Báo cáo công nghệ chế tạo máy 1 chương 7 tiện

Phân loại máy tiện-Về mặt công dụng, máy tiện có thể được chia thành: máy tiện vạn năng và, máy tiện chuyên môn hóa.. -Máy tiện vạn năng có rất nhiều cỡ: Cỡ để bàn, cở nhỏ, cỡ trung và c

KHOA CÔNG NGHỆ

BỘ MÔN KỸ THUẬT CƠ KHÍ

Nhóm thực hiện :02

1 Tiết Vũ Sĩ Thanh B1900135

2 Lê Văn Thiệu B1903932

3 Bùi Hữu Nguyên B1903875

4 Cao Thanh Sơn B1903716

Giảng viên hướng dẫn:

Ts.Nguyễn Văn Tài

BÁO CÁO Công nghệ chế tạo máy 1

Chương 7: Tiện

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

II GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ TIỆN VÀ TIỆN REN

III KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN, TIỆN REN

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

1 Đặc điểm

Tiện là phương pháp gia công cắt gọt:

+ Chuyển động chính thông thường do phôi quay tròn tạo thành

2 Phân loại máy tiện

-Về mặt công dụng, máy tiện có thể được chia thành: máy tiện vạn năng và, máy tiện chuyên môn hóa

-Về mặt kết cấu kết hợp với công dụng, máy tiện có thể được chia thành các loại sau:

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

a) Máy tiện vạn năng

-Gồm có máy tiện trơn và máy tiện ren vít

-Máy tiện vạn năng có rất nhiều cỡ: Cỡ để bàn, cở nhỏ, cỡ trung và cở nặng

-Để chạy dao, loại này thường dùng trục trơn khi tiện trơn và dùng trục vít me khi cắt ren

-Máy tiện thông dụng nhất là máy tiện ren vít kiểu nằm ngang ( trục chính nằm ngang )

Loại bày chiếm số lượng 70 ÷ 80% tổng số các loại máy tiện

b) Máy tiện chép hình

-Được trang bị các cơ cấu chép hình để gia công những chi tiết có hình dạng đặc biệt Máy này thường chỉ dùng 1 trục chơn

c ) Máy tiện chuyên dùng

-Là loại được dùng để gia công vài loại chi tiết nhất định như máy tiện ren chính xác,

máy tiện hớt lưng, máy tiện trục khuỷu, máy tiện bánh xe tàu hỏa…

d) Máy tiện cụt

Để gia công các loại chi tiết có khối lượng lớn và đường kính rất lớn (so với chiều dài)

phải gia công trên máy tiện cụt, vì máy tiện nằm ngang bị hạn chế thân máy

Thân máy tiện cụt được phân thành 02 phần:

+ Phần đi với ụ đứng

+ Sóng trượt đi với ụ máy riêng

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

e) Máy tiện nhiều dao

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

Là loại máy tiện có nhiều dao chuyển động độc lập, cùng lúc có thể gia công chi tiết nhiều dao.

f) Máy tiện revonve

-Để giảm thời gian phụ cho việc gá lắp, thay dao khi gia công một chi tiết cần sử dụng nhiều loại dao khác nhau (dao tiện ngoài, mũi khoan, dao tiện trong, tiện ren, cắt rãnh…) người ta dùng máy tiện revonve.

-Toàn bộ dao cắt càn thiết được lắp trên 1 bàn dao đặc biệt gọi là đầu revonve có trục quay

thẳng đứng hoặc nằm ngang.

g) Máy tiện tự động và bán tự động

-Dùng để sản xuất hàng hóa lớn hoặc hàng khối Hiện nay đã có các máy CNC tự động hóa để tiện

hoàn chỉnh chi tiết.

Máy tiện nhiều dao Máy tiện cụt

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

Máy tiện chép hình Máy tiện vạn năng

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

3) Cấu tạo

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

Trên hình là hình dáng ngoài của một loại máy tiện ren vạn năng Máy tiện ren vít vạn năng có các phần cơ bản sau:

1 Ụ trước 6 Sống trượt

2 Tay gạt 7 Bộ gá kẹp dao

3 Hộp xe dao 8 Công tắc diện

4 Ụ sau 9 Hộp động cơ

5 Hộp bàn xe dao 10 Thân máy

a) Cấu tạo máy tiện

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

 Cấu tạo:

– Ụ trước (1) là một hộp kín có chứa bộ phận quan trọng là trục chính mang mâm cặp và hộp tốc

độ Phía dưới hộp trục chính là hộp chạy dao (3) và hôp động cơ (9).

– Ụ sau (4) là bộ phận động, nghĩa là nó có thể di chuyển trên băng máy ra xa hay vào gần mâm

cặp Trục tâm của ụ sau và trục tâm của trục chính nằm trên một đường thẳng song song với băng máy.

– Hộp bàn xe dao (5) là bộ phận thực hiện dịch chuyển dao theo hướng dọc hoặc ngang để tạo ra lượng chạy dao (bước tiến), phía trên bàn xe dao có bộ gá kẹp dao-bàn dao trên (7) Bàn (7) có thể

xoay 360 độ và chuyên động tịnh tiến bàng tay.

– Để gia công được thuận tiện, trên máy tiện thường kèm theo các phụ tùng.

I.ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

- Mâm cặp bốn chấu độc lập (hình 2):Mỗi chấu có một vít điều chỉnh riêng, nghĩa là chuyển

động ra, vào của bốn chấu độc lập nhau Do đó nó dùng thích hợp với các phôi không tròn

xoay hoặc để gia công bề mặt lệch tâm

- Mâm cặp hoa mai (hình 3):Trên mâm cặp có rất nhiều rãnh để kẹp phôi Loại này để kẹp

những chi tiết lớn (ví dụ máy tiện cụt)

I ĐẶC ĐIỂM, PHÂN LOẠI VÀ CẤU TẠO MÁY TIỆN

- Mâm cặp ba chấu tự định tâm (hình 1):Khi vặn, ba chấu cùng vào dể kẹp chặt hoặc

cùng ra để lấy sản phẩm Loại này thích hợp khi cặp các chi tiết tròn xoay

1.Giới thiệu khái quát về tiện , tiện ren

1.1.Khái niệm đặc điểm về tiện, tiện ren

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

a.Khái niệm về tiện:

-Tiện là phương pháp gia công cắt gọt Phôi được thực hiện nhờ chuyển động chính thông thường do phôi quay tròn và chuyển động dọc hoặc ngang của dao (thường dao sẽ chuyển động dọc) tạo thành chuyển động cắt

b.Đặc điểm:

-Tiện là loại máy cắt gọt được sử dụng rộng rãi và thông dụng nhất trong các phân xưởng hiện nay Nó chiếm khoảng từ 25-35% trong tổng số thiết bị gia công cắt gọt Phôi

2.Phân loại tiện

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

a.Tiện thô

Trước khi gia công cần bóc đi một lớp trên bề mặt Phôi một lớp Phoi có độ dày khoảng từ (4:6)mm để loại bỏ những khuyết tật trên bề mặt vật liệu như : rỗ, biến cứng và có sai lệch quá lớn

*Máy dùng để gia công thô cần có độ công suất lớn, độ cứng vững cao để đạt năng suất cao còn độ chính xác thì không bắt buộc cao Thường việc gia công, công phá có thể phân công trên 1 số máy cũ trong phân xưởng.

*Để tiện thô mặt ngoài thì thì ta có thể cắt theo từng lớp, từng đoạn hoặc cắt phối hợp

-Cắt theo từng lớp thì lực cắt nhỏ, biến dạng hệ thống nhỏ nên độ cứng vững cao, có thể

đạt độ chính xác cao nhưng năng suất thấp vì tổng đoạn đường di chuyển dao lớn.

-Khi cắt theo từng đoạn, trên mỗi đoạn không chỉ cắt 1 lần mà phải phân chia nhiều lần cắt, lượng dư lớn và không đều, lực cắt lớn, biến dạng hệ thống lớn nên độ cứng vững thấp, tuy nhiên phương pháp này cho năng suất cao.

Phương pháp cắt phối hợp để khắc phục nhược điểm của 2 phương pháp trên

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

a.Tiện thô

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

-Đồng thời bảo đảm độ nhám bề mặt không quá nhỏ gây ra hiện tượng trượt vượt và rung động ảnh hưởng đến chất lượng và nâng suất ( dựa vào kinh nghiệm cá nhân )

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

c.Tiện tinh mỏng

-Để gia công lần cuối, dùng phương pháp tiện tinh mỏng bằng dao hợp kim cứng hoặc dao kim cương có lưỡi cắt được mài cẩn thận để đạt độ thẳng và độ bóng lưỡi cắt dao.-Chế độ cắt khi tiện tinh mỏng có lượng chạy dao và chiều sâu cắt khá nhỏ còn vận tốc cắt thì khá lớn Khi gia công hợp kim nhôm, tốc độ cắt có thể đạt từ 1000:1500m/phút ; hợp kim đồng thì V=300:450m/phút ; kim loại khác thì V=200:250m/phút

-Máy và trang bị tiện tinh mỏng phải có độ chính xác và độ cứng vững cao.

-Đây là phương pháp gia công duy nhất với vật liệu là kim loại màu vì với vật liệu này không thể mài được do phoi mài dính kết vào bề mặt làm việc của đá mài, làm mất khả năng cắt gọt của chúng

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

c.Tiện tinh mỏng

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

3 Khái niệm về tiện ren

a.Ren là gì?

-Ren và mối ghép ren được dùng rộng rãi trong chế tạo máy Vì vậy cắt ren là một trong những nguyên công được được thực hiện nhiều trên máy tiện Ren dùng để kẹp chặt như vít và đai ốc hay để truyền chuyển động tịnh tiến như như kích, trục vít và đai ốc trong máy tiện hoặc các loại dụng cụ đo

b.Tiện ren

-Tiện ren là phương pháp gia công cắt gọt Phôi được thực hiện nhờ chuyển động

chính thông thường do phôi quay tròn và chuyển động dọc hoặc ngang của dao ( thường dao sẽ chuyển động dọc ) tạo thành chuyển động cắt Tương tự như tiện

nhưng thay lưỡi dao có biên độ khác.( giữ tốc độ cắt và số vòng quay của trục )

Ren ăn khớp trong Ren ăn khớp ngoài

II KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN , TIỆN REN

III KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN, TIỆN REN

- Tiện có thể gia công được nhiều loại bề mặt tròn xoay khác nhau như: + Tiện mặt ngoài(làm mới bề mặt kim loại),

+ Tiện lỗ (tạo lỗ),

+ Tiện mặt đầu (vác đầu),

+ Tiện cắt đứt (cắt đi Phôi dư),

+ Tiện ren ngoài (trục – vít),

+ Tiện ren trong (ren ốc),

+ Tiện côn ngoài ( bánh răng côn) ,

+ Tiện côn trong (bộ côn trong hộp số amada xe gắn máy),

+ Tiện định hình (tạo hình cho Phôi)

1 Khả năng tạo hình

III KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN, TIỆN REN

2 Khả năng đạt dộ chính xác khi gia công tiện

Độ chính xác của nguyên công tiện phụ thuộc chủ yếu vào các yếu tố sau đây:

- Độ chính xác của máy, bao gồm:

+ Độ đảo trục chính;

+ Độ song song của sóng trượt và đường tâm trục chính;

- Độ đồng tâm giữa tâm ụ động và tâm trục chính…

- Tình trạng dao cụ

- Trình độ tay nghề công nhân

- Khi gia công trên máy CNC thì chất lượng nguyên công ít phụ thuộc vào kỹ năng và kỹ xảo của người thợ

so với khi gia công trên máy vạn năng

- Tuỳ theo vị trí mặt gia công (mặt trong, mặt ngoài, mặt đầu), phương pháp gia công (tiện thô, tiện bán tinh hoặc tiện tinh) mà chất lượng của chi tiết gia công có thể khác nhau

III KHẢ NĂNG CÔNG NGHỆ CỦA TIỆN, TIỆN REN

Độ chính xác khi gia công trên máy tiện

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN

1 Năng suất khi gia công tiện

Năng suất và chi phí khi gia công trên máy tiện phụ thuộc vào các điều kiện gia công cụ thể như:

+ Độ cứng vững của hệ thống công nghệ.

+ Vật liệu phôi, hình dạng và kích thước phôi.

+ Vật liệu dao, kết cấu của bộ phận cắt của dao.

+ Chế độ cắt

+ Trơn nguội.

+ Tay nghề công nhân.

+ Yêu cầu kỹ thuật của nguyên công.

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN.

2 Lực cắt khi gia công tiện

Có 3 thành phần lực cắt chính khi tiện:

Lực chiều trục Px (Lực chạy dao)

– Lực này tác động ngược lại với hướng chạy dao.

– Lực này dùng để tính xem độ bền của chi tiết.

Lực hướng kính Py

– Làm cong chi tiết.

– Ảnh hưởng độ chính xác gia công.

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN.

3 Công suất khi gia công tiện

Công suất hữu ích cần thiết làm quay chi tiết khi cắt (còn gọi là công suất cắt) được tính theo công thức sau:

Công suất hữu ích cho chuyển động chạy dao:

Với: PZ , PX là lực cắt thành phần (KG)

n là số vòng quay (vòng/phút);

S là bước tiến vòng (mm/vòng);

V là vận tốc cắt (m/phút)

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN.

3 Công suất khi gia công tiện (tt)

Công suất cắt cần thiết:

NCT = NC + NS

Thông thường thì công suất tiêu hao cho chuyển động chạy dao NS nhỏ hơn nhiều so với công suất cắt

NC Do đó khi tính công suất của máy tiện thì ta chỉ chú ý đến công suất cắt

Khi đó công suất động cơ tính theo công thức:

Trong đó, η là hiệu suất của máy.

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN.

4 Thời gian gia công cơ bản

Thời gian nguyên công () đối với từng chiếc được xác định như sau:

là thời gian gia công cơ bản (thời gian máy);

= 0,1 là thời gian phụ (thời gian gá, tháo chi tiết, mở máy, chọn chế độ cắt, dịch chuyển

IV NĂNG SUẤT, LỰC CẮT, CÔNG SUẤT KHI GIA CÔNG TIỆN VÀ THỜI GIAN GIA CÔNG CƠ BẢN.

Thời gian gia công cơ bản trường hợp tiện trụ ngoài:

Với n là số vòng quay của phôi trong một phút (vòng/phút)

S là luợng chạy dao sau một vòng quay của phôi (mm/vòng)

t là chiều sâu cắt (mm)

h là lượng dư gia công (mm)

L là chiều dài di chuyển của dao (mm)

L = L1 + L2 + L3

L1 là lượng ăn tới của dao (mm)

L2 là lượng vượt quá của dao (mm).

L3 là chiều dài chi tiết gia công (mm)

V NHỮNG LƯU Ý ĐỂ ĐẢM BẢO AN TOÀN NGƯỜI VẬN HÀNH TRONG LÚC GIA CÔNG TIỆN, TIỆN REN.

1 Chuẩn bị trước khi vào ca làm

 Trước khi bắt đầu công việc:

-Người lao động đều phải mặc quần áo bảo hộ Yêu cầu là phải thật gọn gàng, cài khuy áo ở cổ tay hoặc phải xắn lên qua khuỷu tay Hơn nữa, phải cho áo vào trong quần, đi giày bata hoặc đi dép có quai hậu để đảm bảo sự an toàn tuyệt đối Nếu là nữ, phải buộc tóc gọn gàng và cho vào trong mũ, tránh trường hợp vướng mắc vào máy tiện ren khi vận hành

-Tiếp đến là kiểm tra cẩn thận lại máy: công tác đống mở, các bộ phận điều khiển và phanh hãm còn hoạt động tốt hay không Khi phát hiện ra bất kỳ vấn đề nào hay bị hư hỏng, phải thông báo ngay cho cấp trên để xử lý, sửa chữa hoặc thay thế kịp thời

Nơi làm việc của máy tiện ren cũng cần phải được dọn dẹp sạch sẽ

2 Trong quá trình làm việc với máy tiện ren

-Cần sắp xếp các dụng cụ một cách khoa học, không để những vật nặng đè lên thước kẹp, panme, đồng hồ so ( vì sẽ làm sai số ảnh hưởng đến đo đạc )

-Sử dụng kính bảo hiểm để che vùng cắt gọt, đảm bảo sự an toàn khi máy tiện ren hoạt động Khi lấy phoi ra bề mặt chi tiết thì không được dùng tay mà dùng cơ cấu bẻ phoi trên dao hoặc là sử dụng móc để lấy Không được không hãm mâm cặp hay các chi tiết gia công bằng tay vì rất nguy hiểm

V NHỮNG LƯU Ý ĐỂ ĐẢM BẢO AN TOÀN NGƯỜI VẬN HÀNH TRONG LÚC GIA CÔNG TIỆN, TIỆN REN.

 So với các phương pháp gia công khác, các chi tiết, sản phẩm được tạo ra từ tiện ren có

độ chính xác cao hơn rất nhiều Tuy nhiên, tùy từng trường hợp mà độ chính xác của sản phẩm khi hoàn thiện cũng có nhiều sự khác biệt Nó bị phụ thuộc vào các yếu tố như:

+Độ chính xác của máy: Điều này được xét dựa vào độ đảo của trục chính, độ song song của sống trượt và tâm đường trục chính

 Ngoài ra, nó cũng bị ảnh hưởng bởi độ đồng tâm của động, trục chính của máy tiện.

‘’ Cảm ơn thầy và các bạn đã theo dõi