Bài thu hoạch chính trị học xây dựng văn hóa chính trị cho cán bộ, đảng viên ở việt nam trong giai đoạn hiện nay

3 MỤC LỤC I MỞ ĐẦU 2 II NỘI DUNG 4 2 1 Văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay 4 2 1 1 Khái niệm văn hóa chính trị, văn hóa chính trị 4 2 1 2 Các giá trị đặc trưng của văn hóa chính trị Việt Nam 5 2 1 3 M[.]

II NỘI DUNG 4

2.1 Văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay 4

2.1.1 Khái niệm văn hóa chính trị, văn hóa chính trị 4

2.1.2 Các giá trị đặc trưng của văn hóa chính trị Việt Nam 5

2.1.3 Một số vấn đề đặt ra đối với văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay 7

2.2 Xây dựng văn hóa chính trị cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay 8

2.3 Một số giải pháp chủ yếu nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở nước ta hiện nay 13

III KẾT LUẬN 16

IV TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

I MỞ ĐẦU

Văn hóa là một hệ thống ý nghĩa và niềm tin với những biểu tượng và những bảng giá trị đặc biệt được chia sẻ bởi các thành viên trong cộng đồng

Văn hoá chính trị là tổng hợp những giá trị được hình thành trong thực tiễn chính trị, thể hiện ở sự hiểu biết về chính trị, ở lý tưởng, niềm tin, và cách thức tham gia vào đời sống chính trị theo chuẩn mực đã thành truyền thống mà mọi người được tiếp nhận từ gia đình và xã hội

Văn hóa chính trị là một bộ phận của văn hóa, phản ánh mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa dân tộc và hoạt động chính trị của các giai cấp; nó chỉ ra tác động của một loại hình văn hóa xã hội nhất định đối với hệ thống chính trị và hành vi chính trị của công dân Văn hóa chính trị thể hiện qua sự hiểu biết chính trị, tình cảm chính trị, giá trị chính trị, niềm tin và thái độ chính trị của các công dân đối với các hiện tượng và hệ thống chính trị Tinh thần cốt lõi của văn hóa chính trị là các giá trị nhân văn trong xử lý chính trị Chính trị có văn hóa hay xử

lý chính trị nhân văn là chính trị giải phóng con người khỏi sự áp bức bóc lột về phương diện giai cấp, dân tộc và xã hội, phấn đấu để ngày càng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Đó chính là văn hóa chính trị được xây dựng trên nền tảng của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Hiện nay, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa nước ta đòi hỏi việc xây dựng văn hóa chính trị đang đặt ra những yêu cầu mới Văn kiện Đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng khẳng định: “Xây dựng văn hóa trong chính trị và kinh tế Chú trọng chăm lo xây dựng văn hóa trong Đảng, trong các cơ quan nhà nước và đoàn thể; coi đây là nhân tố quan trọng để xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh” Nghị quyết xác định phải làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống, trong phát triển kinh tế

-xã hội, trong tổ chức và hoạt động chính trị, trong lãnh đạo, quản lý điều hành, kiểm tra, giám sát quyền lực của nhân dân, lẫn tham chính chính trị của các cán

bộ và công chức, của công dân và mọi người dân

Để góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của Đảng trong tình hình mới, phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế; khắc phục những cản trở, rào cản trong quá trình phát triển đất nước, xây dựng hệ thống chính trị thực sự trọng sạch, vững mạnh, thì vấn đề nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ, đảng viên đang thực sự cấp thiết Vì lý do

đó nên em chọn đề tài “Xây dựng văn hóa chính trị cho cán bộ, đảng viên ở Việt Nam trong giai đoạn hiện nay” làm bài thu hoạch kết thúc môn Chính trị

học trong chương trình hoàn chỉnh kiến thức Cao cấp Lý luận chính trị của mình

II NỘI DUNG 2.1 Văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay

2.1.1 Khái niệm văn hóa chính trị, văn hóa chính trị

Văn hóa chính trị, với tư cách là một loại hình của văn hóa, là khái niệm nói về sự thẩm thấu của văn hóa vào chính trị, là chính trị có tính văn hóa Như vậy, văn hoá chính trị không phải là bản thân chính trị, bản thân văn hoá, hay là

sự tổng hợp đơn giản của hai lĩnh vực này, mà đó là chính trị bao hàm tính văn hóa từ bản chất bên trong của nó, là những giá trị văn hóa được biểu hiện trong đời sống chính trị

Văn hóa chính trị hướng đến những giá trị nhân văn cao cả của đời sống chính trị, đó là những giá trị dân chủ, hướng tới mục đích cao nhất là vì con người, giải phóng con người, tôn trọng quyền con người, tạo điều kiện cho con người phát triển tự do, toàn diện, hài hòa Đây là tính nhân văn sâu sắc của một nền chính trị có văn hóa

Văn hóa chính trị tác động đến đời sống chính trị cũng giống như tác động của văn hóa đến đời sống xã hội nói chung Đó là sức mạnh không dựa vào quyền lực hay ép buộc mà thông qua cảm hóa, khơi dậy tinh thần sáng tạo, ý thức tự giác của các tầng lớp xã hội, thông qua lòng tự tôn của mỗi cá nhân, mỗi cộng đồng

Những yếu tố làm nên nét đặc sắc của văn hóa chính trị Việt Nam là ý thức độc lập dân tộc, tự lực tự cường, tinh thần yêu nước, đoàn kết cộng đồng đã trở thành nội dung bền vững mang tính truyền thống của văn hóa chính trị Việt Nam; là lòng tự hào, tự tôn dân tộc, nền văn hiến quốc gia, tinh thần yêu nước, đoàn kết, phát huy nội lực, sức mạnh của mọi tầng lớp nhân dân, gắn liền với việc coi trọng, tôn vinh hiền tài đã tạo nên sức sống của văn hóa chính trị; là sự tôn trọng đạo lý, tôn trọng chính nghĩa, bảo vệ công lý, ý chí quật cường dân tộc, lòng nhân ái, khoan dung, độ lượng, vị tha Những nét đẹp đó đã tác động, ảnh hưởng, làm cho văn hóa chính trị Việt Nam mang tính nhân văn, nhân đạo

sâu sắc Tất cả những giá trị căn bản này tạo nên nét đẹp của văn hóa chính trị của con người Việt Nam và cũng là những giá trị đạo đức tốt đẹp được lưu truyền qua các thế hệ

Văn hóa chính trị luôn có sự thẩm thấu của những giá trị đạo đức trong đó Mỗi người cán bộ, công chức hoạt động trong nền công vụ luôn có ý thức giữ gìn

và phát huy những giá trị văn hóa chính trị cao đẹp cũng chính là giữ gìn và phát huy những giá trị đạo đức Trong các yếu tố cấu thành văn hóa chính trị, có một yếu tố rất quan trọng là thái độ, phong cách, ý thức… của các chủ thể chính trị khi tham gia vào đời sống chính trị Như vậy, những cán bộ, công chức với tư cách là các chủ thể chính trị, hoạt động trong lĩnh vực chính trị, cũng cần phải đạt đến một trình độ văn hóa chính trị nhất định Đạo đức người cán bộ, công chức gắn chặt với văn hóa chính trị, là một bộ phận của văn hóa chính trị Vì vậy, phát huy những giá trị đạo đức tốt đẹp của người cán bộ, công chức cũng là góp phần phát triển văn hóa chính trị ở Việt Nam

2.1.2 Các giá trị đặc trưng của văn hóa chính trị Việt Nam

Chủ nghĩa yêu nước, ý thức dân tộc

Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam đã phát triển qua các thời kỳ lịch sử khác nhau, từ thời vua Hùng dựng nước cho tới tận ngày nay Trong mỗi giai đoạn lịch

sử, chủ nghĩa yêu nước lại có những biểu hiện khác nhau do lịch sử quy định Thời trung đại, yêu nước là “trung quân, ái quốc”, nhưng đến thời kỳ cách mạng

xã hội chủ nghĩa, yêu nước là mang lại một ý nghĩa khác, đó là yêu nhân dân, yêu

Tổ quốc

Ở mỗi thời kỳ phát triển, chủ nghĩa yêu nước lại nổi lên những nhân vật quan trọng Họ là anh hùng dân tộc, là danh nhân văn hóa Tư tưởng yêu nước của họ đại diện cho cả một giai đoạn phát triển của lịch sử như: Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh,…

Chủ nghĩa yêu nước biểu hiện ở việc luôn đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên hết, sẵn sàng hy sinh vì Tổ quốc Trong cuộc kháng chiến chống Thực dân Pháp

và Đế quốc Mỹ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu lên khẩu hiệu “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” đáp ứng tâm tư, nguyện vọng và có sức lan tỏa rộng lớn

Tính cộng đồng

Tính cộng đồng được hình thành trên cơ sở kinh tế, do tác động của quá trình sản xuất Lịch sử đã chứng minh, ngay từ khi thành lập Nhà nước Văn Lang điều kiện quan trọng nhất để nhà nước đó hình thành là công cuộc đắp đê ngăn lũ

để sản xuất chứ không phải phân hóa giai cấp Từ đó tạo ra sự cố kết cộng đồng

Tinh thần cộng đồng của người Việt Nam được hình thành trên cơ sở tổ chức các thiết chế xã hội, thể hiện rõ nét qua trục: nhà – làng – nước Tính cộng đồng còn được thể hiện qua lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâm, đã chứng minh chỉ có tinh thần đoàn kết, tính cộng đồng mới có thể giúp người Việt tạo lên sức mạnh chiến thắng kẻ thù

Trọng lão

Trọng lão trở thành một chuẩn mực quan trọng trong cư xử xã hội nói chung và trong ứng xử chính trị nói riêng của người Việt Chuẩn mực này tương đối nhất quán, được thể hiện trong suốt chiều dài lịch sử của dân tộc Trong chính trị ở Việt Nam, vấn đề tuổi tác vẫn là một nhân tố có ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt chính trị của đất nước

Tôn trọng hiền tài

Hiền tài là tinh hoa của dân tộc Có thể nói, từ xa xưa, nhân tài luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc Việt Nam Chính sách trọng dụng và đãi ngộ nhân tài của các triều đại phong kiến được thể hiện thông qua các hình thức vinh danh: xưng danh trong Ngọ Môn, ghi tên trước bảng vàng, khắc tên trên bia

đá, vinh quy bái tổ,

Các giá trị văn hóa trên không chỉ là các giá trị truyền thống Trong thời kỳ hiện nay, chủ nghĩa yêu nước, tính cộng đồng, tôn trọng hiền tài và trọng lão vẫn trở thành những chuẩn mực trong ứng xử, có ý nghĩa rất lớn đối với đời sống chính trị Việt Nam

2.1.3 Một số vấn đề đặt ra đối với văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay

Sự tồn tại của hệ giá trị kép:

Trong đời sống chính trị ở Việt Nam hiện nay, dường như ssang tồn tại song song hai giá trị và chuẩn mực: một hệ giá trị chuẩn mực mang tính tư tưởng (công hữu tính tập thể, vì dân,…) gắn với những vấn đề của lý luận mácxít và một

hệ giá trị và chuẩn mực mới đang hình thành từ chính cuộc sống thực tiễn cuộc sống (sự giàu có, tính cá nhân, sự cạnh tranh) gắn với sự phát triển của nền kinh tế thị trường Điều đó dẫn đến thực tế là tồn tại một khoảng cách giữa các giá trị hướng tới (cái lý tưởng, cái phải là) và các giá trị thực tế (cái đang là)

Sự phổ biến của các chuẩn mực chính trị mang tính hình thức:

Các chuẩn mực này gồm cả chính thức và phi chính thức Trong đó, những chuẩn mực để đánh giá những giá trị nội tâm - những giá trị đạo đức vốn đã ngấm vào tầng sâu nội tâm, tạo thành động lực thôi thúc hành động dường như lại thiếu hụt Các vấn đề như: trách nhiệm, bổn phận đạo đức, lương tâm nghề nghiệp chưa được coi trọng đúng mức Đó là nguyên nhân sâu xa dẫn tới tình trạng suy thoái

về đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên Làm phát sinh các căn bệnh như: chạy chức, chạy quyền, chạy thành tích, gian dối, tham nhũng, lãng phí, cơ hội,…

Lòng tin và sự hợp tác xã hội bị giảm sút:

Hiện nay, tình trạng thiếu niềm tin, nghi kị đề phòng,… trong tương tác giữa các thành viên trong các tổ chức của hệ thống chính trị đang diễn ra khá phổ biến Điều này dẫn đến các hiện tượng cục bộ, bè phái,… góp phần làm tăng chi phí các giao dịch trong xã hội Tình trạng “Nói vậy mà không phải như vậy”,

“Nói một đằng, làm một nẻo” không còn là chuyện hiếm của các chủ thể trong giao tiếp chính trị

Chức năng điều chỉnh hành vi của văn hóa chính trị chưa phát huy được tác dụng trên thực tế:

Trong đời sống chính trị, hệ thống thể chế cho dù chặt chẽ đến đâu cũng không bao giờ là đủ Người thực thi quyền lực nếu không thẩm thấu đạo lý cầm quyền sẽ tìm ra những kẽ hở của pháp luật để lợi dụng Văn hóa chính trị sẽ đóng vai trò là nhân tố bổ sung, lấp đầy những khoảng trống của thể chế

Ở Việt Nam hiện nay, hiện tượng cán bộ, đảng viên có chức có quyền quan liêu, tham nhũng, gian dối, lợi dụng chức vụ quyền hạn để phục vụ cho lợi ích cá nhân,… diễn ra khá phổ biến Xét cho dùng đó là các hành vi “lệch chuẩn”, vì nó

đi ngược lại với lý tưởng, với các giá trị và chuẩn mực mà Đảng theo đuổi, đi ngược lại với lợi ích của nhân dân Các giá trị văn hóa chính trị tốt đẹp của dân tộc, của Đảng vẫn chưa được thẩm thấu, chưa được nội tâm hóa trong từng cá nhân để trở thành để trở thành động lực thúc đẩy hành vi hợp chuẩn Thậm chí ngay cả khi bị phát hiện làm sai, một bộ phận vẫn tiếp tục tại vị Các áp lực từ bên trong và áp lực từ bên ngoài vẫn chưa đủ sức khiến bộ phận cán bộ này từ chức

Từ chức chưa trở thành văn hóa trong chính trị Việt Nam

2.2 Xây dựng văn hóa chính trị cho cán bộ, đảng viên trong giai đoạn hiện nay

Trước hết, cần nâng cao nhận thức về văn hóa chính trị cho cán bộ, đảng viên.

Cơ sở và nội dung để nâng cao văn hóa chính trị là nâng cao nhận thức về Chủ nghĩa Mác - Lênin, Tư tưởng Hồ Chí Minh, Cương lĩnh, đường lối của Đảng Học tập Chủ nghĩa Mác - Lênin quan trọng nhất là học tập tinh thần, lập trường, quan điểm; cốt lõi nhất là học được phương pháp biện chứng duy vật của Chủ nghĩa Mác Đây là cơ sở khoa học để xem xét và giải quyết, xử trí mọi vấn đề, tình huống chính trị thực tiễn đặt ra Phương pháp học là gắn chặt giữa

lý luận với thực tiễn và không ngừng tổng kết thực tiễn; tránh lối học tập kiểu đối phó cốt để cho xong, nhưng học xong rồi không biết vận dụng vào thực tiễn

Tích cực học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không chỉ là học tập tư tưởng lý luận mà phải chú ý học tập cả phương pháp,

phong cách, đạo đức và lối sống của Chủ tịch Hồ Chí Minh Phải đi sâu học tập phong cách - nổi bật là phong cách tư duy, phong cách làm việc, phong cách diễn đạt (nói và viết), phong cách ứng xử, phong cách sống của Người

Cùng với việc nâng cao trình độ nhận thức Chủ nghĩa Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh, cần nắm vững Cương lĩnh chính trị và đường lối đổi mới của Đảng Đây là cơ sở quan trọng, trực tiếp nâng cao văn hóa chính trị của cán

bộ, đảng viên Bất kỳ một sự dao động, ngả nghiêng, hành động và phát ngôn nào trái với Cương lĩnh, đường lối của Đảng không chỉ dẫn đến tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị của cán bộ, đảng viên, mà còn gây tổn hại cho Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Đã lựa chọn đúng cán bộ cần phải dạy bảo

lý luận cho cán bộ” Lý luận đóng vai trò quan trọng vì nó là hệ thống tư tưởng chủ đạo được hình thành trên cơ sở tổng hợp các tri thức và kinh nghiệm của loài người tích lũy được trong quá trình lịch sử Lý luận được đem ra giáo dục cho cán bộ, đảng viên trước hết chính là lý luận chính trị - tư tưởng, lý luận cách mạng của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh Đó là lý luận liên quan trực tiếp tới sự lãnh đạo của Đảng, tới việc củng cố lập trường tư tưởng và nhân sinh quan của người cán bộ lãnh đạo

Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ là học tập tư tưởng lý luận mà còn là học tập cả phương pháp, phong cách, đạo đức và lối sống của Người.Đối với người cán bộ lãnh đạo nước ta, việc không ngừng nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin là một điều kiện cơ bản để nâng cao trình độ lý luận, khả năng công tác và đạo đức cách mạng, một điều kiện cơ bản để nâng cao văn hóa chính trị

Thứ hai, nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ lãnh đạo gắn liền với việc nắm vững Cương lĩnh, đường lối chính trị của Đảng.

Đây chính là cơ sở chủ yếu để nâng cao văn hóa chính trị Cương lĩnh chính trị xác định mục tiêu, con đường và những phương pháp chủ yếu trong cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân, của Đảng và của các lực lượng cách mạng ở

một giai đoạn tương đối dài Nó cũng chỉ ra những động lực, những hình thức, những phương tiện chủ yếu để đạt được những mục tiêu chiến lược trong những giai đoạn chiến lược cách mạng.Nắm vững Cương lĩnh, đường lối của Đảng, giữ vững tính kiên định chính trị, đồng thời, có khả năng đề ra và thực hiện những chủ trương, chính sách trên các lĩnh vực cụ thể nhằm quán triệt đúng đắn Cương lĩnh, đường lối chính trị của Đảng thì mới có thể kiên trì sự lãnh đạo của Đảng, mới có cơ sở để nâng cao những tố chất của người cán bộ lãnh đạo chính trị Bất

kỳ một sự dao động, nghiêng ngả hoặc tính toán sai trái nào trên những vấn đề thuộc về nguyên tắc của Đảng đều có thể dẫn đến sự suy thoái không chỉ văn hóa chính trị của cá nhân người cán bộ lãnh đạo mà còn gây hại lớn cho Đảng và chế độ.Trong giai đoạn cách mạng hiện nay ở nước ta, người cán bộ lãnh đạo cần phải nắm vững một cách sâu sắc Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời

kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và Đường lối đổi mới của Việt Nam

Thứ ba, nâng cao văn hóa chính trị của cán bộ, đảng viên gắn liền với việc trang bị những kiến thức cơ bản về Khoa học chính trị và Khoa học lãnh đạo.

Chính trị là một lĩnh vực rất phức tạp, nếu không được trang bị những tri thức căn bản để hiểu rõ bản chất và quy luật vận động của đời sống chính trị thì các chủ thể hoạt động chính trị rất dễ trở thành nạn nhân của những ảo tưởng chính trị Thời điểm hiện nay, Việt Nam đang triển khai nhiều nhiệm vụ quan trọng: Tiếp tục phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, đổi mới hệ thống chính trị và đi đôi với nó là thực hiện dân chủ hóa mạnh mẽ đời sống xã hội trong bối cảnh toàn cầu hóa, bùng nổ thông tin, trình độ dân trí ngày càng cao, đấu tranh tư tưởng và chính trị trên quy mô toàn thế giới ngày càng phức tạp, Vì vậy, muốn giải quyết đúng đắn những vấn đề chính trị thực tiễn hết sức phức tạp hiện nay, chính trị cần phải dựa chắc chắn trên những luận cứ chính xác của khoa học,

Khoa học chính trị đưa lại cho các chủ thể chính trị sự nhìn nhận tự giác, bao quát, hệ thống với tất cả sự phong phú của đời sống chính trị trong nước và quốc tế từ lịch sử đến hiện đại