Quản lý hoạt động kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện chư sê tỉnh gia lai 1

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM NGUYỄN ANH VĂN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN CHƢ SÊ TỈNH GIA LAI Chuyên ngành Quản lý giáo[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

NGUYỄN ANH VĂN

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN CHƯ SÊ TỈNH GIA LAI

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Công trình được hoàn thành tại TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Người hướng dẫn khoa học: TS Đỗ Tường Hiệp

Phản biện 1: PGS TS Lê Quang Sơn

Phản biện 2: PGS.TS Võ Nguyễn Du

Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ uản gi o d c họp tại Trường Đại học Sư

phạm vào ngày 24 th ng 6 năm 2022

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

Thư viện Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN

Khoa Tâm lý giáo d c, Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Việc dạy học trong giai đoạn hiện nay là không chỉ dừng lại

ở việc cung cấp những kiến thức, kĩ năng có sẵn cho HS mà điều đặc biệt quan trọng là phải bồi dưỡng cho HS năng ực sáng tạo, năng ực giải quyết vấn đề, để từ đó HS có thể sáng tạo ra những tri thức mới, cách giải quyết vấn đề mới, tạo ra nguồn lực có khả năng thích nghi

và ứng biến trước những thay đổi của xã hội

Hiện nay hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở các trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai cũng đã đạt được một số kết quả nhất định nhưng nhìn chung còn nhiều hạn chế, bất cập Hoạt động KTĐG chưa đảm bảo yêu cầu kh ch quan, việc kiểm tra chủ yếu à yêu cầu HS t i hiện kiến thức đã được học và đ nh gi qua điểm số dẫn đến việc GV và HS duy trì ối dạy và học theo truyền thống, thiếu quan tâm đến vận d ng kiến thức vào thực tiễn L uận

về phương ph p dạy học và KTĐG kết quả học tập của HS chưa được nghiên cứu và vận d ng một c ch có hệ thống nên chưa tạo ra

sự đồng bộ, do đó hiệu quả chưa cao

Xuất phát từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên tác giả lựa chọn

đề tài “Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của

học sinh ở các trường trung học cơ sở huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai”

với mong muốn góp phần giải quyết những hạn chế trong việc quản

lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS nhằm đ p ứng yêu cầu đổi mới giáo d c trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động KTĐG và quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở các trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai, Luận văn đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS tại c c trường

THCS ở địa bàn nghiên cứu góp phần nâng cao chất ượng giáo d c

và đ p ứng yêu cầu đổi mới giáo d c

3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở các trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai

4 Giả thuyết khoa học

Trong những năm qua, công t c quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai đã mang ại những kết quả tích cực, tuy nhiên vẫn còn những bất cập, hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh thực hiện chương trình gi o d c phổ thông mới Vì vậy, nếu đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS phù hợp với điều kiện thực tiễn

và đặc điểm tâm sinh lý của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai sẽ khắc ph c được những tồn tại để công tác quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai có hiệu quả hơn, góp phần thực hiện thành công

đổi mới giáo d c trong c c trường THCS trên địa bàn huyện

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Hệ thống hóa cơ sở lý luận về hoạt động KTĐG và quản

lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS

5.2 Khảo s t, đ nh gi thực trạng hoạt động KTĐG và quản

lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai

5.3 Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động KTĐG kết quả

học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai

6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu

6.1 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu được thực hiện tại c c trường THCS huyện Chư

Sê tỉnh Gia Lai

6.2 Giới hạn đối tượng khách thể nghiên cứu

Đề tài khảo sát các khách thể gồm: CBQL, GV và HS tại các THCS huyện Chư Sê tỉnh Gia Lai

6.3 Giới hạn về thời gian nghiên cứu

Từ năm 2018 đến năm 2021, c thể trong 3 năm học:

2018-2019, 2019-2020, 2020-2021

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

7.2.2 Phương pháp quan sát

7.2.3 Phương pháp phỏng vấn

7.2.4 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

7.2.5 Phương pháp thống kê toán học

8 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và các ph l c, Luận văn có 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra -

đ nh gi kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động kiểm tra - đ nh gi

kết quả học tập của học sinh ở c c trường trung học cơ sở huyện Chư

Sê tỉnh Gia Lai

Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động kiểm tra - đ nh gi

kết quả học tập của học sinh ở c c trường trung học cơ sở huyện Chư

Sê tỉnh Gia Lai

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC

SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Các nghiên cứu ở nước ngoài

1.1.2 Các nghiên cứu ở trong nước

1.2 Các khái niệm chính của đề tài

1.2.1 Kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.2.1.1 Kiểm tra

Trong ĩnh vực giáo d c, kiểm tra là một thuật ngữ chỉ sự

đo ường, thu thập thông tin để có được những nhận định, xác định việc người học sau khi học đã nắm được kiến thức, kĩ năng

và th i độ ứng xử, đồng thời có được những thông tin phản hồi để hoàn thiện quá trình dạy học

1.2.1.2 Đánh giá

T c giả Nguyễn Đức Chính cho rằng, thuật ngữ đ nh gi được định nghĩa: “Đ nh gi à qu trình thu thập và xử thông tin một c ch có hệ thống nhằm x c định m c tiêu đã và đang đạt được ở mức độ nào” Hoặc “Đ nh gi à qu trình thu thập thông tin và dữ iệu một c ch hệ thống về năng ực và phẩm chất của người học và

sử d ng c c thông tin đó đưa ra quyết định về người dạy và người học trong tương ai” [9]

Theo thông tư 22/2021/TT-BGDĐT ngày 20 th ng 7 năm

2021 của Bộ GDĐT cho rằng: “ Đ nh gi kết quả rèn uyện và học tập của HS à hoạt động thu thập, phân tích, xử thông tin thông

qua quan sát, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét qu trình rèn uyện và học tập của HS trong c c môn học bắt buộc, môn học tự chọn, hoạt động gi o d c bắt buộc, nội dung gi o d c của địa phương trong chương trình gi o d c phổ thông; tư vấn, hướng dẫn,

động viên HS; x c nhận kết quả đạt được của HS; cung cấp thông tin phản hồi cho GV và HS để điều chỉnh qu trình dạy học và gi o d c

[5]

1.2.1.3 Kết quả học tập của học sinh

Theo Nguyễn Đức Chính (2005): “Kết quả học tập là mức độ kiến thức, kĩ năng hay nhận thức của người học trong một ĩnh vực (môn học) nào đó” Kết quả học tập được hiểu theo 2 nghĩa: Mức độ người học đạt được so với các m c tiêu đã x c định (theo tiêu chí), hoặc là mức độ người học đạt được so với c c người cùng học khác (theo tiêu chuẩn) [8]

1.2.1.4 Kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

Theo Trần Kiểm: “Có thể coi đ nh gi kết quả học tập của

HS à x c định mức độ đạt được về kiến thức, kĩ năng và th i độ của người học đối chiếu với m c tiêu của chương trình môn học”[17]

Theo Thông tư 22 ngày 20 th ng 7 năm 2021 của Bộ GDĐT cho rằng: “Đ nh gi kết quả rèn uyện và học tập của HS à hoạt động thu thập, phân tích, xử thông tin thông qua quan s t, theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét qu trình rèn uyện và học tập của

HS trong c c môn học bắt buộc, môn học tự chọn, hoạt động gi o

d c bắt buộc, nội dung gi o d c của địa phương (sau đây gọi chung

à môn học) trong chương trình gi o d c phổ thông; tư vấn, hướng dẫn, động viên HS; x c nhận kết quả đạt được của HS; cung cấp thông tin phản hồi cho GV và HS để điều chỉnh qu trình dạy học và

gi o d c (sau đây gọi chung à dạy học)” [5]

1.2.1 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá ở trường trung học cơ sở

1.2.1.1 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

Quản lý là tác động có tổ chức, có định hướng của chủ thể

quản lý lên khách thể quản lý và đối tượng quản lý trong một tổ chức

nhằm sử dụng có hiệu quả cao nhất các tiềm năng, các cơ hội của tổ chức để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường, làm cho tổ chức vận hành có hiệu quả

Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là quản lý hệ thống bằng sự tác động có mục đích có kế hoạch có ý thức và tuân thủ các quy luật khách quan của chủ thể quản lý lên toàn bộ các hệ thống của các mắt xích của hệ thống giáo dục nhằm đưa hoạt động giáo dục của hệ thống giáo dục đạt mục tiêu giáo dục xây dựng và hoàn thiện nhân cách người lao động phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội theo từng giai đoạn cụ thể

Quản lý nhà trường

Quản lý trường học là hệ thống những t c động có chủ đích,

có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý đến tập thể người dạy,

NV, người học, cha mẹ HS và các lực ượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất ượng và hiệu quả m c tiêu giáo

kĩ năng hay nhận thức của người học trong một ĩnh vực (môn học) nào đó

1.2.1.3 Quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá ở trường trung học cơ sở

“ uản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra qu trình KTĐG

nhằm thực hiện tốt nhất những m c tiêu KTĐG đã đề ra, nói cách khác quản lý KTĐG à tổng thể các công việc của CBQL, GV và người học bao gồm việc đề ra cơ chế, chính s ch, đề ra biện pháp thực hiện, phân bổ nguồn lực, tổ chức thực hiện, thanh tra, kiểm tra

để thực hiện một cách tốt nhất tất cả c c khâu trong qu trình KTĐG nhằm đ nh gi chính x c kết quả học tập của người học giúp cải thiện việc dạy và học”

1.3 Đổi mới kiểm tra - đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh và yêu cầu đặt ra đối với hoạt động kiểm tra - đánh giá trong trường trung học cơ sở

1.3.1 Đổi mới kiểm tra - đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh

1.3.2 Yêu cầu đặt ra đối với hoạt động kiểm tra - đánh giá trong trường trường trung học cơ sở

1.4 Hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.4.1 Vị trí, vai trò của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh trong quá trình dạy học

1.4.1.1 Vị trí của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.1.2 Vai trò của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.2 Mục đích, nguyên tắc kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.2.1 Mục đích của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.2.2 Nguyên tắc của kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.3 Nội dung kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học

sinh

Nội dung kiểm tra bao hàm tất cả những yêu cầu của bài kiểm tra đối với từng môn học, từng khối học Căn cứ trên các m c tiêu và các cấp độ đề ra của từng nội dung c thể cần phải KTĐG theo đúng chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu cần đạt của bộ môn

mà Bộ GDĐT đã ban hành cho từng môn học

Chương trình c c bộ môn ở trường phổ thông được xây dựng trên cơ sở đồng tâm Tiến hành KTĐG, GV bộ môn phải căn

cứ vào nội dung, chương trình của môn học để đ nh gi toàn diện HS trên về các mặt kiến thức, kỹ năng, th i độ và yêu cầu cần đạt của bộ môn mà Bộ GDĐT đã ban hành cho từng môn học

1.4.4 Hình thức, phương pháp kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

1.4.4.1 Hình thức kiểm tra - đánh giá

Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và yêu cầu cần đạt của từng môn học ở từng lớp và thời điểm kiểm tra trong một năm học,

có thể được chia kiểm tra thành hai loại: Kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kì:

Hình thức đ nh gi gồm: Đ nh gi bằng nhận xét; Đ nh gi bằng điểm số; Đ nh gi kết hợp nhận xét và điểm số

1.4.4.4 Phương pháp kiểm tra - đánh giá

C c phương ph p chủ yếu để thu thập thông tin trong KTĐG

đó à: Phương ph p quan s t, phương ph p vấn đ p và phương ph p

kiểm tra viết

1.4.5 Quy trình kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh

C c bước của quy trình tổ chức KTĐG kết quả học tập của HS: Bước 1 X c định m c tiêu KTĐG:

Bước 2 X c định nội dung cần KTĐG:

Bước 3 Chọn lựa c c phương ph p KTĐG:

Bước 4 Xây dựng và phân tích c c đề kiểm tra:

Bước 5 Tiến hành kiểm tra, tổ chức chấm bài, xử lý kết quả kiểm tra và đưa ra kết luận:

1.4.6 Mối quan hệ giữa hoạt động kiểm tra - đánh giá và hoạt động dạy học

Trong quá trình dạy học, KTĐG kết quả học tập của HS là một khâu quan trọng nhằm x c định thành tích học tập và mức độ chiếm ĩnh tri thức, kĩ năng, th i độ học tập của HS, nó vừa đóng vai trò bánh lái, vừa giữ vai trò động lực của dạy học Có nghĩa à nó có tác d ng định hướng, thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động dạy học và hoạt động quản lý giáo d c

1.5 Lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.1 Lập kế hoạch hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.3 Chỉ đạo các hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.4 Kiểm tra, giám sát việc thực hiện hoạt động kiểm tra

- đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.5 Tạo động lực cho giáo viên trong hoạt động kiểm tra

- đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.5.6 Ứng dụng công nghệ thông tin trong đổi mới hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường trung học cơ sở

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá kết quả học tập của học sinh ở trường

1.6.2 Các yếu tố chủ quan

C c yếu tố kh ch quan ảnh hưởng đến quản lý hoạt động

KTĐG kết quả học tập của HS bao gồm:

1.6.2.1 Khả năng quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá của cán bộ quản lý

1.6.2.2 Trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của đội ngũ giáo viên

1.6.2.3 Ý thức, thái độ, động cơ học học tập của học sinh

Tiểu kết chương 1

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN CHƯ SÊ TỈNH

GIA LAI 2.1 Tổ chức khảo sát thực trạng

2.1.1 Mục đích khảo sát

Đ nh gi thực trạng hoạt động KTĐG và quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai

2.1.2 Nội dung

Nội dung khảo s t thực trạng nhằm xem xét và đ nh gi những vấn đề sau:

- Thực trạng hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai

- Thực trạng quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của

HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai

- Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS ở c c trường THCS huyện Chư Sê, tỉnh Gia Lai

2.1.3 Đối tượng

Đề tài tập trung khảo s t tại 10 trường THCS (gồm THCS Cao Bá Quát, THCS Nguyễn Chí Thanh, THCS Kpă K ơng; THCS

Lý Tự Trọng, THCS Huỳnh Thúc Kh ng; THCS Cù Chính Lan; THCS Phan Đăng Lưu; THCS Nguyễn Du) với c c đối tượng: CBQL: 25 người (Hiệu trưởng, phó Hiệu trưởng); TTCM: 25 người; GV: 200 người; HS: 300 người

2.1.4 Phương pháp

Sử d ng phiếu khảo sát ý kiến đối với CBQL, TTCM, GV

về hoạt động KTĐG kết quả học tập của HS tại c c trường THCS

(xem phụ lục)

Sử d ng phiếu khảo sát ý kiến HS về hoạt động KTĐG kết

quả học tập của HS (xem phụ lục)

2.1.5 Thời gian khảo sát

Năm học 2020 – 2021 và HKI năm học 2021-2022