơn

giá xây dựng mới của nhà, công trình do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh ban hànhtheo quy định của Chính phủ.

1.6.6 Đối với nhà, công trình xây dựng khác không thuộc đối tượng quy định như trên được bồi thường theo mức sau:

Mức bồi thường nhà, công trình= Giá trị hiện có của nhà, công trình bịthiệt hại + Một khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có củanhà, công trình

Giá trị hiện có của nhà, công trình bị thiệt hại được xác định bằng tỷ lệphần trăm chất lượng còn lại của nhà, công trình đó nhân với giá trị xây dựngmới của nhà, công trình có tiêu chuẩn kỹ thuật tương đương do Bộ Xây dựngban hành

Một khoản tiền tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị hiện có của nhà, côngtrình do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định, nhưng mức bồi thương tối đakhông lớn hơn 100% giá trị xây dựng mới của nhà, công trình có tiêu chuẩn

kỹ thuật tương đương với nhà, công trình bị thiệt hại;

Đối với công trình kết cấu hạ tâng kỹ thuật, mức bồi thường bằng giá trịxây dựng mới của công trình có tiêu chuẩn lỹ thuật tương đương do Bộ Xâydựng ban hành; nếu công trình không còn sử dụng thì không được bồi thường.Đối với nhà, công trình xây dựng khác bị phá rỡ một phần, mà phần cònlại không còn sử dụng được thì được bồi thường cho toàn bộ nhà, công trình;trường hợp nhà, công trình xây dựng khác bị phá dỡ một phần, nhưng vẫn tồntại và sử dụng được phần còn lại thì được bồi thường phần giá trị công trình

bị phá dỡ và chi phí để sửa chữa, hoàn thiện phần còn lại theo tiêu chuẩn kỹthuật tương đương của nhà, công trình trước khi bị phá dỡ

Tài sản gắn liền với đât thuộc trong các trường hợp quy định tại các khoản

4, 6, 7 và 10 Điều 38 Luật Đất đai thì không được bồi thường

Tài sản gắn liền với đất thuộc một trong các trường hợp quy định tại cáckhoản 2, 3, 5, 8, 9, 11 và 12 Điều 38 Luật Đất đai 2003 thì việc xử lý tài sảntheo quy định tại Điều 35 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29 tháng 10năm 2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai.

1.6.7 Bồi thường về di chuyển mồ mả

Đối với việc di chuyển mồ mả, mức tiền bồi thường được tính cho chi phí

về đất đai, đào, bốc, di chuyển, xây dựng lại và các chi phí hợp lý khác có liênquan trực tiếp Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định mức bồi thường cụ thể về

mồ mả cho phù hợp với tập quán và thực tế tại địa phương

1.6.8 Bồi thường đối với công trình văn hoá, di tích lịch sử, nhà thờ, đình, chùa, am, miếu

Đối với các dự án khi thu hồi đất có các công trình văn hoá, di tích lịch sử,nhà thờ, đình, chùa, am, miếu trong trường hợp phải di chuyển thì việc bồithường cho việc di chuyển các di tích lịch sử, công trình văn hoá, nhà thờ,đình, chùa, am, miếu do Thủ tướng Chính phủ quyết định đối với công trình

do trung ương quản lý, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định đối vớicông trình do địa phương quản lý

1.6.9 Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi

Mức bồi thường đối với cây hàng năm được tính bằng giá trị sản lượng của

vụ thu hoạch đó Giá trị sản lượng của vụ thu hoạch được tính theo năng suấtcủa vụ cao nhất trong 3 năm trước liền kề của cây trồng chính tại địa phương

và giá trung bình tại thời điểm thu hồi đất

Mức bồi thường đối với cây lâu năm, được tính bằng giá trị hiện có củavườn cây (không bao hàm giá trị quyền sử dụng đất) theo giá ở địa phương tạithời điểm thu hồi đất.

Đối với cây trồng chưa thu hoạch nhưng có thể di chuyển đến địa điểmkhác thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại thực tế do phải dichuyển, phải trồng lại

Cây rừng trồng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước, cây rừng tự nhiêngiao cho các tổ chức, hộ gia đình trồng, quản lý chăm sóc, bảo vệ thì bồithường theo giá trị thiệt hại thực tế của vườn cây; tiền bồi thường được phânchia cho người quản lý, chăm sóc, bảo về theo quy định của pháp luật về bảo

vệ và phát triển rừng

Đối với vật nuôi (nuôi trồng thuỷ sản) được bồi thường theo quy định sau:

Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất đã đến thời kỳ thu hoạch thìkhông phải bồi thường;

Đối với vật nuôi mà tại thời điểm thu hồi đất chưa đến thời kỳ thu hoạchthì được bồi thường thiệt hại thực tế do phải thu hoạch sớm; trường hợp cóthể di chuyển được thì được bồi thường chi phí di chuyển và thiệt hại do dichuyển gây ra; mức bồi thường cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy địnhcho phù hợp với thực tế

1.6.10 Bồi thường cho người lao động do ngừng việc

Tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh có đăng ký kinh doanh, có thuêlao động theo hợp đồng lao động, bị ngừng sản xuất kinh doanh khi Nhà nướcthu hồi đất thì người lao động được áp dụng bồi thường theo chế độ trợ cấpngừng việc quy định tại khoản 3 Điều 62 của Bộ luật Lao động; đối tượngđược bồi thường là người lào động quy định tại điểm a, điểm b khoản 1 Điều

27 của Bộ luật Lao động; thời gian tính bồi thường là thời gian ngừng sảnxuất kinh doanh, nhưng tối đa không quá 6 tháng.

2 Chính sách hỗ trợ

2.1 Hỗ trợ di chuyển

Hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở trong phạm vitỉnh, thành phố được hỗ trợ mỗi hộ cao nhất 3.000.000 đồng; di chuyển sangtỉnh khác được hỗ trợ mỗi hộ cao nhất 5.000.000 đồng; mức hỗ trợ cụ thể do

Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định

Tổ chức có đủ điều kiện được bồi thường thiệt hại đất và tài sản khi bị thuhồi mà phải di chuyển cơ sở, được hỗ trợ chi phí thực tế về di chuyển, tháo dỡ

và lắp đặt

Người bị thu hồi đất ở, không còn chỗ ở khác; trong thời gian chờ tạo lậpchỗ ở mới (bố trí vào khu tái định cư), được bố trí vào nhà ở tạm hoặc hỗ trợtiền thuê nhà ở; thời gian và mức hỗ trợ cụ thể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnhquy định phù hợp với thực tế tại địa phương

Chủ sử dụng nhà ở, đất ở bị thu hồi được tiêu chuẩn tái định cư nhưngchưa kịp bố trí vào khu tái định cư theo quy định và không được bố trí vàoquỹ nhà tạm cư trung chuyển của Thành phố, nếu tự nguyện bàn giao mặtbằng đúng tiến độ và tự lo tạm cư thì được hỗ trợ tiền thuê nhà tạm cư300.000đ/nhân khẩu thực tế ăn tại nơi thu hồi đất/tháng hoặc 600.000đ/hộ độcthân/tháng, nhưng mức hỗ trợ không quá 1.800.000đ/hộ gia đình/tháng

trong thời gian 6 tháng nếu phải di chuyển chỗ ở; trường hợp phải di chuyểnđến các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn hoặc có điều kiện kinh

tế - xã hội đặc biệt khó khăn thì thời gian hỗ trợ là 12 tháng Mức hỗ trợ bằngtiền cho 1 nhân khẩu/1 tháng tương đương 30 kg gạo tính theo thời giá trungbình tại địa phương

Khi Nhà nước thu hồi đất của tổ chức kinh tế, hộ sản xuất, kinh doanh cóđăng ký kinh doanh mà bị ngừng sản xuất, kinh doanh, thì được hỗ trợ caonhất bằng 30% 1 năm thu nhập sau thuế, theo mức thi nhập bình quân của 3năm liền kề trước đó Thu nhập sau thuế được xác định căn cứ vào báo cáo tàichính được cơ quan Thuế chấp nhận; trường hợp chưa được cơ quan Thuếchấp nhận thì việc xác định thu nhập sau thuế được căn cứ vào thu nhập sauthuế do đơn vị kê khai tại báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động sảnxuất, kinh doanh cuối mỗi năm đã gửi cơ quan Thuế Mức hỗ trợ cụ thể do Uỷban nhân dân cấp tỉnh quy định cho phù hợp với thực tế ở địa phương

2.3 Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm

Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi bị thu hồi trên30% diện tích đất sản xuất nông nghiệp thì được hỗ trợ chuyển đổi nghềnghiệp cho người trong độ tuổi lao động; mức hỗ trợ bằng tiền để chuyển đổinghề nghiệp và tạo việc làm là 30.000đ/tháng

Việc hỗ trợ chuyển đổi nghề cho số lao động trong độ tuổi lao động củacác hộ gia đình bị thu hồi đất sản xuất nông nghiệp được thực hiện bằng hìnhthức hỗ trợ một phần chi phí học nghề tại các cơ sở dạy nghề ở địa phương.Mức hỗ trợ cụ thể do Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phùhợp với thực tế tại địa phương

Trường hợp ở địa phương chưa tổ chức được việc đào tạo chuyển đổi nghề

và chủ dự án sử dụng đất thù hồi không thể tổ chức được đào tạo nghề hoặc

người được hưởng hỗ trợ đào tạo nghề không muốn tham gia đào tạo nghề thìthực hiện hỗ trợ bằng tiền; mức hỗ trợ bằng tiền cụ thể do Chủ tịch Uỷ bannhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp với thực tế tại địa phương.

2.4 Hỗ trợ người đang thuê nhà không thuộc sở hữu Nhà nước

Hộ gia đình, cá nhân đang thuê nhà ở không phải là nhà ở thuộc sở hữuNhà nước khi Nhà nước thu hồi đất phải phá dỡ nhà ở, phải di chuyển chỗ ởthì được hỗ trợ chi phí di chuyển bằng mức quy định tại mục 2.1

Căn cứ vào thực tế ở địa phương, Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định hỗtrợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất cho hộ gia đình, cá nhân

2.5 Hỗ trợ khi thu hồi đất công ích của xã, phường, thị trấn

Trường hợp đất thu hồi thuộc quỹ đất công ích xã, phường, thị trấn thìđược hỗ trợ; mức hỗ trợ cao nhất có thể bằng mức bồi thường; mức hỗ trợ cụthể do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quy định; tiền hỗ trợ được nộp vào ngân sáchnhà nước và được đưa vào dự toán ngân sách hàng năm của xã, phường, thịtrấn; tiền hỗ trợ chỉ được sử dụng để đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng,

sử dụng vào mục đích công ích của xã, phường, thị trấn

2.6 Hỗ trợ khác

Ngoài việc hỗ trợ theo các quy định trên đây, căn cứ vào tình hình thực tếtại địa phương, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định biện pháp hỗtrợ khác để đảm bảo ổn định đời sống và sản xuất cho người bị thu hồi đất.Tiền hỗ trợ thêm do người được Nhà nước giao đất, thuê đất chi trả; đối vớiđất thu hồi theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhưng chưa có dự án sửdụng đất, thì tổ chức sử dụng quỹ đất phải đứng ra chi trả Trường hợp đặcbiệt trình Thủ tướng Chính phủ quyết định

2.7 Thưởng tiến độ bàn giao mặt bằng

2.7.1 Đối với hộ gia đình, cá nhân:

Chủ sử dụng đất nông nghiệp có đủ điều kiện được bồi thường về đất nếubàn giao mặt bằng đúng tiến độ do Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cưquận, huyện quy định thì được thưởng 3.000đ/m2 đất nhưng tối đa không quá3.000.000đ/chủ sử dụng đất

2.7.2 Chủ sử dụng nhà ở, đất ở hoặc đất sản xuất kinh doanh phi nông nghiệp:

- Trường hợp bị thu hồi toàn bộ hoặc thu hồi một phần đất nhưng phải phá

dỡ toàn bộ nhà ở hoặc nhà xưởng, công trình phục vụ sản xuất kinh doanh vàtrường hợp chủ sử dụng nhà đất bị thu hồi một phần đất được thưởng như sau:

Thời gian bàn giao trước ngày quy định Mức tiền thưởng (đồng)Thu hồi toàn bộ Thu hồi 1 phần

3 Tái định cư

3.1 Lập và thực hiện dự án tái định cư

Việc tạo lập quỹ nhà, quỹ đất phục vụ nhu cầu tái định cư: Thực hiện theoquy định hiện hành của UBND Thành phố

Người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất thực hiện giải phóng mặtbằng theo quy hoạch; dự án đầu tư phục vụ mục đích quốc phòng, an ninh, lợiích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc dự án phát triển kinh tế không có khả

năng tự lo quỹ tái định cư hoặc chỉ tự lo được một phần yêu cầu bố trí tái định

cư có trách nhiệm trình UBND Thành phố xem xét giải quyết hoặc chỉ đạogiải quyết để phục vụ việc lập phương án tổng thể bồi thường hỗ trợ tái định

cư theo quy định của pháp luật

3.2 Bố trí tái định cư

Cơ quan (tổ chức) được Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh giao trách nhiệm bố trítái định cư phải thông báo cho từng hộ gia đình bị thu hồi đất, phải di chuyểnchỗ ở về dự kiến phương án bố trí tái định cư và niêm yết công khai phương

án này tại trụ sở của đơn vị, tại trụ sở Uỷ ban nhân dân cấp xã nơi có đất bịthu hồi và tại nơi tái định cư trong thời gian 20 ngày trước khi cơ quan nhànước có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư; nội dung thôngbáo gồm:

- Địa điểm, quy mô quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, thiết kế, diện tích từng

lô đất, căn hộ, giá đất, giá nhà tái định cư;

- Dự kiên bố trí các hộ vào tái định cư

Ưu tiên tái định cư tại chỗ cho người bị thu hồi đất tại nơi có dự án táiđịnh cư, ưu tiên vị trí thuận lợi cho các hộ sớm thực hiện giải phóng mặtbằng, hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, hộ gia đình chính sách

Tạo điều kiện cho các hộ vào khu tái định cư được xem cụ thể khu tái định

cư và thảo luận công khai về dự kiến bố trí các hộ vào tái định cư

Diện tích giao đất ở mới tại nơi tái định cư cho các hộ gia đình, cá nhânkhông vượt quá hạn mức giao đất ở mới do địa phương quy định Giá đất tínhthu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyếtđịnh theo quy định của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khunggiá các loại đất Giá bán nhà ở tái định cư do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyếtđịnh trên cơ sở đơn giá xây dựng và thực tế tại địa phương Giá cho thuê nhà

do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp với thực tế tại địaphương.

Hộ gia đình, cá nhân được giao đất, mua nhà, thuê nhà tại nơi tái định cưphải nộp tiền sử dụng đất, tiền mua nhà, tiền thuê nhà theo quy định của phápluật và được trừ vào tiền bồi thường, hỗ trợ, nếu có chênh lệch thì thực hiệnthanh toán bằng tiền phần chênh lệch đó theo quy định

Tổ chức được giao nhiệm vụ quản lý khu tái định cư và bố trí tái định cư

có trách nhiệm thu tiền sử dụng đất, tiền mua nhà của người được bố trí táiđịnh cư

3.3 Điều kiện bắt buộc đối với khu tái định cư

Khu tái định cư phải xây dựng phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụngđất quy hoạch, tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng

Khu tái định cư phải được sử dụng chung cho nhiều dự án

Trước khi bố trí đất ở cho các hộ gia đình, cá nhân, khu tái định cư phảiđược xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ đảm bao đủ điều kiện cho người sửdụng tốt hơn hoặc bằng nơi ở cũ

3.4 Các biện pháp hỗ trợ sản xuất và đời sống tại khu tái định cư

Căn cứ vào tình hình thực tế tại địa phương, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân cấptỉnh quyết định các biện pháp và mức hỗ trợ cụ thể để ổn định sản xuất và đờisống tại khu tái định cư, bao gồm:

Hỗ trợ giống cây trồng, giống vật nuôi cho vụ sản xuất nông nghiệp đầutiên, các dịch vụ khuyến nông, khuyến lâm, dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y, kỹthuật trồng trọt chăn nuôi và kỹ thuật nghiệp vụ đối với sản xuất kinh doanhdịch vụ công thương nghiệp

Hỗ trợ để tạo lập một số nghề tại khu tái định cư phù hợp cho những ngườilao động, đặc biệt là lao động nữ.

3.5 Tái định cư đối với dự án đặc biệt

Đối với dự án do Chính phủ, Quốc hội quyết định mà phải di chuyển cảmột cộng đồng dân cư, làm ảnh hưởng đến toàn bộ đời sống kinh tế, xã hội,truyền thống văn hoá của cộng đồng thì tuỳ từng trường hợp cụ thể, Thủtướng Chính phủ quyết định hoặc trình Chính phủ xem xét quyết định chínhsách tái định cư đặc biệt với mức hỗ trợ cao nhất được áp dụng là hỗ trợ toàn

bộ chi phí lập khu tái định cư mới, xây dựng nhà ở, cải tạo đồng ruộng, xâydựng cơ sở hạ tầng kinh tế- xã hội, hỗ trợ ổn định đời sống, sản xuất và hỗ trợkhác

IV Trách nhiệm của chủ đầu tư

Trước khi GPMB, chủ đầu tư cần chuẩn bị quỹ nhà, đất tái định cư để tổchức di chuyển các hộ dân về nơi ở mới hoặc đề nghị UBND Thành phố bố trítái định cư và chi trả kinh phí thực hiện dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và nhà

ở tại các khu tái định cư

Chủ đầu tư phải lập dự toán chi phí phục vụ công tác GPMB trình UBNDquận, huyện phê duyệt và sau 5 ngày nhận được quyết định phê duyệt, chủđầu tư có trách nhiệm trích nộp theo mức quy định cho Hội đồng bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư quận, huyện và Ban chỉ đạo GPMB quận, huyện để lậpphương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo chính sách hiện hành

Chủ đầu tư phải tham gia Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư quận,huyện, cung cấp hồ sơ, số liệu liên quan đến dự án cũng như phương án bồithường, hỗ trợ phục vụ công tác thẩm định của Hội đồng Bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư quận, huyện trước khi trình Chủ tịch UBND quận, huyện phê

duyệt, để phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức công khai phương án

và các văn bản liên quan theo thời gian quy định

Phối hợp với Ban bồi thường GPMB quận, huyện và UBND xã, phường,thị trấn tổ chức chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ, bàn giao nhà đất tái định cư vànhận bàn giao mặt bằng

V Vai trò của công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư giải phóng mặt bằng

Giải phóng mặt bằng là khâu đầu tiên để triển khai đầu tư, xây dựng, pháttriển đô thị Vì vậy nó quyết định một phần tiến độ của dự án

Giải phóng mặt bằng là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tìnhtrạng tỷ lệ giải ngân nguồn vốn ODA rất chậm ở Việt Nam hiện nay Muốnđẩy tỷ lệ này lên thì công tác giải phóng mặt bằng phải được thực hiện tốt hơnnữa

Giải phóng mặt bằng sẽ giúp cho việc thuê đất dễ dàng hơn, qua đó thu hútcác doanh nghiệp trong và ngoài nước thuê đất của Nhà nước xây dựng các cơ

sở sản xuất kinh doanh

Muốn thực hiện một cách hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng, đẩynhanh tiến độ thu hồi đất đai thì phải có một phương án bồi thường, hỗ trợ vàtái định cư tốt

Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư giải phóng mặt bằng góp phần tạoniềm tin trong dân chúng đối với quản lý Nhà nước trên lĩnh vực đất đai Thực hiện tốt công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giải phóng mặt bằnggóp phần thúc đẩy quá trình đô thị hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng cơ sở

hạ tầng ngày càng hoàn thiện hơn

CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ

VÀ TÁI ĐỊNH CƯ KHI THU HỒI ĐẤT TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HAI

- Phía Bắc giáp quận Hoàn Kiếm;

- Phía Đông giáp sông Hồng;

- Phía Tây giáp Quận Đống Đa;

- Phía Nam giáp quận Hoàng Mai

2 Đơn vị hành chính

Hiện Quận Hai Bà Trưng có 20 Phường: Nguyễn Du; Bùi Thị Xuân; NgôThì Nhậm; Đồng Nhân, Bạch Đằng; Thành Nhàn, Bách Khoa, Quỳnh Lôi,Vĩnh Tuy, Trương Định, Lê Đại Hành, Phố Huế, Phạm Đình Hổ, Đông Mác,Thanh Lương, Cầu Dền, Bạch Mai, Quỳnh Mai, Minh Khai, Đồng Tâm

3 Diện tích và dân số

Quận Hai Bà Trưng là quận có địa bàn rộng gồm 85 tuyến phố, diện tíchcủa quận là 14,65 km2 Quận có số dân và mật độ dân cư đông Quận Hai BàTrưng có số dân là 378 000 người, mật độ dân số là 25 802 người/ km2 (năm2006)

4 Tình hình kinh tế - xã hội

Là một trong những Quận có từ lâu của Thành phố Hà Nội, Quận Hai BàTrưng vẫn luôn giữ được tốc độ tăng trưởng kinh tế ổn định Năm 2006, kinh

tế xã hội trên địa bàn quận có mức trăng trưởng cao: tăng 14,5 % so năm

2005 Giá trị sản xuất công nghiệp ngoài quốc doanh ước đạt 379.449 triệu

đồng tăng 13% so với năm 2005; thương mại dịch vụ tăng 16% (Báo cáo họp

Hội đồng nhân dân Quận Hai Bà Trưng năm 2006)

Công tác quản lý đất đai, trật tự xây dựng đô thị và đầu tư xây dựng cơ bảnđược duy trì và triển khai đồng bộ từ quận đến phường

Về giao thông, Hai Bà Trưng là quận nội thành cũ, có hệ thống cơ sở hạtầng giao thông đô thị tương đối tốt, tuy nhiên trước áp lực phát triển kinh tế

xã hội và dân số thì vấn đề giao thông trên địa bàn đã trở thành vấn đề cầnquan tâm Trên địa bàn Quận vẫn còn nhiều tuyến phố thường xuyên xảy ra

ùn tắc giao thông, nhiều tuyến phố còn quá nhỏ không không thể đáp ứngđược nhu cầu đi lại của người dân

Về văn hoá: Các trung tâm văn hoá, trung tâm thể dục thể thao của Quận,các địa điểm vui chơi trên địa bàn Quận được khai thác một cách có hiệu quả

và đã thu hút đông đảo đối tượng tham gia vào các hoạt động đó Đồng thờiQuận cũng đã khai thác có hiệu quả Trung tâm dạy nghề Quận, nhằm đẩymạnh công tác đào tạo, dạy nghề nâng cao chất lượng lao động đáp ứng nhucầu thị trường lao động trong nước

Về y tế, giáo dục: Trường học, Bệnh viện nhìn chung vẫn đang ở tìnhtrạng quá tải, còn thiếu và chất lượng còn kém

II Thực trạng công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng

Quận Hai Bà Trưng được Thành phố đánh giá là đơn vị đi đầu trong cảicách hành chính và có nhiều thành công trong GPMB, quản lý trật tự đô thị.Trong thời gian qua, cùng với tốc độ đô thị hoá mạnh mẽ, với việc hiện đạihoá cơ sở hạ tầng trên toàn Thành phố nói chung, số dự án phải giải phóngmặt bằng trên địa bàn Quận Hai Bà Trưng là khá nhiều Trước đòi hỏi cấpbách về mặt bằng cho các dự án xây dựng, phát triển, Quận đã và đang cốgắng thực hiện tốt công tác giải phóng mặt bằng góp phần vào công cuộc đôthị hoá hiện đại hoá đất nước

Tổng kết tình hình giải phóng mặt bằng tại Quận Hai Bà Trưng trong 6 năm

(2001 – 2006)

Số dự ánbàn giaomặt bằng

Diện tíchđất bàngiao (ha)

Số hộ nhận

thường hỗ trợ

Tổng số tiềnbồi thường

hỗ trợ (tr đ)

Số hộ đã

bố tríTĐC

Năm 2007, thực hiện nhiệm vụ của Thành phố giao, Quận đang triển khai

10 dự án GPMB trọng điểm bao gồm:

- Dự án Cầu Vĩnh Tuy: đã phê duyệt kinh phí hỗ trợ bồi thường ngừngsản xuất kinh doanh cho các đối tượng trong diện phải di dời GPMB để làm

cơ sở cho việc GPMB dứt điểm dự án Cầu Vĩnh Tuy

- Dự án Công Viên Tuổi trẻ Thủ đô: đã hoàn chỉnh công tác GPMB đốivới các hộ gia định xóm Tiền Phong (đợt 2) Đang tiếp tục tiến hành điều trakhảo sát GPMB theo quy định

- Dự án thoát nước Hà Nội: UBND Quận đã ra quyết định phê duyệtphương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 22 hộ dân phường Đồng Tâmvới tổng kinh phí là 3.254.724.567đ và tổng diện tích đất thu hồi là:570,76m2 Số hộ được mua nhà TĐC là 3 hộ Ra quyết định phê duyệt phương

án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 34 hộ dân phường Trương Định với

tổng kinh phí là 3.667.990.816đ và tổng diện tích đất thu hồi là 447,89m Số

hộ được mua nhà TĐC là 16 hộ

- Dự án xây dựng khối nhà 19 tầng khu Liên cơ Vân Hồ: UBND quận đã

ra quyết định phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 7 hộdân và 8 cơ quan nằm trong diện phải di dời GPMB với tổng kinh phí là7.237.703.673đ và tổng diện tích thu hồi là 3.271,08m2 Số hộ được mua nhàtái định cư là 7 hộ

- Dự án Xây dựng trụ sở cơ quan hành chính Quận: đang làm thủ tục thuhồi đất để điều tra, khảo sát, lên phương án bồi thường GPMB

- Dự án GPMB Chùa Hai Bà Trưng đang chỉ đạo chủ đầu tư lập dự án

- Dự án tu bổ, tôn tạo di tích đền Cơ Xá và Dự án GPMB tại ngõ 349Minh Khai đã tổ chức cưỡng chế để thu hồi đất bàn giao mặt bằng cho chủđầu tư để triển khai xây dựng

- Dự án GPMB xây dựng đường vành đai I: Đã điều tra, khảo sát xong724/744 hộ dân nằm trong diện phải di dời GPMB tại 4 phường là Đống Mác,Thanh Lương, Bạch Đằng, Thanh Nhàn còn lại 20 hộ (Thanh Lương 19 hộ;Thanh Nhàn 1 hộ) đang vướng mặt bằng chưa khảo sát được do các hộ dânchống đối và vướng vị trí ranh giới ô đất Đã hoàn thiện thủ tục bàn giao hồ

sơ cho chủ đầu tư 260 hộ để lập phương án bồi thường hỗ trợ tái định cư Cònlại 464 hộ đang xác nhận nguồn gốc và hộ khẩu để hoàn chỉnh hồ sơ bàn giaocho chủ đầu tư để lập phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Đánh giá chung

Trong thời gian qua, Quận đã chủ động tháo gỡ khó khăn, tập trung chỉđạo một cách đồng bộ, cụ thể và quyết liệt Đặc biệt các dự án công trìnhtrọng điểm và các nhiệm vụ đột xuất Thành phố giao Tiến độ triển khai cơbản đáp ứng được kế hoạch, mục tiêu, nhiệm vụ được giao Bên cạnh nhữngkết quả đạt được nêu trên, trong quá trình triển khi thực hiện vẫn còn những

tồn tại, vướng mắc cần khắc phục để đẩy nhanh tiến độ thực hiện trong thờigian tới đó là:

- Đối với việc triển khai một số dự án, công trình trọng điểm tiến độ cònchậm so với yêu cầu đề ra, tiến độ giải ngân còn thấp so với kế hoạch

- Việc GPMB các công trình trọng điểm trên địa bàn còn gặp nhiều khókhăn do các hộ dân chống đối, không cho khảo sát mặt bằng

- Quỹ nhà tái định cư còn thiếu chưa đáp ứng được với tiến độ GPMB,chất lượng nhà tái định cư đưa vào sử dụng không đảm bảo gây khó khăn choviệc ổn định đời sống của người dân sau tái định cư

- Chính sách GPMB còn nhiều bất cập so với thực tế Đơn giá bồithường còn chưa thật sự sát với giá thị trường làm cho người dân có cảm giácmình bị thiệt khi nằm trong khu vực bị giải toả Chính sách GPMB mới chỉmang tính một chiều, còn quá cứng nhắc và không tôn trọng quyền tự dân chủcủa người dân Việc giải phóng mặt bằng chưa quan tâm triệt để đến việc ổnđịnh cuộc sống của người dân sau khi bị thu hồi đất, gây bất bình trong dânchúng Hậu giải phóng mặt bằng gây ra tình trạng các ngôi nhà siêu mỏng màvẫn chưa có biện pháp nào để giải quyết làm mất vẻ đẹp kiến trúc đô thị.Chính sách giải phóng mặt bằng đôi khi không tỏ ra cương quyết làm chocông tác thu hồi đất bị chậm trễ và gây mất công bằng giữa các hộ dân

Nguyên nhân của những bất cập trên là do:

- Công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật cho người dân còn chưa đượcchú trọng, người dân không hiểu được cặn kẽ quyền và nghĩa vụ của mình đốivới việc sử dụng đất đai Nên khi thu hồi đất sẽ gặp nhiều khó khăn do ngườidân thiếu hiểu biết có hành động chống đối

- Cơ quan Nhà nước cấp cao chưa kiểm soát chặt chẽ việc thực hiện giảiphóng mặt bằng của cấp cơ sở gây ra những tiêu cực trong quá trình thựchiện

- Việc xây dựng nhà tái định cư cho người dân bị thu hồi đất chưa đượcđặt lên hàng đầu và được quan tâm đúng mức

- Công tác lập, xây dựng chính sách giải phóng mặt bằng chưa có sựtham gia rộng rãi của người dân Giá bồi thường không thoả mãn với ngườidân

III Đánh giá phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi giải

phóng mặt bằng

Lấy đại diện 24 hộ gia đình xóm Tiền Phong (Đợt 2) thuộc diện di chuyểnGPMB để xây dựng Công viên Tuổi trẻ Thủ đô trên địa bàn Phường ThanhNhàn, Quận Hai Bà Trưng (kèm theo tờ trình số 20/ TTr-TC ngày 19 tháng 10năm 2006) của Hội đồng bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Quận Hai Bà Trưng

(Bảng phụ lục 1)

Quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 Công viên Tuổi trẻ Thủ đô được UBNDThành phố phê duyệt tại Quyết định số 111/2000/QĐ-UB ngày 29/12/2000.Ngày 13/4/2001, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 442/QĐ-TTg thu hồi262.776m2 đất tại Phường Thanh Nhàn, quận Hai Bà Trưng, giao cho Công tyThương mại và đầu tư phát triển Hà Nội sử dụng toàn bộ diện tích đất thu hồi

để tổ chức giải phóng mặt bằng, chuẩn bị đầu tư xây dựng Công viên Tuổi trẻThủ đô Ngày 30/12/2002, UBND Thành phố có Quyết định số 9010/QĐ-UBphê duyệt Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật Công viên Tuổi trẻ Thủ đô,giao cho Công ty Thương mại và đầu tư phát triển Hà Nội làm chủ đầu tư.Theo số liệu điều tra của chủ đầu tư khi lập Dự án đầu tư xây dựng hạ tầng

kỹ thuật Công viên Tuổi trẻ Thủ đô năm 2001 có 1.250 hộ dân đang ở phải dichuyển giải phóng mặt bằng Năm 2002, Chủ đầu tư phối hợp với UBNDQuận Hai Bà Trưng giải toả “Xóm Liều” gồm 398 hộ; từ năm 2005 đến tháng