Chủ đề 2 Phân tích các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng trong Luật an ninh mạng Liên hệ thực tế tại Việt Nam 1 Khái quát chung về Luật An ninh mạng trên thế giới An ninh mạng là vấn đề an ninh ph[.]
Trang 1Chủ đề 2:
Phân tích các hành vi bị nghiêm cấm về an ninh mạng trong Luật
an ninh mạng Liên hệ thực tế tại Việt Nam
1 Khái quát chung về Luật An ninh mạng trên thế giới
- An ninh mạng là vấn đề an ninh phi truyền thống, còn khá mới
mẻ nhưng ngày càng được thế giới quan tâm cả cấp vĩ mô và vi mô
Để tạo khung khổ pháp lý cho an ninh mạng, nhiều quốc gia trên thế giới đã ban hành đạo luật An ninh mạng
-Theo số liệu thống kê của Liên Hợp Quốc, tính đế đầu năm
2019 đã có 139 quốc gia (trong đó có Việt Nam) ban hành Luật An ninh mạng
- Nghiên cứu quá trình, kết quả xây dựng văn bản luật về an ninh mạng cho thấy, các quốc gia trên thế giới đều xác định, trách nhiệm bảo đảm an ninh mạng thuộc cơ quan an ninh, cơ quan an ninh mạng
có trách nhiệm phải bảo đảm an ninh mạng nhằm bảo vệ chủ quyền quốc gia trên không gian mạng, an ninh quốc gia và lợi ích của xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, pháp nhân và các tổ chức khác Việc bảo vệ an ninh mạng không làm cản trở, mà còn thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế xã hội Ngoài trách nhiệm của cơ quan nhà nước, các quốc gia còn xác định, tổ chức, cá nhân trong xã hội được nhà nước bảo vệ, thông báo về các nguy cơ an ninh mạng, có
Trang 2trách nhiệm phối hợp và tham gia bảo vệ an ninh mạng với cơ quan
nhà nước
Để có thể xây dựng một đạo luật trong đó các quy định về an ninh mạng được bảo đảm, tôn trọng và thực thi, hầu hết các quốc gia
đã thiết lập một hệ thống quan điểm tiếp cận vấn đề này dựa trên các nguyên lý cơ bản sau đây:
Thứ nhất, các quy định về bảo đảm an ninh mạng và thực thi các quy định này cần phải được xây dựng dựa trên sự đồng đều về nhận thức và bảo đảm những nét đặc trưng của công nghệ thông tin và an ninh mạng Theo đó, cần có sự nhận thức đúng về an ninh mạng, về ảnh hưởng sâu rộng của an ninh mạng với đời sống xã hội Về mặt thực thi pháp luật, cần phải có hành vi tích cực của cơ quan chức năng
và quần chúng nhân dân trong bảo đảm an ninh mạng
Thứ hai, an ninh mạng là một bộ phận của an ninh quốc gia, gắn liền với bảo công tác quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội
Thứ ba, cần có một lực lượng an ninh mạng đủ mạnh, tiếp nhận
sự chỉ đạo trực tiếp từ cơ quan có thẩm quyền cao nhất có trách nhiệm chủ động thực hiện và sẵn sàng ứng phó với các nguy cơ đến từ an ninh mạng
Thứ tư, hướng tới việc quy định trách nhiệm của các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, Internet nước ngoài hoạt động
xuyên biên giới hoặc trong lãnh thổ quốc gia
Trang 3Thứ năm, bảo đảm hài hòa giữa các quy định về an ninh mạng với các quy định về tự do ngôn luận, tự do thông tin và quyền công
dân
2 Các hành vi bị cấm trong Luật An ninh mạng của các nước trên thế giới
Tuy khác nhau về tên gọi, nhưng nội dung chính của Luật An ninh mạng của các nước đều nhằm cải thiện tình hình an ninh thông tin của các doanh nghiệp và cơ quan công quyền, cũng như bảo vệ tốt hơn người dân trên môi trường mạng Internet Đặc biệt trong Luật này đều
có các quy định về những hành vi bị cấm
Ngay từ năm 1998, Trung Quốc đã triển khai dự án “giáp vàng” nhằm thiết lập hệ thống “vạn lý tường lửa” gồm nhiều tường lửa được đặt tại các cửa ngõ kết nối ra nước ngoài, cho phép kiểm duyệt toàn bộ hoạt động truy cập Internet của người dân một cách toàn diện Ngày 2-7-2016, Văn phòng Thông tin mạng Trung Quốc ban hành “Thông báo
về việc tăng cường quản lý và ngăn chặn các thông tin sai lệch”, trong
đó nghiêm cấm đăng tải các thông tin chưa xác thực trên mạng (gồm
cả mạng xã hội) Trung Quốc yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ Internet phải có trách nhiệm ngăn chặn người sử dụng tiếp cận với các thông tin chính trị nhạy cảm; sau đó ngăn chặn các nhà cung cấp dịch
vụ - đa số là các nhà cung cấp nội địa, một vài trong số đó là những
Trang 4doanh nghiệp có đầu tư của nước ngoài - lưu trữ những nội dung chính trị nhạy cảm
Trường hợp muốn có và duy trì giấy phép hoạt động ở Trung Quốc, các nhà cung cấp nội dung Internet cần phải ngăn chặn sự xuất hiện các nội dung “nhạy cảm” liên quan đến chính trị thông qua các phương tiện kiểm duyệt nội dung tự động hoặc được thực hiện bởi nhân viên của họ Các dịch vụ thư điện tử được lưu trữ trên máy chủ bên trong Trung Quốc nhằm đáp ứng yêu cầu của cơ quan hành pháp
về thông tin người dùng và bản sao các thông tin được liên lạc bằng thư điện tử Điện thoại di động và các dịch vụ chat trên Internet được phép hoạt động ở Trung Quốc cũng được yêu cầu lọc các nội dung nhạy cảm về chính trị
Luật An ninh mạng Trung Quốc quy định doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet phải tăng cường quản lý nội dung thông tin mà cá nhân người dùng đăng tải, khi phát hiện hoạt động đăng tải và tán phát thông tin bị cấm theo quy định của pháp luật, cần lập tức ngăn chặn việc chia sẻ thông tin, tiến hành xóa thông tin và ngăn chặn thông tin lan truyền Đồng thời quy định, cần ngay lập tức dừng cung cấp dịch
vụ, tiến hành xóa thông tin đăng tải, đồng thời lưu lại các ghi chép liên quan để báo cáo với cơ quan chủ quản Đối với tổ chức, cá nhân, Luật
An ninh mạng của Trung Quốc quy định bất kỳ tổ chức, cá nhân nào khi đăng tải các thông tin điện tử, cung cấp phần mềm ứng dụng cũng
Trang 5không được phép cài đặt các chương trình độc hại hay có chứa các nội
dung bị cấm đăng, tán phát theo quy định của pháp luật
- Dự luật “Quản lý thông tin không gian địa lý” của Ấn Độ, quy định không được phép thông qua Internet, dịch vụ trực tuyến hay bất
kỳ phương tiện điện tử nào để truyền bá, xuất bản thông tin không gian
địa lý sai lệch, giả mạo.
- Tháng 11-2014 Nhật Bản đã ban hành đạo Luật cơ sở về an
ninh mạng Theo đó, chính phủ xây dựng một chiến lược an ninh, cũng như Bộ Chỉ huy chiến lược an ninh mạng được thành lập trực thuộc Nội các Nhật Bản, nhằm mục đích thúc đẩy toàn diện và hiệu quả các
chính sách an ninh mạng.
- Tháng 7-2015, Quốc hội Đức đã thông qua Luật An ninh mạng nhằm bảo vệ tốt hơn cho công dân và các doanh nghiệp trong kỷ nguyên số
- Luật An ninh mạng của Đức có những điều, khoản cụ thể đối với người sử dụng mạng internet như cấm Âm mưu sử dụng bạo lực lật đổ An ninh quốc gia, cấm xúi giục hành vi phạm tội Ngoài ra, luật mới buộc các nhà cung cấp viễn thông phải cảnh báo khách hàng khi
họ bị tin tặc tấn công, các nhà cung cấp phải lưu trữ dữ liệu về lịch sử
truy cập lên đến 6 tháng để phục vụ điều tra
Tại Mỹ, ngoài việc ban hành các đạo luật chung, Mỹ đã ban hành tới
06 đạo luật liên quan các vấn đề về an ninh mạng là: Đạo luật Đánh
Trang 6giá Lực lượng An ninh mạng, Đạo luật Tăng cường An ninh mạng năm 2014, Đạo luật Bảo vệ An ninh mạng Quốc gia 2014, Đạo luật hiện đại hóa An ninh thông tin Liên bang năm 2014, Dự luật Chia sẻ thông tin An ninh mạng năm 2015, Dự luật Tăng cường Bảo vệ An ninh mạng Quốc gia năm 2015
Ngày 27-10-2015, với 74 phiếu thuận và 21 phiếu chống, Thượng viện Mỹ thông qua dự Luật Chia sẻ Thông tin An ninh mạng (CISA) nhằm tạo hệ thống phòng thủ vững chắc không gian mạng, bất chấp phản đối của đại gia công nghệ và nhà hoạt động bảo mật
Là đất nước đang hướng tới trở thành quốc gia thông minh, Luật
An ninh mạng của Singapore ban hành năm 2017 cho phép Cơ quan
An ninh mạng nước này theo dõi và quản lý an toàn không gian mạng của quốc gia Cơ quan An ninh mạng được phép thực hiện các biện pháp chủ động để bảo vệ cơ sở hạ tầng thông tin quan trọng và nhanh chóng ứng phó với các mối đe dọa và sự cố Chính phủ Singapore đã liệt kê 11 lĩnh vực được xem là cơ sở hạ tầng thông tin quan trọng, trong đó có nước, y tế, hàng hải, truyền thông, thông tin, năng lượng
và hàng không
3.Luật An ninh mạng của Việt Nam
Để đáp ứng yêu cầu của công tác an ninh mạng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội, phát triển công nghệ
Trang 7thông tin, đặc biệt là cuộc cách mạng công nghệ 4.0, ngay từ đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIV, nhiều đại biểu Quốc hội đã đề nghị Việt Nam phải có Luật An ninh mạng
- Việc xây dựng dự thảo Luật An ninh mạng được giao cho Bộ Công an chủ trì Qua nhiều lần xin ý kiến các cơ quan hữu quan và Chính phủ, dự thảo Luật đã được Ủy ban Quốc phòng và an ninh của Quốc hội thẩm tra, trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Quốc hội
- Ngày 12-6-2018, Luật An ninh mạng đã được Quốc hội Việt Nam (kỳ họp thứ 5, quốc hội khóa XIV) biểu quyết thông qua với 423 trong tổng số 466 đại biểu có mặt tán thành (tỷ lệ 86,86%); 15 đại biểu không tán thành; 28 đại biểu không biểu quyết
- Luật An ninh mạng với 7 chương, 43 điều, quy định về hoạt động bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự, an toàn xã hội trên không gian mạng; trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên
quan Luật có hiệu lực từ 1-1-2019
-Theo Bộ Công an, Luật An ninh mạng có tính thống nhất cao với hệ thống pháp luật hiện hành của Việt Nam, bởi không gian mạng
đã bao phủ toàn bộ các lĩnh vực của đời sống xã hội Luật An ninh mạng có phản ánh trực tiếp hoặc gián tiếp một số nội dung theo 29 điều của Bộ luật Hình sự; có liên quan tới các quy định về bảo vệ quyền con người trong Hiến pháp, Bộ luật Hình sự, Bộ luật Dân sự và
Trang 8các văn bản khác có liên quan; đồng thời liên quan chặt chẽ tới Luật
Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản hướng dẫn thi hành
“Trong tình hình hiện nay, cách mạng công nghiệp 4.0 có nhiều mặt tích cực, khoa học công nghệ cao phát triển, nhưng cũng có những mặt khác, thông tin trên mạng xã hội tràn lan, cần thiết phải quản lý,
có những kẻ lợi dụng, chỉ nói mặt xấu, tiêu cực để tuyên truyền kích động, gây rối, phá hoại, lật đổ chính quyền… Thông tin trên mạng rất nhanh, rất rộng, lợi thì rất lợi nhưng nếu không cảnh giác thì rất nguy hiểm Cho nên phải có Luật để bảo vệ an ninh mạng, bảo vệ quyền lợi
của nhân dân, bảo vệ chế độ”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng
4 Các hành vi bị cấm trong Luật An ninh mạng của Việt Nam
Tại điều 8, Luật An ninh mạng quy định 6 nhóm hành vi bị nghiêm
cấm thực hiện trên không gian mạng
1- Sử dụng không gian mạng, công nghệ thông tin, phương tiện điện tử vi phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; các hoạt động chống Nhà nước; xuyên tạc lịch sử, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, phân biệt chủng tộc; kích động gây bạo loạn, phá rối an ninh, gây rối trật tự công cộng
2- Thực hiện chiến tranh mạng, tấn công mạng, khủng bố mạng, gián điệp mạng, tội phạm mạng; gây sự cố, tấn công, xâm nhập,
Trang 9chiếm quyền điều khiển, làm sai lệch, gián đoạn, ngưng trệ, tê liệt hoặc phá hoại hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia
3- Sản xuất, sử dụng công cụ, phương tiện, phần mềm hoặc có hành
vi cản trở, gây rối loạn hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông; phát tán chương trình tin học gây hại cho hoạt động của mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử; xâm nhập trái phép vào mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử của người khác
4- Chống lại hoặc cản trở hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng; tấn công, vô hiệu hóa trái pháp luật làm mất tác dụng của biện pháp bảo vệ an ninh mạng
5- Lợi dụng hoặc lạm dụng hoạt động bảo vệ an ninh mạng để xâm phạm chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc để trục lợi 6- Hành vi khác sử dụng không gian mạng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc vi phạm quy định của luật này
Điều 9 của Luật An ninh mạng cũng quy định xử lý vi phạm về an ninh mạng Cụ thể, người nào có hành vi vi phạm quy định của Luật này thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi
Trang 10phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt
hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật
Tại điều 16 của luật cũng quy định về phòng ngừa, xử lý thông tin trên không gian mạng có nội dung tuyên truyền chống Nhà nước CHXHCN Việt Nam; kích động gây bạo loạn, phá rối an ninh, gây rối trật tự công cộng; làm nhục, vu khống; xâm phạm trật tự quản lý kinh
tế Đây là những nội dung thông tin không được đăng tải, phát tán trên
không gian mạng