Quản lý thiết bị dạy học ở các trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện tu mơ rông tỉnh kon tum 1

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TRẦN MẠNH THÙY QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN TU MƠ RÔNG TỈNH KON TUM Chuyên ngành Quản lý[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM -

TRẦN MẠNH THÙY

QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ TRUNG HỌC CƠ SỞ

HUYỆN TU MƠ RÔNG TỈNH KON TUM

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 8.14.01.14

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Đà Nẵng – Năm 2022

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Người hướng dẫn khoa học: TS BÙI VIỆT PHÚ

Phản biện 1: TS Lê Mỹ Dung

Phản biện 2: TS Đỗ Tường Hiệp

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Quản lý giáo dục họp tại Trường Đại học Sư phạm vào ngày 24 tháng 6 năm 2022

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN

Khoa Tâm lý giáo dục, Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nghị quyết số 29-NQ/TW tại Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) đã chỉ rõ: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Trang bị cho giáo dục

là trang bị phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình,

kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội… Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lí của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội

và bản thân người học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học”

Từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài: “Quản lý thiết bị dạy học ở các trường phổ thông dân tộc bán trú trung học cơ sở huyện Tu

Mơ Rông tỉnh Kon Tum” để nghiên cứu làm luận văn Thạc sĩ quản lí giáo dục

2 Mục đích nghiên cứu

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Thiết bị dạy học tại trường THCS 3.2 Đối tượng nghiên cứu: Quản lý TBDH tại các trường PTDT BT THCS Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

5 Phạm vi nghiên cứu

6 Giả thuyết khoa học

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý thuyết

7.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.3 Phương pháp thống kê toán học

8 Cấu trúc luận văn:

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý thiết bị dạy học ở trường PTDT BT THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý thiết bị dạy học ở các trường PTDT BT THCS huyện Tu Mơ Rông

Chương 3: Biện pháp quản lý thiết bị dạy học ở các trường PTDT BT THCS huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

1.1 T ng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Trên Thế giới

Lê nin khi phân tích bản chất của quá trình nhận thức cũng đã chỉ ra quy luật nhận thức của con người là: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn, đó là con đường biện chứng của sự nhận thức chân lí, của sự nhận thức thực tại khách quan”

1.1.2 Trong nước

Chủ tịch Hồ Chí Minh danh nhân văn hóa của Việt Nam và Thế giới đã nói “Học phải đi đôi với hành.”

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về công tác quản lý thiết

bị dạy học ở các trường trung học cơ sở trên Báo giáo dục thời đại, Tạp chí thiết bị giáo dục một số luận văn Cao học nghiên cứu công tác quản lý thiết bị dạy học ở các trường trung học cơ sở ở các địa phương khác nhau, song chưa có đề tài nào nghiên cứu vấn đề này ở các trường PTDT BT THCS trên địa bàn huyện Tu Mơ Rông, tỉnh

Kon Tum đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phô thông

2018

1.2 Các khái niệm chính

1.2.1 Khái niệm quản lý

1 2.2 Khái niệm quản lý giáo dục

1.2.3 Quản lý nhà trường

1.2.4 Thiết bị dạy học

1.2.5 Khái niệm quản lý thiết bị dạy học

1.3 Thiết bị dạy học trong hoạt động c a nhà trường PTDT BT THCS

1.3.1 Vị trí của TBDH trong quá trình dạy học

TBDH góp phần đảm bảo chất lượng dạy học, TBDH không chỉ là công cụ lao động đơn thuần của GV và HS mà nó còn là đối tượng vật chất của nhận thức Do đó, thông qua những TBDH mà cung cấp cho HS những kiến thức, những thông tin về các sự vật, hiện tượng một cách sinh động, đầy đủ, chính xác và có hệ thống ( TBDH được coi là nguồn tri thức), đồng thời còn có tác dụng kích thích hứng thú, hưng phấn học tập, phát triển tư duy, trí thông minh sáng tạo, tinh thần hợp tác của HS

1.3.2 Vị trí, vai trò của thiết bị dạy học trong quá trình dạy học

1.3.3 Phân loại thiết bị dạy học

1.3.4 Yêu cầu đối với TBDH ở trường PTDT BT THCS

a Thay đổi cách thức tổ chức dạy và cách thức tổ chức học để

có được hiệu quả tốt nhất

b Thay đổi các điều kiện để phát huy hiệu quả của các phương pháp dạy học hiện hành

c Sử dụng công nghệ - kỹ thuật tiên tiến vào dạy học, đặc biệt

là công nghệ thông tin và truyền thông

1.4 Quản lý thiết bị dạy học ở trường THCS

1.4.1 Vai trò của quản lý thiết bị dạy học ở trường trung học

cơ sở

Nghị quyết số 29/NQ-TW của BCH Trung ương đã chỉ rõ:

“ Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sáng tạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời ”

- Quan điểm chỉ đạo phát triển giáo dục Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum giai đoạn hiện nay

+ Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2020-2025 đã chỉ rõ: “ Quy hoạch phát triển Giáo dục – Đào tạo một cách toàn diện, đồng bộ cả về quy mô, chất lượng, cơ sở vật chất và quy hoạch phát triển đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên bảo đảm công tác dạy và học cho học sinh trong độ tuổi đi học được đến trường đạt tỷ lệ cao nhất, giảm sự chênh lệch giữa các các vùng trên địa bàn

1.4.2 Quản lý của Hiệu trưởng trường PTDT BT THCS đối với TBDH

1 i i à tự à thiết bị dạy họ

Hiệu trưởng phải xây dựng kế hoạch trang bị CSVC nói chung

và thiết bị dạy học nói riêng, trước m t cũng như lâu dài cho nhà trường bằng các nguồn khác nhau: ngân sách Nhà nước, nhân dân đóng góp, giáo viên và học sinh tự làm Cần thành lập ban CSVC

và TBDH

1 i ử dụ g thiết bị dạy họ

Sử dụng TBDH phải đúng nguyên t c, Sử dụng TBDH đúng

mục đích, Sử dụng TBDH đúng lúc, Sử dụng TBDH đúng ch , Sử dụng TBDH đúng mức độ và cường độ

1 g t b

Bảo quản TBDH là một việc làm cần thiết, quan trọng trong

m i nhà trường, nếu không thực hiện tốt công tác bảo quản thì thiết

bị dễ bị hư h ng, mất mát, làm lãng phí tiền của, công sức, làm ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả sử dụng TBDH phải được s p đặt

khoa học để tiện sử dụng và có các phương tiện bảo quản

1 i kiể kê, th h tài

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thiết bị dạy học trong trường THCS( Yếu tố khách quan, Yếu tố ch quan)

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Trên cơ sở lí luận về quản lý nói chung và quản lý giáo dục, cụ thể của công tác quản lý TBDH ở trường PTDT BT THCS như sau: Một là, quản lý việc mua s m TBDH: Phải có kế hoạch trước

m t cũng như lâu dài; tiếp theo là lập dự toán kinh phí cần có để mua

s m TBDH Khi mua s m cần để ý đến giá trị sử dụng của thiết bị có đảm bảo yêu cầu sư phạm hay không và có tương xứng với hiệu quả

mà nó mang lại hay không

Hai là, quản lý việc sử dụng TBDH: Phải đúng nguyên t c, đảm bảo đầy đủ các tính năng, chỉ số kỹ thuật của TBDH; đồng thời phải có kế hoạch cụ thể, chi tiết đến từng bộ môn, từng giáo viên để tạo tính chủ động tích cực

Ba là, quản lý công tác bảo quản TBDH: Phải được thực hiện theo quy chế quản lý tài sản của Nhà nước; đồng thời bảo quản theo hướng dẫn của nhà sản xuất và tuân thủ những quy trình chung về bảo quản

Bốn là, quản lý việc kiểm kê, thanh lý tài sản: Phải được thực

hiện theo định kỳ trong một năm học

Từ kết quả nghiên cứu về lí luận quản lý, quản lý TBDH ở trường PTDT BT THCS , giúp tác giả có thêm cơ sở và phương pháp luận đúng đ n để đề xuất các biện pháp quản lý sử dụng TBDH ở các trường PTDT BT THCS huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PTDT BT THCS HUYỆN TU MƠ RÔNG, TỈNH

KON TUM 2.1 Khái quát quá trình khảo sát

2.1.1 Mục tiêu khảo sát, đối tượng khảo sát

a Mụ tiê kh t

b Đối tượ g kh t

2.1.2 Nội dung khảo sát

2.1.3 Phương pháp và công cụ khảo sát

2.2 Vài nét về đặc điểm Tự nhiên - Xã hội và Giáo dục Huyện Tu Mơ Rông, tỉnh Kon Tum

2.2.1 Điều kiện tự nhiên tỉnh Kon Tum

2.2.2 Điều kiện Kinh tế- Xã hội Huyện Tu Mơ Rông

Huyện Tu Mơ Rông được thành lập tháng 6 năm 2005 theo Nghị định số 76/2005/NĐ-CP, ngày 09/6/2005 của Chính phủ

- Về kinh tế: Thu nhập bình quân đầu người được tăng hàng năm, đến nay trên địa bàn huyện thu nhập bình quân 25,12 triệu đồng/ người/ năm 2018 so với 11,45 triệu đồng/người/ năm 2015

- Về giáo dục: Chất lượng giáo dục được nâng lên, Công tác quản lý giáo dục và đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên có nhiều chuyển biến tích cực, tăng cả về số lượng, chất

lượng ở các cấp học

2.3 T ng quan về Giáo dục các trường PTDT BT THCS huyện Tu Mơ Rông

2.3.1 Khái quát chung về Giáo dục các trường PTDT BT THCS huyện Tu Mơ Rông

Hiện nay, huyện Tu Mơ Rông có 9 trường PTDT BT THCS với 135 lớp, có 4.329 học sinh lưu học tập giữa các trường với nhau, huy động học sinh ra lớp, tuyển sinh hằng năm thuận lợi

2.3.2 Đội ngũ cán bộ quản lý các trường PTDT BT THCS trên địa bàn huyện

* Về cơ cấu độ tuổi, giới tính CBQL

Có trình độ chuyên môn vững vàng, cơ bản hiểu được quyền hạn và vai trò quản lý của mình

Đội ngũ CBQL ở 3 trường PTDT BT THCS đảm bảo chất lượng Tính kế thừa của đội ngũ cán bộ quản lý cơ bản đảm bảo Giáo viên là nhân tố cơ bản quyết định chất lượng giáo dục trong nhà trường nói chung và chất lượng dạy học nói riêng

Đội ngũ giáo viên ở các trường có những hạn chế sau:

- Một số giáo viên có tuổi đời và tuổi nghề cao ngại tiếp cận với TBDH mới

- Đội ngũ giáo viên trẻ, nhiệt tình nhưng còn thiếu kinh nghiệm, sử dụng và bảo quản TBDH thiếu khoa học như:

2.4.3 Thực trạng về tính hiện đại của TBDH ở các trường

PTDT BT THCS Huyện Tu Mơ Rông

2.5 Thực trạng quản lý TBDH ở các trường PTDT BT THCS Huyện Tu Mơ Rông

2.5.1 Thực trạng quản lí việc lập kế hoạch mua sắm, thanh

lí trang thiết bị dạy học

Quản lí việc mua s m trang bị thiết bị dạy học là một phần không thể thiếu trong công tác quản lí thiết bị dạy học

2.5.2 Thực trạng quản lí khai thác sử dụng trang thiết bị dạy học

Nhìn chung có thể thấy rằng thực trạng quản lý sử dụng thiết

bị dạy học chưa được thực hiện thường xuyên cũng như chưa đạt được kết quả cao

2.5.3 Thực trạng quản lí việc bảo quản, duy tu, bảo dưỡng TBDH

Quản lí việc bảo quản, duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa TBDH

là rất cần thiết để đảm bảo cho các TBDH được làm việc ổn định, lâu dài phục vụ tốt nhất cho công tác Giáo dục và đào tạo của nhà trường, đây là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch thanh lí các TBDH đã hết hạn sử dụng để mua s m, trang bị TBDH mới

2.6 Đánh giá chung trạng quản lý TBDH ở các trường PTDT BT THCS Huyện Tu Mơ Rông

2.6.1 Nh ng ưu đi m

- Việc đầu tư xây dựng, trang bị CSVC đã được chú trọng,

- Việc thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông các nhà trường quan tâm thực hiện và nâng cao chất lượng đội ngũ đã đạt kết quả tốt

- Công tác quản lý trường học được quan tâm chỉ đạo

- Kết quả giáo dục học lực, hạnh kiểm của học sinh luôn được quan tâm, năm sau cao hơn năm trước

- Công nghệ thông tin trong trường học được kết nối và ứng

dụng trong công tác quản lý

2.6.2 Nh ng hạn chế

- Chất lượng và quy mô giữa các trường PTDT BT THCS trên địa bàn chưa cân đối

- Công tác quản lý giáo dục còn nhiều bất cập, chậm đổi mới

- Cơ sở vật chất của nhiều trường còn thiếu và lạc hậu; phòng học, thư viện, nhà vệ sinh chưa đạt chuẩn quy định

- Nguồn kinh phí hằng năm chi cho đầu tư cơ sở vật chất còn nhiều hạn chế

- Công tác phát động các phong trào thi đua tự làm đồ dùng dạy học còn hạn chế;

- Công tác tuyên truyền, giáo dục, phát hiện biểu dương, nêu gương những cán bộ, giáo viên thường xuyên sử dụng có hiệu quả TBDH chưa thường xuyên, khen thưởng đôi lúc thiếu kịp thời và thiết thực

- Công tác tổ chức, chỉ đạo phong trào mua s m, sửa chữa, làm mới TBDH chưa đồng đều giữa các trường trên địa bàn huyện, một

số

- Công tác tham mưu của Hiệu trưởng trang bị TBDH đôi lúc chưa kịp thời đối với cấp có thẩm quyền

2.6.3 Nguyên nhân của nh ng hạn chế

a Nguyên nhân khách quan

- Huyện Tu Mơ Rông đang trên đà phát triển kinh tế- xã hội

- Cơ chế, chính sách h trợ đầu tư phát triển của Nhà nước đối với các trường PTDT BT THCS trên địa bàn huyện còn nhiều bất cập

- Công tác phối hợp giữa nhà trường, cấp ủy, các đoàn thể trong công tác mua s m, sửa chữa, làm mới TBDH có lúc chưa có hiệu quả và còn nhiều mặt hạn chế

- Số học sinh trong một lớp còn khá cao (từ 30 - 35 em

- Phòng để TBDH hẹp, chưa đảm bảo đủ tiêu chuẩn, thiếu độ sáng

b Nguyên nhân chủ quan

- Các CBQL, GV chưa tích cực nghiên cứu lý luận để đổi mới quy trình sử dụng TBDH Chưa tích cực học tập kinh nghiệm, các

mô hình hay khi triển khai đến cán bộ, giáo viên, nhân viên

- Đội ngũ cán bộ quản lý chưa thật chú trọng chỉ đạo việc sử dụng có hiệu quả TBDH nên chưa có quyết sách trong chỉ đạo

- Cán bộ quản lý chưa thường xuyên động viên, nh c nhở GV

sử dụng TBDH trong dạy học; chưa đưa việc sử dụng TBDH thành tiêu chí đánh giá, xếp loại GV vào cuối năm học

- Năng lực giáo viên dạy thực hành, tiến hành thí nghiệm ở hầu hết các môn học còn chưa

- Có GV còn chưa biết hết các tính năng của TBDH Đặc biệt, những thao tác kỹ thuật trong khi sử dụng TBDH

Các trường PTDT BT THCS chưa có một kế hoạch chiến lược hiện hữu về trang bị, bảo quản và sử dụng TBDH

Một nguyên nhân quan trọng và chủ yếu đó là nhận thức chưa đúng của giáo viên và đội ngũ cán bộ quản lý

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2

Về thực trạng TBDH: Số lượng TBDH được đa số CBQL,

GV và nhân viên đánh giá ở mức “Tạm đủ” Tuy nhiên, chất lượng TBDH được đánh giá ở mức “Khá” Đa số CBQL, GV và nhân viên cho rằng tần suất sử dụng TBDH ở mức “Tương đối thường xuyên”

và kỹ năng sử dụng TBDH của GV được đánh giá ở mức “Khá”, và hiệu quả sử dụng TBDH cũng được đánh giá ở mức “Khá” Công tác bảo quản, duy tu, sửa chữa, và bảo trì TBDH khá tốt, được đánh giá

ở mức “Khá”

Về thực trạng quản lí TBDH: Một số nội dung quản lí TBDH như theo dõi việc s p xếp, ghi chép những TBDH mua mới hoặc thanh lý được thực hiện thường xuyên và mức độ hiệu quả được đánh giá ở mức “Khá” Tuy nhiên, vẫn còn có những nội dung chưa được quan tâm thực hiện và hiệu quả chưa cao như: Lấy ý kiến từ

CB, GV và NV về việc phục vụ TBDH tại các cơ sở của trường học

Cả ba nội dung quản lí TBDH: Quản lí việc trang bị TBDH, quản lí việc sử dụng TBDH, quản lí việc bảo quản, duy tu và sửa chữa TBDH đều được đánh giá ở mức thực hiện “Không thường xuyên”

và hiệu quả thực hiện ở mức “Trung bình”

Qua điều tra thực trạng cho thấy việc trang bị TBDH của các trường PTDT BT THCS trên địa bàn huyện Tu Mơ Rông chủ yếu dựa vào nguồn Ngân sách nhà nước cấp phát, số lượng còn thiếu Việc bảo quản TBDH còn chưa thật tốt Những biện pháp quản lí TBDH của 3 trường PTDT BT THCS vẫn còn có phần hạn chế, chưa quan tâm thường xuyên, chưa chú ý nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên, chưa tăng cường quản lí việc bảo quản, sử dụng TBDH, chưa chú trọng kiểm tra đánh giá số lượng, chất lượng và sử dụng TBDH

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ THIẾT BỊ DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PTDT BT THCS HUYỆN TU MƠ RÔNG, TỈNH KON TUM

3.1 Nguyên tắc đề xuất các biện pháp

3.1.1 Đảm bảo tính đồng bộ của các biện pháp

Hiệu trưởng trong nhà trường trong đó tập trung vào việc lập

kế hoạch chỉ đạo thực hiện việc trang bị, bảo quản và sử dụng TBDH đúng mục đích, phù hợp với nội dung