Chủ đề 8 Tác động của truyền thông xã hội đến an ninh truyền thông PHẦN MỞ ĐẦU Ngày nay, dưới sự phát triển của CNTT, đặc biệt là sự ra đời và phát triển như vũ bảo của các loại máy tính, điện thoại t[.]
Trang 1Chủ đề 8 Tác động của truyền thông xã hội đến an ninh truyền thông
PHẦN MỞ ĐẦU
Ngày nay, dưới sự phát triển của CNTT, đặc biệt là sự ra đời và phát triểnnhư vũ bảo của các loại máy tính, điện thoại thông minh Thông qua hệ thốngtrung gian này có thể tích hợp được nhiều chức năng quan trọng, cộng đồng xãhội có thể tương tác, giao tiếp, trao đổi, chia sẻ thông tin hàng ngày, hàng giờhoặc là bất cứ lúc nào Điều này làm cho những người sử dụng phương tiệnthông tin truyền thông gia tăng một cách nhanh chóng và hướng chuyên nghiệphóa của những người sử dụng phương tiện truyền thông ngày càng được nângcao Dựa trên sự phát triển của khoa học và công nghệ, các loại hình báo chí -truyền thông đang ngày càng trở nên phổ biến hơn đối với công chúng, đặc biệt
là các phương tiện truyền thông mới như báo mạng điện tử, mạng xã hội vàtruyền thông xã hội Trên cơ sở đó, thông điệp được truyền đạt tới công chúngmột cách nhanh chóng hơn, cập nhật hơn các phương tiện truyền thông đạichúng thông thường
1. Khái niệm về truyền thông
Tổng hợp sự phân tích trên, có thể nêu một khái niệm về truyền thông nhưsau:
Truyền thông là quá trình giao tiếp, chia sẻ, trao đổi thông tin giữa các cá nhân hay các nhóm người nhằm đạt được sự hiểu biết, nâng cao nhận thức, hình thành thái độ và thay đổi hành vi của con người.
Trong khái niệm trên về truyền thông có 2 khía cạnh cần lưu ý:
Một là, truyền thông là hoạt động mang tính quá trình Nghĩa là truyền
thông không phải là một hoạt động nhất thời, gián đoạn mà mang tính liên tục
Nó không kết thúc sau khi chuyển tải một nội dung thông tin nào đó mà nó còntiếp diễn sau đó Đây là quá trình trao đổi, chia sẻ thông tin lẫn nhau giữa haithực thể tham gia vào quá trình truyền thông
Trang 2Hai là, truyền thông phải đạt tới mục đích hiểu biết lẫn nhau, nhờ đó nó
đem lại sự thay đổi trong nhận thức, thái độ và hành vi của cá nhân, nhóm xãhội
Truyền thông có nhiều dạng thức hay loại hình Tùy theo tiêu chí đặt ra màngười ta có các cách phân loại khác nhau:
- Căn cứ vào kênh chuyển tải thông điệp có truyền thông trực tiếp vàtruyền thông gián tiếp
2 Ưu và khuyết điểm của truyền thông xã hội
Hãy giơ tay nếu bạn nhớ khi MySpace và Friendster là tất cả những cơnthịnh nộ Hôm nay, chúng tôi sử dụng Twitter, Facebook, LinkedIn, Instagram
và hơn thế nữa Phải mất ít nhất chín năm kể từ khi tôi đăng nhập vào MySpace.Mặc dù, tôi đã tạo tài khoản Facebook của mình vào năm 2007 Sau đó, vào năm
2010, tôi đã tạo tài khoản Twitter của mình
Thật ngạc nhiên khi nghĩ rằng, trong năm qua, số lượng người dùngtruyền thông xã hội đã tăng lên 176 triệu Trên thực tế, 1 triệu người dùng xã hội
di động mới hoạt động được thêm vào mỗi ngày Mạng truyền thông xã hội vớihầu hết người dùng là Facebook, với khoảng 1,71 tỷ USD Có nhiều cách sửdụng cho truyền thông xã hội, mọi thứ từ giữ liên lạc với bạn bè và gia đình đểquảng cáo và tiếp thị
Trong năm 2015, ước tính rằng các mạng xã hội kiếm được 8,3 tỷ đô la từquảng cáo Tuy nhiên, đó cũng là một mặt trái để phương tiện truyền thông xãhội bao gồm quấy rối và mất tập trung Tất nhiên, bạn nên tự quyết định Đây là
lý do tại sao chúng tôi đã thực hiện một danh sách các ưu và khuyết điểm tiệndụng cho bạn
*Ưu điểm
Dùng miễn phí Làm thế nào bạn có thể đánh bại một nền tảng, với hàngtriệu hoặc hàng tỷ người dùng, mà không có chi phí truy cập? Cho dù bạn muốntheo kịp bạn bè, kết bạn mới hoặc xây dựng doanh nghiệp - bạn có cơ hội tiếp
Trang 3cận thị trường mục tiêu của mình mà không cần đầu tư tiền mặt Sau đó, nếunhững người như bài đăng của bạn, họ có xu hướng chia sẻ chúng.
Tăng lưu lượng truy cập web Phương tiện truyền thông xã hội là mộttrong những phương pháp hiệu quả nhất để hướng mọi người đến trang web củabạn Cho dù bạn đang ra mắt hay tân trang lại - mọi người cần phải biết về nó.Một lợi ích khác là chia sẻ truyền thông xã hội tạo sự khác biệt trong xếp hạngtìm kiếm Càng chia sẻ nội dung của bạn, nội dung của bạn càng được xếp hạngtốt hơn cho chủ đề của nó
Giúp bạn xây dựng các mối quan hệ quan trọng Khoảng 83% trong số
500 công ty trong danh sách Fortune trên Twitter Lý do là b ởi vì nó cung cấpcho một liên kết trực tiếp đến khách hàng tiềm năng và khách hàng Khách hàngmuốn một thương hiệu gây tiếng vang với họ Cách nào tốt hơn để làm như vậyhơn là thông qua giao tiếp trực tiếp? Quảng cáo truyền thống có thể so sánh nhưthế nào?
Cho phép phản hồi ngay lập tức Với tài khoản Facebook, Twitter,LinkedIn hoặc Instagram, khách hàng của bạn có thể cung cấp cho bạn phản hồitức thì Có thông tin chi tiết phù hợp giúp bạn đưa ra quyết định sáng suốt hơn.Đây là lý do tại sao điều quan trọng là phải hiểu mức độ hài lòng của khách hàngvới các sản phẩm và dịch vụ của bạn Ngoài ra, điều này có thể giúp bạn hiểuđiều gì thúc đẩy khách hàng tiềm năng của bạn thực hiện mua hàng
*Nhược điểm
Mất thời gian và công sức Mặc dù các mạng truyền thông xã hội là miễnphí, nó tốn thời gian và tiền bạc để phát triển các chiến thuật sáng tạo để tiếp thịsản phẩm và dịch vụ của bạn Bạn phải tạo ra phương tiện truyền thông phù hợp
và thuê một người nào đó để liên tục đăng thông tin Bạn không thể chỉ đăngmột lần và hy vọng điều tốt nhất Tiếp thị truyền thông xã hội đòi hỏi nỗ lực vàhọc tập liên tục
Bạn không thể kiểm soát những gì mọi người nói Nếu bạn đăng nội dung
Trang 4nào đó lên Twitter hoặc Facebook, bạn có thể nhận được các nhận xét tiêu cựckhông thể xóa được Trên Twitter, mọi bài đăng đều công khai Cũng giống nhưtin tốt, tin xấu có thể lan truyền Ngay cả với hàng trăm đánh giá tích cực, mộttrong những xấu, xem xét virus có thể làm thiệt hại đáng kể cho danh tiếng củabạn.
Hacking Từ danh tính đến trộm cắp dữ liệu - tất cả những điều này có thể
bị tấn công và chia sẻ trên Internet Điều gì sẽ xảy ra khi doanh nghiệp của bạn
bị vi phạm dữ liệu mạng xã hội? Bạn bắt đầu phải chịu chi phí giảm thiểu viphạm như thuê một nhóm pháp lý, mua công nghệ mới và bị mất niềm tin củadoanh nghiệp và khách hàng Theo IBM, dữ liệu vi phạm các công ty chi phíkhoảng 4 triệu đô la cho mỗi sự cố
Bạn không thể nghỉ ngơi Phương tiện truyền thông xã hội cần phải đượclàm việc hàng ngày Tác động của một bài đăng kéo dài có thể vài giờ hoặc thậmchí một vài phút trước khi người tiêu dùng chuyển sang thứ khác Nếu bạn tạmngừng đăng bài, khách hàng có thể tự hỏi liệu bạn có nghỉ ngơi không Kết quả
là, bạn không ngừng chịu áp lực để đưa ra những cách thức mới để giữ liên quan
và thú vị
Phương tiện truyền thông xã hội ở đây để ở Nó chỉ là vấn đề thời giantrước khi các mạng mới tiếp quản ổn định hiện tại Đương nhiên, có ưu vàkhuyết điểm đối với bất kỳ cửa hàng nào
Trang 5Chương 2: AN NINH TRUYỀN THÔNG
1. Khái niệm
An ninh truyền thông là được hiểu là sự bảo đảm hoạt động của các loại hìnhtruyền thông không gây phương hại đến an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội,quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
2. Những thách thức đặt ra đối với An ninh truyền thông
2.1. Sự tác động mạnh mẽ của mạng xã hội
Kể từ năm 2005, khi mà Internet băng thông rộng được triển khai mạnh và
xã hội Internet Việt Nam phát triển bùng nổ, thì các hoạt động truyền thông xãhội cũng trở nên rất sôi động Đến nay, có thể nhận diện các khu vực hoạt độngchính của truyền thông xã hội được nhiều người tham gia (thường xuyên), như:
- Các cuộc thảo luận trên các diễn đàn trực tuyến, trên chức năngphản hồi (comment) của các bản tin điện tử (tin trên báo điện tử, tin trêncác website, status hoặc entry mạng xã hội)
- Các hoạt động đưa tin và xuất bản của cá nhân trên Internet, chẳnghạn như đăng bài trên website cá nhân, viết blog entry, đăng tải video cliplên YouTube, viết status và note Facebook, đăng tải hình ảnh trên Internet(Facebook, Insagram )
- Các hoạt động kết nối và phát tán thông tin trên môi trường mạngđiện tử, chẳng hạn như tag các mục nội dung cho bạn bè trên mạng, chia
sẻ các mục nội dung, chia sẻ tài liệu trên dịch vụ điện toán đám mây.Theo báo cáo của Kaspersky Lab đưa ra gần đây, Việt Nam hiện đứngđầu top 10 quốc gia có khả năng nhiễm mã độc trên thế giới, xếp thứ 6 trongtop 20 quốc gia có thể bị tấn công mạng nhiều nhất, đứng thứ 4/20 nước cónguy cơ bị lây nhiễm online cao nhất thế giới Mã độc đã được ghi nhậntrong những cuộc tấn công có chủ đích tại các cơ quan Chính phủ, Quốc hội,
Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, các viện nghiên cứu, trường đại học Các hìnhthức tấn công chủ yếu bằng hình thức thay đổi giao diện, bị chèn mã giả mạocác thương hiệu mạng internet, trong đó có cả mạng Facebook
Truyền thông xã hội hiện đã trở thành không gian lý tưởng cho các thế lực
Trang 6thù địch và đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.
Có thể kể đến các loại hình cụ thể như:
- Thứ nhất, tuyên truyền, phục vụ ý đồ xấu nhằm truyền bá những thông
tin gây hiệu ứng đám đông để phục vụ các mục đích về kinh tế, chính trị, quân
sự, ngoại giao; truyền bá ý thức hệ đối lập, tôn giáo cực đoan, kích động, gâymất ổn định chính trị tại một số quốc gia IS gần đây cũng dùng mạng xã hội đểtuyển mộ binh sỹ, kiểm soát truyền thông và liên lạc giữa các nhóm khủng bốvới nhau
- Thứ hai, thực hiện chiến lược “diễn biến hòa bình” thông qua việc tài trợ,
hậu thuẫn cho các tổ chức, phần tử chống đối sử dụng mạng xã hội để xuyên tạc,tuyên truyền chống chế độ; đòi “tự do, dân chủ, nhân quyền” Ở Việt Nam, một
số thế lực thù địch đã sử dụng mạng xã hội để tuyên truyền, kích động; phao tin,đặt điều vu cáo các lãnh đạo của Đảng, Nhà nước ta (moi móc đời tư, đưa thôngtin giả) nhằm bôi nhọ, làm mất uy tín của Đảng, bóp méo hình ảnh Việt Nam,gây nghi hoặc trong nhân dân Chúng che giấu danh tính thực sự của mình khỏi
sự giám sát của các cơ quan chức năng Các tổ chức phản động bên ngoài có thểcập nhật thông tin cá nhân của người dùng như địa chỉ email, số điện thoại, nămsinh, địa chỉ, bạn bè, người thân để tiến hành hoạt động tuyên truyền, kíchđộng chống đối
- Thứ ba, khai thác các nguồn tin trên mạng xã hội Hệ thống các mạng xã
hội là nguồn tin công khai vô cùng to lớn, phong phú, đa dạng, nhiều chiều,không bị kiểm duyệt, trong đó có nhiều thông tin bí mật bị lộ, nên chính phủnhiều nước đã đầu tư nguồn lực khổng lồ vào các công nghệ theo dõi mạng xãhội Ở Mỹ có Trung tâm dữ liệu Utah và phần mềm dữ liệu Big Data cho phép
tự động theo dõi và đánh giá diễn biến tình hình trên hệ thống mạng xã hội toànthế giới để đưa ra các cảnh báo sớm về an ninh
- Thứ tư, dùng điệp báo - tấn công mạng Điệp báo mạng xã hội chủ yếu
dựa vào khai thác các thông tin như các bài viết, hình ảnh, thông tin cá nhân,danh sách bạn bè trên các mạng xã hội Các cơ quan đặc biệt nước ngoài có khảnăng định vị nhóm những cá nhân trong một cộng đồng nhất định cùng chia sẻ
Trang 7các quan điểm, thái độ và sở thích tiến tới xây dựng hồ sơ và tiến hành các biệnpháp thu tin về đối tượng, nhóm đối tượng cần quan tâm như: mạo danh mộtngười dùng để khai thác thông tin; tạo ra một hồ sơ giả mạo để câu nhử; xâmnhập máy tính và lấy cắp thông tin nhạy cảm, bí mật.
- Thứ năm, hacker công nghệ cao Cho đến nay tại Việt Nam đã có 93%
người sử dụng Facebook thường xuyên gặp phiền toái với tin nhắn rác, nội dungđồi trụy hay liên kết giả mạo có cài mã độc Các đối tượng xấu không chỉ quấyrối trên mạng xã hội mà còn có các hoạt động lừa đảo đối với người dùng mỗitháng có thêm khoảng hơn 1.000 trang giả mạo Facebook được lập ra nhằmđánh cắp tài khoản của người sử dụng, các tài khoản đó sẽ được sử dụng để tiếptục phát tán mã độc hoặc để lừa đảo khiến an ninh mạng xã hội ngày càng trởnên “nóng”
2.2 Sự gia tăng của tội phạm sử dụng công nghệ cao
Thế giới
Trên thế giới, tin tức về các vụ rò rỉ dữ liệu cá nhân ngày một nhiều Vídụ: ngân hàng HSBC đã mất dữ liệu cá nhân của 370.000 khách hàng; Trungtâm quản lý dân cư của Anh đã mất dữ liệu cá nhân của 25 triệu dân; Trung tâmquản lý thẻ (Gc Monney - Mỹ) làm mất thông tin cá nhân của 650 000 kháchhàng của công ty bán hàng trực tuyến J.C Penney và hơn 100 hãng bán lẻ Việcmất thông tin cá nhân khiến những thông tin này có thể bị lộ bất cứ lúc nào vàhoàn toàn có thể bị lợi dụng vào mục đích xấu Các con số trên cảnh báo các cơquan chức năng và các cá nhân, tổ chức phải bảo mật dữ liệu cá nhân và An ninhthông tin trên mạng Internet
Trang 8quý trước); Hai quốc gia khác trong top ba là sự hoán đổi vị trí giữa Mỹ chiếm12,8% (6,8% trong quý 2) và Hàn Quốc chiếm 6,3% (8% trong Q2); Việt Nam ở
vị trí thứ tư chiếm 1,24% (tăng 0,3 điểm phần trăm so với quý trước)
Tội phạm sử dụng công nghệ cao gây thiệt hại mỗi năm cho thế giớikhoảng 8000 tỷ đồng, Tại Việt Nam 160.000 máy tính/ngày bị nhiễm virut,khoảng 2000 website/năm bị tấn công, mỗi giờ có khoảng 1000 tin nhắn rácđược phát tán( nguồn C50)
Ở nước ta tội phạm sử dụng công nghệ cao diễn ra trên hầu hết các lĩnhvực của đời sống xã hội
Trên lĩnh vực an ninh quốc gia, các thế lực thù địch và phản động quốc
tế đã không ngừng tập trung lợi dụng kênh truyền thông qua mạng internet đểxuyên tạc, vu khống chống phá các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng
và Nhà nước, kêu gọi tập hợp lực lượng nhằm mục đích gây rối, nhất là trước vàtrong các sự kiện chính trị quan trọng của đất nước, như: Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng, bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XIV và Hội đồngnhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016-2021 , tình hình căng thẳng trên Biển Đông,
Vụ cá chết ở 4 tỉnh miền trung năm 2016
Lợi dụng vấn nạn cá chết hàng loạt tại 4 tỉnh miền Trung trong thời giantháng 4-5/2016 , các đối tượng được Việt Tân - tổ chức khủng bố, phản động hảingoại hậu thuẫn đã tìm cách kích động, lôi kéo người dân xuống đường tuầnhành, biểu tình, từ đó tiến tới gây bạo loạn vũ trang, đập phá cơ sở vật chất, trụ
sở cơ quan công quyền, gây áp lực thực hiện các ý đồ chính trị
Các đối tượng lặp lại thủ đoạn thường thấy là lập mới các trang mạng ăntheo sự kiện để dễ bề gây sự chú ý, lôi kéo người tham gia như nhóm “Cứu lấybiển” (do cái gọi là “Hội anh em dân chủ” thành lập), nhóm “Cứu biển - Cứudân” (của tổ chức VOICE) và nhóm “Hà Tĩnh - Hà Nội - Sài Gòn” (do HoàngVăn Dũng và một số thành viên cái gọi là “Con đường Việt Nam” lập)
Chúng tung tin sai sự thật nhằm gây hoang mang dư luận, khoét sâu vàonỗi đau của người dân để kích động, chống phá Đi liền đó, là các bình luận trênmạng mang tính quy kết, suy đoán một chiều về nguyên nhân sự cố cá chết
Trang 9nhằm dẫn dắt dư luận theo hướng “chính quyền che đậy thông tin” Đây là thủđoạn hướng lái dư luận, biến sự cố ngoài ý muốn trở thành cái cớ công kích,hướng sự bức xúc vào chính quyền.
Trên lĩnh vực trật tự, an toàn xã hội
Tình hình tội phạm sử dụng mạng internet để thực hiện các hành vi phạm tội như: Phát tán văn hóa phẩm đồi trụy, trộm cắp, đánh bạc, cá độ bóng đá, mại
dâm, buôn bán trái phép các loại vũ khí, công cụ hỗ trợ diễn biến phức tạp, lànguyên nhân trực tiếp phát sinh nhiều loại tội phạm nguy hiểm khác như giếtngười, cướp tài sản, hiếp dâm, tình trạng các băng nhóm lưu manh côn đồ chémgiết, trả thù, sát hại lẫn nhau
Trang 10Chương 3: TÁC ĐỘNG CỦA TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI ĐẾN
AN NINH TRUYỀN THÔNG
1. Trên thế giới
Truyền thông xã hội là một “dòng chảy thông tin” trên nền tảng, dịch vụcông nghệ cho phép người dùng tạo ra, chia sẻ, trao đổi, thảo luận và thay đổi cácnội dung, thiết lập thành các mạng lưới liên kết và tương tác xã hội Truyền thông
xã hội, nhất là mạng xã hội liên tục được nâng đỡ, hỗ trợ bởi những công nghệmới, ngày càng tiện ích hơn, trở thành kênh quan trọng, thúc đẩy quá trình giaotiếp và kết nối xã hội Các thuật toán cho phép các nền tảng truyền thông xã hộithiết lập các cộng đồng hoạt động dưới nhiều hình thức khác nhau (diễn đàn,nhóm, hội công khai, hoặc bí mật ) có thể thu hút từ hàng nghìn lên đến hàngtriệu thành viên, không giới hạn về địa lý, thành phần xã hội Sự tiếp cận đến từng
cá nhân người dùng với tốc độ nhanh tạo ra nhiều cơ hội và lợi ích về truyền tải,tiếp nhận, chia sẻ, thông tin, tri thức; phục vụ các nhu cầu đa dạng của cộng đồngnhư: kết bạn, giải trí, kinh doanh, bày tỏ quan điểm, phản biện xã hội, lan tỏanhững điều tốt đẹp Đồng thời, cũng từ các nền tảng truyền thông xã hội bộc lộnhững tác động tiêu cực, ẩn chứa những nguy cơ phức tạp, khó lường, thậm chí cókhả năng gây chia rẽ sâu sắc, kích động hận thù trong các cộng đồng xã hội, nhất là
ở các quốc gia đa sắc tộc, tôn giáo
Với tốc độ phát triển chóng mặt, không ít người đã phong cho Internet, cáctrang mạng xã hội là “quyền lực thứ 5”, sau 4 “quyền lực” lập pháp, tư pháp, hànhpháp và báo chí “Quyền lực thứ 5” này đã trở thành một sức mạnh to lớn, vượt lêntrên, ra bên ngoài các biện pháp quản lý hành chính hay kỹ thuật của một quốc gia
cụ thể Với bản chất không biên giới, bên cạnh lợi thế vốn có, thì những mặt trái,mặt tiêu cực của Internet cũng đặt ra yêu cầu và thách thức không nhỏ cho công tácquản lý
Theo thống kê của Liên minh Viễn thông thế giới (IUT), tính đến tháng
1-2019, đã có hơn 4,3 tỷ người trên thế giới tiếp cận được với Internet, chiếm 57%dân số toàn cầu; hơn 3,4 tỷ người đăng ký tham gia vào các mạng xã hội, chiếm45% dân số thế giới; hơn 5,1 tỷ người dùng thiết bị di động, chiếm 67% dân số thế
Trang 11giới; hơn 3,2 tỷ người tham gia mạng xã hội qua thiết bị di động Ngoài ra, mỗiphút trên Internet có khoảng 7 triệu tin nhắn được gửi qua Snapchat; hơn 200 triệuảnh được bấm nút like trên Facebook; 2,4 triệu ảnh được like trên Instagram; 400giờ tải video trên YouTube Chỉ khảo sát ở góc độ chính trị - xã hội, 10 năm gầnđây, mạng xã hội đã khiến nhiều quốc gia phải điêu đứng Tại Trung Đông và BắcPhi, hầu hết những biến động chính trị lớn dẫn tới sự sụp đổ chính quyền ở mộtloạt quốc gia như Tunisia, Ai Cập, Libya đều có sự tham gia đắc lực của mạng xãhội.
Phong trào biểu tình của người mặc áo vàng khiến nước Pháp sục sôi suốtnửa năm qua cũng bắt nguồn từ video của nghệ sĩ đàn accordion có tên JaclineMouraud gửi đến Tổng thống Pháp Emmanuel Macron để phản đối kế hoạch tăngthuế nhiên liệu của chính quyền vào cuối năm ngoái Chỉ trong vòng 1 tháng,video được chia sẻ với tốc độ chóng mặt và kết quả là đến ngày 17-11-2018, hơn300.000 người trên khắp nước Pháp đã xuống đường biểu tình, lập rào chắn, chặnđường tạo sức ép cho chính phủ Đến nay, dù Tổng thống Pháp Emmanuel Macron
đã đưa ra nhiều nhượng bộ, song phong trào áo vàng vẫn là nỗi lo không hề nhẹvào mỗi cuối tuần tại đất nước hình lục lăng
Ngoài các phong trào biểu tình, những năm gần đây, mạng xã hội cũng đượccho là công cụ tiếp tay cho khủng bố lan rộng Nhiều cuộc tấn công khủng bố bắtnguồn từ lời kêu gọi của các nhóm cực đoan trên các kênh Internet khiến lực lượng
an ninh đứng trước những thách thức vô cùng khó khăn Nhìn lại các cuộc “cáchmạng màu” hay các cuộc biểu tình bạo động mang hơi hướng của “cách mạngmàu” được hiện đại hóa trong mấy thập niên gần đây, chúng ta dễ dàng nhận thấyrằng, chính truyền thông xã hội đã châm ngòi, thổi bùng bằng kích động, tổ chức
và thông tin, khiến ban đầu là các phong trào đường phố, đi đến bạo động và hệquả là sự suy yếu nhanh chóng của các chế độ như ở Đông Âu, Trung Đông, BắcPhi, Mỹ la-tinh
Truyền thông xã hội, tin giả đã trở thành từ khóa làm nhiều người liên tưởngtới những cuộc xuống đường bạo động khiến cả châu Âu và thế giới đứng ngồikhông yên suốt thời gian qua Ngay tại Mỹ, sau những cuộc biểu tình chiếm phố
Trang 12Wall (năm 2011), giới chính trị gia đã chỉ trích đích danh Facebook, Twitter là
“công cụ của bạo loạn” Báo chí phương Tây cũng đúc rút phương thức dùngtruyền thông xã hội tạo nên những “đám đông” kích động, đó là: châm ngòi xuốngđường; triệt để lợi dụng các sự cố, tai nạn, những cái chết để tạo cớ bạo loạn; sửdụng điện thoại di động, mạng xã hội để kích động và liên kết trong, ngoài
Yuval Noah Harari không hề phóng đại nỗi lo lắng toàn cầu khi cho rằng,internet, mạng xã hội “là một vùng đất tự do và vô luật làm xói mòn chủ quyềnquốc gia, phớt lờ các biên giới, phá hủy quyền riêng tư và đem lại mối đe dọa anninh toàn cầu có thể nói là đáng sợ nhất” Với những tác động nhiều chiều, có thểxem không gian mạng như “miền chiến sự thứ năm”, ở đó, truyền thông xã hộiđóng vai trò là một thứ “quyền lực”, vượt mặt truyền thông chính thống, tháchthức các biện pháp quản lý hành chính và kỹ thuật của tất cả các quốc gia, nhất làcác quốc gia đang phát triển Nguồn thu lớn từ truyền thông xã hội vẫn đang đổ vềquốc gia phát triển có trình độ công nghệ cao, những dữ liệu cá nhân đang ở trongtay số ít các đại gia công nghệ nước ngoài khiến kinh tế, luật pháp, an ninh, chủquyền đều bị đe dọa
Có người ví Facebook như một “quốc gia” lớn và chắc chắn có thông tin vềcác “công dân” của nó nhiều hơn bất kỳ chính phủ nào Khi “dữ liệu trên mạng” làtài nguyên, thông tin là quyền lực, thì chúng ta có cơ sở để lo lắng rằng người nắmquyền “sở hữu thông tin” sẽ “tạo ra nhiều nguy cơ mới, đồng thời khuếch đạinhững nguy cơ khác” Vụ bê bối dữ liệu do Cambridge Analytica, công ty phântích dữ liệu chính trị tiếp cận trái phép và “đầu độc thông tin chính trị” tới 87 triệungười dùng là bài học đắt giá làm cho câu hỏi: “Làm thế nào để quản lý đượcquyền sở hữu thông tin?” trở thành “câu hỏi mang tính chính trị quan trọng nhấttrong kỷ nguyên của chúng ta”
2. Tại Việt Nam
Việt Nam là nước có tốc độ phát triển Internet nhanh Nhà nước đã tạo môitrường tự do thông thoáng cho Internet Cho đến nay, Việt Nam đã có hơn 33 triệungười sử dụng Internet và khoảng 100 triệu thuê bao điện thoại di động trên khắp
cả nước Nhà nước, Chính phủ, các bộ ngành liên quan cũng đã kịp thời ban hành
Trang 13luật và những văn bản dưới luật để quản lý, như Nghị định số 72/2013/NĐ-CP vàThông tư số 09 /2014/TT-BTTTT quy định về hoạt động, quản lý cung cấp sửdụng thông tin trên trang thông tin điện tử và mạng xã hội, Luật An toàn thôngtin,
Tuy nhiên, khó khăn nhất hiện nay là tội phạm không gian ảo hoạt độngxuyên biên giới, nó nằm ở những trang mạng không thuộc quyền cấp phép và quản
lý của cơ quan quản lý Nhà nước Việt Nam Tội phạm không gian ảo là nhóm tộiphạm có thể bị xếp vào nhóm những nguy cơ đe dọa an ninh lớn nhất cho đấtnước, ngang hàng với tấn công khủng bố, vũ khí hoá học và thảm hoạ hạt nhân.Mục đích của bọn phản động là chống phá nhà nước Chúng thường xuyên tậptrung tuyên truyền bôi nhọ cá nhân các lãnh đạo, bôi xấu chế độ, gây mất đoàn kếtnội bộ, chia rẽ lòng dân trong những dịp trọng đại của đất nước như bầu cử Quốchội, Hội đồng nhân dân các cấp, Đại hội Đảng các cấp Thời gian gần đây, tộiphạm không gian ảo liên tục đưa nhiều thông tin bịa đặt về Đảng và Nhà nước, bôinhọ cá nhân nhiều đồng chí lãnh đạo Đảng và Nhà nước, tấn công trực diện vào hệthống chính trị của Việt Nam Không ít thông tin trên mạng đã gây hoài nghi,hoang mang Đây là loại tội phạm hình sự đối với nhà nước Việt Nam nhưng chínhsách của các công ty công nghệ của Mỹ và các quốc gia khác có sự khác biệt vớiluật pháp Việt Nam nên việc ngăn chặn rất khó Một số trang Web hoặc blogkerthường xuyên đăng tin, bài viết và hình ảnh sai sự thật như: Các trang web phảnđộng tại Hải Ngoại; “Quan làm báo”; “Chân dung quyền lực”; “Hội nhà báo độclập”; “Anh Ba Sàm”; “Quê Choa”; “Bauxite Việt Nam”
Thực tế cho thấy, cho đến nay, chúng ta không có một biện pháp hoặc một
kỹ thuật nào cụ thể để ngăn chặn hoặc kiểm soát được các thông tin trên mạng Cácthế lực thù địch cũng như kẻ xấu đã lợi dụng internet và các mạng xã hội để tấncông vào nước ta bằng nhiều chiêu bài khác nhau: chống đối Đảng, Nhà nước, bôinhọ, nói xấu nhiều lãnh đạo cao cấp, như trang quanlambao, danlambao cùnghàng loạt blog khác nữa Nếu không kịp thời ngăn chặn, các nguồn thông tin này sẽgây tác động rất lớn đến tâm tư nguyện vọng, tình cảm của người dân, gây ra sựhoài nghi trong xã hội
Trang 14Báo chí Việt Nam cũng như thế giới đang phải đối mặt với nguy cơ bị truyềnthông xã hội chi phối, lấn át Đặc biệt, những mặt trái của mạng xã hội, trong đó rõnhất là nạn đưa tin giả, tin chưa được kiểm chứng đã tạo ra hiệu ứng tiêu cực khólường Để ngăn chặn, đẩy lùi tình trạng thông tin xấu, độc hại trên mạng Internet,
và đảm bảo an ninh truyền thông đòi hỏi phải có nhiều giải pháp quyết liệt và đồngbộ
Chương 4 : GIẢI PHÁP AN NINH TRUYỀN THÔNG
TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 4.1. Một số gợi ý cho chính phủ, các cơ quan khi sử dụng mạng xã hội.
Khi áp dụng mạng xã hội, các cơ quan chính phủ có thể sử dụng ba chiếnlược cơ bản sau:
(1) Sự thông tin của cơ quan hay có thể gọi là chiến lược push (cungcấp thông tin tới cộng đồng nhưng không có sự tương tác giữa cơ quan chínhquyền và người dân)
(2) Sự tham gia của người dân hay gọi là chiến lược pull: Chiến lượcpull bao gồm các bình luận của cơ quan chính phủ đồng thời với việc dẫn nhữngliên kết tới website của cơ quan khác hay những sites khác nhằm bổ sung thôngtin tới cộng đồng Đã có sự tương tác giữa cơ quan chính phủ và người dân trongchiến lược này
(3) Kết nối với cộng đồng là chiến lược có sự tương tác cao khi cơquan chính quyền giao tiếp với người dân bằng cách post những câu trả lời mộtcách thường xuyên và cung cấp nhiều liên kết khác
Dữ liệu Chính phủ Mở (Open Government Data - OGD) rất quan trọngtrong việc đáp ứng quyền cá nhân, doanh nghiệp và các tổ chức dân sự khi truycập và sử dụng thông tin chính phủ, tham gia vào quá trình hoạch định chínhsách, nâng cao chất lượng các dịch vụ công Các chính phủ nên tập trung bắt
đầu, phát triển và duy trì những sáng kiến dữ liệu mở (OGD) bằng việc cập nhậtnhững chính sách của mình, những cơ cấu pháp lý và thể chế
Các phương tiện truyền thông xã hội - mạng xã hội là biểu trưng cho sự