Giải quyết tranh chấp hợp đồng bằng trọng tài thương mại- Thực tiễn triển khai và những kiến nghị hoàn thiện pháp luật

Trong bối cảnh Việt Nam đã gia nhập WTO và nền kinh tế nước ta đã chuyển sang mô hình phát triển theo thể chế thị trường, các tranh chấp kinh tế không những đơn thuần là tranh chấp giữa hai chủ thể giao kết hợp đồng kinh tế, mà còn có những tranh chấp dưới các dạng khác nhau phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh như tranh chấp giữa các thành viên trong công ty, tranh chấp về cổ phần, cổ phiếu, tranh chấp giữa công ty và các thành viên của công ty... Vậy, khi phát sinh tranh chấp thì doanh nghiệp cần tìm đến tổ chức nào để giải quyết một cách có hiệu quả, nhanh gọn, tránh những tổn thất quá lớn cho doanh nghiệp? Hiện nay, khi soạn thảo các điều khoản về giải quyết tranh chấp trong Hợp đồng thương mại, các bên trong quan hệ giao dịch thường quy định việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức Trọng tài thương mại, đặc biệt là khi quan hệ giao dịch này có yếu tố nước ngoài. Từ khi Chính phủ nỗ lực hoàn chỉnh khung pháp lý cho hoạt động Trọng tài bằng việc ban hành Pháp lệnh Trọng tài thương mại năm 2003, sau đó là Luật Trong tài thương mại 2010 thì việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại đã thực sự chuyển biến và mang lại các dấu hiệu tích cực, từ việc mở rộng phạm vi hoạt động và quyền hạn của các Trung tâm Trọng tài (sau đây gọi tắt là TTTT) đến sự quan tâm thực sự từ các cá nhân và tổ chức kinh doanh trong mọi lĩnh vực. Việc lựa chọn đề tài: “Giải quyết tranh chấp hợp đồng bằng trọng tài thương mại- Thực tiễn triển khai và những kiến nghị hoàn thiện pháp luật” để có cái nhìn thực tiễn trong việc giải quyết các tranh chấp hợp đồng kinh doanh bằng trọng tài thương mại, để từ đó đề xuất ra những kiến nghị để hoàn thiện quy định của pháp luật hiện hành.

M C L C Ụ Ụ

PHẦN MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tại 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài 2

4 Kết cấu đề tài 2

NỘI DUNG 3

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI 3

1 Khái niệm trọng tài thương mại 3

2 Các hình thức trọng tài thương mại 3

3 Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại 3

4 Thẩm quyền của trọng tài thương mại 4

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN THỰC HIỆN GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP BẰNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI 5

1 Ưu điểm giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại 5

2 Nhược điểm giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại 7

3 Thực tế tại Việt Nam 7

CHƯƠNG III: KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT 9

KẾT THÚC 10 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Trong bối cảnh Việt Nam đã gia nhập WTO và nền kinh tế nước ta đã chuyển sang mô hình phát triển theo thể chế thị trường, các tranh chấp kinh tế không những đơn thuần là tranh chấp giữa hai chủ thể giao kết hợp đồng kinh tế,

mà còn có những tranh chấp dưới các dạng khác nhau phát sinh trong quá trình sản xuất kinh doanh như tranh chấp giữa các thành viên trong công ty, tranh chấp về cổ phần, cổ phiếu, tranh chấp giữa công ty và các thành viên của công ty…

Vậy, khi phát sinh tranh chấp thì doanh nghiệp cần tìm đến tổ chức nào để giải quyết một cách có hiệu quả, nhanh gọn, tránh những tổn thất quá lớn cho doanh nghiệp?

Hiện nay, khi soạn thảo các điều khoản về giải quyết tranh chấp trong Hợp đồng thương mại, các bên trong quan hệ giao dịch thường quy định việc giải quyết tranh chấp bằng phương thức Trọng tài thương mại, đặc biệt là khi quan

hệ giao dịch này có yếu tố nước ngoài

Từ khi Chính phủ nỗ lực hoàn chỉnh khung pháp lý cho hoạt động Trọng tài bằng việc ban hành Pháp lệnh Trọng tài thương mại năm 2003, sau đó là Luật Trong tài thương mại 2010 thì việc giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại đã thực sự chuyển biến và mang lại các dấu hiệu tích cực, từ việc mở rộng phạm vi hoạt động và quyền hạn của các Trung tâm Trọng tài (sau đây gọi tắt là TTTT) đến sự quan tâm thực sự từ các cá nhân và tổ chức kinh doanh trong mọi lĩnh vực

Việc lựa chọn đề tài: “Giải quyết tranh chấp hợp đồng bằng trọng tài thương mại- Thực tiễn triển khai và những kiến nghị hoàn thiện pháp luật”

để có cái nhìn thực tiễn trong việc giải quyết các tranh chấp hợp đồng kinh doanh bằng trọng tài thương mại, để từ đó đề xuất ra những kiến nghị để hoàn thiện quy định của pháp luật hiện hành

2 Mục tiêu nghiên cứu đề tại.

- Hệ thống lại quy định của pháp luật hiện hành về giải quyết tranh chấp bằng phương thức Trọng tài thương mại

- Thực tiễn việc giải quyết các tranh chấp trong hợp đồng thương mại bằng phương thức trọng tài thương mại

- Để xuất kiến nghị để hoàn thành quy định của pháp luật giải quyết tranh chấp bằng phương thức trọng tài thương mại

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu đề tài

- Đối tượng nghiên cứu: trọng tài thương mại - phương thức giải quyết

tranh chấp do các bên thỏa thuận và được tiến hành theo quy định của Luật trong tài thương mại 2010

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Thỏa thuận trọng tài theo quy định của pháp luật

+ Thực tiễn thực hiện giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại: ưu điểm, nhược điểm

+ Nguyên nhân hạn chế

+ Kiến nghị hoàn thiện pháp luật

4 Kết cấu đề tài.

Gồm 3 Chương:

Chương I: Khái quát chung về trọng tài thương mại

Chương II: Thực tiễn thực hiện giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại Chương III: Kiến nghị hoàn thiện pháp luật

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT CHUNG VỀ TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI

1 Khái niệm trọng tài thương mại.

Tuy mới được hình thành nhưng trọng tài thương mại cũng được khuyến khích sử dụng tại Việt Nam trong một loạt các luật như: Luật Thương Mại, Luật Đầu Tư, Luật Doanh nghiệp, Bộ luật hàng hải

Hiện nay, Luật trọng tài thương mại 2010 là văn bản quy định khá chi tiết

về trọng tài, trình tự giải quyết tranh chấp bằng trọng tài

Khoản 1 Điều 3 Luật Trọng tài thương mại 2010 quy định: “trọng tài

thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thỏa thuận và được tiến hành theo quy định của Luật này”

2 Các hình thức trọng tài thương mại.

Trọng tài thương mại tồn tại dưới hai hình thức sau:

- Trọng tài vụ việc: phương thức trọng tài do các bên tranh chấp thành lập

để giải quyết tranh chấp giữa các bên và trọng tài sẽ chấm dứt tồn tại khi giải quyết xong vụ tranh chấp

- Trọng tài thường trực: ở các nước trên thế giới, trọng tài thường trực

được tổ chức dưới những hình thức đa dạng như: các trung tâm trọng tài, các hiệp hội trọng tài hay các việc trọng tài nhưng chủ yếu và phổ biến dưới dạng trung tâm trọng tài Theo pháp luật Việt Nam, trọng tài thường trực được tổ chức dưới dạng các trung tâm trọng tài Trung tâm trọng tài là tổ chức phi chính phủ, có tư các pháp nhân, có con dấu, có tài khoản riêng và có trụ sở giao dịch

ổn định

3 Các nguyên tắc giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại.

- Nguyên tắc thỏa thuận trọng tài: tranh chấp thương mại chỉ được giải

quyết tại trọng tài nếu các bên có thỏa thuận trọng tài và thỏa thuận trọng tài đó

có hiệu lực

- Nguyên tắc trọng tài viên độc lập, vô tư, khách quan: một số tổ chức

trọng tài yêu cầu trọng tài viên xác nhận bằng văn bản rằng họ đang và sẽ độc lập với các bên và yêu cầu trọng tài viên trình bày bất kỳ sự kiện hoặc chi tiết nào có thể khiến các bên nghi ngờ về tính độc lập của họ Việc giải quyết tranh

chấp một cách công bằng, tính độc lập của các trọng tài viên đối với các bên là vấn đề được quan tâm đặc biệt

- Nguyên tắc trọng tài viên phải căn cứ vào pháp luật: đây là một nguyên

tắc rất quan trọng trong mọi thủ tục tố tụng cũng như giải quyết mọi vấn đề của đời sống xã hội trong điều kiện nhà nước pháp quyền Để giải quyết tranh chấp thương mại một cách công bằng, hợp lý, bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của các bên; trọng tài viên - người được các bên có tranh chấp lựa chọn để giải quyết tranh chấp phải căn cứ theo pháp luật

- Nguyên tắc trọng tài viên phải tôn trọng sự thỏa thuận của các bên: các

bên tranh chấp có quyền thỏa thuận với nhau về nhiều vấn đề liên quan đến thủ tục giải quyết tranh chấp mà trọng tài viên phải tôn trọng, nếu không hậu quả là quyết định của hội đồng trọng tài sẽ bị tòa án hủy theo yêu cầu của các bên

- Nguyên tắc giải quyết một lần: với tư cách là một tổ chức phi chính phủ,

trọng tài thương mại không có cơ quan cấp trên nên phán quyết của trọng tài có giá trị chung thẩm, không bị kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm như bản án sơ thẩm của tòa án, cũng không có thủ tục giám đốc thẩm, tái thêm Tố tụng trọng tài chỉ có một trình tự giải quyết, các tranh chấp thương mại chỉ được giải quyết một lần tại trọng tài

4 Thẩm quyền của trọng tài thương mại.

Trọng tài thương mại có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp nào được pháp luật quy định là tranh chấp thương mại, tranh chấp này phát sinh trong hoạt động thương mại giữa cá nhân kinh doanh và tổ chức kinh doanh và các bên có thỏa thuận trọng tài Nếu thiếu 1 trong 2 điều kiện trên, vụ việc sẽ không thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại

Trên cơ sở Luật trọng tài 2010 và các văn bản pháp luật hiện hành có liên quan, thẩm quyền của trọng tài thương mại thông qua 2 điều kiện sau:

Thứ nhất: Tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của trọng tài thương mại phải là tranh chấp thương mại giữa các cá nhân, tổ chức kinh doanh.

Trọng tài thương mại Việt Nam chỉ có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp phát sinh trong hoạt động thương mại giữa các bên là cá nhân kinh doanh hoặc tổ chức kinh doanh So với pháp luật một số nước trên thế giới, pháp luật Việt Nam ta không mở rộng hoàn toàn thẩm quyền của trọng tài thương mại

Thứ hai: Giữa các bên tranh chấp phải có thỏa thuận trọng tài hợp lệ.

Thỏa thuận trọng tài là thỏa thuận giữa các bên về việc giải quyết bằng trọng tài các vụ tranh chấp có thể phát sinh hoặc đã phát sinh trong hoạt động thương mại Như vậy, các bên có thể thỏa thuận trọng tài trước khi có tranh chấp hoặc sau khi có tranh chấp Nguyên tắc chung là “không có thỏa thuận giải quyết bằng phương thức trọng tài, không có tố tụng trọng tài”

Thỏa thuận trọng tài hợp lệ là thỏa thuận trọng tài đó không bị vô hiệu Có nghĩa là, ngay cả khi có thỏa thuận trọng tài nhưng nếu thỏa thuận trọng tài đó

vô hiệu thì trọng tài cũng không có thẩm quyền giải quyết Các trường hợp thỏa thuận trọng tài vô hiệu được quy định tại Điều 18 Luật Trọng tài thương mại

2010

CHƯƠNG II: THỰC TIỄN THỰC HIỆN GIẢI QUYẾT TRANH

CHẤP BẰNG TRỌNG TÀI THƯƠNG MẠI.

1 Ưu điểm giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

Thực tiễn hoạt động giải quyết tranh chấp kinh doanh - thương mại bằng Trọng tài cho thấy có một số ưu điểm sau:

Thứ nhất, quyết định của Trọng tài là chung thẩm và vì vậy nó có giá trị bắt

buộc đối với các bên, các bên không thể chống án hay kháng cáo Việc xét xử tại Trọng tài chỉ diễn ra ở một cấp xét xử, đó cũng chính là điều khác biệt cơ bản so với xét xử tại Tòa án bởi thông thường xét xử tại Tòa án diễn ra ở hai cấp Hội đồng trọng tài sau khi tuyên phán quyết xong là đã hoàn thành nhiệm vụ của mình và chấm dứt sự tồn tại

Thứ hai, hoạt động của Trọng tài diễn ra liên tục vì Hội đồng Trọng tài xét

xử vụ kiện là do các bên thỏa thuận lựa chọn, hoặc được chỉ định để giải quyết

vụ kiện, do đó các trọng tài viên là người theo vụ kiện từ đầu đến cuối, vì vậy họ

có điều kiện để nắm bắt và tìm hiểu thấu đáo các tình tiết của vụ việc Chính điều này có lợi ngay cả khi các bên muốn hòa giải hoặc giải quyết tranh chấp thông qua đàm phán, trọng tài có thể hỗ trợ các bên đạt tới một thỏa thuận, điều

mà ít khi xảy ra ở Tòa án

Thứ ba, trọng tài xét xử bí mật bởi tiến trình giải quyết của Trọng tài có

tính riêng biệt Hầu hết các quy định pháp luật về Trọng tài của các quốc gia đều thừa nhận nguyên tắc Trọng tài xử kín nếu các bên không có thỏa thuận khác Đây là một ưu điểm quan trọng bởi các doanh nghiệp không muốn các chi tiết

của vụ tranh chấp bị đem ra công khai trước Tòa án, điều mà các doanh nghiệp luôn coi là tối kỵ trong hoạt động kinh doanh của mình

Thứ tư, khi xét xử, Trọng tài cho phép các bên được sử dụng kinh nghiệm

của các chuyên gia và điều này được thể hiện ở quyền chọn Trọng tài viên của các bên Các bên có thể chọn một Hội đồng Trọng tài dựa trên trình độ, năng lực, sự hiểu biết vững vàng của họ về pháp luật thương mại quốc tế, về các lĩnh vực chuyên biệt như licensing, leasing, xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ, sở hữu trí tuệ, chứng khoán…

Thứ năm, hoạt động xét xử của Trọng tài liên tục do đó tiết kiệm thời gian,

chi phí và tiền bạc cho doanh nghiệp Trong khi đó giải quyết tranh chấp bằng Tòa án thường rất khó đạt được điều này bởi Tòa án phải giải quyết nhiều tranh chấp cùng một lúc, do đó tình trạng án tồn đọng là điều không thể tránh khỏi

Thứ sáu, giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài thể hiện tính năng động, linh

hoạt và mềm dẻo, do đó dễ thích ứng hơn so với giải quyết tranh chấp bằng Tòa

án Tòa án khi xét xử phải tuân thủ một cách đầy đủ và nghiêm ngặt các quy định có tính chất quy trình, thủ tục, trình tự được quy định trong Bộ luật tố tụng dân sự 2004 và các văn bản hướng dẫn liên quan Thực tiễn cho thấy giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài VIAC thường kéo dài tối đa là 6 tháng, trong khi đó giải quyết tranh chấp tại Tòa án có trường hợp kéo dài mấy năm

Thứ bảy, việc xét xử tranh chấp bằng Trọng tài đảm bảo tính bí mật cao và

vì vậy sẽ tránh cho các bên nguy cơ làm tổn thương đến mối quan hệ hợp tác làm ăn vốn có, trong khi đó việc xét xử công khai tại Tòa án thường dễ làm cho các bên rơi vào thế đối đầu nhau với kết cục là một bên được thừa nhận như một người chiến thắng, còn bên kia thấy mình là một kẻ thua cuộc Việc xét xử tranh chấp bằng Trọng tài trên thực tế đã làm giảm đáng kể mức độ xung đột, căng thẳng của những bất đồng bởi nó diễn ra trong một không gian kín, nhẹ nhàng, mang nặng tính trao đổi để tìm ra sự thật khách quan của vụ/việc Đó chính là những yếu tố tạo điều kiện để các bên duy trì được quan hệ đối tác, quan hệ thiện chí đối với nhau Hơn nữa, sự tự nguyện thi hành quyết định của một bên

sẽ làm cho bên kia có sự tin tưởng tốt hơn trong quan hệ làm ăn có thể diễn ra trong tương lai Với những ưu điểm như vậy, việc giải quyết tranh chấp bằng Trọng tài đã ngày càng trở thành một phương thức tố tụng kinh doanh - thương mại hữu hiệu và được các bên lựa chọn bên ngoài tố tụng bằng Tòa án

2 Nhược điểm giải quyết tranh chấp bằng trọng tài thương mại.

Tuy nhiên, bên cạnh những ưu thế, phương thức giải quyết tranh chấp thương mại bằng trọng tài thương mại cũng có những khó khăn, trở ngại khó tránh khỏi, đó là:

Thứ nhất, sự thành công của quá trình giải quyết tranh chấp bằng con

đường trọng tài thương mại chủ yếu phụ thuộc vào thái độ thiện chí và hợp tác của các bên tranh chấp Mà các doanh nghiệp ở nước ta hiện nay vẫn chưa thực

sự quan tâm nhiều đến việc lường trước các tranh chấp sẽ phát sinh nên vẫn còn tình trạng mơ hồ về hình thức trọng tài thương mại nói riêng, cũng như các phương thức giải quyết tranh chấp khác nói chung

Thứ hai, việc thực thi các kết quả đã đạt được trong quá trình giải quyết

tranh chấp bằng con đường trọng tài phần lớn phụ thuộc vào sự tự nguyện thi hành của bên có nghĩa vụ thi hành mà không có cơ chế pháp lý vững chắc để đảm bảo thi hành và nếu có thì việc thực thi đó thường phức tạp và tốn kém

Thứ ba, Tố tụng trọng tài so với tố tụng toà án nó cũng có những điểm yếu,

đó là vì quyết định của trọng tài nhân danh ý chí tối cáo của các bên đương sự, không nhân danh quyền lực nhà nước nên đảm bảo thi hành cần đến sự tự nguyện của các bên vi phạm thì quyết định này cũng khó có thể thi hành được

Thứ tư, là một tổ chức xã hội nghề nghiệp, trọng tài có thể gặp những khó

khan trong quá trình giải quyết tranh chấp, đặc biệt là những tranh chấp phức tạp, về những vấn đề như : xác minh thu thập chứng cứ, triệu tập nhân chứng, áp dụng các biện pháp khẩn cấp tạm thời, áp dụng các biện pháp cưỡng chế thi hành án phán quyết của trọng tài, không có quyền kê biên khẩn cấp tạm thời đối với tài sản là đối tượng tranh chấp dẫn tới việc có thể kéo dài, không đảm bảo phong toả tàn sản kịp thời để phòng ngừa việc tẩu tán tài sản

3 Thực tế tại Việt Nam.

Giải quyết tranh chấp thương mại quốc tế bằng trọng tài đã phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới Ở Việt Nam, do đặc thù của nền kinh tế, chính trị, xã hội nên hình thức này phát triển muộn hơn Từ năm 1993 đến nay, trước sự đòi hỏi của thực tiễn, ngày 28/4/1993, Thủ tướng Chính phủ ra quyết định 204/1993/TTg về việc thành lập trung tâm trọng tài quốc tế Việt Nam (VIAC) VIAC được ghi nhận là tổ chức phi chính phủ được thành lập bên cạnh Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, có thẩm quyền giải quyết các tranh chấp phát sinh từ các quan hệ kinh tế quốc tế như các hợp đồng mua bán ngoại

thương, các hợp đồng đầu tư, du lịch, vận tải và bảo hiểm quốc tế, chuyển giao công nghệ, tín dụng và thanh toán quốc tế

Tại Việt Nam, trong những năm qua, số vụ tranh chấp thương mại được giải quyết bằng trọng tài mà tiêu biểu là tại VIAC liên tục tăng, từ 18 vụ/năm (giai đoạn 1993 – 2003) lên 42 vụ/năm (giai đoạn 2004 – 2010) Đội ngũ trọng tài viên không ngừng được mở rộng

Nhằm loại bỏ các rào cản của pháp luật đối với sự phát triển của trọng tài cũng như để đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh chấp bằng phương thức này ngày càng gia tăng, đồng thời thể hiện sự tôn trọng luật chơi chung trong bối cảnh hội nhập quốc tế, ngày 25/4/2003, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Pháp lệnh Trọng tài thương mại Tiếp đó, Luật Trọng tài thương mại, được Quốc hội thông qua ngày 17/06/2010 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2011, khắc phục việc phân định không rõ ràng phạm vi thẩm quyền của trọng tài đối với các tranh chấp thương mại, cho phép trọng tài viên là người nước ngoài cũng như nội luật hoá các cam kết quốc tế của Việt Nam về dịch vụ trọng tài…

Với lợi thế đó, trong những năm qua, số vụ tranh chấp thương mại được giải quyết bằng trọng tài mà tiêu biểu là tại VIAC liên tục tăng, từ 18 vụ/năm (giai đoạn 1993 – 2003) lên 42 vụ/ năm (giai đoạn 2004 – 2010) Đội ngũ trọng tài viên cũng không ngừng được mở rộng Sáu tháng đầu năm 2012, VIAC đã kết nạp thêm 37 trọng tài viên, trong đó có 12 trọng tài viên nước ngoài, nâng tổng số trọng tài viên của Trung tâm lên 151 người, tăng gần 30% so với năm

2009 Tuy nhiên, bức tranh về trọng tài thương mại tại Việt Nam vẫn chưa thật

sự khởi sắc khi phương thức này chỉ giải quyết khoảng 11% tổng số tranh chấp thương mại Số vụ tranh chấp mà VIAC thụ lý trong năm 2011 là 83, vẫn rất khiêm tốn nếu so với 188 vụ mà Trung tâm Trọng tài Quốc tế Singapore (SIAC) giải quyết hay như Uỷban trọng tài Bắc Kinh là 1.500 vụ

Nguyên nhân là do những quy định của pháp luât hiện hành còn nhiều thiếu

sót, chồng chéo, chưa rõ ràng cụ thể Luật trọng tài thương mại năm 2010 mặc

dù đáp ứng phần nào yêu cầu thực tế song sau một thời gian đi vào hoạt động đã bộc lộ nhiều thiếu sót, bất hợp lý Chưa kể, thói quen, tập quán của thương nhân Việt Nam tin tưởng tòa án hơn trọng tài Hơn nữa, trình độ trọng tài viên ở Việt Nam đều là những người kiêm nhiệm trong lĩnh vực thương mại Cho nên, một

số trọng tài viên còn chưa chuyên nghiệp Trong khi đó, các tranh chấp thương mại ngày càng phức tạp, nhất là tranh chấp có yếu tố nước ngoài

CHƯƠNG III: KIẾN NGHỊ HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT

Thứ nhất, không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật phù hợp với xu thế phát triển chung thế giới Trọng tài thương mại quốc tế được các chuyên gia

kinh tế đánh giá là phương thức giải quyết tranh chấp trong tương lai với nhiều

ưu điểm nổi trội Do vậy, Việt Nam muốn hội nhập vào nền kinh tế thế giới một cách nhanh chóng và bền vững thì phải không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật nói chung và pháp luật về trọng tài nói riêng cho phù hợp với xu thế phát triển chung

Thứ hai, Nhà nước cũng cần có hành động cụ thể nhằm hỗ trợ cơ chế cho hoạt động này Điển hình như như ở Trung Quốc, các Uỷ ban trọng tài được

cung cấp trụ sở cùng phương tiện làm việc trong thời gian đầu trước khi tự hoạt động Nhiều nước châu Á khác như: Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Philippines cũng tương tự Ngoài ra, trong quá trình giải quyết tranh chấp, trọng tài cũng cần đến cơ chế phối hợp từ các cơ quan nhà nước, trực tiếp là hệ thống toà án, đặc biệt trong việc cưỡng chế thi hành phán quyết cũng như công nhận

và cho thi hành phán quyết của trọng tài nước ngoài

Thứ ba, hiệu quả hoạt động của trọng tài còn phụ thuộc vào thái độ của các

chủ thể kinh doanh Do đó, việc tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật trọng tài cũng như nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ giúp doanh nghiệp hiểu hơn

về bản chất và ưu thế của trọng tài thương mại, từ đó tạo điều kiện cho cơ chế này ngày càng phát triển

Thứ tư, mỗi trung tâm trọng tài cũng phải có kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ trọng tài viên, không chỉ về số lượng mà cả chất lượng Đặc biệt, công tác

nghiên cứu và giảng dạy pháp luật trọng tài là nhân tố bảo đảm cho sự phát triển bền vững của mô hình Vì thế, cần bồi dưỡng năng lực cũng như định hướng cho sinh viên, đặc biệt là sinh viên luật và kinh tế về những vấn đề cơ bản trong pháp luật trọng tài

Thứ sáu, muốn khắc phục những hạn chế của giải quyết tranh chấp Trọng

tại tại Việt Nam cũng phải bắt đầu bằng việc xác định lại và định hướng thay đổi tâm lý doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ đổi mới, những doanh nghiệp được điều hành bởi những con người mới nhưng chịu sức ép từ những điểm tồn cùa văn hóa truyền thống – nét văn hóa có cái gốc là văn hóa nông nghiệp và một cơ chế có thể nói là chưa được thông thoáng Có thể đây cũng là xu thế tất yếu, có cầu ắt sẽ có cung, một khi doanh nghiệp ý thức được những lợi thế trong các con