Skkn báo cáo một số biện pháp nâng cao hiệu quả viết văn miêu tả con vật lớp 4 ở tiểu học

1 + Trong phân môn Tập làm văn thì văn miêu tả con vật là một trong những thể loại rất quen thuộc với bậc Tiểu học và được thể hiện qua nhiều tác phẩm mà ngay từ lớp 2 các em đã được làm

BÁO CÁO

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ VIẾT VĂN MIÊU TẢ CON VẬT LỚP 4 Ở TIỂU HỌC

TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN PHỐ MỚI

Người thực hiện: Đặng Thị Huyền

GIẢI QUYẾTVẤN ĐỀ

TÀI LIỆU THAM KHẢO

MINH CHỨNG CỦA HIỆU QUẢ VỀ BIỆN PHÁP

BÁO CÁO

CAM KẾTĐẶT

VẤN

ĐỀ

PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

+ Nhiệm vụ chính của phân môn Tiếng Việt là cung cấp cho

học sinh những hiểu biết về tự nhiên, con người, về các phong

tục tập quán

1

+ Trong phân môn Tập làm văn thì văn miêu tả con vật là một

trong những thể loại rất quen thuộc với bậc Tiểu học và được thể hiện qua nhiều tác phẩm mà ngay từ lớp 2 các em đã được làm

quen và gắn liền với những gì thân quen với các em

2

+ Trong thực tế học sinh gặp rất nhiều khó khăn khi viết văn

miêu tả con vật vì chưa có thói quen suy nghĩ để tự viết, thậm chí chép văn học tốt để thành bài văn của mình Dẫn đến bố cục

chưa rõ ràng, hình ảnh chưa sinh động, cụ thể

3

PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1.Thực trạng về phía giáo viên

.

Tổ chuyên môn đã tổ chức chuyên

đề dạy học Tập làm văn lớp 4

Các em chưa hình thành được kĩ năng quan sát, kĩ năng viết và trả lời câu hỏi, dẫn đến diễn đạt ý còn lủng củng, thậm chí học

thuộc vẹt

Kết quả khảo sát đạt được như sau

- Tổng số học sinh: 40 em

+ Hoàn thành tốt: 9 em ( 22,5%)

+ Hoàn thành: 29 em ( 72,5%)

+ Chưa hoàn thành: 2 em (5%)

* Bồi dưỡng vốn sống cho học sinh

* Cung cấp vốn từ cho học sinh Giáo viên có thể giúp học sinh làm giàu vốn từ

thông qua các tiết học như: Tập đọc, Kể chuyện, Tập làm văn…

Ví dụ: Qua bài tập đọc: “ Dế mèn bênh vực kẻ yếu” các em sẽ biết thêm một số từ

miêu tả ngoại hình và hành động của con vật như: Đạp phanh phách, ngắn chùn chùn,

gầy yếu …

- Với tiết kể chuyện “ Con vịt xấu xí” học sinh thấy được một số từ, cụm từ miêu tả

ngoại hình, hành động như: Bắt nạt, quá nhỏ, yếu ớt…

- Khi dạy “ Cấu tạo của bài văn miêu tả con vật ” các em sẽ có thêm một số từ, cụm

từ miêu tả ngoại hình, hành động như: Vàng đậm, xanh đen, nhanh nhẹn, bảo vệ…

* Xây dựng phong trào tích lũy vốn từ cho học sinh Giáo viên có thể tổ chức

bằng nhiều hình thức như: Trò chơi, hái hoa học tập, tặng hoa học tốt

Biện pháp 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh bồi dưỡng và

tích lũy vốn từ

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với

việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

* Rèn cho học sinh cách dùng từ, từ gợi tả âm thanh và từ gợi tả hình ảnh trong miêu tả con vật

- Giáo viên cần dạy tốt các dạng bài tập ôn tập từ để tránh lặp lại từ

Ví dụ: Tìm từ gợi âm thanh, gợi hình ảnh, từ đồng nghĩa tả con vật

- Từ gợi âm thanh: Ríu rít, thánh thót, phì phò… Từ gợi hình ảnh như: Lăn tròn, ục

ịch, khệnh khạng,

* Giúp học sinh sử dụng từ đúng từ hay.

* Giúp học sinh viết câu đúng, câu hay.

- Một câu văn đúng cần đảm bảo đầy đủ về mặt ngữ pháp, diễn đạt được nội dung người viết

Ví dụ: Chú gà trống nhà em / đang gáy báo sáng.

Chủ ngữ vị ngữ

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với

việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

- Để viết được câu hay thì giáo viên cần cho học sinh hiểu rằng một câu hay là được mở rộng với các thành phần phụ, với biện pháp nhân hóa, so sánh, các từ gợi

tả, gợi cảm

- Ví dụ: Sau một thời gian chăm sóc chu đáo, giờ đây, chú gà trống nhà em

thành một chàng hiệp sĩ trông thật oai vệ làm sao.

- Nhằm giúp cho các em biết viết câu văn có hình ảnh, sử dụng biện pháp tu từ, tôi cho học sinh thực hành luyện tập qua các bài tập tìm hình ảnh, hoạt động so sánh, nhân hóa trong các khổ thơ, bài thơ Từ đó tôi lưu ý cho học sinh con vật mình định tả là gì? Đặc điểm của nó ra sao để giúp cho học sinh lựa chọn hình ảnh so sánh, nhân hóa miêu tả cho phù hợp

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với

việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

* Giúp cho học sinh có kĩ năng quan sát

- Để quan sát tốt giáo viên cần định hướng cho các em cách quan sát theo một trình tự hợp lí, từ xa đến gần, từ cụ thể đến bao quát, cũng như thói quen sinh hoạt và thời kì phát triển của con vật.

- Giáo viên cần hướng dẫn học sinh kĩ năng quan sát bằng ba giác quan cần thiết là thị giác ( mắt nhìn), thính giác ( tai nghe), xúc giác ( tay sờ).

- Với đề viết văn miêu tả con vật tôi hướng dẫn học sinh làm theo các bước

+ Bước 1: Giúp học sinh hiểu cấu tạo của văn miêu tả con vật gồm 3 phần:

Mở bài, thân bài, kết bài.

- Học sinh cần xác định kĩ đối tượng, nhận dạng đúng và đầy đủ về con vật định miêu tả ( con gì, ở đâu, nó có đặc điểm gì làm em chú ý…)

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với

việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

+ Bước 2: Hướng dẫn học sinh kĩ năng biết cách quan sát con vật, chọn lọc chi tiết

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

Bước 4: Hướng dẫn học sinh viết thành bài văn hoàn chỉnh

- Cần hướng dẫn các em viết theo bố cục ba phần

+ Tả hoạt động của con mèo khi bắt chuột ( rình chuột, vồ

chuột) và các hoạt động khác ( ăn, đùa giỡn…)

3) Kết bài: Cảm nghĩ chung của em với con mèo

b Biện pháp 2: Gắn việc bồi dưỡng vốn sống, vốn từ, tích lũy vốn từ với

việc rèn học sinh sử dụng từ để viết câu, đoạn văn.

Bước 5: Chữa bài và nhận xét:

- Giáo viên rèn cho học sinh cách tự soát, chữa lỗi cho nhau trên bài làm của mình dưới sự theo dõi hướng dẫn của giáo viên

Bước 6: Hoàn thiện vào vở

- Các em đã biết xây dựng bố cục bài văn mạch lạc, câu văn giàu hình ảnh

Bước 7: Nhận xét, tuyên dương.

- Tôi cho các em đọc trước lớp những bài văn tốt để cùng nhau chia sẻ những áng văn hay đồng thời khen sự tiến bộ của học sinh

c) Biện pháp 3: Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy văn miêu tả con vật

- Giáo viên ứng dụng tốt công nghệ thông tin như trình chiếu để đưa các câu văn, bài văn hay cho học sinh tham khảo để học sinh nhìn thấy và vận dụng nhanh hơn.

c) Điều chỉnh, bổ sung sau thực nghiệm

Giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh biết cách vận dụng các giác quan để quan sát biết diễn đạt điều quan sát một cách gợi tả, gợi cảm

4 Kiến nghị, đề xuất

a) Đối với tổ/ nhóm chuyên môn

Tổ chức cho học sinh viết văn vào các buổi ngoại khóa Tiếp tục triển khai các cuộc thi Giáo án tốt – Giờ học hay cho giáo viên

b) Đối với Lãnh đạo nhà trường.

Tào điều kiện cho giáo viên đi tham quan học hỏi kinh nghiệm một số

trường là điểm sáng trong đổi mới phương pháp dạy học

c) Đối với Phòng Giáo dục và Đào tào

Phòng tiếp tục mở các lớp bồi dưỡng chuyên đề về phương pháp rèn kĩ năng viết văn miêu tả con vật cho học sinh lớp

Trước khi thực hiện biện pháp

Phần IV: Minh chứng về hiệu quả của biện pháp

Sau khi thực hiện biện pháp

Kết luận

Như vậy, mỗi giáo viên đều có những cách thức dạy học riêng Tuy nhiên, để thành công khi dạy miêu tả con vật, thì cần thực hiện tốt các yêu cầu sau:

+ Nắm chắc mục tiêu môn học, bài học.

+ Luôn tìm tòi, trau dồi kiến thức, trình độ hiểu biết.

+Vận dụng phương pháp dạy học linh hoạt.

+ Luôn tích hợp trong dạy học.

+ Tổ chức cho học sinh các hoạt động ngoại khóa.

+ Kiểm tra, đánh giá mức độ của học sinh.

Tài liệu tham khảo

1 Thiết kế bài giảng Tiếng Việt 4 tập 1, 2

LOGO