Bai 10 sử 7 dự án

Kiến thức: - Giới thiệu được những nét chính về tổ chức chính quyền thời Đinh – Tiền Lê - Mô tả được cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn năm 981 - Nhận biết được đời sống xã hội, văn

Trang 1

Tuần: NS:

Tiết: ND:

Bài 10

ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH VÀ TIỀN LÊ (968 - 1009) (2 tiết)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Giới thiệu được những nét chính về tổ chức chính quyền thời Đinh – Tiền Lê

- Mô tả được cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn năm 981

- Nhận biết được đời sống xã hội, văn hóa thời Đinh – Tiền Lê

2 Năng lực:

a Năng lực chung:

- Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực thực hiện nhiệm vụ được giao và hỗ trợ bạn trong hoạt động nhóm

- Giao tiếp và hợp tác: Trình bày được ý kiến, sản phẩm của nhóm, đánh giá các sản phẩm của các bạn trong nhóm hoặc của nhóm khác; có thái độ hợp tác, chia sẽ, giúp đỡ lẫn nhau trong hoạt động nhóm

- Giải quyết vấn đề sáng tạo: phân tích, tóm tắt những thông tin từ nhiều nguồn khác nhau

để hoàn thành nhiệm vụ

b Năng lực đặc thù:

- Biết sưu tầm, khai thác tư liệu, kênh hình trong học tập lịch sử, rèn luyện năng lực tìm hiểu lịch sử

- Biết trình bày, suy luận, phản biện, tranh luận về một vấn đề lịch sử, rèn luyện năng lực, nhận thức và tư duy lịch sử

3 Phẩm chất:

- Giáo dục ý thức độc lập dân tộc, thống nhất đất nước

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, bảng hoạt động nhóm, sưu tầm và

chọn lọc tư liệu dạy học

:

https://khatvongnonsong.blogspot.com/2020/10/hao-khi-ngan-nam-tap-101-den-200.html

2 Học sinh:

- Sưu tầm tài liệu; tìm hiểu trước kiến thức liên quan đến bài học

- SGK, vở ghi…

III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT

- Phương pháp: nêu vấn đề, phát vấn, nhận xét, phân tích, thảo luận nhóm …

- Kĩ thuật: trò chơi, đóng vai, khăn trải bàn…

IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Hoạt động khởi động/ mở đầu:

Trang 2

a Mục tiêu: Tạo sự tò mò, ham học hỏi và lòng khao khát muốn tìm hiểu những điều ở

hoạt động hình thành kiến thức mới của bài học; tạo không khí hứng khởi để HS bắt đầu một tiết học mới Từ đó, giáo viên dẫn vào bài mới

b Nội dung: HS quan sát tranh, trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên

c Kĩ thuật/ phương pháp: vấn đáp, giải quyết vấn đề

d Tổ chức hoạt động:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV phổ biến trò chơi “Tìm từ khóa”

- HS đọc các thông tin câu hỏi và suy luận đáp án

Câu 1: Ai là người đã có công dẹp loạn 12 sứ quân?

Câu 2: Địa danh này vừa là quê hương của Đinh Bộ Lĩnh, vừa là kinh đô nước ta thời

Đinh - Tiền Lê

Câu 3: Đinh Bộ Lĩnh có công "chấm dứt tình trạng cát cứ, đất nước và lập ra nhà

Đinh

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành nội dung theo yêu cầu của GV.

Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả: HS trình bày cá nhân theo hiểu biết của từng

học sinh

Dự kiến sản phẩm:

1 Đinh Bộ Lĩnh

2 Hoa Lư

3 Thống nhất

Giáo viên dẫn vào bài mới:

Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã chấm dứt hoàn toàn ách đô hộ của phong kiến phương Bắc hơn 1000 năm, mở ra kỉ nguyên mới trong lịch sử dân tộc, vậy hai triều Đinh – Tiền Lê đã củng cố và bảo vệ nền độc lập đó như thế nào? Cô mời các con cùng vào tiết học hôm nay

2 Hình thành kiến thức mới:

Hoạt động 1: Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền

Lê (a Chính quyền thời Đinh)

a Mục tiêu:

- HS nêu được Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê

Trang 3

- HS hiểu được công lao to lớn của Đinh Bộ Lĩnh và Lê Hoàn trong củng cố và bảo vệ độc lập dân tộc

b Nội dung: HS quan sát tranh, kết hợp với tư liệu SGK, hoàn thành sơ đồ

c Phương pháp/ kĩ thuật: cá nhân, thảo luận nhóm, thuyết trình

Nhiệm vụ 1:

- GV yêu cầu HS hoạt động cá nhân và trả lời

câu hỏi:

1 Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh

đã làm gì?

2 Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng

niên hiệu của hoàng đế Trung Quốc nói lên

điều gì?

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn thành

nội dung vào PHT số 1

Bước 3: HS trình bày và báo cáo kết quả

1 Sau khi thống nhất đất nước, Đinh Bộ Lĩnh

lên ngôi Hoàng đế (Đinh Tiên Hoàng), đặt tên

nước là Đại Cồ Việt, đặt niên hiệu là Thái

Bình, đặt kinh đô ở Hoa Lư

2 Điều đó khẳng định người Việt có giang sơn

riêng, bờ cõi riêng, nước Đại Cồ Việt ngang

hàng với Trung Quốc chứ không phải là nước

phụ thuộc Hoàng đế Đại Cồ Việt ngang hàng

với hoàng đế Trung Quốc Đinh Bộ Lĩnh là

người Việt đầu tiên xưng đế

Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết

quả; GV nhận xét, đánh giá

GV nhấn mạnh:

Đinh Bộ Lĩnh là người Việt đầu tiên xưng đế

(Hoàng đế là tước hiệu của nước lớn mạnh, có

nhiều nước thần phục, vương là tước hiệu của

vua nước nhỏ, đặt niên hiệu riêng, kinh đô

riêng, khẳng định nền độc lập, tự chủ của dân

tộc

Nhiệm vụ 2:

- GV yêu cầu HS quan sát SGK và hoạt động

1

Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo

vệ đất nước thời Đinh - Tiền Lê

a Chính quyền thời Đinh

*Sự thành lập:

- Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh lên Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư

- Năm 970, đặt niên hiệu là Thái Bình

*Bộ máy chính quyền

=> Tổ chức chính quyền thời Đinh được xây dựng từ trung ương đến địa phương khá quy củ với nhiều cấp hành chính Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm một bước trong việc xây dựng chính quyền độc lập, tự chủ, khẳng định chủ quyền quốc gia dân tộc so với thời Ngô Quyền

* Nội trị: Dựng cung điện, đúc tiền, xử phạt nghiêm kẻ phạm tội

* Ngoại giao: sai sứ sang giao hảo với nhà

Trang 4

nhóm, thời gian 3 phút và trả lời câu hỏi

Hãy vẽ sơ đồ tổ chức chính quyền thời Đinh

và rút ra nhận xét?

Bước 2: HS thực hiện và hoàn thành nhiệm vụ

Nhận xét: Tổ chức chính quyền thời Đinh

được xây dựng từ trung ương đến địa phương

khá quy củ với nhiều cấp hành chính; Hoàng

đế là người có quyền lực cao nhất Đinh Bộ

Lĩnh đã tiến thêm một bước trong việc xây

dựng chính quyền độc lập, tự chủ, khẳng định

chủ quyền quốc gia dân tộc so với thời Ngô

Quyền

Bước 4: HS nhóm các khác nhận xét, đánh giá

kết quả; GV nhận xét, đánh giá (HS khác

nhận xét theo kĩ thuật 321: cho 3 lời khen, 2

hạn chế, 1 lời góp ý hoặc 1 câu hỏi)

GV nhấn mạnh những việc làm của Đinh Bộ

Lĩnh và vai trò to lớn của ông đối với lịch sử

nước nhà

Tống

- Ý nghĩa: Ổn định đời sống xã hội, là cơ sở để xây dựng và phát triển đất nước

Lê (b Cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)

a Mục tiêu:

- HS nêu được nguyên nhân, diễn biến, kết quả cuộc kháng chiến chống Tống năm 981

- Hiểu được công lao to lớn của Lê Hoàn trong bảo vệ độc lập dân tộc

b Nội dung: Dựa vào gợi ý nội dung kênh hình, tư liệu HS có thể tường thuật lại trên

lược đồ

c Phương pháp/ kĩ thuật: Hoạt động thuyết trình, vấn đáp…

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập 1 Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo

Trang 5

GV yêu cầu HS quan sát tư liệu SGK hoạt

động cá nhân

1 Nêu những hiểu biết của em về Lê Hoàn?

2 Em hãy trình bày những nét chính về cuộc

kháng chiến chống Tống năm 981 trên lược

đồ?

nội dung theo yêu cầu của GV

1 Lê Hoàn (941 – 18 tháng 4 năm 1005) là

vị Hoàng đế sáng lập nhà Tiền Lê nước Đại Cồ

Việt, trị vì nước Đại Cồ Việt trong 24 năm

Ông là 1 trong 14 vị anh hùng tiêu biểu của

dân tộc Việt Nam

2 Học sinh trình bày trên lược đồ, nêu được

kết quả, ý nghĩa cuộc kháng chiến

- GV nhấn mạnh và giải thích thêm: sự kiện

thái hậu họ Dương ủng hộ các đại thần trong

triều đình suy tôn Lê Hoàn lên làm vua

b Cuộc kháng chiến chống Tống (năm 981)

*Hoàn cảnh:Nhà Đinh rối loạn Nhà Tống

đem quân xâm lược

*Diễn biến

- Đầu năm 981, quân Tống theo hai đường thủy, bộ tiến đánh nước ta

- Lê Hoàn trực tiếp tổ chức và lãnh đạo cuộc kháng chiến

- Nhiều trận chiến diễn ra quyết liệt, quân Tống

bị tổn thất nặng nề

* Kết quả: Cuộc kháng chiến thắng lợi

*Ý nghĩa:

- Chiến thắng biểu thị ý chí quyết tâm chống ngoại xâm của quân dân ta

- Chứng tỏ bước phát triển mới của đất nước và khả năng bảo vệ độc lập dân tộc của Đại Cồ Việt

Lê (c Chính quyền thời Tiền Lê)

a Mục tiêu:

- HS nêu được tổ chức chính quyền thời Tiền Lê

- HS trình bày được đặc điểm quân đội, luật pháp, chính sách đối nội của nhà Tiền Lê

b Nội dung: Dựa vào gợi ý nội dung kênh hình, tư liệu HS có thể vẽ được sơ đồ tổ chức

bộ máy nhà nước thời Tiền Lê

c Phương pháp/ kĩ thuật: Hoạt động thuyết trình, vấn đáp…

động cá nhân

1 Nêu những nét chính về tổ chức chính quyền

1

Công cuộc xây dựng chính quyền và bảo

c Chính quyền thời Tiền Lê

Trang 6

thời Tiền Lê?

2 Quân đội thời Tiền Lê được tổ chức như thế

nào?

1

2 *Quân đội: 2 bộ phận

- Cấm quân

- Quân địa phương

- GV nhấn mạnh và giải thích thêm: Tổ

chức chính quyền thời Tiền Lê là sự hoàn

thiện thêm về tổ chức bộ máy cai trị ở trung

ương Đồng thời nhà Tiền Lê còn chú trọng

xây dựng quân đội và bang giao với nhà Tống

*Bộ máy nhà nước

*Quân đội: 2 bộ phận

- Cấm quân

- Quân địa phương

*Luật pháp: 1002 định ra luật lệ

*Đối ngoại: tăng cường quan hệ với nhà Tống

Hoạt động 4: Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê (a Tình hình xã hội)

a Mục tiêu:

- HS nêu được tình hình xã hội thời Đinh - Tiền Lê

b Nội dung: Dựa vào gợi ý nội dung kênh hình, tư liệu HS có thể vẽ được sơ đồ xã hội

thời Đinh - Tiền Lê

c Phương pháp/ kĩ thuật: Hoạt động theo cặp, thuyết trình

động theo cặp đôi

Yêu cầu: Hoàn thành phiếu học tập về tình

hình xã hội thời Đinh - Tiền Lê?

Thời gian: 3 phút

2 Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh -Tiền Lê

a Tình hình xã hội

Trang 7

- GV nhấn mạnh và giải thích thêm: về đặc

điểm của các tầng lớp trong xã hội

- Xã hội phân chia thành hai bộ phận:

+ Thống trị: vua, quan + Bị trị: người dân lao động như nông dân, thợ thủ công, thương nhân, nô tì có địa vị thấp kém nhất

Hoạt động 5: Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền Lê (b Đời sống văn hóa)

a Mục tiêu:

- HS nêu được tình hình văn hóa thời Đinh - Tiền Lê

b Nội dung: Dựa vào gợi ý nội dung kênh hình, tư liệu HS có thể hoàn thành phiếu học

tập về văn hóa nước ta thời Đinh – Tiền Lê

c Phương pháp/ kĩ thuật: Hoạt động theo cặp, thuyết trình

động theo nhóm

Thảo luận nhóm: chia lớp thành 4 nhóm

Câu hỏi: Đời sống văn hóa thời Đinh

-Tiền Lê có điểm gì nổi bật?

Thời gian: 3 phút

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ, hoàn

thành nội dung theo yêu cầu của GV

Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá

kết quả; GV nhận xét, đánh giá

- GV nhấn mạnh và giải thích thêm:

Kênh hình trong sách giáo khoa H2 Cột

kinh Phật thời Đinh nằm trong khuôn viên

2 Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh - Tiền

Lê

b Đời sống văn hóa

Văn hóa Nội dung

Giáo dục chưa phát triển Tôn

giáo Nho giáo chưa phát triển, Phật giáo được truyền bá rộng rãi Sinh

hoạt văn hóa dân gian

tiếp tục được giữ gìn như ca hát, nhảy múa

Trang 8

di tích cấp quốc gia chùa Nhất Trụ (Hoa

Lư, Ninh Bình)

GV kể thêm các câu chuyện về sinh hoạt

văn hóa của nhân dân thời Đinh – Tiền Lê

giúp học sinh dễ dàng liên tưởng đến đời

sống con người Việt Nam thời kì này

MỞ RỘNG KIẾN THỨC

Vua Lê với việc khuyến nông:

Hôm ấy một buổi sáng đẹp trời, nghe tin nhà vua về làm lễ “tịch điền”, dân làng Thọ Xuân ( Thanh Hóa) nô nức tham gia Sau khi nhận nén hương khấn trời cầu cho mưa thuận gió hòa, nhà vua bỏ hia, xắn quần, chuẩn bị bước xuống ruộng, bỗng có một cụ già

- Bệ hạ là đấng chí tôn cày bừa là việc của nhân dân, can chi bệ hạ phải mệt mình vàng

- Nhà vua mỉm cười, vui vẻ nói: Nghề nông là cái gốc của nước nhà Xôi rượu, cơm gạo nuôi quân đều từ lúa gạo mà ra Vậy nên ai ai cũng phải chăm lo cày cấy Đoạn nhà vua bước xuống ruộng Do ruộng có chỗ nông, sâu, nên có lúc vua chao người, trâu vẩy bùn lên quần áo, mọi người cười ồ lên Nhưng dần dần đường cày đã “dẻo”hơn, mọi người đều trầm trồ, thán phục

( trích Gương sáng người xưa)

GV liên hệ đến lễ tịch điền ngày nay

GV giới thiệu tiền đồng nước ta thời Đinh – Tiền Lê

Trang 9

3 Hoạt động luyện tập và củng cố:

a Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa và hoàn thiện về nội dung kiến thức đã được

tìm hiểu ở hoạt động hình thành kiến thức mới

b Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS trả lời và hoàn thành nhiệm vụ

c Phương pháp/ kĩ thuật: hoạt động cá nhân

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV hướng dẫn HS đọc và trả lời câu hỏi, củng cố kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm

Câu 1: Đinh Tiên Hoàng lên ngôi vua đặt tên nước là gì? Đóng đô ở đâu?

A Đại Việt Ở Hoa Lư B Đại Cồ Việt Ở Hoa Lư

C Đại Cồ Việt.Ở Cổ Loa D Đại Việt.Ở Đại La

Câu 2 : Khi Lê Hoàn lên ngôi vua, nước ta phải đối phó với bọn xâm lược nào?

A Nhà Minh ở Trung Quốc B Nhà Hán ở Trung Quốc

C Nhà Đường ở Trung Quốc D Nhà Tống ở Trung Quốc

Câu 3 : Lê Hoàn chỉ huy cuộc kháng chiến chống Tống giành thắng lợi ở đâu?

A Ở sông Như Nguyệt B Ở Chi Lăng-Xương Giang

C Ở Rạch Gầm-Xoài mút D Ở sông Bạch Đằng

Bước 2: HS hoạt động nhóm và hoàn thành nhiệm vụ

Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả

Câu 1: B

Câu 2: D

Câu 3: D

Bước 4: HS các khác nhận xét, đánh giá kết quả; bổ sung; GV nhận xét, đánh giá và khen

ngợi HS

4 Hoạt động vận dụng:

a Mục tiêu: Nhằm giúp HS vận dụng kiến thức mới đã lĩnh hội để giải quyết những vấn

đề mới trong học tập, cuộc sống

b Nội dung: GV đặt câu hỏi, HS hoàn thành nhiệm vụ

c Phương pháp/ kĩ thuật: Cá nhân

Bước 1: chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi

Trang 10

Bước 2: HS hoàn thành nhiệm vụ

Bước 3: HS trình bày sản phẩm, kết quả

1 Em hãy so sánh tổ chức chính quyền thời Định và Tiền Lê với thời Ngô?

Như vậy: Tổ chức chính quyền thời Đinh - Tiền Lê là sự hoàn thiện thêm về tổ chức bộ máy cai trị ở trung ương và ở địa phương

2 Em có nhận xét gì về vai trò của Lê Hoàn trong cuộc kháng chiến chống Tống năm 981?

1 Lê Hoàn đã phán đoán chính xác hướng tiến công của các đạo quân Tống

2 Khẩn trương chuẩn bị lực lượng, xây dựng phòng tuyến chủ động phòng ngự và phản công tiêu diệt quân giặc khi thời cơ xuất hiện

3 Năm 981, Lê Hoàn cùng các tướng lĩnh và quân đội đã tổ chức những trận địa phòng thủ vững chắc, lãnh đạo kháng chiến khiến quân Tống đại bại

3 Giả sử em là Đinh Tiên Hoàng, em có chọn đặt kinh đô ở Hoa Lư không? Vì sao?

Tiêu đề	Đại Cồ Việt Thời Đinh Và Tiền Lê
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở Ngô Sĩ Liên
Chuyên ngành	Lịch sử
Thể loại	Bài 10 sử 7 dự án

Định dạng
Số trang	11
Dung lượng	1,42 MB