: Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc. Liên hệ với vấn đề dân tộc hiện nay và chủ nghĩa dân tộc Vắcxin trong đại dịch Covid 19

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ Học phần Chủ nghĩa xã hội khoa học ( PLT09A) ĐỀ TÀI Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc Liên hệ với vấn đề dân tộc hi.

HỌC VIỆN NGÂN HÀNG KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

Học phần: Chủ nghĩa xã hội khoa học ( PLT09A)

ĐỀ TÀI: Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề

dân tộc Liên hệ với vấn đề dân tộc hiện nay và chủ nghĩa

dân tộc Vắcxin trong đại dịch Covid 19

Giảng viên hướng dẫn : Nguyễn Thế Hùng

Sinh viên thực hiện : Nguyễn Khánh Linh

Lớp : K24KTDTB

Mã sinh viên : 24A4070364

Hà nội, ngày 03 tháng 04 năm 2022

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG 2

1.1 Định nghĩa dân tộc 2

1.2 Hai xu hướng của phong trào dân tộc 3

1.3 Phân tích nội dung cương lĩnh dân tộc của Chủ nghĩa Mác-Lênin 3

PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN 6

2.1 Liên hệ thực tế 6

2.1.1 Vấn đề kỳ thị và phân biệt chủng tộc đối với người gốc Á 6

2.1.2 Chủ nghĩa dân tộc vắcxin 8

2.2 Liên hệ bản thân 10

KẾT LUẬN 10

TÀI LIỆU THAM KHẢO 11

LỜI MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài

Vấn đề dân tộc luôn là những vấn đề lớn, phức tạp và nhạy cảm Dù ở thời đại nào, đây vẫn là vấn nạn của xã hội, đòi hỏi phải được nghiên cứu, giải quyết một cách đúng đắn, phù hợp, trên cơ sở vận dụng sáng tạo những quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về vấn đề dân tộc vào điều kiện cụ thể của thời đại Nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề, em xin lựa chọn đề tài:

“Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc Liên hệ với vấn đề dân tộc hiện nay và chủ nghĩa dân tộc Vắcxin trong đại dịch Covid 19”

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu: Giúp nhận biết, hiểu rõ hơn các vấn đề dân tộc

đang diễn ra trên thế giới hiện nay cũng như đưa ra các giải pháp hiệu quả để giải quyết những vấn đề này

Nhiệm vụ nghiên cứu: Trước hết ta cần tìm hiểu quan điểm của chủ

nghĩa Mác- Lênin về vấn đề dân tộc

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Dân tộc và các vấn đề dân tộc trên thế giới Phạm vi nghiên cứu: Không gian: trên toàn thế giới

Thời gian: từ giai đoạn đầu dịch Covid-19 đến nay

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý luận: quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân

tộc

Phương pháp nghiên cứu: đề tài sử dụng phương pháp phân tích, tổng

hợp, khái quát hóa và hệ thống hóa

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Ý nghĩa lý luận: Giúp làm rõ nội dung cương lĩnh cũng như quan điểm

của chủ nghĩa Mác – Lênin về vấn đề dân tộc

Ý nghĩa thực tiễn: Giúp nâng cao nhận thức đúng đắn về vấn đề dân tộc

cũng như đề xuất một số giải pháp góp phần cải thiện vấn đề dân tộc hiện nay

PHẦN 1: LÝ LUẬN CHUNG 1.1 Định nghĩa dân tộc

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, dân tộc là quá trình phát triển lâu dài của xã hội loài người, trải qua các hình thức cộng đồng từ thấp đến cao, bao gồm: thị tộc, bộ lạc, bộ tộc, dân tộc Sự thay đổi của phương thức sản xuất chính là nguyên nhân quyết định sự biến đổi của cộng đồng dân tộc

Dân tộc (Nation) hay quốc gia – dân tộc, theo nghĩa rộng, là khái niệm dùng để chỉ một cộng đồng chính trị - xã hội gắn liền với lãnh thổ và nhà nước, với các đặc trưng:

1) Có chung phương thức sinh hoạt kinh tế

2) Có chung lãnh thổ ổn định không bị chia cắt

3) Có chung sự quản lý thống nhất của một nhà nước

4) Có chung một ngôn ngữ quốc gia

5) Có chung một nền văn hóa và tâm lý dân tộc

Dân tộc (Ethnie) hay tộc người, theo nghĩa hẹp, là khái niệm dùng để chỉ một cộng đồng tộc người được hình thành theo nghĩa thiểu số trong một quốc gia – dân tộc, với các đặc trưng:

1) Cộng đồng về ngôn ngữ

2) Cộng đồng về văn hóa

3) Cố ý thức tự giác tộc người

1.2 Hai xu hướng của phong trào dân tộc

Trong quá trình nghiên cứu vấn đề dân tộc, V.I Lênin đã phát hiện ra hai xu hướng khách quan trong sự phát triển quan hệ dân tộc

Xu hướng thứ nhất, cộng đồng dân cư muốn tách ra để hinh thành cộng động dân tộc độc lập Do sự thức tỉnh, sự trưởng thành về ý thức dân tộc, ý

thức về quyền sống của mình nên các cộng đồng dân cư đó muốn tách ra để thành lập các dân tộc độc lập Xu hướng này được thể hiện rõ trong phong trào đấu tranh giành độc lập dân tộc của các dân tộc thuộc địa và phụ thuộc muốn thoát khỏi sự áp bức, bóc lột của các nước thực dân, đế quốc

Xu hướng thứ hai, các dân tộc trong từng quốc gia, thậm chí các dân tộc từ nhiều quốc gia muốn liên hiệp lại với nhau Xu hướng này nổi lên trong

giai đoạn chủ nghĩa tư bản đã phát triển thành chủ nghĩa đế quốc đi bóc lột thuộc địa Nguyên nhân là do sự phát triển của lực lượng sản xuất, của khoa học và công nghệ, của giao lưu kinh tế và văn hóa trong xã hội tư bản chủ nghĩa đã làm xuất hiện nhu cầu khóa bỏ hàng rào ngăn cách giữa các dân tộc, thúc đẩy các dân tộc xích lại gần nhau

Hai xu hướng trên có sự thống nhất biện chứng với nhau trong tiến trình phát triển của mỗi quốc gia và của toàn nhân loại Trong mọi trường hợp, hai xu hướng đó luôn có sự tác động qua lại, hỗ trợ lẫn nhau, mọi sự vi phạm mối quan hệ biện chứng này đều dẫn tới những hậu quả khôn lường

1.3 Phân tích nội dung cương lĩnh dân tộc của Chủ nghĩa Mác-Lênin

Cương lĩnh dân tộc của V.I Lênin đã khái quát: “Các dân tộc hoàn toàn bình đẳng, các dân tộc được quyền tự quyết, liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc lại”

Một là, các dân tộc hoàn toàn bình đẳng.

Quyền bình đẳng dân tộc là quyền của mọi dân tộc không phân biệt đa

số hay thiểu số, trình độ phát triển cao hay thấp, không phân biệt chủng tộc, màu da… đều có nghĩa vụ và quyền lợi ngang nhau trong các sinh hoạt kinh

tế, chính trị, văn hóa - xã hội

Để thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc cần thủ tiêu tình trạng

áp bức giai cấp để trên cơ sở đó xóa bỏ tình trạng nô dịch của dân tộc này đối với dân tộc khác Theo Lênin, bình đẳng dân tộc về thực chất là xóa bỏ tình trạng người bóc lột người, nói cách khác, ý nghĩa thật sự của việc đòi quyền bình đẳng chính là đòi thủ tiêu giai cấp

Từng bước khắc phục sự phát triển chênh lệch giữa các dân tộc Tạo điều kiện cho các dân tộc còn ở trình độ lạc hậu, bằng sự nỗ lực của chính mình, cùng với sự giúp đỡ của các dân tộc anh em, phát triển nhanh trên con đường tiến bộ

Sự bình đẳng toàn diện giữa các dân tộc phải được thể hiện trên pháp lý

và quan trọng hơn là phải được thực hiện trong cuộc sống

Ý nghĩa: Đây là quyền thiêng liêng là mục tiêu phấn đấu của các dân tộc trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội Chống ách áp bức bóc lột, chủ nghĩa phân biệt chủng tộc, chủ nghĩa dân tộc lớn, dân tộc hẹp hòi Là cơ sở để thực hiện quyền dân tộc tự quyết và xây dựng mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc

Hai là, các dân tộc được quyền tự quyết.

Quyền tự quyết là quyền làm chủ của mỗi dân tộc đối với vận mệnh của dân tộc mình, quyền lựa chọn chế độ chính trị và con đường phát triển của dân tộc đó Quyền tự quyết bao gồm quyền tự do phân lập thành cộng đồng dân tộc độc lập vì lợi ích của dân tộc và quyền tự nguyện liên hiệp các dân tộc khác trên cơ sở bình đẳng

Đây cũng là quyền cơ bản, thiêng liêng của các dân tộc.

Thực hiện quyền tự quyết dân tộc cũng chính là thực hiện nội dung bình đẳng dân tộc trên lĩnh vực chính trị Khi xem xét và giải quyết vấn đề dân tộc tự quyết phải đứng trên lập trường của giai cấp công nhân, chỉ ủng hộ

sự phân tạo nào mang đến lợi ích cho giai cấp công nhân, nhân dân lao động

và của cả dân tộc, ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng trong phạm vi ấy Kiên quyết đấu tranh chống lại những âm mưu, thủ đoạn của thế lực thù địch lợi dụng chiêu bài quyền dân tộc tự quyết để can thiệp sâu vào công việc nội bộ của các nước

Ba là, liên hiệp công nhân tất cả các dân tộc.

Cần phải đoàn kết công nhân các dân tộc lại vì nội dung này phản ánh mối quan hệ giữa vấn đề dân tộc và vấn đề giai cấp, phản ánh sự thống nhất

về bản chất một phong trào đấu tranh giải phóng giai cấp và giải phóng dân tộc Đồng thời cũng xuất phát từ bản chất quốc tế của giai cấp vô sản trong quá trình đấu tranh thực hiện sứ mệnh lịch sử thế giới của mình Đây là sự liên minh quốc tế trong cuộc đấu tranh chống áp bức giai cấp và áp bức dân tộc, vì sự giải phóng dân tộc và giải phóng xã hội

Đây là nội dung cơ bản trong cương lĩnh vì nó là cơ sở, điều kiện để đảm bảo thực hiện quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc Quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc không phải tự nhiên mà có và đương nhiên được thực hiện, mà chúng là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài của nhân dân các dân tộc, chống lại thế lực xâm lược và áp bức dân tộc Đồng thời việc thực hiện quyền bình đẳng, quyền tự quyết dân tộc cũng tùy thuộc vào kết quả của cuộc đấu tranh khắc phục trở lại to lớn trong dân cư các cộng đồng dân tộc - thái độ kỳ thị, lòng thù hằn dân tộc… Vì thế liên hiệp công nhân các dân tộc không chỉ là lời kêu gọi mà còn là giải pháp hữu hiệu, đảm bảo cho thực hiện quyền bình đẳng dân tộc, quyền tự quyết dân tộc

Ý nghĩa: Đoàn kết liên hiệp công nhân các dân tộc là cơ sở vững chắc

để đoàn kết các tầng lớp nhân dân lao động rộng rãi thuộc các dân tộc trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc, vì độc lập dân tộc và tiến bộ xã hội

Có thể nói, cương lĩnh dân tộc của V.I Lênin là cơ sở lý luận để các

Đảng Cộng sản vận dụng thực hiện chính sách dân tộc trong quá trình đấu

tranh giành độc lập dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội

PHẦN 2: LIÊN HỆ THỰC TẾ VÀ LIÊN HỆ BẢN THÂN

2.1 Liên hệ thực tế

2.1.1 Vấn đề kỳ thị và phân biệt chủng tộc đối với người gốc Á

Kỳ thị và phân biệt chủng tộc là vấn nạn đã tồn tại từ rất lâu Nó bắt

nguồn từ niềm tin rằng một số nhóm người sở hữu những đặc điểm vượt trội hơn so với những nhóm người khác Nó cũng có thể có nghĩa là định kiến,

phân biệt đối xử nhắm vào những người không cùng thuộc chủng tộc hoặc sắc tộc Các quan điểm này được thể hiện qua thái độ, hành động thực tiễn hoặc tín ngưỡng

Trước đây đã có không ít vụ việc du học sinh, người nhập cư gốc Á bị chế giễu bởi sự khác biệt ngoại hình cũng như thói quen sinh hoạt, lối sống

Họ bị xa lánh, tẩy chay, ít có cơ hội thăng tiến, phát triển trong công việc… Nhưng tình trạng này trở nên ngày một nghiêm trọng, đặc biệt trong giai đoạn dịch bệnh Covid-19 bùng phát Khi các ca bệnh dần lan rộng trên phạm vi

toàn thế giới, những người gốc Á bị coi là nguồn lây, mang trong mình virus Cùng với những “thuyết âm mưu” chống lại người châu Á trên mạng xã hội, những hành động cực đoan như: phỉ báng, tấn công người châu Á, tẩy chay

doanh nghiệp châu Á ngày càng tăng ở nhiều nước phương Tây

Những nội dung kỳ thị, thù hận trên lan truyền đã kéo theo hậu quả nghiêm trọng Cuối tháng 1/2021, một cụ ông người gốc Thái Lan, 84 tuổi đã

bị đẩy ngã dẫn đến tử vong tại San Francisco (bang California, Mỹ) Tháng 3/2021 xảy ra vụ xả súng tại 3 cửa hiệu spa ở thành phố Atlanta, miền Đông Nam nước Mỹ, cướp đi sinh mạng của 8 người, trong đó có 6 phụ nữ gốc Á

Các hành vi thù ghét người gốc Á không chỉ gia tăng ở Mỹ mà còn xuất hiện tại nhiều quốc gia khác, khiến nhiều người không dám ra đường Tại Anh, theo số liệu của Cảnh sát Thủ đô London, hơn 200 tội ác thù ghét với người Đông Á đã xảy ra vào khoảng tháng 6-9/2020, tăng 96% so với cùng kỳ năm trước Peng Wang - giảng viên người Trung Quốc đang làm việc và sinh sống tại Anh, bị 4 thanh niên da trắng trong độ tuổi 20-25 tấn công trong lúc đang chạy bộ gần nhà Dù không bị thương nặng nhưng vụ việc đã ảnh hưởng không nhỏ tới tâm lí của Wang cũng như sự an toàn của gia đình anh Các nhà vận động tại Pháp cho biết đại dịch đã khiến vấn đề kỳ thị người gốc Á trở nên tồi tệ hơn Nhiều người dân nước này còn thậm chí công khai rằng họ không thích người gốc Á Sun-Lay Tan, phát ngôn viên của Security for All (một tổ chức đại diện cho hơn 40 hiệp hội người gốc Á) cho biết trải nghiệm của mình với chủ nghĩa bài ngoại ở Pháp rằng khi Tan ngồi xuống ghế trên tàu điện ngầm, người đàn ông ngồi bên cạnh đã lập tức đổi chỗ Theo một báo cáo của Viện nghiên cứu Lowy (Australia), hơn 1/3 số người Australia gốc Hoa cảm thấy họ bị đối xử khác biệt hoặc ít ưu ái hơn trước đây 18% nói rằng, họ đã bị đe dọa hoặc tấn công do “di sản Trung Quốc” của họ

Dù cố ý hay vô tình, kỳ thị và phân biệt chủng tộc gây tổn hại đến con người Một số nghiên cứu của Hiệp hội Y khoa Hoa Kỳ cho thấy phân biệt chủng tộc hoặc phân biệt đối xử làm nạn nhân tăng nguy cơ mắc các vấn đề

về sức khỏe thể chất và tinh thần, bao gồm tỷ lệ mắc bệnh cao hơn, trầm cảm, bệnh tim mạch, tăng huyết áp, thậm chí tử vong Họ chịu đau về mặt thể xác

do bị hành hung, đánh đập Họ chịu tổn thương về mặt tinh thần, trở nên tự ti,

lo sợ, căng thẳng kéo dài

Kỳ thị và phân biệt chủng tộc không chỉ vi phạm quyền bình đẳng giữa các dân tộc mà còn xâm phạm quyền con người Nó gây ra ảnh hưởng tiêu cực đến thể chất, tinh thần của nạn nhân, làm tổn hại đến mối quan hệ hòa bình, đoàn kết giữa các dân tộc trên thế giới Đây là một vấn nạn mà tất cả chúng ta cần phải đối mặt Dù Công ước Quốc tế về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt chủng tộc đã được ban hành, song, việc thực hiện chưa thật sự hiệu quả Chính phủ, nhà chức trách các nước cần sửa đổi luật về cấm phân biệt, kỳ thị chủng tộc sao cho phù hợp với tình tình thực tế; cần giám sát, siết chặt công tác quản lí nhằm ngăn chặn kịp thời, trừng phạt những hành động vi phạm; tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân Đồng thời mỗi người cũng cần có nhận thức đúng đắn về sự khác biệt giữa các dân tộc, tôn trọng quyền con người, quyền bình đẳng của các dân tộc khác; loại bỏ, bài trừ suy nghĩ, lối sống phân biệt chủng tộc Có vậy đời sống mới trở nên văn minh, phát triển

2.1.2 Chủ nghĩa dân tộc vắcxin

Chủ nghĩa dân tộc vắcxin (Vaccine nationalism), là khái niệm chỉ việc

ưu tiên lợi ích quốc gia trong việc cung cấp vắcxin cho các bệnh dịch toàn cầu Nó xuất hiện khi một quốc gia đạt được thỏa thuận với hãng cung cấp dược phẩm để đặt trước một lượng lớn vắcxin cho chính quốc, bất kể số vắcxin được đưa ra thế giới có là hạn

Trong giai đoạn đầu, khi mới xuất hiện vắcxin Covid-19, một loạt các nước đã đặt mua số lượng lớn vắcxin của các hãng dược phẩm tiềm năng nhất: Mỹ đã đặt mua 1 tỷ liều, Nhật Bản đặt mua 120 triệu liều, Anh là nước đứng đầu trong danh sách nhận 30 triệu liều vắcxin từ hãng dược Astra

Zeneca, Pháp, Đức, Ý, Hà Lan cũng đã kí được thỏa thuận đặt mua 400 triệu liều vắcxin với hãng dược này.Các nước giàu có chỉ chiếm 16% dân số thế giới nhưng mua tới 60% nguồn cung cấp vắc-xin trên toàn cầu, có quốc gia thậm chí đã đặt mua số lượng vượt qua số dân của mình Để đảm bảo các

nguồn lực này cho chính mình, hơn 90 quốc gia, kể cả giữa các quốc gia trong Liên minh châu Âu (EU), đã hạn chế việc xuất khẩu và cung cấp thuốc ra ngoài nước Bên cạnh đó, việc theo đuổi chính sách “ốc đảo miễn dịch” của các nước, điển hình là Mỹ đã gây nên sự thiếu bình đẳng nghiêm trọng trong công tác tiêm chủng Vì nguồn cung vắcxin có hạn, điều đó đã hạn chế khả năng tiếp cận vắcxin của nhóm quốc gia có khả năng tài chính thấp Các nước nghèo và đang phải triển vừa phải đối mặt với dịch bệnh hoành hành, vừa phải tìm câu trả lời cho bài toán vắcxin Có thể thấy Việt Nam trong giai đoạn này đã phải đưa ra nhiều chiến lược để đương đầu với khó khăn, tăng cường ngoại giao cũng như nỗ lực huy động, gom mua vắcxin mới có thể thực hiện tiêm chủng cho lực lượng y tế tuyến đầu, cơ bản tiêm phủ mũi 1 cho cả nước

Với một loại virus có khả năng lây lan nhanh chóng trên diện rộng cùng

sự xuất hiện không ngừng của các biến thế mới, việc tiêm vắcxin cho từng quốc gia sẽ làm trầm trọng thêm và khiến đại dịch kéo dài.Do chưa được tiêm vắcxin, nhiều quốc gia ở tất cả các khu vực trên thế giới ghi nhận sự gia tăng mạnh về số ca nhiễm và số ca nhập viện vì COVID-19 Dẫn đến tình trạng thiếu các máy thở oxy trầm trọng, các phương tiện điều trị và gây ra làn sóng tử vong ở các khu vực châu Phi, châu Á và châu Mỹ Latinh Dịch bệnh kéo dài không chỉ gây ảnh hưởng tới sức khỏe, tính mạng của người dân mà còn tiếp tục gây ra nhiều tác động tiêu cực đến nền kinh tế thế giới Hàng loạt các dịch vụ, doanh nghiệp đóng cửa khiến nhiều người lâm vào cảnh thất nghiệp, học sinh không được đến trường, gián đoạn công tác giảng dạy, đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, giá cả hàng hóa leo thang… Việc tiếp cận vắc-xin không bình đẳng sẽ tạo ra rạn nứt giữa các quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng cao hơn và những quốc gia có tỷ lệ tiêm chủng thấp hơn Những người sống ở tầng lớp dưới, các nước nghèo, kém phát triển hơn bị từ hạn chế sự đi lại, chối nhập cảnh do thiếu hộ chiếu vắcxin Thậm chí, nó khiến nhiều người lợi dụng tình trạng khan hiếm vắcxin để kiếm lợi bất hợp pháp: làm gia tăng của thị