Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường ở các trường tiểu học trung học cơ sở thành phố kon tum 1

ỌC N N TRƢ N ỌC SƢ P M DƢƠN CÔN M N QUẢN LÝ XÂY DỰN VĂN ÓA N TRƢ N Ở CÁC TRƢ N T ỂU ỌC TRUN HỌC CƠ SỞ T N P Ố KON TUM Chuyên ngành Quản lý giáo dục Mã số 8140114 TÓM TẮT LU N VĂN T C S QUẢN LÝ GIÁO DỤ[.]

TRƯ N ỌC SƯ P M

DƯƠN CÔN M N

QUẢN LÝ XÂY DỰN VĂN ÓA N TRƯ N

Ở CÁC TRƯ N T ỂU ỌC TRUN HỌC CƠ SỞ

Luận văn được hoàn thành tại

TRƯ N ỌC SƯ P M

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Lê Quang Sơn

Phản biện 1: TS Nguyễn Thị Trâm Anh

Phản biện 2: TS ỗ Tường Hiệp

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn

tốt nghiệp thạc sĩ uản i o d c họp tại Trườn Đại học Sư phạm vào n ày 25 th n 6 năm 2022

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Trườn Đại học Sư phạm – ĐHĐN

Khoa Tâm lý giáo d c, Trườn Đại học Sư phạm – ĐHĐN

Đản và Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản thể hiện rõ sự quan tâm đặc biệt tới hoạt động xây dựn văn hóa nhà trường Chỉ thị 06/CT-TW ngày 7/11/2006 của Bộ Chính trị về việc thực hiện cuộc vận độn “Học tập và làm theo tấm ươn đạo đức HCM”; Chỉ thị số 40/2008/CT - BGDĐT n ày 22/7/2008 về việc ph t động phon trào thi đua “ Xây dựn trường học thân thiện, học sinh tích cực”, Sự chỉ đạo, định hướng của Đảng, của Nhà nước, của ngành Giáo d c và Đào tạo có ảnh hưởng to lớn việc tổ chức các hoạt động xây dựn văn hóa nhà trường

Thực hiện Chươn trình, N hị quyết và Kế hoạch của Trun ươn và địa phươn về “Tiếp t c đổi mới hệ thốn tổ chức và quản , nân cao chất ượn và hiệu quả hoạt độn của c c đơn vị sự

n hiệp côn ập”, từ năm học 2018 – 2019 đến nay, UBND thành phố Kon Tum đã ban hành Kế hoạch thực hiện việc sắp xếp, s p nhập một số trườn học trên địa bàn Đến nay, đã sắp xếp, s p nhập

16 trườn tiểu học và 16 trườn THCS thành 16 trườn THCS Với mong muốn nghiên cứu và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động xây dựn văn hóa nhà trường ở các trườn TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum, góp phần nâng cao chất ượng giáo d c

TH-của nhà trường, chúng tôi chọn đề tài: “Quản lý xây dựng văn hóa

nhà trường ở các trường TH-THCS thành phố Kon Tum" àm đề

tài luận văn

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở hệ thống hóa lý luận và phân tích, đ nh i thực trạng hoạt động xây dựn văn hóa nhà trường và quản lý xây dựng

văn hóa nhà trường ở các trường TH-THCS trên địa bàn thành phố

Kon Tum, đề xuất các biện pháp quản lý xây dựn văn ho đối với

mô hình trường TH-THCS, góp phần nâng cao chất ượng xây dựng văn hóa nhà trường hiện nay

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt độn xây dựn văn hóa nhà trườn tại c c trườn

TH-THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

uản xây dựn văn hóa nhà trườn ở c c trườn TH-THCS

trên địa bàn thành phố Kon Tum

3.3 Phạm vi nghiên cứu

n v n un n n u

Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung quản lý hoạt động xây dựng văn hóa học tập của học sinh, văn hóa giảng dạy của giáo viên, hoạt động xây dựng môi trường và các điều kiện ph c v hoạt động xây dựng văn hóa nhà trường ở c c trườn TH-THCS trên địa bàn

n v t n

Thực trạng vấn đề nghiên cứu được khảo s t tron iai đoạn

từ 2019 - 2021 và các biện pháp quản được đề xuất cho iai đoạn

từ 2022 – 2025

4 iả thuyết khoa học

uản xây dựn văn hóa nhà trườn ở c c trườn TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kon Tum được thực hiện khá thườn xuyên và kh hiệu quả Tuy nhiên, côn t c này vẫn còn nhữn hạn chế, bất cập Điều này xuất ph t từ nhữn n uyên nhân chủ quan và kh ch quan Có thể đề xuất được c c biện ph p có tính cấp thiết và khả thi cao nhằm quản xây dựn văn hóa nhà trườn ,

từ đó óp phần nân cao hiệu quả quản xây dựn văn hóa nhà trườn ở c c trườn TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum, tỉnh Kom Tum

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựn cơ sở uận về quản xây dựn văn hóa nhà trườn ở c c trườn TH-THCS

- Khảo s t và đ nh i thực trạn quản xây dựn văn hóa nhà trườn tại c c trườn TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum

- Đề xuất c c biện ph p quản xây dựn văn hóa nhà trườn tại c c trườn TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử d n c c phươn ph p phân tích, so s nh, tổn hợp, phân oại và hệ thốn hóa c c kết quả n hiên cứu, tài iệu tron và n oài nước iên quan đến văn hóa nhà trườn nhằm x c định cơ sở uận cho vấn đề n hiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phươn ph p điều tra bằn bản hỏi

- Phươn ph p phỏn vấn

- Phươn ph p quan s t

- Phươn ph p chuyên ia

6.3 Nhóm phương pháp xử lí thông tin

Sử d n phươn ph p thốn kê to n học để xử c c số iệu, kết quả thu thập được tron qu trình n hiên cứu

C c phươn ph p n hiên cứu này sẽ được trình bày chi tiết tại chươn 3 của uận văn

7 Kết cấu của luận văn

N oài phần mở đầu, kết uận, ph c, tài iệu tham khảo, phần nội dun được kết cấu thành 03 chươn :

Chươn 1: Cơ sở lý luận về quản lý công tác xây dựng VHNT tại c c trường TH-THCS

Chươn 2: Thực trạng quản lý công tác xây dựng VHNT tại

c c trường TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum

Chươn 3: Biện pháp quản lý công tác xây dựng VHNT tại

c c trường TH-THCS trên địa bàn thành phố Kon Tum

C ƢƠN 1

CƠ SỞ LÝ LU N VỀ QUẢN LÝ XÂY DỰN VĂN ÓA N

TRƢ N T TRƢ N T -THCS

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2 Những nghiên cứu ở trong nước

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Quản lý

Quản lý là một qu trình t c động có m c đích, có kế hoạch

dựa trên các chức năn đặc thù của chủ thể quản lý nhằm gây ảnh hưởn đến khách thể quản thôn qua cơ chế quản lý, nhằm đạt được m c tiêu quản lý, từ đó nhằm thực hiện tốt nhất các m c tiêu của tổ chức

Hiện nay, quản được định n hĩa rõ ràn hơn: “ uản lý là

qu trình đạt tới m c tiêu của tổ chức bằng cách vận d ng các chức năn : Kế hoạch - Tổ chức- Chỉ đạo - Kiểm tra”

1.2.2 Quản lý giáo dục

1.2.3 Quản lý nhà trường

1.2.4 Quản lý văn hóa nhà trường

4 K n ệm văn ó

Văn hóa à từ Việt gốc Hán Theo Kinh Dịch và trong những

tài liệu cổ xưa thì văn có n hĩa à “ vẻ đẹp”, hóa có n hĩa à “thay đổi, biến đổi”, “ àm cho thay đổi, biến đổi”, “ i o hóa”, văn ó

hiểu theo n hĩa ốc à “ àm cho trở nên đẹp đẽ, văn vẻ” Bản thân văn hóa rất đa dạng và phức tạp Do đó, khi có những tiếp cận nghiên cứu khác nhau sẽ dẫn đến có nhiều quan niệm về văn hóa, nhưn tựu chung lại, các nhà nghiên cứu đều có một n hĩa chun căn bản: VH

là sự giáo hóa, vun trồn nhân c ch con n ười, àm cho con n ười và cuộc sốn con n ười trở nên tốt đẹp hơn

4 K n ệm văn ó n trư n

VHNT là hệ thống những giá trị vật chất và tinh thần tồn tại tron nhà trường àm cho nhà trường có những nét riêng biệt, khác biệt để phân biệt nhà trường này với nhà trường khác

1.2.5 Xây dựng văn hóa nhà trường

Xây dựn văn hóa nhà trườn à àm cho văn hóa nhà trườn

ph t triển n ày càn tốt hơn, phù hợp hơn Giúp c c chủ thể trong nhà trườn khôn n ừn ph t triển, iúp nhà trườn ph t triển và thích ứn với yêu cầu n ày càn cao hơn của xã hội, của cộn đồn

1.2.6 Quản lý xây dựng văn hóa nhà trường

Quản hoạt độn xây dựn VHNT à một qu trình t c độn

có hướn đích của chủ thể quản nhà trườn đến kh ch thể thuộc

về yếu tố VHNT thôn qua c c biện ph p quản phù hợp nhằm đưa hoạt độn xây dựn VHNT đạt được kết quả cao nhất, đồn thời óp

phần nân cao chất ượn đào tạo, i o d c tron nhà trườn

1.3 Lí luận về xây dựng văn h a nhà trường ở trường T

1.3.2 Cấu trúc của VHNT

Mô hình thứ nhất: Mô hình tản băn (có phần nổi, phần

chìm) VHNT giốn như một tản băn có văn hóa thể hiện phần nổi

và văn hóa thể hiện phần chìm Văn hóa phần nổi là những thành tố

có thể quan sát, nắm bắt hoặc thay đổi được Phần văn hóa chìm à các giá trị, niềm tin, th i độ, các giá trị về tinh thần cái mà rất khó quan s t hay thay đổi được ta chỉ có thể cảm nhận và thấu hiểu khi tiếp cận với con n ười hoặc môi trườn đó

Mô hình thứ hai: Mô hình cấu trúc ba tầng bậc

Mô hình văn hóa tổ chức Edgar H Schien đưa ra và được áp

d ng vào VHNT Theo mô hình này VHNT có ba tầng bậc:

Tầng thứ nhất: Những yếu tố hữu hình - có thể quan s t được Tầng thứ hai: Những giá trị được thể hiện, bao gồm: niềm tin,

- Văn ho nhà trường tạo động lực làm việc

- Văn ho nhà trường hỗ trợ điều phối và kiểm soát

- Văn hóa nhà trường hạn chế tiêu cực và xun đột

- Văn hóa tích cực sẽ nâng cao chất ượng dạy học trong nhà

trường

1.3.3.2 Vai trò củ văn ó n trư ng

VHNT sẽ iúp cho nhà trườn thực sự trở thành một trun tâm văn hóa i o d c, à nơi hội t sức mạnh của trí tuệ và òn nhân i tron xã hội, óp phần quan trọn tạo nên sản phẩm i o d c toàn diện

Từ nhữn ảnh hưởn trực tiếp hay i n tiếp đến n ười dạy và

n ười học, VHNT có t c độn ớn đến chất ượn i o d c tron nhà trườn Một nền văn hóa tốt chính à một chươn trình đào tạo tốt trực tiếp ảnh hưởn đến chất ượn i o d c tron nhà trườn

N un xây ựn VHNT ở trư n TH-THCS

Ở trường TH-THCS, xây dựn văn hóa nhà trườn hướn đến: Xây dựn văn hóa n ười học; Xây dựn văn hóa iảng dạy; Xây dựn văn hóa quản lý; Xây dựn môi trường, cảnh quan sư pham thân thiện, xanh, sạch, đẹp

1.3.3.4 Ản ưởng của VHNT ến các lự lượng giáo dục tron v n o n trư ng

- Ảnh hưởng của văn hóa nhà trườn đến Hiệu trưởng và cán

bộ quản nhà trường

- Ảnh hưởng của văn hóa nhà trườn đến cán bộ và giáo viên

- Ảnh hưởng của văn hóa nhà trườn đến học sinh

- Ảnh hưởng của văn hóa nhà trườn đến mối quan hệ trong và

n oài nhà trường

1.4 Quản lý xây dựng V NT ở trường T -THCS

1.4.1 Quản lý xây dựng các yếu tố phần nổi của VHNT

- Tổ ch c, chỉ o xây dựng khuôn viên, t o cản qu n sư

ph m tron n trư ng

- Xây dựng khẩu hiệu, tầm nhìn, s m ng củ n trư ng

- Chỉ o việc tổ ch c các ho t ng giáo dụ v o t o

tron n trư ng

1.4.2 Quản lý xây dựng các yếu tố phần chìm của VHNT

- Tổ ch c xây dựng bầu không khí dân chủ, thân thiện…

tron n trư ng

- Tổ ch c xây dựn ơ ế giám sát, lập kế ho ch và tiến

n n ôn t t u en t ưởng; kỷ luật; chế chính

sách

- X n v n tr cốt lõi, ni m t n, lí tưởng nhà trư n ư ng t tron tương lai

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý công tác xây dựng

V NT ở trường T -THCS

1.5.1 Yếu tố chủ quan

- Năn ực đội n ũ c n bộ quản nhà trườn

- Trình độ văn hóa của giáo viên và các tổ chức trong nhà trường

- Đặc điểm truyền thốn văn hóa của nhà trường

- Điều kiện vật chất, tài chính của nhà trường

1.5.2 Yếu tố khách quan

- Nhận thức và trình độ văn hóa của ia đình và c c tổ chức

xã hội có liên quan

- Điều kiện kinh tế - xã hội, văn hóa của địa phươn

- Cơ chế chính s ch, định hướn và sự chỉ đạo của n ành

i o d c

Tiểu kết chương 1

Văn hóa nhà trường là tập hợp các chuẩn mực, các giá trị tốt đẹp được hình thành và phát triển trong quá trình xây dựng và phát triển nhà trườn Văn hóa nhà trườn định hướng hành vi, cách cảm, cách suy nghĩ của c c thành viên nhà trường

Xây dựn văn hóa nhà trườn à qu trình àm đầy thêm, làm phát triển các giá trị văn hóa nhà trườn , iúp văn hóa nhà trường ngày càng hoàn thiện hơn, tốt đẹp hơn, thích ứn và đ p ứng những yêu cầu đổi mới nhà trường hiện nay

Công tác quản lý giúp cho hoạt động xây dựn văn hóa nhà trườn đảm bảo tính thống nhất, phối hợp và hiệu quả

Lý luận về quản lý hoạt động xây dựn văn hóa nhà trường là

cơ sở quan trọn để tác giả thiết kế bộ công c khảo s t và đ nh i thực trạng công tác quản lý xây dựn văn hóa nhà trường ở các trường TH-THCS thành phố Kon Tum tỉnh Kon Tum hiện nay

2.1.2 Nội dung khảo sát

- Thực trạn nhận thức của i o viên và học sinh về VHNT:

Kh i niệm, n hĩa và vai trò VHNT

- Thực trạn VHNT của học sinh

- Thực trạn quản hoạt độn VHNT

- C c yếu tố ảnh hưởn đến quản xây dựn VHNT tại c c

trườn TH-THCS thành phố Kon Tum

2.1.3 Khách thể và phương pháp khảo sát

Khách thể khảo sát bằng bảng hỏi à 658 n ười, tron đó bao gồm: 242 giáo viên, 360 học sinh (mỗi khối 10 học sinh của các trường) và 56 CBQL (gồm ãnh đạo nhà trường, tổ trưởn tổ chuyên môn, khối trưởn chuyên môn, bí thư đoàn trường, tổng ph trách đội tại c c trường TH-THCS thành phố Kon Tum)

Khách thể phỏng vấn sâu à 16 n ười gồm: hiệu trưởn , phó hiệu trưởng và giáo viên

2.1.4 Thời gian, địa điểm khảo sát

u trình khảo s t trực tuyến và trực tiếp diễn ra tron 2

2.2.1 Tình hình kinh tế, văn hóa - xã hội

Thành phố Kon Tum được thành lập vào năm 2009 theo Nghị định số 15/NĐ-CP ngày 10/4/2009 của Chính phủ Nằm bên dòn Đăk Bla chảy n ược, thành phố Kon Tum à nơi hội t của 6 dân tộc cùng sinh sống với gần 175.000 n ười

Thành phố Kon Tum có số đồn bào dân tộc bản địa chiếm tỷ ệ tươn đối cao, có nền văn ho cổ truyền đa dạn , phon phú, đặc trưn cho bản sắc văn ho c c dân tộc Tây Nguyên

2.2.2 Khái quát tình hình giáo dục thành phố Kon Tum tỉnh Kon Tum

Năm học 2020-2021, n ành GD&ĐT Thành phố Kon Tum ổn định với quy mô 73 trường học, với 1176 lớp, hơn 36 640 học sinh; tron đó,13 813 à con em đồng bào các dân tộc thiểu số

- Cấp học Ti u học: 18 trường , 561 lớp, 17.165 học sinh

tron đó học sinh DTTS: 6.751 học sinh, chiếm tỷ lệ: 38.9%

- Cấp học Trung họ ơ sở:

+ Tổng số trường THCS: 19 trường Công lập

+ Tổng số học sinh: 9.803; tron đó số học sinh DTTS: 4.196, 42,80%

2.3 Thực trạng xây dựng V NT tại các trường T -THCS thành phố Kon Tum

2.3.1 Thực trạng nhận thức của cán ộ quản lý, giáo viên và học sinh về nội của VHNT tại các TH-THCS thành phố Kon Tum

Kết quả khảo cho thấy: hầu hết các nội dung xây dựng VHNT

đã được GV, CBQL nhận thức tốt về mức độ cần thiết Tuy nhiên, BGH cần có sự tuyên truyền, tiếp t c t c động tạo sự thay đổi theo hướng tích cực trong nhận thức của GV, c c thành viên nhà trường

về nội dung xây dựn văn hóa nhà trường

2.3.2 Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên

và học sinh các trường TH-THCS thành phố Kon Tum về trách nhiệm xây dựng VHNT của các thành viên

Qua bảng số liệu chúng ta có thể thấy đội n ũ CB L, GV và học sinh có nhận thức rất tốt về trách nhiệm của mọi thành viên trong xây dựn VHNT Tuy nhiên để qu trình này đi đến được cái đích có hiệu quả thì vai trò chủ chốt vẫn là thuộc về vai trò quản lý

của các cán bộ quản nhà trường

2.3.3 Thực trạng quản lý hoạt động xây dựng môi trường và các điều kiện phục vụ hoạt động xây dựng văn hóa nhà trường

Kết quả khảo sát ở bảng trên cho thấy, các nội dun iên quan đến hoạt động xây dựn môi trường giáo d c của c c trườn được đ nh i khác nhau về mức độ thực hiện Tuy nhiên một số nội dung xây dựng môi trườn và điều kiện ph c v hoạt động xây dựn VHNT chưa được đ nh i cao Việc lập kế hoạch xây dựn môi trường lành mạnh tron nhà trườn chưa được quan tâm đún mức Vấn đề xây dựn cơ chế i m s t, đ nh i hoạt động xây dựn môi trường giáo

d c của nhà trườn chưa đạt được m c tiêu mong muốn

2.3.4 Thực trạng kết quả hoạt động giáo dục VHNT của học sinh các trường TH-T CS thành phố Kon Tum tỉnh Kon Tum

2.3.4.1 Thực trạng xây dựng các yếu tố tinh thần của văn