MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 1 SỰ CẦN THIẾT BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC VIỆT NAM 2 1 1 Một số khái niệm cơ bản 2 1 2 Các giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam 5 1 3 Những vấn đề đặt ra tro[.]
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
1 SỰ CẦN THIẾT BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC VIỆT NAM 2
1.1 Một số khái niệm cơ bản 2
1.2 Các giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam 5
1.3 Những vấn đề đặt ra trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thời kỳ giao lưu, hội nhập quốc tế 7
2 PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂN TỘC HIỆN NAY 11
3.1 Phương hướng và mục tiêu 11
3.1.1 Phương hướng bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc 11
3.1.2 Mục tiêu bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc 12
3.2 Những giải pháp bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc 12
3.2.1 Nhóm giải pháp giáo dục nhận thức về phát huy các giá trị văn hóa dân tộc là nền tảng tinh thần, điều tiết sự phát triển kinh tế - xã hội 13
3.2.2 Nhóm giải pháp giải quyết mối quan hệ giữa bảo tồn và phát triển hệ giá trị văn hóa dân tộc với tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại 15
3.2.3 Nhóm giải pháp phát huy giá trị văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch 17
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 2MỞ ĐẦU
Toàn cầu hóa đã và đang tạo nên xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộngtrên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội Hội nhập quốc tế tạo nên nhiều cơ hộiphát triển nhưng cũng chứa đựng nhiều thách thức, trong đó có thách thức vềgiữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc Làm thế nào để giữ gìnđược bản sắc văn hóa dân tộc trong quá trình phát triển kinh tế thời kỳ hội nhậpquốc tế, phát huy được bản sắc văn hóa dân tộc như một sức mạnh nội sinh đểphát triển là một vấn đề cần được nghiên cứu để có những định hướng đúng đắncho con đường phát triển của dân tộc
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Đảng ta tiếp tục khẳng định vai tròcủa văn hóa trong giai đoạn phát triển mới của đất nước, giai đoạn chủ động tíchcực hội nhập quốc tế toàn diện Đảng nhấn mạnh để làm chủ quá trình giao lưu,hội nhập quốc tế về văn hóa, cần bảo tồn và phát huy được văn hóa truyềnthống, tiếp thu các giá trị, chuẩn mực chung của văn hóa nhân loại
Cùng với xây dựng hệ giá trị văn hóa mới, nghiên cứu về bảo tồn, phát huycác giá trị văn hóa dân tộc trong bối cảnh giao lưu, hội nhập quốc tế hiện nay làvấn đề hết sức cấp thiết
Xuất phát từ lý do trên, Tôi chọn đề tài: “ Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong giao lưu, hội nhập quốc tế hiện nay” để làm bài thu
hoạch môn Văn hóa và phát triển Do thời gian có hạn nên bài viết không thểtránh khỏi những hạn chế nhất định, kính mong nhận được những ý kiến đónggóp quý báu của quý thầy, cô để bài viết được hoàn chỉnh hơn
Xin chân thành cảm ơn!
Trang 3NỘI DUNG
1 SỰ CẦN THIẾT BẢO TỒN, PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ VĂN HÓA DÂNTỘC VIỆT NAM
1.1 Một số khái niệm cơ bản
Khái niệm giá trị, giá trị văn hóa dân tộc
Giá trị là khái niệm được nghiên cứu và sử dụng rộng rãi trong nhiều ngànhkhoa học, kể cả khoa học tự nhiên Khái niệm giá trị trong tiếng Anh (value) cónhiều nghĩa Một trong những nội hàm được hiểu đó là: tính chất có ích hayđáng giá hoặc quan trọng; tiêu chuẩn ứng xử đạo đức hoặc nghề nghiệp; nguyên
lý nghệ thuật, pháp luật, khoa học
Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Giá trị là cái làm cho một vật có ích lợi, có
ý nghĩa, là đáng quý về một mặt nào đó”1
Như vậy theo nghĩa chung nhất, giá trị là hệ thống những đánh giá của conngười về bất cứ một hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy theo hướng những cái
đó là cần, là tốt, là hay, là đẹp, là có ích Trên cơ sở này có thể định nghĩa:
Giá trị là khái niệm chỉ ý nghĩa của các hiện tượng vật chất cũng như tinh thần mà mỗi cộng đồng người quan tâm dựa trên sự thỏa mãn nhu cầu hay lợi ích nhất định.
Văn hóa hiểu theo nghĩa rộng, là kết quả của con người trong các hoạt động
xã hội - sáng tạo Nhà xã hội học Hoa Kỳ J.H.Fichter cho rằng, có 6 hệ thống thểchế nhằm đáp ứng những nhu cầu cơ bản của con người, bao trùm lên toàn bộ
hoạt động xã hội Đó là các hệ thống thể chế về gia đình, giáo dục, kinh tế,
chính trị, tôn giáo và giải trí - sáng tạo2 Các giá trị tương ứng với 6 hệ thốngthể chế xã hội vừa nêu, tạo nên hệ (bảng) giá trị phổ quát của một cộng đồng xãhội - nền tảng của giá trị văn hóa
Như vậy, hệ giá trị văn hóa của một dân tộc bao gồm toàn bộ những giá trị
mà cộng đồng dân tộc đó sáng tạo, tích lũy trong tiến trình lịch sử, bao gồm cảgiá trị văn hóa vật chất và giá trị văn hóa tinh thần Trên cơ sở quan niệm về giá
1 Hoàng Phê (Chủ biên): Từ điển Tiếng Việt, Nxb.Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học, 1998, tr.371.
2 J.H.Fichter: Xã hội học, bản dịch của Trần Văn Đỉnh, Sài Gòn,1973, tr.157.
Trang 4trị, có thể định nghĩa giá trị văn hóa dân tộc như sau:
Giá trị văn hóa dân tộc là kết quả sáng tạo, tích lũy của một cộng đồng, dân tộc, được phản ánh trong các di sản, tài sản văn hóa vật thể, phi vật thể, được cộng đồng lựa chọn, thừa nhận và khao khát hướng tới, thông qua sự trải nghiệm lịch sử.
Văn hóa dân tộc Việt Nam trường tồn trong mấy ngàn năm lịch sử dựngnước và giữ nước là nhờ các thế hệ người Việt đã biết giữ lại những gì thuộc vềtinh hoa, tinh túy của dân tộc, đồng thời biết tiếp thu có chọn lọc những giá trịvăn hóa tiến bộ của bên ngoài Trong bối cảnh hiện nay, việc giữ gìn, phát huybản sắc văn hóa dân tộc là làm giàu sức mạnh nội sinh cho đất nước Nói cáchkhác, muốn đối thoại với các nền văn hóa khác, Việt Nam phải giữ được bản sắc
- tức phải bảo tồn, phát triển, phát huy được các giá trị văn hóa dân tộc
Khái niệm bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa
Bảo tồn là gì? Theo Từ điển Tiếng Việt, “bảo tồn” được hiểu là giữ lại
không để cho mất đi, “phát huy” là làm cho cái hay, cái đẹp, cái tốt tỏa tác dụng
và tiếp tục nảy nở từ ít đến nhiều, từ hẹp đến rộng, từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp3 Bảo tồn là bảo vệ và giữ gìn sự tồn tại của sự vật, hiện tượng theo
dạng thức vốn có của nó, bảo tồn là không để mai một, không để bị thay đổi,biến hóa hay biến thái
Bảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc theo nghĩa chung nhất, được hiểu lànhững nỗ lực của cá nhân và cộng đồng nhằm lưu giữ và kế thừa những gì đượcxem là các giá trị của dân tộc (giá trị văn hóa dân tộc) Những giá trị văn hóađược bảo tồn và phát huy là các giá trị đã và đang còn tiếp tục tạo nên năng lựcnội sinh, là động lực cho sự phát triển văn hóa - xã hội hiện tại và tương lai của
cá nhân và cộng đồng
Đảng ta đã khẳng định tầm quan trọng của nhiệm vụ bảo tồn, kế thừa cácgiá trị văn hóa dân tộc ở nước ta hiện nay: “Di sản văn hóa là tài sản vô giá, gắnkết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản sắc dân tộc, cơ sở để sáng tạo nhữnggiá trị mới và giao lưu văn hóa Hết sức coi trọng bảo tồn, kế thừa, phát huy
3 Hoàng Phê (Chủ biên): Từ điển Tiếng Việt, Nxb.Đà Nẵng - Trung tâm Từ điển học, 1998, tr.37; tr.742.
Trang 5những giá trị văn hóa truyền thống (bác học và dân gian) văn hóa cách mạng,bao gồm cả văn hóa vật thể và phi vật thể”4 Bảo tồn các giá trị văn hóa phải vìmục tiêu của phát triển Bảo tồn các giá trị văn hóa phải gắn với phát triển, pháthuy các giá trị văn hóa
Phát huy các giá trị văn hóa dân tộc được nhận thức là trên cơ sở sàng lọc,duy trì và làm phong phú thêm những nét đẹp văn hóa vốn có Phát huy giá trịvăn hóa là những hành động hướng đích nhằm đưa các giá trị văn hóa vàotrong thực tiễn xã hội, trở thành tiềm năng và nội lực góp phần thúc đẩy sựphát triển kinh tế - xã hội, mang lại những lợi ích cả về phương diện vật chất
và tinh thần cho cá nhân và cộng đồng dân tộc Hay nói cách khác, phát huygiá trị văn hóa là những hoạt động hướng đích nhằm đưa giá trị văn hóa vàotrong thực tiễn xã hội với tư cách vừa là môi trường, vừa là năng lực nội sinhgóp phần thúc đẩy phát triển bền vững xã hội
Khái niệm phát huy thường gắn với truyền thống, nghĩa là phát huy các giátrị văn hóa dân tộc, là phát huy những giá trị di sản văn hóa vật thể, cả văn hóaphi vật thể của cộng đồng dân tộc Suy đến cùng, khái niệm phát huy là làm chonhững giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thống lan tỏa trong cộng đồng xãhội Phát huy các giá trị văn hóa truyền thống là một trong những cơ sở quantrọng của phát triển văn hóa quốc gia nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bốicảnh hiện nay
Thời kỳ đổi mới đất nước, một trong những mục tiêu, nhiệm vụ của chínhsách phát triển văn hóa Việt Nam đó là: tiếp tục đẩy mạnh công tác bảo tồn, kếthừa và phát huy các giá trị tốt đẹp của văn hóa dân tộc, vừa phát huy mạnh mẽtính đa dạng, bản sắc độc đáo của văn hóa các dân tộc anh em, vừa kiên trì củng
cố và nâng cao tính thống nhất trong đa dạng của văn hóa Việt Nam, tập trungxây dựng những giá trị văn hóa mới, đi đôi với việc mở rộng và chủ động tronggiao lưu quốc tế, tiếp nhận có chọn lọc tinh hoa văn hóa thế giới, làm phong phúthêm nền văn hóa dân tộc, bắt kịp sự phát triển của thời đại Ý nghĩa quan trọngcủa công tác bảo tồn bảo tàng chính là bảo vệ, giữ gìn các di tích lịch sử, các tài
trị quốc gia, H.1998, tr.63.
Trang 6liệu, hiện vật có giá trị ý nghĩa lịch sử, văn hóa đối với phát triển.
Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc là tất yếu, bảo tồn và phát huyluôn là hai mặt của một vấn đề trong xây dựng và phát triển văn hóa Hoạt độngbảo tồn các giá trị văn hóa dân tộc phải gắn với việc phát huy, tạo động lực cho
sự phát triển văn hóa và con người trong giai đoạn hiện nay
1.2 Các giá trị văn hóa dân tộc Việt Nam
Nghị quyết Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII về
“xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, đã nêu ra “những giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân
tộc Việt Nam”2, đó là: “lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinhthần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc;lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, đức tính cần cù, sáng tạotrong lao động; sự tinh tế trong ứng xử, tính giản dị trong lối sống”3
Lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc là giá trị cốt lõi, là bậcthang cao nhất trong hệ thống giá trị văn hóa của dân tộc, nó sản sinh và tíchhợp các giá trị tiêu biểu của văn hóa Việt Nam; tình yêu đối với đất nước, lòngtrung thành với Tổ quốc biểu hiện ở khát vọng và hành động tích cực để phục vụ
và đem lại nhiều lợi ích cho Tổ quốc và nhân dân; ý thức về toàn vẹn lãnh thổ,
về lịch sử, văn hóa, độc lập tự chủ cho dân tộc Giá trị yêu nước Việt Nam đượctâm linh hóa đã trở thành một thứ “tín ngưỡng” thiêng liêng của người Việt Tinh thần đoàn kết, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - Tổ quốc lànhân tố tinh thần hợp thành động lực thúc đẩy quá trình phát triển của lịch sửdân tộc Việt Nam Tinh thần đoàn kết bắt nguồn từ chủ nghĩa yêu nước và làbiểu hiện của chủ nghĩa yêu nước Nhờ đoàn kết, dân tộc ta đã tạo nên sức mạnhtổng hợp của các cộng đồng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đoàn kết là điềukiện tất yếu để bảo vệ độc lập dân tộc, nhất là khi đất nước có giặc ngoại xâm.Tinh thần đoàn kết còn thể hiện trong xây dựng đời sống kinh tế, xã hội, pháttriển đất nước
22 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb.Chính
trị quốc gia, H.1998, tr.56.
33 Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Hội nghị lần thứ năm Ban Chấp hành Trung ương khóa VIII, Nxb.Chính
trị quốc gia, H.1998, tr.56.
Trang 7Lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý là một trong nhữngtruyền thống quý báu của dân tộc ta, gắn liền với tinh thần chiến đấu anh dũngchống ngoại xâm cứu dân, cứu nước, chống lại mọi bất công, ngang trái, thấmnhuần tình thương yêu đùm bọc lẫn nhau giữa người với người, vì hòa bình,hữu nghị giữa các dân tộc.
Đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động là vẻ đẹp tính cách Việt Nhân dân
ta trong hàng ngàn năm lịch sử đã vượt qua bao khó khăn, gian khổ trong laođộng, trong chế ngự thiên nhiên, dựng xây cuộc sống
Sự tinh tế trong ứng xử, giản dị trong lối sống là văn hóa của con người ViệtNam đã gắn bó nhiều đời với sản xuất nông nghiệp, gần gũi, hòa đồng với thiênnhiên tươi đẹp, hùng vĩ Đây là cơ sở hình thành phong cách giản dị, chất phác,tấm lòng rộng mở và tâm hồn giàu cảm xúc lãng mạn
Nghị quyết Trung ương 9 khóa XI về “xây dựng và phát triển văn hóa, conngười Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước” đã bổ sung vàtiếp tục nhấn mạnh các đặc trưng văn hóa Việt Nam như dân tộc, nhân văn, dânchủ và khoa học
Đảng ta tiếp tục khẳng định xây dựng con người Việt Nam phát triển toàndiện, với các đặc tính cơ bản của con người mới: “yêu nước, nhân ái, nghĩa tình,trung thực, đoàn kết, cần cù, sáng tạo”5… Quan điểm của Đảng khẳng địnhtrọng tâm cốt lõi của hệ giá trị văn hóa là xây dựng con người với nhân cách vàlối sống tốt đẹp, khắc phục nhận thức sai lệch, xem văn hóa chỉ là các hoạt độngtrên lĩnh vực văn hóa Phải tập trung cho mục tiêu trọng tâm là xây dựng và thựchiện hệ giá trị văn hóa, con người Việt Nam hiện nay
Các giá trị văn hóa dân tộc được hình thành trong tiến trình lịch sử và vănhóa là sức mạnh cố kết cộng đồng, để dân tộc vượt qua những thử thách nghiệtngã của lịch sử trong mấy ngàn năm dựng nước gắn liền với giữ nước
1.3 Những vấn đề đặt ra trong bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc thời kỳ giao lưu, hội nhập quốc tế
Mỗi giai đoạn giữ nước và phát triển đất nước đòi hỏi chúng ta phải xây
Trung ương Đảng, H.2014, tr.48-49.
Trang 8dựng nền văn hóa phát triển Coi trọng văn hóa và gắn văn hóa với phát triển,văn hóa là nhân tố đảm bảo cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững Pháttriển các giá trị văn hóa dân tộc giai đoạn mới vì thế cần chú trọng những điểmsau:
Một là, văn hóa dân tộc phải thích ứng với thời kỳ xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Các giá trị văn hóa
dân tộc trong bối cảnh hiện nay phải hướng đến những giá trị chung Văn hóaViệt Nam phải hướng đến những tiêu chuẩn chung về giá trị trong đánh giá, kể
cả các tiêu chí trong thể thao, âm nhạc, cũng như các giá trị tinh thần nhânquyền, dân chủ Việc ra đời và hoàn thiện các công ước quốc tế đã hướng các
dân tộc phải chấp nhận những giá trị chung, như: sở hữu trí tuệ, nhân quyền, đa
dạng văn hóa, thống nhất văn hóa, bảo vệ di sản văn hóa
Sự tác động này đòi hỏi phải thay đổi nhận thức và hành động thực tiễn.Một mặt, phải tìm những lợi thế của mình để cạnh tranh (như vốn, nguồn nhânlực, vốn văn hóa, tài nguyên thiên nhiên…); mặt khác, phải coi trọng sự liênkết khu vực dựa trên những điểm tương đồng, để tạo sức mạnh tổng hợp Cácsáng tạo văn hóa phải vừa mang bản sắc, vừa phải hướng đến những giá trịchung của nhân loại
Hai là, văn hóa dân tộc phải khẳng định vị thế của mình trong xu thế đối thoại giữa các nền văn hóa trên thế giới Cuộc đối thoại giữa các nền văn hóa
hiện nay là sự đánh giá, so sánh, lựa chọn các giá trị đã có theo quan điểmnhân văn hiện đại nhằm định hướng cho sự phát triển kinh tế và xã hội trongthời đại kinh tế tri thức
Yêu cầu đặt ra đối với văn hóa Việt Nam trong đối thoại với các nền vănhóa khác là nâng cao nội lực của văn hóa dân tộc trên cơ sở kết hợp nhuầnnhuyễn sức mạnh của dân tộc và sức mạnh của thời đại, kết hợp giữa truyềnthống tốt đẹp của văn hóa dân tộc và tinh hoa văn hóa nhân loại để hiện đại hóavăn hóa dân tộc trong thời kỳ hội nhập hiện nay Chấp nhận khác biệt giá trịvới tinh thần “liên văn hóa”, có bản lĩnh lựa chọn, sáng tạo, tiếp thu giá trịnhằm định hướng cho phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ
Trang 9nghĩa Nâng cao nội lực văn hóa dân tộc, hiện đại hóa nền văn hóa dân tộc: từgiá trị, phương thức sáng tạo, cách thức hội nhập…
Cùng với bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, phải phát triểncác giá trị mới, hiện đại hóa nền văn hóa dân tộc Việt Nam cũng như nhiềuquốc gia phải đầu tư cho lĩnh vực văn hóa nhằm quảng bá hình ảnh dân tộc, conngười, văn hóa của đất nước mình Đầu tư phát triển giáo dục, giáo dục quốc tế;đầu tư cho lĩnh vực thể thao, âm nhạc, các sự kiện văn hóa, tôn vinh các vậnđộng viên, ca sĩ; tôn trọng sự thống nhất trong đa dạng, đối thoại, thân thiện.Phát triển các giá trị đạo đức gia đình, giá trị xã hội mới Phát triển nền côngnghiệp văn hóa Việt Nam
Ba là, phát triển các giá trị văn hóa tạo sức mạnh nội sinh để hội nhập và phát triển bền vững Việt Nam cũng như một số quốc gia đang phát triển đang
phải chịu áp lực từ các nền văn hóa bên ngoài Trong xu hướng vừa đấu tranh,vừa hợp tác như hiện nay, bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa là cơ sở để bảo
vệ sự đa dạng văn hóa, chống chủ nghĩa đế quốc về văn hóa, giải quyết hài hòagiữa phát triển kinh tế và văn hóa Để có thể chủ động giao lưu, hội nhập quốc
tế toàn diện về kinh tế và văn hóa, chúng ta phải xây dựng, phát triển hệ giá trịvăn hóa nhằm tạo động lực mới cho phát triển
Văn hóa dân tộc phải tham gia vào quá trình nâng cao sức cạnh tranh củanền kinh tế Phát huy, phát triển các giá trị văn hóa dân tộc tạo sức mạnh nộisinh cho phát triển Toàn cầu hóa và hội nhập đang diễn ra ở giai đoạn chuyểnđổi từ kinh tế công nghiệp lên kinh tế tri thức trong quỹ đạo của chủ nghĩa tưbản Nền văn hóa dân tộc chịu tác động kép của cả nền văn minh công nghiệp
đã phát triển đến giới hạn của nó và nền văn minh mới đang hình thành Đây là
cơ hội cho nền văn hóa dân tộc vượt lên theo con đường phát triển rút ngắncùng với kinh tế, hoặc là tiếp tục sự tách rời giữa kinh tế và văn hóa đã kéo dàinhiều năm kể từ khi chuyển sang kinh tế thị trường
Phải đánh giá đúng giá trị văn hóa dân tộc để kế thừa những giá trị có sứcsống, thúc đẩy sự phát triển, loại bỏ những giá trị văn hóa đã lỗi thời Trên cơ sởnhững tiêu chuẩn giá trị mới, thực tiễn sáng tạo các giá trị mới, tiếp thu văn hóa
Trang 10thế giới đáp ứng yêu cầu hội nhập, phát triển.
Bốn là, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc trong bối cảnh hiện nay cần chú ý những vấn đề có tính nguyên tắc:
Thứ nhất, bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa dân tộc hiện nay phải trên cơ sở
kế thừa có chọn lọc các giá trị có ý nghĩa định hướng cho phát triển bền vữngđất nước
Xét về bản chất, kế thừa có chọn lọc các giá trị văn hóa dân tộc để bảo tồn,phát huy chính là quá trình giải quyết mối quan hệ biện chứng giữa truyền thống
và hiện đại Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc cần phải có quan điểmlịch sử - cụ thể
Nhiều nghiên cứu cho thấy, sự thay đổi bối cảnh mới về không gian, thờigian và chủ thể đã có những giá trị không còn phù hợp, thậm chí cản trở sự pháttriển Đặc biệt là cần loại trừ những phi giá trị phát sinh Những phi giá trị cónguồn gốc liên quan đến tính cộng đồng làng xã, tính ưa hài hòa, ổn định, tínhlinh hoạt: thói dựa dẫm, cào bằng, đố kỵ, sĩ diện, vô cảm, thụ động, bảo thủ,chậm chạp, đối phó, thiếu tầm nhìn, chủ quan, sống bằng quan hệ, cẩu thả, coithường pháp luật
Phải tập trung chọn lọc tinh hoa giá trị văn hóa dân tộc để bảo tồn, phát huy.Các giá trị văn hóa dân tộc như lòng yêu nước, ý thức dân tộc, ý chí tự cường,tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, bao dung, khả năng hòa nhập, thích nghi đượcbảo tồn và phát huy sẽ là động lực mới cho sự phát triển
Thứ hai, bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc truyền thống phải
đồng thời với sáng tạo những giá trị văn hóa mới
Hệ giá trị văn hóa dân tộc truyền thống được kế thừa, phát huy phải có ýnghĩa đối với dân tộc và nhân loại hiện nay Đó là hệ giá trị vì hòa bình, độc lập
tự chủ, ấm no, dân chủ, bình đẳng, văn minh, nhân ái, khoan dung, có khả nănghòa hợp với cộng đồng Các giá trị bản sắc văn hóa dân tộc được phát huy phải
có vai trò định hướng cho sự phát triển hài hòa mối quan hệ giữa cá nhân vàcộng đồng, tránh cực đoan về lợi ích giữa cá nhân và xã hội, đem hạnh phúc đếncho con người