CHUYÊN ĐỀ Tổ Toán Lý Tin Công Nghệ tháng 9/2014 Chuyên đề “Vận dụng phương pháp trực quan vào dạy môn gdcd 6” CHUYÊN ĐỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN VÀO DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 6 A ĐẶT VẤN ĐỀ I LÝ[.]
Trang 1CHUYÊN ĐỀ:
VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN VÀO DẠY
MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 6
A ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÝ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ:
Đối với môn GDCD, sử dụng đồ dùng trực quan có tác dụng rất lớn trong
việc chuyển biến những kiến thức khoa học của bộ môn thành những cái thật sự cần thiết cho các em học sinh trong cuộc sống hàng ngày
Trang bị những kiến thức, kỹ năng về việc vận dụng phương pháp dạy học trực quan, ứng dụng công nghệ thông tin cho việc giảng dạy của bản thân, góp phần đổi mới phương pháp dạy học và hiện đại hoá phương tiện dạy học để nền giáo dục nước ta tiến kịp với nền giáo dục của các nước trong khu vực và trên thế giới là một trong những nhiệm vụ của người giáo viên đứng lớp
Nghị quyết số 29 -NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa XI
về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo có nêu: “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học.”
Ngày nay khoa học công nghệ đã phát triển mạnh mẽ, việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại trong quá trình giảng dạy lại càng có ý nghĩa to lớn, nó làm cho học sinh được tiếp xúc các thành tựu khoa học công nghệ mà loài người đạt được, từ đó hình thành, củng cố niềm tin ở khoa học, thôi thúc họ
ra sức học tập, chiếm lĩnh tri thức để khám phá khoa học nhằm phục vụ đời sống của bản thân, gia đình và cộng đồng: Việc sử dụng phương tiện dạy học như máy chiếu, máy vi tính, cũng chính là cơ sở để thiết kế bài giảng theo giáo
án điện tử, một yêu cầu mới trong đổi mới phương pháp dạy học ở nước ta hiện nay
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn và nghiên cứu chuyên đề:
“Vận dụng phương pháp trực quan vào dạy môn Giáo dục công dân 6”
II MỤC ĐÍCH CHUYÊN ĐỀ :
1 Nhằm góp phần nâng cao chất lượng, đổi mới phương pháp dạy học và
đáp ứng mục tiêu dạy học theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực cho học sinh
2 Các GV GDCD trong cụm 3 có điều kiện cùng trao đổi kinh nghiệm, học
tập và hỗ trợ nhau cùng tiến bộ trong chuyên môn nghiệp vụ
Trang 2III Ý NGHĨA CỦA VIỆC THỰC HIỆN CHUYÊN ĐỀ VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN TRONG GIẢNG DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 6.
Viêc nghiên cứu và thực hiện chuyên đề này nhằm củng cố kiến thức, hình thành kĩ năng trong giảng dạy và rút kinh nghiệm giảng dạy bộ môn Giáo dục công dân nói chung và đối với lớp 6 nói riêng
B NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ
I CƠ SỞ LÝ LUẬN:
1.Giới thiệu phương pháp trực quan.
Phương pháp trực quan là phương pháp giảng dạy , trong đó giáo viên sử dụng các phương tiện dạy học tác động trực tiếp đến cơ quan cảm giác của học sinh nhằm đạt hiệu quả cao và chất lượng giảng dạy cao
2 Vai trò của phương pháp trực quan đối với dạy học môn GDCD.
Phương pháp trực quan được sử dụng rộng rãi trong tất cả các môn học ở trường THCS
Môn GDCD là môn học trang bị cho học sinh một cách tương đối có hệ thống những kiến thức phổ thông, cơ bản , thiết thực về triết học, những vấn đề của thời đại, lý luận về nhà nước và pháp quyền, những vấn đề xây dựng sự nhiệp đất nước của Đảng trong thời kỳ quá độ đi lên Chủ Nghĩa Xã Hội, đạo đức, pháp luật, môn GDCD trực tiếp hình thành thế giới quan khoa học, quan điểm sống nhân đạo
Trong giảng dạy bộ môn giáo viên có thể sử dụng các phương tiện trực quan hoặc tổng hợp các phương tiện trực quan của các môn học khác và cũng có thể
sử dụng những tri thức học sinh tiếp thu được trong cuộc sông làm phương tiện trực quan
Trong khi sử dụng phương pháp trực quan giáo viên hướng dẫn học sinh biết cách tổng hợp, khái quát những tư liệu thực tế thành lý luận, tức là hình thành và phát triển tư duy, nhận thức khoa học của học sinh
Muốn vậy, con người cần phải từng bước tích lũy tri thức , phải nhận biết từng bước cái cụ thể để đi đến tổng hợp thành cái trừu tượng và cái cụ thể trong tư duy Chính phương pháp trực quan giúp ích đắc lực cho học sinh năng lực nhận thức khoa học
Đối với tri thức khoa học phổ biến và trừu tượng như tri thức của môn
Trang 3sử dụng phương tiện dạy học trực quan lại càng cần thiết Phương tiện dạy học trực quan càng gần gũi với cuộc sống học sinh, càng gắn bó với kiến thức đã thu nhận được của họ sẽ càng tăng thêm tác dụng tích cực của phương pháp trực quan
3.Ưu điểm và hạn chế của phương pháp dạy học trực quan:
Các phương pháp dạy học trực quan nếu được sử dụng khéo léo sẽ làm cho các phương tiện trực quan, phương tiện kỹ thuật dạy học tạo nên nguồn tri thức Chức năng đó của chúng chủ yếu gắn liền với sự khái quát những hiện tượng,
sự kiện với phương pháp nhận thức quy nạp Chúng cũng là phương tiện minh hoạ để khẳng định những kết luận có tính suy diễn và còn là phương tiện tạo nên những tình huống vấn đề và giải quyết vấn đề Vì vậy phuơng pháp dạy học trực quan góp phần phát huy tính tích cực nhận thức của học sinh
- Với phương pháp dạy học trực quan sẽ giúp học sinh huy động sự tham gia của nhiều giác quan kết hợp với lời nói sẽ tạo điều kiện dễ hiểu, dễ nhớ và nhớ lâu, làm phát triển năng lực chú ý, năng lực quan sát, óc tò mò khoa học của họ
- Tuy vậy, nếu không ý thức rõ phương tiện trực quan chỉ là một phương tiện nhận thức mà lạm dụng chúng thì dễ làm cho học sinh phân tán chú ý, thiếu tập trung vào những dấu hiệu bản chất, thậm chí còn làm hạn chế sự phát triển năng lực tư duy trừu tượng của trẻ
II THỰC TRẠNG CỦA VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN TRONG GIẢNG DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 6.
1.Thuận lợi :
-Cơ sở vật chất nhà trường đáp ứng nhu cầu tối thiểu cho hoạt động dạy học, mỗi lớp được trang bị tivi có kết nối internet
-Giáo viên năng động, nhanh nhạy ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả của việc vận dụng phương pháp trực quan vào dạy môn GDCD
2 Hạn chế :
-Màn hình tivi hơi nhỏ nên chưa thật đảm bảo tính trực quan đối với những
bạn ngồi xa màn hình
3 Thực trạng vận dụng phương pháp trực quan vào dạy môn GDCD lớp 6
ở trường THCS Võ Trường Toản.
-Giáo viên dạy bộ môn GDCD rất quân tâm đến việc đầu tư cho từng tiết dạy, đặc biệt là rất quan tâm đến việc sử dụng đồ dùng trực quan và áp dụng
Trang 4các phương tiện hiện đại trong giảng dạy môn GDCD Chính vì lẽ đó mà chất lượng và hiệu quả giờ dạy đạo đức, pháp luật được nâng cao hơn trước
-Đa số các tiết dạy GDCD đều có ứng dụng CNTT
-Giáo viên đã vận dụng phương pháp trực quan vào các hoạt động dạy học như sau:
+ Hoạt động khởi động
+ Hoạt động khám phá
+ Hoạt động luyện tập
+ Hoạt động vận dụng
III NHỮNG YÊU CẦU CƠ BẢN KHI VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN TRONG GIẢNG DẠY MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 6.
- Lựa chọn thận trọng các phương tiện trực quan, phương tiện kỹ thuật dạy học sao cho phù hợp với mục tiêu của tiết học
- Cần tính toán hợp lý số lượng phương tiện trực quan, phương tiện kỹ thuật dạy học phù hợp với nội dung của tiết học Không tham lam trình bày nhiều phương tiện để tránh kéo dài thời gian trình bày làm ảnh hưởng đến hiệu quả của tiết học
- Để học sinh quan sát có hiệu quả cần xác định mục đích, yêu cầu, nhiệm
vụ quan sát, hướng dẫn quan sát, cách ghi chép những điều quan sát được Trên
cơ sở đó giúp họ rút ra những kết luận đúng đắn, có tính khái quát và biểu đạt những kết luận đó dưới dạng văn nói hoặc văn viết một cách rõ ràng, chính xác
- Bảo đảm cho tất cả học sinh quan sát rõ ràng, đầy đủ
- Chỉ sử dụng những phương tiện dạy học khi cần thiết Sau khi sử dụng xong nên cất ngay đi để tránh làm mất sự tập trung chú ý của học sinh
- Đảm bảo phối hợp lời nói với việc trình bày các phương tiện trực quan và phương tiện kỹ thuật dạy học
C.KẾT LUẬN.
Hiện nay, việc vận dụng phương pháp dạy học trực quan vào giảng dạy môn GDCD ở trường THCS là yêu cầu khách quan từ phía học sinh và chính nội dung chương trình sách giáo khoa
1.Kết quả của việc vận dụng phương pháp trực quan trong giảng dạy môn Giáo dục công dân 6.
Sử dụng tốt phương pháp này sẽ góp phần khắc phục được tình trạng dạy
Trang 5sinh động hơn, người học dễ học, dễ nhớ, dễ khái quát hơn nhất là những vấn đề
có tính trừu tượng
2 Một số vấn đề cần lưu ý khi vận dụng phương pháp trực quan trong giảng dạy môn Giáo dục công dân 6.
- Muốn sử dụng tốt phương pháp trực quan trong giảng dạy môn Giáo dục công dân 6 giáo viên cần đầu tư suy nghĩ, công phu lựa chọn tài liệu trực quan : tìm
ra tài liệu trực quan điển hình, đưa ra đúng thời điểm , sát hợp với từng vấn đề giảng dạy, đảm bảo tính chính xác, chân thực, rõ ràng
- Các hình thức trực quan không chỉ có tác dụng minh họa bài giảng, mà còn có tác dụng tới việc hình thành, phát triển, củng cố tri thức khoa học cho học sinh
Vì thế, khi sử dụng bất kỳ hình thức trực quan nào, giáo viên, một mặt, phân tích, giảng giải; mặt khác hướng dẫn học sinh biết tự rút ra kết luận cần thiết, tri thức muốn đạt tới Muốn vậy, giáo viên cần giúp cho học sinh biết tập trung suy nghĩ, chú ý tới những điểm chủ yếu, bỏ qua những cái thứ yếu trong tài liệu trực quan, biết hướng tư duy tới những kết luận khoa học cần thiết
Để bài giảng thu được kết quả tốt, giáo viên cần sử dụng kết hợp phương pháp trực quan với các phương pháp giảng dạy khác
Trên đây là một số bài học nhỏ của nhóm GDCD trường THCS Võ Trường Toản Chúng tôi rất mong được sự đóng góp của giáo viên trong cụm để nhóm
có thể hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ được giao
Vũng Tàu, ngày 05 tháng 12 năm 2022
Người viết
Trương Thị Yến Minh