Sưu tầm một số đồ chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3 4 tuổi

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 1 Lý do chọn đề tài 1 2 Mục đích nghiên cứu 2 3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu 2 3 1 Đối tượng nghiên cứu 2 3 2 Khách thể nghiên cứu 2 4 Giả thuyết nghiên cứu 2 5 Nhiệm vụ nghiên cứu. MỤC LỤCMỞ ĐẦU11. Lý do chọn đề tài12. Mục đích nghiên cứu23. Đối tượng, khách thể nghiên cứu23.1. Đối tượng nghiên cứu23.2. Khách thể nghiên cứu24. Giả thuyết nghiên cứu:25. Nhiệm vụ nghiên cứu36. Phạm vi nghiên cứu47. Phương pháp nghiên cứu47.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận47.2. Phương pháp thu thập số liệu4NỘI DUNG5I. MỘT SỐ KHÁI NIỆM51.1. Lịch sử nghiên cứu51.1.1. Tại Việt Nam51.1.2. Trên thế giới61.2. Khái niệm về đồ chơi học tập71.3. Các nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng81.4. Các nguyên tắc thiết kế Trò chơi81.4.1. Đảm bảo phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo bé81.4.2. Đảm bảo phát triển biểu tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 34 tuổi10TIỂU KẾT CHƯƠNG I12II. MỘT SỐ ĐỒ CHƠI HỌC TẬP NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU TƯỢNG VỀ HÌNH DẠNG CHO TRẺ 34 TUỔI132.1. Mục tiêu sưu tầm trò chơi132.1.1. Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc hình thành biểu tượng hình dạng132.1.2. Thực trạng nhận thức của việc hình thành biểu tượng hình dạng142.1.3. Mục tiêu cảu việc sưu tầm đồ chơi, vận dụng trong tiết học cho trẻ 34 tuổi142.2. Nguyên tắc thiết kế trò chơi152.2.1. Yêu cầu khi thiết kế trò chơi học tập152.2.2. Nguyên tắc thiết kế152.2.3. Cách thiết kế đồ chơi học tập162.3. Sưu tầm một số trò chơi182.3.1. Trò chơi: Rồng rắn tìm nghề182.3.2. Trò chơi: Tạo hình bằng dây.182.3.3. Trò chơi: Gấp hình192.3.4. Trò chơi “Tìm nhà”192.3.5. Trò chơi: Đôi tay khéo léo20KẾT LUẬN ĐỀ XUẤT21Kết luận21Đề xuất21TÀI LIỆU THAM KHẢO23  MỞ ĐẦU1. Lý do chọn đề tàiĐối với trẻ lứa tuổi mầm non, năng lực có một vai trò rất quan trọng, đặc biệt là năng lực quan sát, đối với việc hình thành biểu tượng về hình dạng ở trẻ mẫu giáo 34 tuổi. Khi năng lực quan sát của trẻ tốt, việc nhận biết, phân biệt các hình hình học, các hình khối, các sự vật xung quanh trẻ trở nên chính xác hơn, kết quả hoạt động thu được sẽ cao hơn. Năng lực quan sát tốt còn giúp trẻ có khả năng xác định vị trí và định hướng chính xác trong không gian. Để phát triển năng lực quan sát cho trẻ, có thể thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó đồ chơi học tập là một hình thức hiện nay đang được quan tâm, phù hợp với quan điểm cho trẻ học thông qua hoạt động và bằng hoạt động. Thông qua hoạt động vui chơi, trẻ sẽ thực hiện nhiệm vụ nhận thức, hình thành năng lực, hoàn thiện kĩ năng, thái độ một cách tự nhiên, hiệu quả. Vì vậy, bằng việc thiết kế và sử dụng đồ chơi học tập trong nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ mẫu giáo 34 tuổi theo hướng phát triển năng lực quan sát sẽ đáp ứng được đồng thời 02 nhiệm vụ: trẻ vừa được vui chơi vừa hoàn thành nhiệm vụ nhận thức, hình thành phẩm chất, năng lực.Hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ đã trở thành một bộ phận vô cùng quan trọng, có một vị trí đặc biệt trong việc giáo dục trí tuệ cho trẻ, đặt nềnmóng cho sự phát triển tư duy, năng lực nhận biết của trẻ, góp phần vào sự pháttriển toàn diện nhân cách và chuẩn bị cho trẻ đến trường tiểu học với những biểutượng toán sơ đẳng, những kỹ năng như phân biệt, so sánh, phân loại, tổng hợp… Trong chương trình giáo dục mầm non việc hình thành biểu tượng hình dạng cho trẻ là rất cần thiết. Bởi lẽ thông qua biểu tượng toán sơ đẳng đã được hình thành ở trẻ từ rất sớm đặc biệt là những biểu tượng về hình dạng sẽ giúp trẻ có cái nhìn phong phú hơn về thế giới xung quanh trẻ. Các hình hình học đóng một vai trò rất to lớn trong việc nhận biết hình dạng vật thể. Việc thiết kế các trương chình học tập trong nội dung hình thành biểu tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 34 tuổi theo hướng phát triển năng lực có thể hiểu là giáo viên thiết kế các chương trình vừa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí, phù hợp với nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng của trẻ mẫu giáo 34 tuổi và theo hướng phát triển năng lực quan sát cho trẻ. Phát triển năng lực thông qua các nội dung hình thành biểu tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 34 tuổi là một việc làm phù hợp. Vì hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổi này là hoạt động vui chơi, khi chọn hình thức phát triển năng lực quan sát cho trẻ thông qua trò chơi học tập, trẻ không những được chơi, được thỏa mãn nhu cầu vận động, nhu cầu tâm lí của mình mà nhiệm vụ nhận thức do giáo viên đặt ra cũng được trẻ hoàn thành một cách nhẹ nhàng, hơn nữa năng lực quan sát nhờ vậy mà phát triển lên một mức độ mới cao hơn.Qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã lựa chọn đề tài “ Sưu tầm một số đồ chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 34 tuổi” để có cái nhìn sâu và rộng hơn.2. Mục đích nghiên cứuMục đích nghiên cứu của đề tài là sưu tầm, sáng tạo một số đồ chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 34 tuổi, lớp Mẫu giáo, nhằm phát triển cho trẻ về tư duy, trí tuệ, óc phán đoán, suy luận, khả năng quan sát nhanh nhạy.3. Đối tượng, khách thể nghiên cứu3.1. Đối tượng nghiên cứu Sưu tầm, sáng tạo một số trò chơi học tập cho trẻ 34 tuổi3.2. Khách thể nghiên cứuHình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 34 tuổi.4. Giả thuyết nghiên cứu:Nếu như trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non, hoạt động vui chơi là môt trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập được thể hiện qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cung cấp chủ yếu có hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ.Vậy thì việc tổ chức các tiết học như thế nào để trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưng hiệu quả nhất đối với trò chơi học tập. Muốn làm tốt được việc này trước hết đòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, say sưa suy nghĩ tìm tòi, chu đáo tỉ mỉ, sáng tạo hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động một cách có khoa học để trẻ bước đầu nắm bắt, hình thành những kỹ năng sơ đẳng, những biểu tượng về số lượng một cách tốt nhất. Giáo viên cần phải đầu tư thời gian, công sức một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới, mong tiết học đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ sẽ đạt được ở mức độ cao nhất trong quá trình tham gia các hoạt động. Xuất phát từ nhận thức của trẻ từ trực quan sinh động, đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trưu tượng quay trở về thực tiễn. 5. Nhiệm vụ nghiên cứuThông qua môn học giúp trẻ nhận thức tốt hơn về thế giới xung quanh và cũng từ đó hình thành hệ thống hoá kiến thức một cách chính xác, khoa học. Do đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non luôn tò mò, hiếu động, ham học hỏi và tìm tòi khám phá những gì mới lạ. Mặt khác trẻ 34 tuổi hoạt động vui chơi chính là hoạt động chủ đạo của trẻ, trẻ “Học mà chơi chơi mà học” không thể gò ép trẻ vào một khuôn khổ hay hình thức mang tính áp đặt nào. Mà ở trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên theo sự hưng phấn của trẻ. Đồ chơi là một trong những hoạt động giúp trẻ sẽ nhớ lâu và nhớ sâu kiến thức hơn. Vì qua trò chơi trẻ nhận thấy mình đang được vui chơi thoả thích nhưng thực chất lại là sự tiếp thu lĩnh hội kiến thức của những bài học một cách cao nhất. Vì vậy mà những trò chơi phù hợp lại thoả mãn được tâm lí của trẻ, sẽ đem đến cho trẻ các kiến thức một các nhẹ nhàng mà hiệu quả.6. Phạm vi nghiên cứuDo điều kiện thời gian và năng lực nghiên cứu có hạn nên đề tài chỉ tậptrung nghiên cứu một số biện pháp hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ mẫu giáo 34 tuổi.7. Phương pháp nghiên cứu7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luậnXây dựng hệ thống khái niệm làm cơ sở lý luận cho đề tài, bao gồm phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa và khái quát hóa vấn đề lý luận về việc hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 34 tuổi bằng đồ chơi học tập.7.2. Phương pháp thu thập số liệuThông qua các số liệu, thông tin thu thập được, tiến hành xử lý số liệu qua đó rút ra những kết luận để đánh giá các giả thuyết, nhận định về việc hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 34 tuổi bằng đồ chơi học tập và nhằm khẳng định độ tin cậy, tính thuyết phục của đề tài. NỘI DUNGI. MỘT SỐ KHÁI NIỆM 1.1. Lịch sử nghiên cứu1.1.1. Tại Việt NamNghiên cứu lý luận về các khái niệm đồ chơi, đặc điểm học của trẻ mầm nonTrong 10 năm trở lại đây chưa tìm thấy các nghiên cứu cơ bản về một số các nội dung cốt lõi là cơ sở nền tảng cho việc xây dựng hệ thống đồ chơi cho trẻ nhỏ như: Đặc điểm phát triển của trẻ Việt Nam từ 0 đến 6 tuổi; Nghiên cứu lý luận về đặc 8 điểm của đồ chơi phù hợp với đặc điểm học của trẻ; Các yêu cầu sư phạm đối với đồ chơi; Phân loại đồ chơi; Đặc điểm của đồ chơi phục vụ cho hoạt động dạy của cô giáo đáp ứng yêu cầu để thực hiện chương trình giáo dục mầm non v.v. Đây chính là điểm yếu nhất trong nghiên cứu dẫn đến tình trạng thiếu cơ sở khoa học cho việc định hình một hệ thống đồ chơi đảm bảo tính toàn diện, khoa học cho trẻ ở các độ tuổi khác nhau trong giáo dục mầm non Việt Nam.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 2

3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu 2

3.1 Đối tượng nghiên cứu 2

3.2 Khách thể nghiên cứu 2

4 Giả thuyết nghiên cứu: 2

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phạm vi nghiên cứu 4

7 Phương pháp nghiên cứu 4

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận 4

7.2 Phương pháp thu thập số liệu 4

NỘI DUNG 5

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM 5

1.1 Lịch sử nghiên cứu 5

1.1.1 Tại Việt Nam 5

1.1.2 Trên thế giới 6

1.2 Khái niệm về đồ chơi học tập 7

1.3 Các nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng 8

1.4 Các nguyên tắc thiết kế Trò chơi 8

1.4.1 Đảm bảo phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo bé 8

1.4.2 Đảm bảo phát triển biểu tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi 10

TIỂU KẾT CHƯƠNG I 12

II MỘT SỐ ĐỒ CHƠI HỌC TẬP NHẰM HÌNH THÀNH BIỂU

TƯỢNG VỀ HÌNH DẠNG CHO TRẺ 3-4 TUỔI 13

2.1 Mục tiêu sưu tầm trò chơi 13

2.1.1 Thực trạng nhận thức của giáo viên về việc hình thành biểu tượng hình dạng 13

2.1.2 Thực trạng nhận thức của việc hình thành biểu tượng hình dạng .14

2.1.3 Mục tiêu cảu việc sưu tầm đồ chơi, vận dụng trong tiết học cho trẻ 3-4 tuổi 14

2.2 Nguyên tắc thiết kế trò chơi 15

2.2.1 Yêu cầu khi thiết kế trò chơi học tập 15

2.2.2 Nguyên tắc thiết kế 15

2.2.3 Cách thiết kế đồ chơi học tập 16

2.3 Sưu tầm một số trò chơi 18

2.3.1 Trò chơi: Rồng rắn tìm nghề 18

2.3.2 Trò chơi: Tạo hình bằng dây 18

2.3.3 Trò chơi: Gấp hình 19

2.3.4 Trò chơi “Tìm nhà” 19

2.3.5 Trò chơi: Đôi tay khéo léo 20

KẾT LUẬN & ĐỀ XUẤT 21

Kết luận 21

Đề xuất 21

TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

Hình thành biểu tượng toán sơ đẳng cho trẻ đã trở thành một bộ phận

vô cùng quan trọng, có một vị trí đặc biệt trong việc giáo dục trí tuệ cho trẻ,đặt nềnmóng cho sự phát triển tư duy, năng lực nhận biết của trẻ, góp phầnvào sự pháttriển toàn diện nhân cách và chuẩn bị cho trẻ đến trường tiểu họcvới những biểutượng toán sơ đẳng, những kỹ năng như phân biệt, so sánh,phân loại, tổng hợp… Trong chương trình giáo dục mầm non việc hình thànhbiểu tượng hình dạng cho trẻ là rất cần thiết Bởi lẽ thông qua biểu tượng toán

sơ đẳng đã được hình thành ở trẻ từ rất sớm đặc biệt là những biểu tượng vềhình dạng sẽ giúp trẻ có cái nhìn phong phú hơn về thế giới xung quanh trẻ.Các hình hình học đóng một vai trò rất to lớn trong việc nhận biết hình dạngvật thể Việc thiết kế các trương chình học tập trong nội dung hình thành biểu

tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi theo hướng phát triển năng lực cóthể hiểu là giáo viên thiết kế các chương trình vừa phù hợp với đặc điểm tâm -sinh lí, phù hợp với nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng của trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi và theo hướng phát triển năng lực quan sát cho trẻ Phát triểnnăng lực thông qua các nội dung hình thành biểu tượng hình dạng của trẻ mẫugiáo 3-4 tuổi là một việc làm phù hợp Vì hoạt động chủ đạo của trẻ lứa tuổinày là hoạt động vui chơi, khi chọn hình thức phát triển năng lực quan sát chotrẻ thông qua trò chơi học tập, trẻ không những được chơi, được thỏa mãn nhucầu vận động, nhu cầu tâm lí của mình mà nhiệm vụ nhận thức do giáo viênđặt ra cũng được trẻ hoàn thành một cách nhẹ nhàng, hơn nữa năng lực quansát nhờ vậy mà phát triển lên một mức độ mới cao hơn.

Qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã lựa chọn đề tài “ Sưu tầmmột số đồ chơi học tập nhằm hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3-4tuổi” để có cái nhìn sâu và rộng hơn

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là sưu tầm, sáng tạo một số đồ chơi họctập nhằm hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3-4 tuổi, lớp Mẫu giáo,nhằm phát triển cho trẻ về tư duy, trí tuệ, óc phán đoán, suy luận, khả năngquan sát nhanh nhạy

3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Sưu tầm, sáng tạo một số trò chơi học tập cho trẻ 3-4 tuổi

3.2 Khách thể nghiên cứu

Hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3-4 tuổi

4 Giả thuyết nghiên cứu:

Nếu như trong các hoạt động giáo dục trẻ ở trường Mầm non, hoạtđộng vui chơi là môt trong những hoạt động chủ đạo, song hoạt động học tập

được thể hiện qua các giờ hoạt động chung có chủ đích đó là hoạt động cungcấp chủ yếu có hệ thống kiến thức cần trang bị cho trẻ.Vậy thì việc tổ chứccác tiết học như thế nào để trẻ lĩnh hội các kiến thức một cách đơn giản nhưnghiệu quả nhất đối với trò chơi học tập Muốn làm tốt được việc này trước hếtđòi hỏi người giáo viên phải có tâm huyết với nghề, say sưa suy nghĩ tìm tòi,chu đáo tỉ mỉ, sáng tạo hướng dẫn trẻ tham gia vào hoạt động một cách cókhoa học để trẻ bước đầu nắm bắt, hình thành những kỹ năng sơ đẳng, nhữngbiểu tượng về số lượng một cách tốt nhất Giáo viên cần phải đầu tư thời gian,công sức một cách công phu, khoa học để chuẩn bị đồ dùng cho tiết mới,mong tiết học đạt được hiệu quả cao và khả năng tiếp thu kiến thức của trẻ sẽđạt được ở mức độ cao nhất trong quá trình tham gia các hoạt động Xuất phát

từ nhận thức của trẻ từ trực quan sinh động, đến tư duy trừu tượng, từ tư duytrưu tượng quay trở về thực tiễn

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

Thông qua môn học giúp trẻ nhận thức tốt hơn về thế giới xung quanh

và cũng từ đó hình thành hệ thống hoá kiến thức một cách chính xác, khoahọc Do đặc điểm tâm sinh lí của trẻ mầm non luôn tò mò, hiếu động, hamhọc hỏi và tìm tòi khám phá những gì mới lạ Mặt khác trẻ 3-4 tuổi hoạt độngvui chơi chính là hoạt động chủ đạo của trẻ, trẻ “Học mà chơi chơi mà học”không thể gò ép trẻ vào một khuôn khổ hay hình thức mang tính áp đặt nào

Mà ở trẻ tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên theo sự hưng phấn của trẻ Đồchơi là một trong những hoạt động giúp trẻ sẽ nhớ lâu và nhớ sâu kiến thứchơn Vì qua trò chơi trẻ nhận thấy mình đang được vui chơi thoả thích nhưngthực chất lại là sự tiếp thu lĩnh hội kiến thức của những bài học một cách caonhất Vì vậy mà những trò chơi phù hợp lại thoả mãn được tâm lí của trẻ, sẽđem đến cho trẻ các kiến thức một các nhẹ nhàng mà hiệu quả

6 Phạm vi nghiên cứu

Do điều kiện thời gian và năng lực nghiên cứu có hạn nên đề tài chỉtậptrung nghiên cứu một số biện pháp hình thành biểu tượng về hình dạng chotrẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận

Xây dựng hệ thống khái niệm làm cơ sở lý luận cho đề tài, bao gồmphương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, hệ thống hóa và khái quát hóa vấn

đề lý luận về việc hình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3-4 tuổi bằng đồchơi học tập

7.2 Phương pháp thu thập số liệu

Thông qua các số liệu, thông tin thu thập được, tiến hành xử lý số liệuqua đó rút ra những kết luận để đánh giá các giả thuyết, nhận định về việchình thành biểu tượng về hình dạng cho trẻ 3-4 tuổi bằng đồ chơi học tập vànhằm khẳng định độ tin cậy, tính thuyết phục của đề tài

NỘI DUNG

I MỘT SỐ KHÁI NIỆM

1.1 Lịch sử nghiên cứu

1.1.1 Tại Việt Nam

Nghiên cứu lý luận về các khái niệm đồ chơi, đặc điểm học của trẻ mầm non

Trong 10 năm trở lại đây chưa tìm thấy các nghiên cứu cơ bản về một

số các nội dung cốt lõi là cơ sở nền tảng cho việc xây dựng hệ thống đồ chơicho trẻ nhỏ như: Đặc điểm phát triển của trẻ Việt Nam từ 0 đến 6 tuổi;Nghiên cứu lý luận về đặc 8 điểm của đồ chơi phù hợp với đặc điểm học củatrẻ; Các yêu cầu sư phạm đối với đồ chơi; Phân loại đồ chơi; Đặc điểm của đồchơi phục vụ cho hoạt động dạy của cô giáo đáp ứng yêu cầu để thực hiệnchương trình giáo dục mầm non v.v Đây chính là điểm yếu nhất trong nghiêncứu dẫn đến tình trạng thiếu cơ sở khoa học cho việc định hình một hệ thống

đồ chơi đảm bảo tính toàn diện, khoa học cho trẻ ở các độ tuổi khác nhautrong giáo dục mầm non Việt Nam

Nghiên cứu ứng dụng về Thiết kế Thiết bị dạy học – đồ chơi và Biện pháp

sử dụng trong trường mầm non

Có thể thấy rằng một trong những hướng nghiên cứu về đồ chơi trẻ emtrong thời gian qua là tập trung vào việc phát triển năng lực tự làm đồ chơi,thiết bị dạy học ở các địa phương có thể kể ra một số công trình như:

- Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (2003), Tự tạo và sử dụng có hiệuquả đồ chơi cho trẻ 5-6 tuổi bằng những nguyên vật liệu dễ kiếm rẻ tiền ( MSC9-2002)

- Phan Đông Phương, Luận văn thạc sỹ giáo dục, 2005 Biện pháp tổchức giáo viên thiết kế và sử dụng đồ chơi cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi ở trườngmầm non

- Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (2007), Một số biện pháp tổ chứccho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi tự làm đồ chơi trong các góc hoạt động( MS V2006-07)

- Từ năm 2010 Bộ GD&ĐT đã phê duyệt Đề án “Phát triển thiết bị dạyhọc tự làm giáo dục mầm non và phổ thông giai đoạn 2010 – 2015”

1.1.2 Trên thế giới

Nhiều nghiên cứu về mối quan hệ mật thiết giữa đồ chơi với mức độphát triển về trí tuệ, cảm xúc, ngôn ngữ, thể chất…của trẻ nhỏ đã được tiếnhành ở nhiều quốc gia

Ngay từ những năm của nửa đầu của thế kỷ trước Friedrich WilhemAugust Froebel (Đức), đã quan sát cách trẻ sử dụng đồ vật thay thế trong khichơi để từ đó sáng tạo ra bộ đồ chơi “học cụ” nhằm hình thành các biểu tượng

ở trẻ dùng trong các trường mầm non và gọi là “Quà tặng của Chúa" Bộ đồchơi giúp trẻ học về định hướng trong không gian, luyện tập ngón tay, cánhtay và mắt; ngôn ngữ khi hát các bài hát trong lúc chơi; học về hình dạng vàquỹ đạo – xoay tròn; học về phần và toàn thể; học về độ dài, kích thước, vềđường chéo và các loại hình khối

Chính phủ Nhật Bản nhấn mạnh những chính sách và quy định trongviệc đảm bảo việc trang bị cơ sở vật chất cơ bản cho các trường mầm non.Các quy định chỉ rõ diện tích lớp học, sân chơi ngoài trời chia trên từng trẻcũng như các thiết bị và đồ chơi tối thiểu phục vụ giáo dục Ví dụ, tất cả cáctrường mầm non được cấp phép ngoài đáp ứng được phòng học rộng, sân chơitrong nhà và ngoài trời đủ diện tích, cần phải trang bị đủ các học cụ và đồchơi giáo dục như cầu trượt, xích đu, sân chơi cát, đàn piano, nhạc cụ cơ bản,máy ghi hình, khối xếp hình, đồ chơi khác, dụng cụ cho kể chuyện minh hoạ,sách ảnh, các dụng cụ để trồng cây, tưới nước, cho động vật ăn và đồ làm thủcông Chính phủ viện trợ kinh phí cho cả trường công và trường tư trong việc

trang bị cơ sở vật chất Hướng dẫn của Bộ Giáo dục Nhật Bản cũng nhấnmạnh vai trò của hoạt động chơi là một phương tiện quan trọng của giáo dục,đóng vai trò nuôi dưỡng sự cân bằng hài hoà giữa trí tuệ và thể chất Hoạtđộng chơi được sử dụng rất nhiều để phát triển cảm xúc và kĩ năng xã hội củatrẻ Tuổi càng nhỏ thì số lượng đồ chơi càng rất nhiều và ít dần đi khi độ tuổităng lên Như vậy, GDMN Nhật Bản luôn đề cao hoạt động cho trẻ trảinghiệm thực tiễn Các trường mầm non Nhật Bản luôn cố gắng tạo cho trẻmôi trường tốt nhất thông qua đầu tư cải tiến hệ thống học liệu phù hợp đểnâng cao chất lượng giáo dục mầm non theo quan điểm "Chơi để học, học quachơi".

1.2 Khái niệm về đồ chơi học tập

Đồ chơi học tập hay còn gọi là đồ chơi dạy học là một trong nhữngnhóm đồ chơi cơ bản nhất hướng bé đến việc sớm nhận thức được môi trườngxung quanh

Nhóm đồ chơi này có nhiệm vụ chủ yếu là giáo dục và phát triển trí tuệcho trẻ em Những gì bố mẹ dễ bắt gặp nhất ở chúng chính là những bộ đếm

số, bảng chữ cái tiếng Việt và cả tiếng Anh, vì con số và mặt chữ chính là 2yếu tố sơ khai nhất trong công cuộc bắt đầu học tập của bất cứ trẻ nhỏ nào Béthường xuyên phải sử dụng đến tay để tương tác với các chữ cái hay con số,

bé tập cầm nắm, di chuyển và sắp xếp lại chúng cho đúng vị trí, điều này giúptăng độ linh hoạt của đôi bàn tay trẻ

Những đồ chơi đề cao tính chất học tập và giáo dục như trên đều có thểkhiến tư duy của bé bước đầu được hình thành và phát triển tốt hơn Ngoài rasau một thời gian bố mẹ sẽ cảm thấy ngạc nhiên với mức độ ghi nhớ của béđấy, vì đồ chơi học tập còn giúp bé phát triển kĩ năng ghi nhớ rất nhanh khithường xuyên phải sắp xếp lại các chữ cái hay con số

Bên cạnh đó đồ chơi học tập cũng mang tính an toàn cao khi hầu hếtcác sản phẩm thuộc nhóm này đều dành cho lứa tuổi từ 18 tháng trở lên Chấtliệu và vật liệu tạo nên là hoàn toàn lành tính đặc biệt là gỗ và giấy, với nhữnghình khối khá lớn mà bé không thể cho vào miệng và khối lượng rất nhẹ, khógây tổn thương cho bé nếu có trượt tay làm rơi Tuy nhiên bố mẹ cũng nênnhớ rằng khi lựa chọn đồ chơi cho trẻ thì sự cân bằng và phù hợp với từnggiai đoạn phát triển vẫn là tiêu chí trên hết nhé.

1.3 Các nội dung hình thành biểu tượng về hình dạng

Biểu tượng là hình ảnh về khách thể đã được tri giác còn lưu lại trongbộóc con người và do một động tác nào đấy được tái hiện, nhớ lại Như vậy,biểu tượng cũng có cảm giác và tri giác là hình ảnh “chủ quan của thế giớikhách quan”

Biểu tượng hình dạng là hình ảnh về hình dạng của khách thể đã đượctrigiác còn lưu lại trong bộ óc của con người và do một tác động nào đấy táihiện và nhớ lại

Phương pháp dạy học là tổng hợp các cách thức hoạt động phối hợpcủagiáo viên và học sinh Trong đó phương pháp dạy chỉ đạo phương pháphọc,nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh hệ thống kiến thức khoa học và hình thànhhệthống kĩ năng, kĩ xảo, thực hành sáng tạo

Biện pháp dạy học là một bộ phận của phương pháp dạy học Ở lứatuổimẫu giáo các biện pháp dạy học đặc biệt quan trọng nó làm cho quá trìnhdạyhọc hấp dẫn hơn, trẻ em tiếp thu được tốt các kiến thức là do biện pháphấp dẫn,tác động phù hợp với sự phát triển tâm lý của trẻ, nhờ đó nâng caohiệu quả dạyhọc và làm cho hoạt động học tập trở nên nhẹ nhàng, sinh độnghơn.Biện pháp hình thành biểu tượng hình dạng cho trẻ mẫu giáo là cáchlàmcụ thể nhằm phối hợp hoạt động giữa các giáo viên mầm non và trẻ mầmnon đểhình thành những biểu tượng về hình dạng cho trẻ

1.4 Các nguyên tắc thiết kế Trò chơi

1.4.1 Đảm bảo phát triển nhận thức của trẻ mẫu giáo bé

Trong công tác giáo dục mầm non, từ việc tổ chức đời sống cho trẻđếnviệc giáo dục trẻ trong các hình thức hoạt động ở mọi lúc mọi nơi đều phảidựavào những đặc điểm phát triển tâm lý của trẻ Tâm lý học giúp các nhàgiáo dụcđặc biệt là giáo viên mầm non nắm vững được những đặc điểm pháttriển củatrẻ, từ đó xây dựng một nhãn quan khoa học để thực hiện tốt công tácgiáo dụcmầm non Để nâng cao chất lượng hình thành biểu tượng hình dạngcho trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi thì việc nắm vững đặc điểm phát triển nhận thức củatrẻ là vô cùng quan trọng

Tư duy của trẻ mẫu giáo bé có một bước ngoặt cơ bản đó là tư duy củatrẻđạt tới danh giới của tư duy trực quan hình tượng nhưng các hình tượng vàbiểutượng trong đầu trẻ vẫn còn gắn liền với hoạt động Tư duy của trẻ mẫugiáo bécòn gắn liền với cảm xúc, ý muốn chủ quan và bị tình cảm tri phối rấtmạnh mẽ.Ở lứa tuổi mẫu giáo bé thì trí nhớ không có chủ định chiếm ưu thếnên trẻdễ nhớ, dễ quên, ghi nhớ một cách máy móc Một đặc trưng trong trínhớ của trẻmẫu giáo bé là trí nhớ của trẻ gắn liền với cảm xúc và điều gì gâyxúc độngmạnh trẻ sẽ nhớ tốt hơn

“Thỏ thẻ như trẻ lên ba" hay "Trẻ lên ba, cả nhà học nói” là những câutụcngữ muốn nhấn mạnh đến đặc trưng ngôn ngữ ở năm thứ 3 của một đứatrẻ, bởivì thời điểm này là thời điểm khả năng ngôn ngữ của trẻ phát triểnvượt bậc sovới giai đoạn trước Vốn từ của bé lúc này có thể dao động từ 500-

900 từ, và trẻđã biết dùng các cụm từ và câu dài từ 7-8 từ, có đủ chủ vị ngữ vàđộng từ Tuynhiên, trẻ phát âm chưa chính xác đặc biệt là các nguyên âm đôi

và phụ âm.Trẻ mẫu giáo bé không chỉ chú ý được nhiều vật thể trong cùngmột thờiđiểm tri giác mà ngay trên cùng một vật trẻ cũng có thể chú ý đượcnhiều thuộctính, tính chất hơn Sự bền vững của chú ý cũng được tăng lênđáng kể, trẻ chú ýđược 25-27 phút nếu đối tượng hấp dẫn

Trẻ ở lứa tuổi này đã làm chủ được quá trình tri giác của mình, dướisựhướng dẫn bằng lời của người lớn trẻ đã biết quan sát Trong quá trình trigiác của trẻ yếu tố khách quan đã tăng lên nhờ đó mà trẻ có thể tiến hành trigiác lâuhơn, tính đúng đắn cũng cao hơn so với tuổi nhà trẻ Song tri giác củatrẻ 3 tuổi vẫn mang tính tự kỷ.

1.4.2 Đảm bảo phát triển biểu tượng hình dạng của trẻ mẫu giáo 3-4 tuổi

Ngay từ khi học ở lớp nhà trẻ trong các tiết học hoạt động với đồ vậttrẻđã được làm quen, tiếp xúc với các hình hình học nhưng mục đích chínhchủ yếu để trẻ phân biệt màu sắc, có thể giới thiệu tên gọi của các hình nhưngkhôngyêu cầu trẻ phải nhớ tên mà để trẻ tự do hoạt động với các hình, tựkhám phátheo ý thích riêng của trẻ Trẻ đã thực hiện được nhiệm vụ tìm kiếmvật theo hình dạng

Bước sang tuổi mẫu giáo bé (3 đến 4 tuổi) khả năng tri giác của trẻ đãpháttriển hơn Vì vậy, các biểu tượng hình dạng mà trẻ có được ngày càng đadạng,phong phú và chính xác hơn Tuy vốn ngôn ngữ và kinh nghiệm sốngcủa trẻcòn ít nhưng trẻ đã có khả năng gọi đúng tên, phân biệt được hình dạngkhác nhau của vật thể quen thuộc

Ví dụ: Khăn lau của trẻ có hình vuông, bàn ăn có hình chữ nhật…

Khả năng chú ý có chủ định của trẻ mẫu giáo bé còn thấp, trẻ vẫnthườngbị lôi cuốn bởi các thao tác với đồ vật hơn là việc nhận biết hình dạngcủa vật vìtrẻ không tri giác các hình hình học như những hình chuẩn, màthường coi chúng như những đồ chơi thông thường và gọi theo tên của đồchơi đó nhưng nếu có sự hướng dẫn, chỉ bảo của người lớn trẻ sẽ không đồngnhất tên gọi các hình hình học với tên đồ vật nữa mà trẻ có ý thức so sánhhình dạng giữa các hình hình học và các vật quen biết Ví dụ: Hình ô van như

là quả trứng, hình tròn như là cái vòng Và dần dần trẻ bắt đầu lĩnh hội các

hình hình học như những hình mẫu để sử dụng khi xác định hình dạng của cácvật, Ví dụ: cái vòng, cái đĩacó dạng hình tròn.

Nếu trẻ dưới 3 tuổi rất khó khăn trong việc nhận biết các hình hìnhhọckhi chúng được đặt ở các vị trí khác nhau thì trẻ 3 tuổi đã bắt đầu nhậnbiết chính xác các hình học mà không phụ thuộc vào vị trí sắp đặt của chúngtrong không gian nhưng do quá trình tri giác các hình còn sơ sài, qua loa nênthường có sự nhầm lẫn giữa các hình tương đối giống nhau

Ví dụ: Hình vuông và hình chữ nhật, hình tròn và hình ô van.Khả năngphân biệt và lựa chọn các vật theo mẫu khá chính xác nên việc đầu tiên khicho trẻ làm quen với mỗi loại hình là cho trẻ chọn hình theo mẫu.Sau khi đãnhận biết được các hình hình học, việc khảo sát các hình hình học đóng mộtvai trò quan trọng vì thông qua hoạt động khảo sát đó để trẻ nhận rađiểm khácbiệt giữa các hình và đặc điểm rõ nét, đặc trưng của từng hình Trong quátrình khảo sát hình dạng, sự phối hợp giữa các giác quan như thị giác, xúcgiác kết hợp với lời nói giúp cho thúc đẩy sự tri giác và nhận biết hình dạngcủa vật một cách chính xác Tuy nhiên, ở trẻ mẫu giáo bé khả năng phối hợphoạt động của mắt và tay còn chưa tốt, chưa biết sử dụng các đầu ngón tay đểkhảosát đường bao và thường dùng cả bàn tay để cầm, nắm vật, quan sát củamắt thường hay tập trung vào các dấu hiệu như màu sắc, kích thước… nên khihướng dẫn trẻ giáo viên cần phải làm rõ từng thao tác và dùng lời nói hấpdẫn,thu hút trẻ tập trung vào nhiệm vụ cần thực hiện Khi trẻ đã có đượcnhững biểutượng về các hình hình học cần hướng dẫn trẻ sử dụng chúng nhưcác hình chuẩn để so sánh và xác định hình dạng của các vật xung quanh trẻ