PHẦN MỞ ĐẦU ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TRƢƠNG THỊ THANH TUYỀN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG TƢ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ[.]
Trang 1ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
-
TRƯƠNG THỊ THANH TUYỀN
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THỦ DẦU MỘT TỈNH BÌNH DƯƠNG
Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
Mã số: 8140101
TÓM TĂT LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Đà Nẵng - Năm 2022
Trang 2Công trình được hoàn chỉnh tại ĐẠI HỌC SƯ PHẠM
Người hướng dẫn khoa học: TS LÊ MỸ DUNG
Phản biện 1: PGS TS Lê Quang Sơn
Phản biện 2: PGS TS Nguyễn Sỹ Thư
Luận văn đã được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt
nghiệp thạc sĩ Quản gi o d c họp tại Trường Đại học Sư phạm
vào ngày 8 th ng 5 năm 2022
Có thể tìm hiểu uận văn tại:
Thư viện Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN
Khoa Tâm gi o d c, Trường Đại học Sư phạm – ĐHĐN
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Sự phát triển nhanh chóng của các ĩnh vực kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế đã và đang tạo ra những tác động đa chiều, phức tạp ảnh hưởng đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách của thế
hệ trẻ Trong giai đoạn hiện nay, học sinh chưa được trang bị đầy đủ kiến thức và kỹ năng cần thiết để ứng phó phù hợp với các sự việc đến từ các yếu tố ngoại cảnh cũng như các biến động xuất phát từ chính tâm sinh lý của các em
Trước thực trạng hiện nay, trong các trường THPT nói chung
và phổ thông tư th c nói riêng trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một một bộ phận không nhỏ học sinh có biểu hiện nhận thức ệch ạc và sống xa rời các giá trị đạo đức truyền thống, tình trạng bạo ực học đường có biểu hiện ngày một gia tăng, không ít bộ phận học sinh sống thiếu văn hoá, thiếu tính tự tin, tự ập, sống ích kỷ, vô cảm, thiếu trách nhiệm với bản thân, gia đình, nhà trường và xã hội, chỉ biết hưởng th , việc được chăm lo từ người khác mà không thấy được nghĩa v phải thương yêu, kính trọng và giúp đỡ cha mẹ, ông bà, gia đình Học sinh THPT là ứa tuổi muốn nổi oạn, muốn tập làm người
ớn, muốn khẳng định mình trong gia đình và ngoài xã hội, muốn thoát khỏi sự kiểm soát của bố mẹ và thầy cô giáo bởi vì đây là ứa tuổi có nhiều thay đổi mạnh mẽ về thể chất, sức khoẻ và tâm lý Tuổi dậy thì các em dễ thay đổi tình cảm, hành vi, tính khí thất thường, hành động xốc nổi nên dễ dẫn đến tình trạng phạm pháp, tình trạng này đang rất đ ng báo động ở cấp THPT
Xuất phát từ những lí do trên, tác giả ựa chọn đề tài: “Quản
lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục trên địa bàn thành phố Thủ
Trang 4Dầu Một tỉnh Bình Dương” làm đề tài nghiên cứu của mình
2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu cơ sở lý uận và thực trạng quản lý hoạt động giáo
d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một Trên cơ sở đó, đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một nhằm nâng cao chất ượng giáo d c và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh
3 Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu
3.1 Khách thể nghiên cứu
Hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
3.2 Đối tượng nghiên cứu
Quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT
ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
4 Giả thuyết khoa học
Trong những năm qua, hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường THPT nói chung và học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c nói riêng trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương đã đạt được một số kết quả nhất định, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế và bất cập Trên cơ sở áp d ng lý luận quản lý giáo d c và đ nh giá khách quan thực trạng quản lý có thể đề xuất được các giải pháp hợp lý, khả thi để quản lý hoạt động giáo
d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương được nâng cao
Trang 5góp phần phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh
5 Phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Phạm vi về nội dung: Tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư
th c trên địa bàn thành phố thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương qua các khía cạnh quản lý: m c tiêu; nội dung phương pháp và hình thức; các điều kiện ph c v tổ chức hoạt động; và cuối cùng là hoạt động kiểm tra, đ nh giá Từ đó đề xuất biện pháp quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường phổ thông
tư th c giai đoạn sắp tới 2022 - 2025
- Phạm vi về đối tượng khảo sát: Cán bộ quản lý Sở Giáo d c tỉnh Bình Dương, cán bộ quản lý các trường phổ thông tư th c, giáo viên, học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c
- Phạm vi về địa bàn nghiên cứu: Bốn trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương (Trường Trung – Tiểu học Pétrus Ký; Trường Trung – Tiểu học Việt Anh; Trường THCS – THPT Nguyễn Khuyến Bình Dương; Trường THCS – THPT Ngô Thời Nhiệm Bình Dương)
- Phạm vi về thời gian nghiên cứu: tháng 10/2021
6 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng
sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c
- Đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động giáo d c kỹ
năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên
địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
7 Phương pháp nghiên cứu
Trang 67.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
8.2 Về mặt thực tiễn
Khảo sát, đ nh giá thực trạng và đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn tại thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương nhằm nâng cao chất ượng giáo d c và phát triển nhân cách toàn diện cho học sinh THPT ở các trường phổ thông tư
th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
9 Cấu trúc của luận văn
Luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Cơ sở lý uận của quản lý hoạt động giáo d c kỹ
năng sống cho học sinh THPT ở trường phổ thông tư th c
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng
sống cho học sinh THPT ở trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng
sống cho học sinh THPT ở trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
Trang 7CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TƯ THỤC 1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường trung học phổ thông tư thục
1.1.1 Ở nước ngoài
1.1.2 Ở trong nước
1.2 Các khái niệm chính của đề tài
1.2.1 Khái niệm quản lý
1.2.2 Khái niệm quản lý giáo dục
1.2.3 Khái niệm kỹ năng sống
Kỹ năng sống là kỹ năng tự quản lý bản thân và kỹ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự ực trong cuộc sống, học tập và làm việc
có hiệu quả Hay, KNS là khả năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác, với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống
1.2.4 Khái niệm giáo dục kỹ năng sống
GDKNS cho học sinh là một quá trình tác động có m c đích của chủ thể, thông qua các hoạt động giáo d c và tổ chức cuộc sống nhằm hình thành cách sống tích cực, xây dựng những thói quen, hành
vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ sở giúp người học có cả kiến thức, giá trị, thái độ và các kĩ năng thích hợp.Giáo d c KNS ở nhà trường được tiến hành thông qua 2 con đường cơ bản, đó là: Qua hoạt động giáo d c ngoài giờ lên ớp và qua các môn học trong chương trình chính khóa
1.2.5 Khái niệm quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống
Quản lý GDKNS là một quá trình tác động có m c đích, có kế
Trang 8hoạch, có nội dung chương trình và được thực hiện bởi đội ngũ những nhà sư phạm nhằm hình thành cách sống tích cực, xây dựng những thói quen, hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ sở giúp người học có cả kiến thức, giá trị, thái
1.3.2 Mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
M c tiêu của quản lý giáo d c KNS cho học sinh là làm cho quá trình giáo d c vận hành một cách đồng bộ, hiệu quả để nâng cao chất ượng giáo d c toàn diện cho học sinh; giúp học sinh hình thành các khả năng tâm lý xã hội; có thái độ đúng đắn, biết điều chỉnh hành
vi của bản thân, biết ứng phó trước những tình huống căng thẳng trong quá trình giao tiếp; giải quyết tốt các vấn đề của cuộc sống, biết chịu trách nhiệm về hành vi của bản thân
1.3.3 Nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
Cũng theo thông báo 242-TB/TW ngày 15/4/2009 của Bộ Chính trị (khóa X) nêu rõ những kỹ năng sống cần giáo d c cho học
Trang 9sinh THPT là những kỹ năng sống chung, cốt lõi, cần thiết cho mọi người để có thể vận d ng trong nhiều tình huống để giải quyết vấn
đề gặp phải C thể phân oại các nhóm KNS như sau:
Nhóm kỹ năng nhận biết và sống với chính mình: Bao gồm
các kỹ năng tự nhận thức, xác định giá trị, đặt m c tiêu, tìm kiếm sự
hỗ trợ, ứng phó với căng thẳng
Nhóm kỹ năng nhận biết và sống với người khác: Bao gồm
các kỹ năng giao tiếp, kiên định, hợp tác
Nhóm kỹ năng ra quyết định và giải quyết mâu thuẫn:
Bao gồm các kỹ năng ra quyết định, giải quyết mâu thuẫn
1.3.4 Phương pháp và hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
a Phương pháp giáo dục kỹ năng sống
Phương pháp nêu gương
Hình thức kết hợp hoạt động xã hội, thiện nguyện, nhân đạo
Trang 10Hình thức kết hợp hoạt động lao động công ích
Hình thức kết hợp hoạt động vui chơi giải trí, thể d c thể thao Hình thức kết hợp hoạt động giáo d c ngoài giờ lên ớp Hình thức xây dựng các câu ạc bộ năng khiếu, câu ạc bộ kỹ năng
Hình thức trải nghiệm, hướng nghiệp và tham quan thực tế
1.3.5 Điều kiện phục vụ tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
1.3.6 Kiểm tra đánh giá hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
1.4 Quản lý hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
1.4.1 Quản lý về mục tiêu giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ
(1) M c tiêu về nhận thức
(2) M c tiêu về giáo d c thái độ
(3) M c tiêu về rèn uyện kĩ năng
1.4.2 Quản lý về nội dung giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
Trong chu trình quản lý nội dung hoạt động, người quản lý vừa tổ chức thực hiện kế hoạch vừa đảm bảo rằng qu trình đó đi đúng hướng để đạt tới m c ti u đã định, đó à nhiệm v của việc chỉ đạo thực hiện kế hoạch
1.4.3 Quản lý phương pháp và hình thức giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
* Quản lý phương pháp giáo dục kỹ năng sống học sinh trung học
Trang 11phổ thông
* Quản lý hình thức giáo dục kỹ năng sống
1.4.4 Quản lý về điều kiện phục vụ tổ chức hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường Phổ thông tư thục
Nhà trường tích cực bổ sung sách giáo khoa, văn bản quy phạm pháp uật, tài iệu, kỷ yếu hội nghị về các KNS cho học sinh THPT ở các trường Phổ thông tư th c
Cán bộ quản lý rà soát, kiểm tra, yêu cầu thư viện bổ sung tài iệu giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường Phổ thông tư th c
Chuẩn bị nguồn kinh phí, cơ sở vật chất cho công tác giáo d c
kỹ năng sống
CBQL phối hợp với địa phương, công an, đoàn thể tổ chức các hoạt động ngoại khóa, giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường Phổ thông tư th c
Kiểm tra các cơ sở giáo d c kỹ năng sống ở học sinh THPT ở các trường Phổ thông tư th c
1.4.5 Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục
kỹ năng sống cho học sinh ở các trường Phổ thông tư thục
Kiểm tra, đ nh giá là công việc quan trọng, cần thiết trong quản lý, giúp nhà quản lý biết được tiến độ thực hiện kế hoạch Từ
đó, họ đưa ra các biện pháp điều chỉnh kịp thời và có hướng bồi dưỡng, sử d ng cán bộ tốt hơn, cải thiện chất ượng hoạt động GDKNS trong nhà trường Kiểm tra thường đi đôi với công tác đ nh giá - đó là những phán đo n, nhận định về kết quả của công việc dựa trên m c tiêu đề ra
Tiểu kết chương 1
Trang 12CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THPT Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG TƯ THỤC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH
2.1.2 Nội dung khảo sát
- Khảo sát về mức độ nhận thức, thái độ của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh với hoạt động GDKNS ở các trường THPT tư
th c trên địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương;
- Khảo sát về thực trạng của hoạt động GDKNS ở các trường THPT tư th c trên địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương;
- Khảo sát về thực trạng quản lý hoạt động GDKNS ở các trường THPT tư th c trên địa bàn Thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương;
2.1.3 Phương pháp khảo sát
Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Dùng các phương pháp phân tích, tổng hợp lý thuyết trong nghiên cứu các tài iệu liên quan đến đề tài để xây dựng cơ sở lý uận của vấn đề nghiên cứu
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tiến hành sưu tầm, nghiên cứu, phân tích, tổng hợp các kinh nghiệm về quản lý hoạt động giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT ở các trường phổ
Trang 13thông tư th c qua đó tìm ra các hoạt động phù hợp để đề xuất các biện pháp quản lý công tác giáo d c kỹ năng sống cho học sinh THPT
ở các trường phổ thông tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi
- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
- Phương pháp nghiên cứu hồ sơ
- Phương pháp chuyên gia
Nhóm phương pháp bổ trợ
Sử d ng phương pháp thống kê toán học để xử lý các số iệu, các kết quả nghiên cứu, trên cơ sở đó có nhận định, đ nh giá đúng đắn, chính xác các kết quả nghiên cứu
- Thời gian tiến hành khảo sát: tháng 10/2021
2.2 Khái quát tình hình kinh tế-xã hội và giáo dục thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
2.2.1 Vị trí địa lý và điều kiện tự nhiên của thành phố Thủ Dầu Một
2.2.2 Tình hình kinh tế, chính trị và văn hóa – xã hội của thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương
Trang 142.2.3 Tình hình giáo dục THPT tại thành phố Thủ Dầu Một
2.3 Thực trạng hoạt động giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường phổ thông tư thục trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một tỉnh Bình Dương
2.3.1 Thực trạng nhận thức về vai trò của hoạt động GDKSN cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường phổ thông
tư thục trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một
a Nhận thức của học sinh
Trước khi đ nh giá thực trạng về nội dung hoạt động GDKNS cho học sinh, tác giả đã tiến hành đ nh giá thực trạng về nhận thức thông qua khảo sát 500 học sinh (N=500) ở 4 trường THPT tư th c trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương Kết quả khảo sát thu về được như Bảng 2.4
Bên cạnh khảo sát về việc nhận thức của học sinh về KNS, tác giả cũng tiến hành khảo sát về nhận thức của CBQL và GV Kết quả thu về như Bảng 2.5
2.3.2 Thực trạng nhận thức về mục tiêu của hoạt động GDKSN cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường phổ thông
tư thục trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một
Để tìm hiểu về thực trạng nhận thức về m c tiêu của hoạt động GDKNS cho học sinh các trường THPT tư th c trên địa bàn, tác giả
đã tiến hành khảo sát với nguyên tác sau:
- Tốt (T) - Trung bình (TB)
- Khá (K) - Yếu (Y)
Kết quả thu được như Bảng 2.6
2.3.3 Thực trạng về nội dung GDKSN cho học sinh Trung học phổ thông ở các trường phổ thông tư thục trên địa bàn thành phố Thủ Dầu Một