Soạn 9/11/ 2015 Dạy / 11/ 2015 Soạn 24/ 11/ 2021 Dạy /11 / 2021 Tuần 13 Tiết 61 Tập làm văn NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ( tiếp) Hoạt động 2 Luyện tập a Mục tiêu Vận dụng kiến thức vào làm bài tập b N[.]
Trang 1Soạn: 24/ 11/ 2021- Dạy: /11 / 2021
Tuần 13- Tiết 61- Tập làm văn.
NGHỊ LUẬN TRONG VĂN BẢN TỰ SỰ( tiếp).
Hoạt động 2: Luyện tập
a- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức vào làm bài tập.
b- Nội dung: kiến thức về nghị luận trong văn bản Tự sự.
c- Sản phẩm: Phiếu học tập cá nhân, bài viết cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Y/c Hs đọc bài tập 1,2
- Làm bài tập 1,3
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 10/bài’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
II- Luyện tập.
Bài 1: Lời văn trong đoạn trích là lời của ông giáo đang thuyết phục chính mình, tin vào con người, tin vào bản chất tốt đẹp của con người Bài 2: Trong đoạn thơ, Hoạn Thư tỏ ra rất khôn ngoan, tìm những lời lẽ sắc bén để biện minh cho mình rằng việc ghen tuông là chuyện thường tình
Sau lời lẽ đó, Hoạn Thư tìm chứng lí về
cách đối xử hậu hĩnh của mình ( " Nghĩ cho
khi gác viết kinh….chẳng theo") để mong gỡ
tội-> Mụ là người không chỉ khôn ngoan còn
có những lời lẽ có vẻ thấu tình đạt lí… Cách thưa gửi của Hoạn Thư mềm mỏng khiến cho cuộc tự cứu mình của Hoạn Thư diễn ra rất ngoạn mục Một mình mụ đóng cả hai vai: bị cáo và luật sư Cuối cùng bằng tấm lòng khoan dung, độ lượng, Kiều đã tha cho mụ
Hoạt động 4: Vận dụng :
a- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về Nghị luận, viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận.
b- Nội dung: kiến thức về nghị luận trong văn bản Tự sự.
c- Sản phẩm: bài viết cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Em hãy viết một đoạn văn cho đề sau:
Đóng vai người lính lái xe trong bài thơ về tiểu đội xe không kính để kể lại những ngày tháng hào hùng của những năm kháng chiến chống Mĩ?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
* Hướng dẫn về nhà.
Trang 2- Đọc tham khảo một số bài văn mẫu về tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận.
- Nắm chắc yếu tố nghị luận và tác dụng của nó trong VB tự sự
- Chuẩn bị: Luyện tập viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận
……… Soạn: 24/11/2021- Dạy: / 11/2021
Tiết 62, 63, 64- Tập làm văn.
LUYỆN TẬP
VIẾT ĐOẠN VĂN TỰ SỰ CÓ SỬ DỤNG YẾU TỐ NGHỊ LUẬN
A- Mục tiêu cần đạt:
1- Về kiến thức.
- Đoạn văn tự sự
- Các yếu tố nghị luận trong Vb tự sự
2- Về năng lực.
- Viết đoạn văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận với độ dài trên 900 chữ.
- Phân tích được các yếu tố nghị luận trong một Vb tự sự
3- Về phẩm chất.
- Chăm chỉ tự học, tự tìm tòi những bài văn, đoạn văn tự sự có yếu tố nghị luận.
- Trách nhiệm với nhiệm vụ được giao.
B- Thiết bị và học liệu:
- Thầy : Máy tính, phần mềm Team 365, giáo án, sgk, sgv
- Trò : Phần mềm Team 365, vở ghi, vở bài tập, sgk, chuẩn bị bài trước
C- Tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động 1: Mở đầu.
a- Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS.
b- Nội dung: HS thực hiện yêu cầu của GV.
c- Sản phẩm: HS suy nghĩ trả lời.
d- Tổ chức thực hiện:
* Ổn định tổ chức
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
* Khởi động vào bài mới
- GV chuẩn bị câu hỏi:
? Yếu tố nghị luận có vai trò gì trong Vb tự sự?
- Phổ biến luật chơi: Cả lớp vừa hát chung 1 bài hát Lớp chúng mình Gv sẽ di chuyển
lần lượt theo tên HS trên màn hình Người cuối cùng khi bài hát kết thúc sẽ trả lời câu hỏi GV nêu ra GV có thể gọi HS khác giơ tay bổ sung nếu HS không trả lời được
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
Hoạt động 2: Luyện tập.
Trang 3a- Mục tiêu: Nhận biết được các yếu tố nghị luận Biết vận dụng yếu tố nghị luận khi viết đoạn văn.
b- Nội dung: kiến thức về nghị luận trong văn bản Tự sự.
c- Sản phẩm: câu trả lời cá nhân, bài viết cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Y/c Hs đọc sgk:
1/ Trong đoạn văn trên, yếu tố nghị
luận thể hiện ở những câu văn nào?
2/ Yếu tố nghị luận có tác dụng gì
trong đoạn văn?
3/ Từ việc sử dụng yếu tố nghị luận,
em rút ra bài học gì?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Y/c Hs đọc sgk:
1/ Buổi sinh hoạt lớp diễn ra ntn?( Thời
gian, địa điểm, ai là người điều khiển,
không khí chung của buổi SH lớp ra
sao?)
2/ Nội dung buổi SH là gì? Em đã phát
biểu vấn đề gì? Tại sao lại phát biểu
vấn đề đó?
3/ Em đã thuyết phục cả lớp rằng Nam
là người bạn rất tốt ntn? ( Lí lẽ, Vd, lời
I- Thực hành tìm yếu tố nghị luận trong
VB tự sự.
1- Tìm hiểu ví dụ:
Lỗi lầm và sự biết ơn
Những câu văn có yếu tố nghị luận :
- Câu 1: " Những điều viết lên cát sẽ mau
chóng …lòng người"
-> Tác dụng: Yếu tố nghị luận này mang dáng dấp của một triết lí về cái giới hạn và cái trường tồn trong đời sống tinh thần của con người
- Câu 2: Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết
những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.
-> Tác dụng của yếu tố nghị luận:
+ Nhắc nhở con người cách ứng xử có văn hoá trong cuộc songs vốn rất phức tạp ( có yêu thương, hi vọng nhưng cũng có cả đau buồn, thù hận)
+ Làm cho câu chuyện thêm sâu sắc, giàu tính triết lí và có ý nghĩa giáo dục cao
=> Bài học về sự bao dung, lòng nhân ái, biết tha thứ và ghi nhớ ân nghĩa, ân tình
II- Thực hành viết đoạn văn có sử dụng yếu tố nghị luận.
1- Viết đoạn văn kể lại buổi sinh hoạt lớp.
Trang 4phân tích).
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Y/c HS đọc " Bà tôi":
- Gv gợi ý, hs viết, trình bày
Gợi ý:
? Người em kể là ai?
? Người đó đã để lại một việc làm, lời
nói hay suy nghĩ gì? Điều đó diễn ra
trong hoàn cảnh nào?
? Nội dung cụ thể là gì? Nội dung đó
giản dị mà sâu sắc, cảm động ntn?
? Suy nghĩ về bài học rút ra từ câu
chuyện trên?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
2- Viết về những kỉ niệm sâu sắc với người
bà kính yêu.
Tham khảo đoạn văn:
VD: Bố mẹ tôi đều làm ruộng nên ngày ấy nhà tôi nghèo lắm Bấy giờ bà nội tôi tuy tuổi cao nhưng vẫn còn khoẻ mạnh nên bà thường đỡ đần bố mẹ tôi công việc nội trợ,
bếp núc Bà tôi thường bảo: " Đối với con
người hạt gạo là quý nhất" Mỗi lần đong gạo
từ cái thúng ra rá, bà tôi thường làm rất thong thả cẩn thận, không bao giờ để vương vãi một hạt ra ngoài Một lần bà tôi bị mệt nên tôi phải thay bà lo chuyện cơm nước Khi tôi bê cái rá gạo ra cửa, chẳng may bị trượt chân, nhưng vẫn gượng lại được, chỉ có vài ba hạt gạo văng ra ngoài Tôi thản nhiên đi xuống bếp nấu cơm Xong việc, tôi chạy lên nhà định bụng sẽ khoe với bà về cái sự giỏi giang của mình thì tôi bỗng dưng đứng sững Bà tôi đang chống gậy dò đi từng bước để nhặt các hạt gạo vương vãi trên nền nhà Tôi vội
chạy lại đỡ bà, bà nói: " Bà ơi có mấy hạt gạo
bõ bèn gì mà bà phải khổ sở thế?" Bà tôi thều
thào: " Cháu ơi thóc gạo là đức phật
đấy .Không có nó thì cũng chẳng có ai hương khói nơi cửa phật đâu " Lúc ấy tôi
chưa hiểu câu nói của bà tôi lắm nhưng bây giờ thì tôi đã hiểu Suốt một đời tần tảo lam
lũ bà tôi có gì đau ngoài những hạt gạo do chính tay bà làm ra bằng một nắng hai sương
và cũng do chính tay bà xay, giã, giần, sàng
Hoạt động 3: Vận dụng.
a- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức về yếu tố nghị luận để viết đoạn văn.
b- Nội dung: kiến thức về nghị luận trong văn bản Tự sự.
c- Sản phẩm: câu trả lời cá nhân, bài viết cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Trang 5? Viết những đoạn văn ở bài tập 2 ( tiếp).
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 10’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
* Hướng dẫn về nhà.
- Viết lại hoàn chỉnh đề bài trên
- Tìm đọc: + Những bài văn tự sự có sử dụng yếu tố nghị luận trong sách tham khảo + Đọc những tác phẩm tự sự, tìm ra yếu tố nghị luận và phân tích tác dụng của yếu tố nghị luận trong VB tự sự đó
- Chuẩn bị: Đối thoại và độc thoại nội tâm
Soạn: 24/11/2021- Dạy: / 11/2021
Tiết 65- Văn bản: ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ.
( Huy Cận)
A- Mục tiêu cần đạt.
1- Về kiến thức
- Những hiểu biết bước đầu về nhà thơ Huy Cận và hoàn cảnh ra đời thơ
đời bài thơ
- Những xúc cảm của nhà thơ trước biển cả rộng lớn và cuộc sống của ngư dân trên biển
- Nghệ thuật ẩn dụ, phóng đại, cách tạo dựng những hình ảnh tráng lệ lãng mạn
2- Về năng lực.
- Đọc – hiểu một bài thơ hiện đại
- Phát hiện, phân tích được một số chi tiết nghệ thuật tiêu biểu trong bài thơ
- Cảm nhận được cảm hứng về thiên nhiên và cuộc sống lao động của tác giả được đề cập đến trong bài thơ
3- Về phẩm chất.
- Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, giữ gìn bảo vệ môi trường biển đảo thức dậy khát vọng cống hiến cho đất nước trong công cuộc đổi mới
- Trách nhiệm bảo vệ môi trường biển để môi trường biển trong lành, giàu có
* Tích hợp với môi trường: Liên hệ môi trường biển cần được bảo vệ.
B- Thiết bị và học liệu:
- Thầy : Máy tính, phần mềm Team 365, giáo án, sgk, sgv
- Trò : Phần mềm Team 365, vở ghi, vở bài tập, sgk, chuẩn bị bài trước
C- Tổ chức các hoạt động dạy học.
Hoạt động 1: Mở đầu.
a- Mục tiêu: Tạo tâm thế hứng thú cho HS.
b- Nội dung: HS thực hiện yêu cầu của GV.
c- Sản phẩm: HS suy nghĩ trả lời.
d- Tổ chức thực hiện:
* Ổn định tổ chức
Trang 6B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
* Kiểm tra bài cũ
? Đọc thuộc lòng " Bài thơ về tiểu đội xe không kính" Nêu hiểu biết của em về tác giả bài thơ?
? Cảm nhận của em về hình ảnh những chiếc xe không kính và vẻ đẹp tinh thần của những chiến sĩ lái xe?
* Khởi động vào bài mới:
- Cho HS nghe bài hát Tình ta biển bạc đồng xanh
? Em có cảm nhận gì khi nghe xong bài hát?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
- Gv dẫn HS vào bài mới
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.
a- Mục tiêu: Nắm được những hiểu biết về tác giả Huy Cận; hoàn cảnh ra đời và mạch cảm xúc của bài thơ ; Phân tích được cảnh thiên nhiên và hình ảnh con người lao động thông qua những từ ngữ giàu sức gợi sức tả, thông qua những biện pháp tu từ độc đáo.
b- Nội dung: Bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá”.
c- Sản phẩm: câu trả lời cá nhân, phiếu học tập cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
? Dựa vào hợp đồng học tập đã giao,
hãy trình bày những hiểu biết đã thu
thập được về tác giả Huy Cận?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
1/ Bài thơ được sáng tác trong hoàn
cảnh nào?
I- Đọc và tìm hiểu chung:
1- Tác giả
- Huy Cận( 1919- 2005), tên đầy đủ là Cù Huy
Cận, quê làng Ân Phú, huyện Vụ Quang, tỉnh
Hà Tĩnh
- Là nhà thơ nổi tiếng trong PT Thơ Mới
- Phong cách: Thơ ông thường viết về thiên nhiên vũ trụ Trước CM, thơ HC thường nhuốm nỗi buồn sầu Từ sau CM, thơ HC đã tràn đầy niềm vui, niềm tin yêu vào cuộc sống mới
2- Tác phẩm.
a- Đọc và tìm hiểu chú thích
b- Tìm hiểu chung
* Hoàn cảnh sáng tác: Viết năm 1958, khi miền Bắc nước ta đang tiến lên xây dựng CNXH với không khí hào hứng phấn chấn Bài thơ ra đời trong chuyến đi thực tế tại vùng mỏ
Trang 72/ Xác định bố cục bài thơ?
Từ bố cục bài thơ, hãy cho biết
mạch cảm xúc của bài thơ diễn biến
ntn?
3/ Bài thơ sử dụng phương thức biểu
đạt nào?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Đọc hai khổ thơ đầu:
1/ Đoàn thuyền ra khơi đánh cá
trong khung cảnh thiên nhiên ntn?
2/ Thiên nhiên vùng biển được tả
bằng bút pháp nghệ thuật gì? Bút
pháp nghệ thuật ấy gợi trong em liên
tưởng gì?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
- Đọc hai khổ thơ đầu:
1/ Giữa khung cảnh thiên nhiên đã
nói ở trên, đoàn thuyền đánh cá hiện
lên ntn?
Cụm từ " lại ra khơi "diễn tả điều
gì?
Sự tương phản này nói gì về công
việc đánh cá?
2/ Tâm thế của ngư dân ra khơi được
diễn tả bằng câu thơ nào?
Tác giả sử dụng nghệ thuật gì qua
hình ảnh “ Câu hát căng buồm”?
Chữ "căng", chữ "cùng" nối ba sự
vật: câu hát, buồm, gió khơi đã giúp
em cảm nhận được điều gì về khí thế
Quảng Ninh, in trong tập " Trời mỗi ngày lại sáng"
* Bố cục: 3 phần : P1- Hai khổ thơ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá trong hoàng hôn
P2- Bốn khổ thơ tiếp: Cảnh đánh cá đêm trên biển
P3 - Còn lại: cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về
* Mạch cảm xúc của bài thơ: Theo hành trình
ra khơi, đánh cá, trở về của đoàn thuyền
* Phương thức biểu đạt:
Miêu tả kết hợp với Biểu cảm
II- Phân tích.
1- Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.
* Khung cảnh thiên nhiên :
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa.
-> Nghệ thuật so sánh ( " Mặt trời"- " Hòn
lửa"), nhân hoá( " sóng cài then, đêm sập cửa"
Khung cảnh hoàng hôn trên biển hiện lên thật tráng lệ Biển trời, vũ trụ như một ngôi nhà lớn, sóng là then, màn đêm là cánh cửa Cửa đã đóng, then đã cài là dấu hiệu của một ngày chấm dứt, vũ trụ đã bắt đầu vào đêm
* Hình ảnh đoàn thuyền:
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
- Cụm từ " lại ra khơi" diễn tả hoạt động của đoàn thuyền trong thế tương phản với sự nghỉ ngơi của vũ trụ
-> Đánh cá là công việc hết sức vất vả, không giống những công việc lao động khác( được làm trong đêm)
* Tâm thế ngư dân:
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
- Hình ảnh ẩn dụ “ Câu hát căng buồm”
- Chữ "căng", chữ "cùng" nối ba sự vật: câu hát, buồm, gió khơi
-> Khí thế hào hứng, phấn chấn, khẩn trương, niềm lạc quan tin tưởng vào chuyến đi biển của người lao động
- Câu hát ra khơi:
Trang 8của người ngư dân?
3/ Tâm thế ngư dân còn được diễn tả
ntn trong khổ thơ tiếp theo?
Tiếng hát ra khơi ấy có ý nghĩa gì?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Từ việc phân tích, em hãy tổng hợp
hai khổ đầu bài thơ tác giả dùng
những đặc sắc gì về nghệ thuật? Tác
dụng?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
Hát rằng cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng Đến dệt lưới ta đoàn cá ơi
-> Tiếng hát diễn tả niềm yêu đời, yêu lao động, yêu cuộc sống tự do Đó là tiếng hát cầu mong sự may mắn trong chuyến đi biển
TL: Với cách sử dụng hình ảnh so sánh, nhân hoá; hình ảnh thơ kì vĩ tráng lệ, tác giả dựng lên hai hình ảnh đối lập tương phản giữa thiên nhiên và công việc lao động của ngư dân Qua
đó ta cũng cảm nhận được TY cuộc sống của tác giả đang hoà vào khí thế phơi phới của những con người làm chủ biển trời, xây dựng quê hương, đất nước
Hoạt động 3: Luyện tập:
a- Mục tiêu: luyện tập, củng cố kiến thức tiết 1 của bài thơ.
b- Nội dung: Cảnh đoàn thuyền ra khơi.
c- Sản phẩm: câu trả lời cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
1/ Đọc diễn cảm hai khổ đầu bài thơ
2/ Hai khổ đầu bài thơ tác giả dùng những đặc sắc gì về nghệ thuật? Tác dụng?
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
Hoạt động 4: Vận dụng.
a- Mục tiêu: biết vận dụng kiến thức về bài thơ để viết đoạn văn cảm thụ theo hình thức diễn dịch về vẻ đẹp hai câu thơ đầu của đoạn đầu.
b- Nội dung: Cảnh đoàn thuyền ra khơi.
c- Sản phẩm: câu trả lời cá nhân.
d- Tổ chức thực hiện.
B1: Chuyển giao nhiệm vụ:
Viết đoạn văn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh thơ:
Trang 9Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then đêm sập cửa.
B2: Thực hiện nhiệm vụ:
+ HĐ cá nhân 3’;
B3: Báo cáo, thảo luận:
+ HS báo cáo
+ HS khác nhận xét bổ sung
B4: Kết luận, nhận định:
* Hướng dẫn về nhà:
- Tìm đọc: Khúc tráng ca lao động trên biển ( Sách Ôn tập văn học 9, Nguyễn Văn
Long).
Về bài thơ Đoàn thuyền đánh cá ( Bình giảng văn học 9, Trần Đình Sử)
- Học thuộc lòng bài thơ
- Nắm chắc nội dung phân tích hai khổ thơ đầu
- Chuẩn bị phần tiếp theo