SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM ***************** CUỘC THI KHOA HỌC KĨ THUẬT CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2022 2023 DỰ ÁN “SỰ “ĐÓI” THÔNG TIN THỜI SỰ CỦA LỨA TUỔI HỌC SINH HIỆN NA[.]
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI PHÒNG TRƯỜNG THPT NGUYỄN BỈNH KHIÊM
*****************
CUỘC THI KHOA HỌC KĨ THUẬT CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2022 - 2023
DỰ ÁN
“SỰ “ĐÓI” THÔNG TIN THỜI SỰ CỦA LỨA TUỔI HỌC SINH
HIỆN NAY”
Lĩnh vực của dự án: 2 - Khoa học xã hội và hành vi
Thực hiện: Ngô Hà Ân
Đỗ Huyền Trang
Lớp: 12A1
Trang 2Hải Phòng, tháng 11 năm 2022
Trang 4MỤC LỤC
Trang
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU, VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU, GIẢ
THUYẾT KHOA HỌC
1 Câu hỏi nghiên cứu 3
3 Giả thuyết khoa học 3
4 Tính mới, tính sáng tạo của vấn đề nghiên cứu 3
5 Ý nghĩa, lợi ích của vấn đề nghiên cứu 3
III THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
2 Phương pháp nghiên cứu 5
IV TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU
2 Thực trạng hiện nay 7
3 Nguyên nhân 8
4 Hệ thống giải pháp 8
Trang 5I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Nếu lịch sử là quá khứ thì các thông tin thời sự về vấn đề chính trị-xã hội là hiện tại và tương lai Mỗi ngày, có đến hàng trăm, hàng nghìn sự việc xảy ra xung quanh chúng ta thuộc nhiều khía cạnh khác nhau như tin tức về chính trị, ngoại giao, tài chính, văn hoá, giáo dục… Việc kịp thời nắm bắt các thông tin thời sự mang ý nghĩa vô cùng quan trọng bởi đó sẽ là những tin tức hữu hiệu giúp chúng ta nhanh chóng nắm bắt và thích ứng với những biến động, những thay đổi trong cuộc sống Nếu không nắm được thì không những chúng ta trở thành người kém hiểu biết mà còn có thể dẫn đến nhiều hậu quả nghiêm trọng như: hành động sai trái, vi phạm pháp luật,…
Tuy nhiên, theo Báo cáo nghiên cứu thế hệ trẻ Việt Nam được Hội đồng Anh công bố tháng 4/2020 cho thấy, thanh niên trẻ Việt Nam, trong độ tuổi từ 15-20 không thường xuyên cập nhật các thông tin thời sự trong và ngoài nước Báo cáo chỉ rõ các vấn đề mà lứa tuổi học sinh Việt Nam đang quan tâm hàng đầu, trong đó các vấn đề liên quan đến kinh tế, chính trị của đất nước chiếm con số khá nhỏ
Biểu đồ thể hiện mức độ quan tâm của giới trẻ Việt Nam đến các khía cạnh của cuộc sống
2
Trang 6Một đất nước muốn phát triển, giàu mạnh thì phải có một thế
hệ trẻ có kiến thức, am hiểu vấn đề thời cuộc và không ngại thể hiện, lên tiếng trước các vấn đề quan trọng của đất nước Vì vậy, việc giáo dục và nâng cao khuynh hướng tiếp nhận thông tin thời sự ở lứa tuổi học sinh là vô cùng cần thiết, giúp học sinh
có nhận thức và vốn hiểu biết đúng đắn về các thông tin thời sự đang diễn biến thường nhật trong cuộc sống hôm nay
Xuất phát từ những căn cứ trên, đồng thời với mong muốn kêu gọi, tạo nên một cộng đồng học sinh am hiểu những tin tức thời sự, góp phần làm phong phú hơn vốn tri thức của bản thân cũng như tiếp cận gần hơn với những vấn đề thiết thực của
cuộc sống, chúng em đã lựa chọn đề tài: “Sự đói thông tin thời
sự của lứa tuổi học sinh.”
II CÂU HỎI NGHIÊN CỨU - VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
– GIẢ THUYẾT KHOA HỌC
1 Câu hỏi nghiên cứu
- Với việc tiếp cận thông tin thời sự của học sinh đã có
công trình nghiên cứu nào chưa ?
- Khi được trang bị kiến thức về việc tiếp cận thông tin thời
sự thì học sinh sẽ áp dụng như thế nào? Hiệu quả khi được trang bị kiến thức này ra sao?
2 Vấn đề nghiên cứu
Hệ thống giải pháp cho việc tiếp cận thông tin thời sự đảm bảo cho việc tiếp cận với thông tin của học sinh được chính xác, kịp thời, hiệu quả
Trang 73 Giả thuyết khoa học
Đề tài nghiên cứu các giải pháp cho việc tiếp cận thông tin thời sự là để học sinh tiếp cận được nguồn thông tin đa dạng,
có thể áp dụng cho nhiều học sinh
4 Tính mới, tính sáng tạo của vấn đề nghiên cứu
Thời đại công nghệ 4.0 phát triển đã tạo cơ hội tiếp cận thông tin đại chúng bằng nhiều hình thức truyền thông không chỉ có báo chí, ti vi mà ngày nay hầu hết đều đang sử dụng mạng xã hội để tiếp cận với thế giới bên ngoài Tuy nhiên, hiện nay có thể thấy giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là lứa tuổi học sinh, đang có sự thiếu trầm trọng những kiến thức, những tin tức sự kiện chính trị nóng bỏng đã và đang diễn ra trong nước cũng như quốc tế Dưới góc nhìn của một học sinh, chúng em nhận thấy rõ vấn đề mà các bạn cùng trang lứa đang gặp phải, đó là việc xa rời với những thông tin liên quan đến đời sống hàng ngày Vì thế, chúng em muốn góp một phần nào đó giúp các bạn tìm ra giải pháp để có thể tiếp nhận thông tin thời sự một cách thật hứng thú
5 Ý nghĩa và lợi ích của vấn đề nghiên cứu
Đề tài khai thác được việc nắm bắt các thông tin thời sự ở học sinh THPT hiện nay Từ đó, đưa ra một cái nhìn toàn cảnh
về vấn đề được nghiên cứu Đề tài giúp học sinh có được những kiến thức, kinh nghiệm bổ ích phục vụ cho mục tiêu nâng cao vốn hiểu biết Khi xác định được mục tiêu cần đạt được, học sinh sẽ tự xây dựng cho bản thân một thói quen thường xuyên cập nhật và chọn lựa thông tin thời sự chính thống, chính xác
III THIẾT KẾ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Thiết kế nghiên cứu
1.1 Xác định đề tài nghiên cứu
- Nghiên cứu các văn bản liên quan đến cuộc thi KHKT của
Sở GD&ĐT Hải Phòng, của Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
- Bàn bạc lựa chọn vấn đề cần nghiên cứu từ thực tiễn của bản thân và các bạn học sinh trong học tập, trong cuộc sống hàng ngày.
- Tham khảo ý kiến của thầy cô giáo, gia đình, bạn bè, nhà trường.
4
Trang 8- Thống nhất lựa chọn đề tài nghiên cứu: “Sự “đói” thông tin thời sự của lứa tuổi học sinh hiện nay”.
- Xác định mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu
- Lập kế hoạch nghiên cứu
- Lựa chọn người hướng dẫn
- Phân công nhiệm vụ trong nhóm nghiên cứu
1.2 Xây dựng đề cương nghiên cứu
Đề cương nghiên cứu đề tài bao gồm:
- Lý do chọn đề tài, mục đích nghiên cứu và lịch sử vấn đề nghiên cứu
- Câu hỏi nghiên cứu, vấn đề nghiên cứu
- Các nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
- Các nguồn tài liệu và các phương pháp nghiên cứu
- Dự kiến dàn ý đề tài nghiên cứu
- Kế hoạch nghiên cứu
1.3 Sưu tầm tư liệu, hình ảnh, bài viết liên quan đến đề tài nghiên cứu
- Sưu tầm tư liệu, hình ảnh, các bài viết trên sách, báo, tạp chí, mạng internet,
- Tìm hiểu thực tế việc nguồn thông tin mà học sinh tiếp cận…
1.4 Xử lí tài liệu, thông tin thực tế, tiến hành thực nghiệm.
- Các thành viên trao đổi về những thông tin thu thập được
để xử lí, phân loại, lựa chọn thông tin cho đề tài
- Trên cơ sở các thông tin lựa chọn, xin ý kiến của các thầy, cô giáo bộ môn Giáo dục Công dân, Văn học, Toán học,
Tin học và giáo viên hướng dẫn góp ý để tiến hành nghiên cứu.
- Thử nghiệm
1.5 Viết kết quả nghiên cứu
- Viết đề cương, bổ sung, chỉnh sửa
- Hoàn chỉnh bài viết
1.6 Báo cáo kết quả nghiên cứu
- Viết bản đề cương báo cáo tổng kết đề tài theo tinh thần
và dạng của bảng tóm tắt kết quả nghiên cứu đề tài cô đọng và rút ngắn hơn
- Trình bày báo cáo và trả lời các câu hỏi
Trang 92 Phương pháp nghiên cứu
2.1 Phương pháp nghiên cứu lí thuyết
Nghiên cứu lí thuyết được thực hiện bằng cách phân tích
tổng hợp, hệ thống hóa các tài liệu có liên quan
2.2 Phương pháp thu thập số liệu
- Phương pháp thu thập tài liệu: Là phương pháp thu thập thông tin cần thiết từ những tài liệu, webside, các công trình nghiên cứu có liên quan đến lĩnh vực nghiên cứu
- Phương pháp điều tra, khảo sát tại hiện trường: Quan sát
từ thực tiễn, khách quan, đi thực tế, phỏng vấn làm minh chứng cho việc nghiên cứu từ đó tìm ra giải pháp làm tăng sự hứng thú cho những người tham gia vào dự án
- Phương pháp thống kê tài liệu, số liệu: Chúng em dùng
để tổng hợp, phân tích các mẫu sản phẩm trong bài nghiên cứu Chủ yếu là tài liệu khi khảo sát thực tế kết hợp với số liệu từ các báo cáo, công trình nghiên cứu trước để chọn lọc phục vụ cho việc làm đề tài
- Những thông tin cũng được chúng em và cô giáo hướng dẫn thu thập qua quan sát, phỏng vấn, điều tra theo phiếu thực địa Câu hỏi đã được soạn thảo sẵn để lấy ý kiến của các bạn học sinh trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
2.3 Phương pháp xử lí và phân tích tài liệu, thông tin.
- Phương pháp thống kê: Tất cả các số liệu tập hợp , tính toán được xử lí bằng phần mềm Excel, phương pháp phân tích chủ yếu thống kê, mô tả, so sánh từ đó phân tích rút ra những nhận định về các kết quả đánh giá thực tiễn và những đề xuất khuyến khích, khuyễn cáo, đề nghị giải pháp cho những năm tiếp theo
- Phương pháp xử lí số liệu: Các số liệu được thu thập từ thực địa cũng như các số liệu thu thập từ báo cáo, nghiên cứu trước đây được tổng hợp lại và chọn lọc những thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu
- Phương pháp chuyên gia: Tham khảo các ý kiến chuyên gia trong lĩnh vực tuyển sinh để đánh giá thực trạng cũng như đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao tác dụng của sản phẩm sáng tạo
2.4 Phương pháp thực nghiệm.
6
Trang 10Nghiên cứu trên việc làm khảo sát và buổi thảo luận tại
lớp 12A1 về vấn đề: “Sự “đói” thông tin thời sự của lứa tuổi học
sinh hiện nay”
IV TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lí luận
Có thể thấy, thế hệ trẻ là mầm non tương lai của đất nước, là trụ cột của nước nhà; chính vì thế, việc nắm bắt các thông tin thời sự là điều vô cùng cần thiết Điều này không chỉ mang lại lợi ích cho bản thân mà còn giúp sức vào sự nghiệp xây dựng nước nhà với khát vọng phát triển đất nước ta giàu mạnh sánh vai cùng các cường quốc năm châu
Một thực trạng hiện nay là giới trẻ quan tâm nhiều hơn về các câu chuyện của các ngôi sao lớn, một bộ phim, một bài hát nổi tiếng hơn là những vấn đề chính trị biến động xung quanh mình Họ sẵn sàng lao vào những cuộc tranh luận bảo vệ cho thần tượng nhưng dường như im bặt trước những vấn đề chính trị-xã hội nóng bỏng Một số lại rơi vào những tranh cãi chính trị mà không hề
có lấy một nền tảng kiến thức thời sự chính trị cơ bản Đó thực sự là điều đáng
lo ngại
Đứng trước thực tế đó, việc nghiên cứu vấn đề “sự “đói” thông tin thời sự” là nhằm tạo nên một báo cáo hoàn chỉnh về một trong những thực trạng đáng quan tâm ở giới trẻ đặc biệt là lứa tuổi học sinh, ngoài ra qua đề tài này giúp chúng ta hiểu được ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc khai thác và
xử lí các thông tin đó một cách hiệu quả nhất
2 Thực trạng
THÔNG TIN KHẢO SÁT
Thời gian khảo sát: Tháng 10 năm 2022
1 Đối tượng: học sinh THPT
2 Số lượng: 480 người
3 Phạm vi: Trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm
4 Mục tiêu: Tìm hiểu về việc khai thác thông tin thời sự của học sinh
5 Kết quả khảo sát: Đa số học sinh trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm:
Tiêu chí Thường xuyên cập
nhật tin tức thời sự cập nhật tin tức Thi thoảng mới
thời sự
Không quan tâm tới tin tức thời sự
- Đối với những học sinh có sự quan tâm đến các thông tin thời sự:
Tiêu chí Mạng xã hội Các trang Truyền hình Khác
Trang 11báo mạng
- Đối với những học sinh không có sự quan tâm đến các thông tin thời sự:
Tiêu chí Không có
hứng thú với thông tin thời sự
Không liên quan, không cần thiết với việc học tập
Không có thời gian tìm hiểu, quan tâm đến
Cách truyền tải thông tin thời sự khô khan
Khảo sát học sinh khối 11, 12 trường THPT Nguyễn Bỉnh Khiêm về việc khai thác, tiếp nhận thông tin
Có thể thấy rõ sự tiếp nhận thông tin thời sự ở trường
THPT được chia làm 2 nhóm:
- Nhóm có tiếp cận thông tin thời sự: các bạn học sinh chủ động tiếp thu thông tin thời sự chiếm tỷ lệ thấp Hầu hết những học sinh được khảo sát nằm trong nhớm này đều tiếp nhận thông tin qua các trang mạng xã hội bởi tính nhanh, gọn, hấp hẫn của thông tin Đối tượng khảo sát là học sinh, lứa tuổi còn
8
Trang 12trẻ, năng động, sáng tạo và ưa thích những điều mới mẻ Và những thông tin trên mạng xã hội đáp ứng đủ những yêu cầu trên
- Nhóm không tiếp cận thông tin thời sự: chủ yếu các bạn học sinh nằm trong nhóm này Đa số các bạn bị thu hút bởi những vấn đề thiên về sở thích cá nhân Họ không nhận thức được vai trò của việc tiếp cận thông tin thời sự hay cách thức truyền đạt thông tin đến học sinh còn khô khan, thiếu sự hấp dẫn, khơi dậy sự tò mò
3 Nguyên nhân dẫn đến việc ít quan tâm đến các thông tin thời sự:
- Yếu tố xuất phát từ chính học sinh
+ Không để tâm, coi nhẹ việc tìm hiểu, xem xét những thông tin thời sự trong nước, quốc tế
+ Nhiều học sinh mang tư tưởng: chính trị là thứ không ảnh hưởng trực tiếp, tức khắc đến lợi ích bản thân nên chưa cần quan tâm vội Mình không có khả năng tiếp thu luồng thông tin
đó hay chính trị là việc to tát Một số có tư duy rằng quan tâm cũng không thay đổi được gì, vì hệ thống nhà nước là có sắp đặt theo “mô hình” COCC
+ Sự ham tìm tòi ở học sinh càng ngày càng ít dần, phụ thuộc quá nhiều vào tài nguyên mạng dẫn đễn thụ động
- Yếu tố tác động từ đời sống, sinh hoạt
+ Cuộc sống khá bận rộn, các bạn dành nhiều thời gian ở trường học, tối phải về hoàn thành bài tập, chuẩn bị bài mới nên không có thời gian để ý tới thông tin thời sự
+ Công nghệ phát triển, các bạn bị cuốn vào những điều mới lạ, kích thích sự tò mò như người nổi tiếng, những vụ việc, xung đột được tung lên mạng… Các bạn quên đi việc cần phải tìm hiểu về các thông tin thời sự
+ Hiện nay có rất nhiều tin rác, nhiều bạn e ngại khi tiếp cận với các nguồn thông tin, không còn hứng thú, các bạn gặp khó khăn trong việc tiếp cận
- Yếu tố từ cách truyền đạt thông tin thời sự
+ Những nội dung chính trị trong nước trên các phương tiện truyền thông lại được thể hiện chưa thực sự hấp dẫn, theo đúng cách khiến giới trẻ chú ý. Các thông tin ấy thường khô khan, còn phân tích chính trị hóa rất khó hưởng ứng
4 Nghiên cứu giải pháp
- Đối với bản thân
Trang 13+ Tập thói quen theo dõi những trang web giáo dục, chính trị chính thống đã được kiểm duyệt như Quốc hội, VTV24h, Thông tin Chính Phủ… vì khi học sinh đã theo dõi và tương tác, các bài viết cập nhật tin tức và tình hình thế giới sẽ xuất hiện trên tường của học sinh Thói quen bắt gặp thường xuyên vào các bài báo ấy sẽ hình thành một ý thức tiềm ẩn về sự tò mò, hoặc tạo niềm hứng thú cho học sinh khi quan tâm đến những sự kiện chính trị của nước nhà vì nó cũng hấp dẫn không kém, đồng thời khi ấy, các bài báo lá cải mật độ xuất hiện sẽ giảm dần đi
+ Không chỉ sử dụng mạng xã hội, học sinh cũng nên dành một chút thời gian mỗi ngày để tiếp cận với các phương tiện truyền thông truyền thống như báo giấy, tạp chí hay tin tức thời sự trên tivi Điều này học sinh có thể làm khi đang trên đường đến trường, khi giải lao Đó là phương pháp đọc, nhìn, nghe, ngẫm các vấn đề khá hiệu quả, các kỹ năng cơ bản trong giao tiếp của con người được sự dụng, ứng dụng trong tiếp cận thông tin, tin tức, đáp ứng đầy đủ hơn so với việc tiếp cận thông tin một chiều từ mạng xã hội
- Đối với nhà trường, gia đình
Cha mẹ và nhà trường cũng cần giáo dục con em trong việc hình thành nhận thức, tư duy tiếp cận những thông tin mang tính chất thời sự Thay vì chỉ bắt ép con cái, học sinh tập trung vào việc học quá nhiều, hằng ngày phải “vật lộn” với những con
số, bài vở khiến chúng áp lực, mệt mỏi tinh thần thậm chí sau này ra ngoài xã hội, lại trở thành những người chỉ giỏi về lý thuyết suông chứ thực tiễn lại mù mịt không biết gì, cha mẹ, nhà trường cần khuyến khích con em mình tiếp cận với thế giới bên ngoài để hiểu biết, cũng như có những kinh nghiệm ứng dụng thực tế Một trong những biện pháp hay nhất là thường xuyên tổ chức các buổi hoạt động ngoại khoá để học sinh có cơ hội giao lưu, trò chuyện và nắm bắt những thông tin, tình hình
cơ bản của đời sống ngày nay Bên cạnh đó, việc ứng dụng thực tiễn vào các môn học chính thống trong nhà trường cũng là một
đề xuất hiệu quả
- Đối với cách truyền tải thông tin
10