Dự kiến luận văn Xã hội hoá sản xuất chương trình truyền hình MỞ ĐẦU 1 Tính cấp thiết của đề tài Xã hội hoá là một nhu cầu tất yếu trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực truyền h[.]
Trang 1MỞ ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài:
Xã hội hoá là một nhu cầu tất yếu trong các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực truyền hình.
Trong nhiều năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởng kinh tế của ViệtNam luôn đạt ở mức cao Theo báo cáo của Chính phủ về kết quả thực hiệnnhiệm vụ kinh tế xã hội năm 2007, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội năm
2008 tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khoá 12, thì 9 tháng năm 2007, nền kinh tếnước ta đạt mức tăng trưởng 8,25% Đây là con số cao nhất trong 10 nămqua
Tuy nhiên, Nhà nước hiện vẫn đang phải gồng mình với nhữngkhoản chi cho nền kinh tế Các ngành dịch vụ công như y tế, giáo dục, vănhoá, thể thao… luôn ở trong tình trạng quá tải, nhu cầu chia sẻ bớt gánhnặng của Nhà nước là luôn có thực Nếu chỉ trông chờ vào nguồn ngân sáchthì kinh phí cho các hoạt động này luôn ở trong tình trạng thiếu thốn
Trong bối cảnh đó, xã hội hoá vừa là hướng đi, là biện pháp đểgiảm gánh nặng cho Nhà nước, vừa khuyến khích các thành viên trong xãhội tham gia vào các hoạt động mang lại lợi ích cho cộng đồng Và ngượclại trong xã hội cũng có rất nhiều đơn vị tổ chức cá nhân không chuyên vềlĩnh vực đó có khả năng tham gia vào hoạt động Trong xu thế đó, ĐàiTruyền hình Việt Nam và các Đài PT – TH địa phương cũng đang thực hiệnquá trình xã hội hoá và theo chiều hướng ngày càng mạnh mẽ
Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu tiếp nhận thông tin của công chúng ngày càng cao, đòi hỏi truyền hình phải không ngừng nâng cao chất lượng nội dung và hình thức; đa dạng, phong phú về cách thức thể hiện.
Xã hội càng phát triển, nhu cầu giao lưu, trao đổi, cung cấp và tiếpnhận thông tin càng lớn Có một thực tế là sự phát triển mạnh mẽ của khoahọc công nghệ góp phần làm cho các hình thức truyền thông trở nên phongphú, nhanh nhạy và hiện đại, số lượng người tham gia vào các hoạt độngcung cấp, trao đổi và tiếp nhận thông tin đông đảo Trình độ dân trí cao làmcho số lượng người tham gia vào các hoạt động truyền thông ngày càngnhiều Các phương tiện truyền thông hiện đại đã tạo điều kiện cho con ngườikhông chỉ thụ động tiếp nhận thông tin, tiếp nhận một nguồn thông tin màcùng một lúc tiếp nhận nhiều nguồn thông tin, tham gia trực tiếp vào cáchoạt động truyền thông, cung cấp thông tin phản hồi, thể hiện quan điểm,
Trang 2chính kiến của mình Không chỉ các nhà báo, mà các thành viên trong xã hộiđều tham gia vào các hoạt động truyền thông Có thể nói, nhu cầu tham giacủa cộng đồng vào hoạt động truyền thông, đặc biệt trong lĩnh vực truyềnhình đã đến lúc chín muồi.
Các đài truyền hình, đặc biệt là các đài truyền hình địa phương không thể chỉ dựa vào nguồn chi ngân sách để hoạt động sản xuất chương trình hiệu quả.
Sản xuất chương trình truyền hình là một hoạt động tốn kém Mộtsản phẩm truyền hình là sự đầu tư tốn kém của các thiết bị máy móc côngnghệ hiện đại Chính vì vậy, nguồn chi cho đầu tư kỹ thuật và nhân sự củatruyền hình là không nhỏ Tuy nhiên, nguồn chi ngân sách cho các đàitruyền hình lại không phải là nhiều Như vậy có nghĩa là nguồn kinh phí đầu
tư cho các đài truyền hình là không lớn, điều này cũng nằm trong sự pháttriển tất yếu khách quan, đòi hỏi các đài truyền hình phải không ngừng nỗlực tự phấn đấu Việc thu hút các nguồn lực bên ngoài là một trong nhữnggiải pháp giúp giảm bớt gánh nặng cho ngành truyền hình
Xã hội hoá truyền hình đã bước đầu đem lại những hiệu quả
rõ rệt
Trước hết, các đài truyền hình đã giảm được gánh nặng cả về nhânlực và cơ sở vật chất trong hoạt động sản xuất chương trình Nhờ có sự hợptác với các đơn vị bên ngoài mà rất nhiều chương trình đã được sản xuất vàphát sóng mà không cần phải huy động kinh phí ngân sách của đài Nhiềuchương trình phối hợp sản xuất với các đơn vị bên ngoài đã nhận được sựđánh giá cao của dư luận nói chung
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề:
Trên thế giới quá trình xã hội hoá truyền hình đã diễn ra từ trướcchúng ta hàng chục năm Nhưng thuật ngữ xã hội hoá truyền hình được sửdụng ở nước ta nhiều hơn các nước khác Do lịch sử hình thành và quanniệm về quá trình này ở các nước khác với nước ta nên các công trìnhnghiên cứu và các bài viết chủ yếu tập trung vào vấn đề “tư nhân hoá” cácđài truyền hình và “truyền hình thương mại”
ë Việt Nam đã bước đầu có những tài liệu nghiên cứu về vấn đềnày Tại các cuộc Liên hoan truyền hình toàn quốc lần thứ 25 (ngày05/01/2006 tại Nha Trang - Khánh Hoà) và lần thứ 26 (tổ chức ngày11/01/2007 tại Thành phố Hồ Chí Minh) đã tổ chức các buổi hội thảo vớichủ đề chính là sản xuất chương trình truyền hình sẽ được xã hội hoá như
Trang 3thế nào, thu hút được rất nhiều các đài truyền hình trong cả nước và các đơn
vị, tổ chức ngoài ngành truyền hình tham gia Bên cạnh đó còn có các bàiviết, bài nghiên cứu của các nhà lý luận về báo chí nói riêng và truyền hìnhnói chung về vấn đề này Đó là các nghiên cứu về: Xu hướng phát triển củatruyền hình, nghiên cứu kinh tế báo chí, nghiên cứu về nguồn nhân lực chobáo chí…
3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu:
Mục đích:
Đề tài nghiên cứu "Xã hội hoá sản xuất chương trình truyền hìnhhiện nay" nhằm mục đích nghiên cứu những tiền đề, điều kiện hình thànhquá trình xã hội hoá truyền hình; nghiên cứu những bước đi ban đầu trongquá trình thực hiện, những xu hướng phát triển, khẳng định hiệu quả sángtạo những tác phẩm truyền hình đối với công chúng Trên cơ sở đó, nângcao vai trò của báo chí nói chung và báo truyền hình nói riêng trong tiếntrình đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước
Nhiệm vụ:
Để thực hiện mục đích trên, trong phạm vi luận văn này tập trunggiải quyết một số nhiệm vụ chính sau đây: Nghiên cứu một số khái niệm cơbản làm công cụ nghiên cứu Hệ thống một số tư tưởng của Chủ tịch Hồ ChíMinh, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước liên quanđến vấn đề phát triển báo chí, sự tham gia của xã hội trong việc phát triển xãhội hoá truyền hình gắn với quá trình đẩy mạnh CNH - HĐH đất nước Xácđịnh các hoạt động sản xuất chương trình theo hướng xã hội hoá và cơ sở để
xã hội hoá truyền hình trong thực tiễn Khảo sát, phân tích đánh giá nhữngchương trình truyền hình đã và đang được tạo nên bởi sự hợp tác của cácnguồn lực bên ngoài ngành truyền hình tại Đài PT - TH Hà Tây từ năm 2004đến năm 2006, từ đó khẳng định những mặt tích cực, ưu điểm, những vướngmắc cần giải quyết theo quan điểm xã hội hoá truyền hình
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là các công trình nghiên cứu lý luận và tổng kếtthực tiễn về báo chí, truyền hình, các sản phẩm truyền hình được tạo nên bởiviệc huy động của nhiều nguồn lực bên ngoài có các yếu tố được xác định là
xã hội hoá
Phạm vi nghiên cứu là các chương trình truyền hình được sản xuấttheo hướng xã hội hoá của Đài PT - TH Hà Tây từ năm 2004 đến năm 2006
Trang 4Những quan điểm của Chủ tịch Hồ Minh, chủ trương chính sáchcủa Đảng và Nhà nước Việt Nam là nền tảng tư tưởng cho việc xã hội hoábáo chí nói chung và xã hội hoá truyền hình nói riêng Trên thực tế, phápluật Việt Nam cũng không có điều khoản nào qui định chỉ có những ngườithuộc biên chế đài truyền hình, các đơn vị trực thuộc đài truyền hình mớiđược tham gia sản xuất chương trình truyền hình Cũng không có điều luậtnào qui định những người không thuộc biên chế đài truyền hình, các đơn vịkhông trực thuộc đài truyền hình không được tham gia sản xuất chươngtrình truyền hình
Phương pháp nghiên cứu:
Luận văn tổng hợp những thông tin trên các phương tiện thông tinđại chúng khác như báo in, Internet và những nhận xét, đánh giá trong quátrình tìm hiểu của cá nhân kết hợp với các phuơng pháp phỏng vấn sâu
(Lãnh đạo Đài PT – TH Hà Tây, người chịu trách nhiệm về nội dung của chương trình, Người tham gia tổ chức sản xuất chương trình), trong luận
văn này người viết cũng sẽ sử dụng các phương pháp quan sát, thống kê, so
sánh, phân tích, đánh giá, điều tra xã hội học và logic lịch sử
6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
Luận văn nhằm hệ thống lại những quan điểm liên quan đến vấn đề
xã hội hoá và xã hội hoá truyền hình Qua tổng kết thực tiễn, nêu vai trò, ýnghĩa của xã hội hoá truyền hình trong đời sống xã hội, trên cơ sở đó đưa ranhững nhận xét khoa học về xu hướng dẫn đến xã hội hoá truyền hình trongtương lai Kết quả nghiên cứu đề tài này có thể nêu bổ sung một số vấn đề
về lý luận báo chí truyền hình Kết quả nghiên cứu cũng có thể là cơ sở đểcác đài truyền hình tham khảo nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạtđộng của mình trong phát triển xã hội hoá truyền hình, đặc biệt là Đài PT -
TH Hà Tây
Trang 67 Kết cấu của luận văn.
Ngoài phần Mở đầu và Kết luận, Phụ lục và Danh mục tài liệutham khảo, Luận văn được bố cục làm 3 chương như sau:
Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn việc xã hội hoá truyền hình Chương 2: Xã hội hoá sản xuất chương trình truyền hình hiện nay
Chương 3: Một số phương hướng và giải pháp xã hội hoá truyền hình.
CHƯƠNG 1 C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn viÖc x· héi ho¸ truyÒn h×nh 1.1 Mét sè kh¸i niÖm c¬ b¶n.
1.1.1 Một số quan niệm về xã hội hoá:
"Xã hội hoá" đã trở thành một từ được sử dụng rộng rãi, phổ biến
và thịnh hành trong xã hội hiện nay
Vậy xã hội hoá là gì?
Hiện nay còn rất nhiều ý kiến tranh luận về cụm từ "xã hội hoá".
Mỗi người đưa ra quan điểm về xã hội hoá dưới góc nhìn của mình với cácđối tượng xã hội hoá khác nhau Tuy nhiên, trong luận văn này, thừa nhậncách hiểu:
Xã hội hoá là huy động nguồn lực của cả xã hội vào một lĩnh vực, một hoạt động nào đó, mà trước kia chỉ có các đơn vị Nhà nước tham gia
1.1.2 Xã hội hoá việc sản xuất chương trình truyền hình
Khái niệm “Xã hội hoá truyền hình” có nội hàm quá rộng và
hoàn toàn có thể có những cách hiểu rất sai lệch đối với khái niệm đó Trong
luận văn này, chỉ xin đề cập đến khái niệm Xã hội hoá việc sản xuất các chương trình truyền hình.
Xã hội hoá việc sản xuất các chương trình truyền hình là tạonhững điều kiện tốt nhất để các tổ chức cá nhân có thể hợp tác bình đẳng vớicác đài truyền hình để sản xuất chương trình truyền hình Việc cạnh tranhgiữa các chương trình của các đài truyền hình với các đối tác không nằm
Trang 7trong hệ thống truyền hình hiện nay sẽ góp phần tích cực và lành mạnh vàoviệc nâng cao chất lượng, hiệu quả của các chương trình
1.2 Phát triển truyền hình, xã hội hoá truyền hình trước hết phải dựa trên nền tảng tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí.
Chủ tịch Hồ Chí Minh là một nhà cách mạng lỗi lạc, nhà văn hóa
lớn và là một nhà báo vĩ đại Người đã vận dụng sáng tạo chủ nghĩa Mác Lênin để soi sáng những vấn đề của cách mạng Việt Nam trên mọi lĩnh vựcchính trị, kinh tế, xã hội, trong đó có hoạt động báo chí
Tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí thực sự đã trở thành kim chỉ
nam cho những người làm báo Việt Nam Trong hướng đi chung của báochí, xã hội hoá truyền hình là một hướng đi tất yếu Việc vận dụng sáng tạo
tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí sẽ là điều kiện tiên quyết để những ngườilàm truyền hình mạnh dạn và chủ động thực hiện lộ trình xã hội hoá, nhằmtừng bước hoàn thiện và khẳng định một chủ truơng đúng đắn, đem lại hiệuquả và lợi ích thiết thực cho công chúng Ở Việt Nam, trong điều kiện xã hộihoá truyền hình, các yêu cầu về tính tư tưởng phải đảm bảo đúng địnhhướng tư tưởng Hồ Chí Minh về báo chí
1.3 Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về báo chí Định hướng phát triển báo chí trong thời kỳ đẩy mạnh CNH – HĐH đất nước.
Quan điểm chỉ đạo của Đảng đối với báo chí là: Báo chí Việt Namluôn là tiếng nói của Đảng, là diễn đàn của nhân dân, hoạt động trong khuônkhổ pháp luật Đảng luôn tạo điều kiện để báo chí phát triển nhanh, mạnh,vững chắc, đúng định hướng, phát triển đi đôi với quản lý tốt Tăng cườngtính chân thực khách quan, tính chiến đấu, tư tưởng, giáo dục, tính nhân văn
Tư tưởng phải đi trước một bước trong việc phản ánh và dự báo những vấn
đề lớn của đất nước và thời đại Phát triển tư tưởng phải đi đôi với an ninhthông tin Đây là những định hướng, là chỗ dựa căn bản để những người làmtruyền hình thực hiện thành công mục tiêu xã hội hoá Vì vậy, xã hội hoátruyền hình phải đảm bảo theo các tiêu chí này
Trang 8CH¦¥NG 2 X· héi ho¸ s¶n xuÊt ch¬ng tr×nh
truyÒn h×nh hiÖn nay 2.1 X· héi ho¸ truyÒn h×nh trong bối cảnh và điều kiện hiện nay.
Xuất phát từ nhu cầu thực tế của công chúng về việc đáp ứng
thông tin cũng như khả năng tham gia vào việc thực hiện tác phẩm truyềnhình, xuất phát từ khả năng có thể tham gia sản xuất chương trình truyềnhình cộng với các yếu tố lợi nhuận của các đơn vị bên ngoài ngành truyềnhình và xuất phát từ nhu cầu hội nhập quốc tế, sự hình thành và phát triển xuhướng xã hội hoá truyền hình ở Việt Nam đã và đang trở thành một tất yếukhách quan trong sự phát triển chung
2.2 Đặc điểm xã hội hoá truyền hình ở Đài PT – TH Hà Tây 2.2.1 Sự phát triển của Đài PT – TH Hà Tây.
Được thành lập từ năm 1978, trong suốt gần 30 năm qua, Đài PT –
TH Hà Tây đã không ngừng phát triển, đáp ứng ngày càng cao nhiệm vụtuyên truyền các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước và nhu cầu của khán thính giả
Hoà nhập với xu thế phát triển chung, Đài PT - TH Hà Tây luôn
nỗ lực đổi mới, nâng cao chất lượng các chương trình, đầu tư phát triểnnhiều chương trình phát thanh và truyền hình có chất lượng cao; tăng cườngđầu tư trang thiết bị kỹ thuật theo hướng hiện đại; chú trọng đầu tư đào tạo
và tuyển dụng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; khẩn trương hoàn thiện
và đưa vào khai thác Dự án Truyền hình Cáp, Dự án Trường quay tổng hợp.Công tác xã hội hoá truyền hình tiếp tục là hướng đi đúng đắn nhằm đưa sựnghiệp Phát thanh - Truyền thanh - Truyền hình của tỉnh ngày càng pháttriển, phục vụ tốt hơn nhiệm vụ chính trị mà Tỉnh uỷ, Hội đồng nhân dân,
Uỷ ban nhân dân tỉnh giao phó; làm tốt chức năng là cầu nối giữa Đảng vớinhân dân, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán, thính giả trong và ngoàitỉnh
2.2.2 Các yếu tố ảnh hưởng đến xã hội hoá truyền hình ở Đài PT - TH Hà Tây.
Xã hội hoá truyền hình là xu hướng phát triển tất yếu trong thời
kỳ bùng nổ thông tin và hội nhập hiện nay Đài PT – TH Hà Tây hiện nay códiện phủ sóng lớn với khoảng 10 triệu khán giả, phát liên tục 18 tiếng/ngày
Trang 9Để đáp ứng nhu cầu thông tin của một lượng lớn khán giả và đảm bảo thờigian phát sóng như vậy, đòi hỏi Đài phải tăng cường phối hợp với các đốitác bên ngoài ngành truyền hình để cùng hợp tác sản xuất các chương trìnhphát sóng.
Bên cạnh đó, nguồn kinh phí đầu tư cho sản xuất chương trình ởĐài có hạn Chính vì thế, việc huy động các đơn vị cá nhân cùng tham giasản xuất chương trình sẽ góp phần làm giảm tải gánh nặng về chi phí sảnxuất cho Đài
2.2.3 Đối tượng tham gia xã hội hoá truyền hình ở Đài PT - TH
Đài phối hợp trao đổi chương trình phát sóng với Đài Truyền hình
Việt Nam và các đài địa phương
Các đơn vị ngoài Đài truyền hình tham gia vào một trong các khâucủa tổ chức sản xuất chương trình truyền hình, phối hợp với lực lượng nhânlực, thiết bị kỹ thuật của Đài Đơn vị bên ngoài có thể tham gia tìm nguồntài chính, tìm mẫu kịch bản, phối hợp ở một hay nhiều khâu sản xuấtchương trình
Các đơn vị tham gia tài trợ cho việc sản xuất các chương trình
2.3 X· héi ho¸ truyÒn h×nh ë §µi PT - TH Hµ T©y.
2.3.1 X· héi hãa vÒ néi dung.
Tính đến thời điểm tháng 10/2007, Đài PT - TH Hà Tây có 19chương trình được thực hiện dưới hình thức xã hội hoá Nếu chỉ tính riêng
Trang 10giai đoạn từ năm 2004 đến năm 2006, thì Đài thực hiện khoảng 15 chươngtrình, tập trung chủ yếu vào các chương trình sân chơi.
Có thể điểm qua nội dung một số chương trình:
Sân chơi Nốt nhạc vui.
Nốt nhạc vui (Name That Tune) là một trong những trò chơi về
âm nhạc thành công trên thế giới của Sandy Frank Entertament (USA) Nốt nhạc vui được mua bản quyền từ chương trình Name that tune nổi tiếng từ
năm 1952 của truyền hình Mỹ Hình thức vẫn được giữ nguyên nhưng nộidung đã được những người thực hiện chuyển hóa sang phong cách gần gũivới công chúng Việt Nam Các bài hát được chọn đều là ca khúc Việt Nam
và theo từng thời điểm Chương trình được cấu tạo, thiết kế hiện đại, đặcbiệt có phần giao lưu trực tiếp với khán giả theo dõi tại trường quay với sựtham gia của MC Thanh Bạch
Chương trình được phát sóng lần đầu vào ngày 14/1/2004 và đượcphát đều đặn lúc 21h ngày thứ 4 hàng tuần trên kênh HTV7 – Đài Truyềnhình Thành phố Hồ Chí Minh
Sân chơi này được phát lại tại Đài PT – TH Hà Tây vào lúc 15h30’các ngày thứ 3 hàng tuần, bắt đầu từ năm 2006, với 52 số, mỗi số có thờilượng 40’
Sân chơi Vượt lên chính mình.
Chương trình được mua bản quyền tại Thái Lan, Công ty cổ phầnLasta, Ban Khoa giáo - Đài truyền hình TP.HCM cùng với Đài PT-TH HàTây, Hải Phòng, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Vĩnh Long thực hiện MC ngoài trời
Trang 11chính là nghệ sĩ Quyền Linh MC trong phim trường khi phát sóng tạiTP.HCM là Phương Thảo Còn các chương trình phát sóng tại các địaphương kể trên sẽ do MC của chính địa phương đó thực hiện
Sân chơi này được phát ở Đài PT - TH Hà Tây vào lúc 20h20’ thứ
6 hàng tuần, bắt đầu từ năm 2006 với 52 số, mỗi số có thời lượng 30 phút,trong đó có 10 số được thực hiện tại Hà Tây với người dẫn chương trìnhtrong trường quay ở phần đấu và phần cuối là Tuyết Mai Đài PT - TH HàTây trực tiếp thực hiện việc khảo sát, đánh giá, lựa chọn các người chơi nằmtrong diện hộ nghèo cần xoá nợ trên địa bàn tỉnh Đây là chương trình màĐài PT - TH Hà Tây kết hợp với Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh
và một số đài khác thực hiện Sự tham gia của Đài PT - TH Hà Tây là sựgóp mặt dẫn chương trình của người dẫn ở trong trường quay và việc khảosát lựa chọn người chơi Đài Truyền hình thành phố Hồ Chí Minh chịu tráchnhiệm về nội dung, hình thức tổ chức sân chơi cũng như người dẫn chươngtrình trực tiếp tại sân khấu
Phim tài liệu Mê Kông ký sự.
Có thể nói, Mê Kông ký sự là bộ phim tài liệu dài tập nhất của Việt
Nam với sự đầu tư thực hiện rất công phu, trong quãng thời gian hơn 5 năm
Bộ phim tài liệu do hãng phim Truyền hình Thành phố Hồ Chí Minh thựchiện Tổng đạo diễn là NSND Phạm Khắc, kịch bản - lời bình Trần ĐứcTuấn Ngay từ những tập đầu tiên bộ phim đã thu hút sự chú ý theo dõi củađông đảo công chúng trong và ngoài nước
Trọn bộ Mê Kông ký sự có 85 tập chia làm 6 phần: Phần mở đầu 1
tập Phần 2 kể về cuộc hành trình tìm kiếm Mê Kông trên lãnh thổ TrungQuốc (22 tập) Phần 3 là cuộc hành trình trên lãnh thổ 3 nước trung lưu MêKông, Myanmar, Lào, Campuchia (21 tập) Phần 4 là cuộc hành trình trênđất Campuchia (17 tập) Phần 5: trên lãnh thổ Việt Nam (21 tập) Phần kết 3tập
Phim phát sóng trên HTV9 lúc 7 giờ 25 liên tục từ ngày 1-8-2004
Mê kông ký sự được Đài PT - TH Hà Tây mua bản quyền và phát
lại vào lúc 16h30’ các ngày từ thứ 2 đến thứ 7 hàng tuần, mỗi tập dài 20’,bắt đầu từ năm 2005 đến năm 2006, với 85 tập Chương trình đã thu hútđược hàng triệu khán giả Hà Tây và các vùng phụ cận
Sân chơi Pháp luật và cuộc sống.
Sân chơi này được thực hiện dưới hình thức là Quỹ hợp tác với địaphương của Đại sứ quán Phần Lan tài trợ tiền cho Đài PT - TH Hà Tây thực
Trang 12hiện chương trình Nội dung về kịch bản, sân khấu, hình thức tổ chức cuộcchơi do Đài Hà Tây quyết định, dựa trên những quy định về phổ biến nộidung luật do phía nhà tài trợ đưa ra Hình thức xã hội hoá chương trình theophương thức này có lợi từ nhiều phía Trước hết từ phía nhà tài trợ, thôngqua Đài PT - TH Hà Tây, họ đã thực hiện được mục tiêu hoạt động của tổchức, đó là tuyên truyền phổ biến pháp luật tới người dân địa phương, giúpngười dân nâng cao kiến thức luật, từ đó có những hành vi ứng xử đúngtrong đời sống xã hội Bên cạnh đó, họ cũng được hưởng lợi từ việc quảng
bá lô gô của mình và doanh thu quảng cáo của các nhà tài trợ Về phía Đài
PT - TH Hà Tây có thêm một chương trình phát sóng bổ ích mà không phải
lo nhiều đến vấn đề đầu tư kinh phí để trang trải, lại đảm nhiệm tốt vai tròtuyên truyền phổ biến kiến thức luật tới đông đảo khán giả Đây cũng là cơhội để những người tham gia sản xuất chương trình được thử sức mình trongmột sân chơi mới, từ khâu lên ý tưởng, xây dựng nội dung kịch bản đến tổchức sản xuất
Thời gian kéo dài của dự án là 16 tháng, bắt đầu từ tháng 6/2006,mỗi chương trình sẽ được phát sóng hàng tuần và cuộc thi chung kết sẽ đượcquay vào cuối năm 2007 Đài PT – TH Hà Tây sẽ sở hữu các sản phẩm của
Dự án như chương trình truyền hình, băng đĩa, tài liệu in ấn và cho phépQuỹ FLC quyền sao chép và truy cập (không phát hành) các sản phẩm nàynếu không vi phạm quyền sở hữu trí tuệ theo Luật được sử dụng ở thời điểm
đó Đài PT – TH Hà Tây sẽ quảng bá hình ảnh của Quỹ FLC với lôgô hoặctên của nhà tài trợ trong phần cuối của chương trình hoặc lồng ghép vàotrang trí trường quay
Chương trình Pháp luật với công nhân viên chức lao động.
Liên đoàn lao động tỉnh phối hợp với Đài PT – TH Hà Tây tổ chức
chương trình sân chơi Pháp luật với công nhân viên chức lao động Đây là
sân chơi truyền hình, không những nhằm tuyên truyền, phổ biến giáo dục vềpháp luật mà còn là nơi thu hút đông đảo công nhân viên chức lao độngcùng tham gia các hoạt động văn hoá, xã hội, góp phần nâng cao đời sốngsinh hoạt văn hoá tình thần cho công nhân viên chức lao động ở cơ sở Đặcbiệt thông qua các tình huống pháp luật cụ thể sẽ hỗ trợ các cán bộ, đoànviên công đoàn và công nhân viên chức lao động xử lý những tình huốngphát sinh trong công việc và trong cuộc sống hàng ngày theo đúng phápluật Chương trình bắt đầu được ghi hình từ tháng 2/2006 và kéo dài 15 số
Chương trình được phát sóng vào 20h thứ tư hàng tuần trên sóngĐài PT – TH Hà Tây
Trang 13Chương trình Tiếng Anh ứng dụng.
Đây là chương trình do Đài PT – TH Hà Tây phối hợp với công tyquảng cáo Sông Xanh và Trung tâm Anh ngữ quốc tế Việt Anh tổ chức.Chương trình được phát vào lúc 13h các ngày thứ bảy hàng tuần và đượcphát lại vào ngày thứ ba tuần kế tiếp, bắt đầu từ tháng 8/2005 Chương trình
Tiếng Anh ứng dụng bao gồm 52 chương trình, mỗi chương trình là một
bài học kéo dài 30 phút, bắt đầu từ trình độ A đến trình độ B, C Giáo trìnhđược sử dụng trong chương trình là giáo trình Inside out của Astralia, do cácchuyên gia nước ngoài và giáo viên của Trung tâm Anh ngữ quốc tế Việt –Anh giảng dạy Sau mỗi khoá học, Trung tâm đều có tổ chức thi và cấpchứng chỉ cho những bạn đạt tiêu chuẩn Ngoài ra để tiện cho khán giả theodõi chương trình, Trung tâm cũng cung cấp giáo trình và băng chương trìnhtại Đài PT – TH Hà Tây
Hình thức phối hợp sản xuất chương trình này là phía đối tác cungcấp băng phát sóng trọn gói, Đài PT - TH Hà Tây đóng góp ý tưởng chươngtrình và chịu trách nhiệm kiểm duyệt lại nội dung lần cuối trước khi phátsóng Đây là cách thức xã hội hoá chương trình truyền hình giúp nhà đàithực hiện tiết kiệm chi phí sản xuất, phát huy nguồn nhân lực từ phí đối tácsản xuất một chương trình khoa giáo đáp ứng nhu cầu thực tế của đông đảocông chúng trong và ngoài tỉnh
Nội dung các chương trình được thực hiện dưới hình thức xã hội hoá ở Đài PT - TH Hà Tây rất phong phú Khán giả được tiếp cận với những chương trình sân chơi mới, hay, hấp dẫn và có chất lượng chuyên môn khá tốt Yếu tố hấp dẫn chính bởi nội dung các chương trình sân chơi
đã đề cập đến lượng kiến thức khổng lồ trên nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội (như trong các sân chơi tổng hợp như Rồng vàng, Vui để học ) hay một lĩnh vực chuyên sâu (như trong các sân chơi Pháp luật và cuộc sống, Nốt nhạc vui, Nhịp nối trái tim - Thông điệp Tình yêu) Chỉ ngồi trước màn hình tivi, khán giả cũng có thể khám phá những miền đất kỳ thú gắn với những con người, những phong tục tập quán của từng vùng miền theo dòng chảy của con sông Mê Kông nổi tiếng qua loạt phim Mê Kông ký sự
Có thể thấy, từ việc thực hiện các chương trình truyền hình dưới hình thức xã hội hoá, chất lượng các chương trình được nâng cao rõ rệt, thể hiện không chỉ qua phần nội dung, mà ngay cả cách thiết kế sân khấu, cách
bố trí ánh sáng, âm thanh, các cảnh quay và cách dựng hình gây ấn tượng, cuốn hút người xem Hình ảnh của các chương trình về cơ bản tuân theo các tiêu chuẩn của hình ảnh truyền hình về cỡ cảnh, ánh sáng, bố cục Với
Trang 14cách dựng hình chú ý tới tiết tấu và sử dụng nhiều kĩ xảo, những hình ảnh bình thường trở nên sinh động hơn rất nhiều Và người xem không có cảm giác buồn tẻ, chán ngắt khi ngồi xem những chương trình dài từ 30 đến 45 phút Hiệu quả của việc sử dụng hình ảnh thể hiện ở việc đã nhấn mạnh được các yếu tố quan trọng trong hình Chủ thể của cảnh là sự vật hay con người đều có cách xử lý linh hoạt để làm nên sự độc đáo của từng đội chơi.
Có được điều này chắc chắn không thể bỏ qua vai trò của yếu tố xã hội hoá San sẻ bớt sức ép thời lượng cho truyền hình, các đơn vị bên ngoài còn đồng thời sử dụng nhân lực và nguồn kinh phí của mình đầu tư cho chương trình hay hơn, công phu hơn
2.3.2 Xã hội hoá về phương thức sản xuất chương trình.
Đài PT – TH Hà Tây phối hợp với các công ty quảng cáo hoặc ĐàiTruyền hình TP Hồ Chí Minh thực hiện mua đứt bán đoạn các chương trình,các khâu tổ chức sản xuất từ kịch bản, liên hệ khách mời, tổ chức giámkhảo, công tác khán giả, ghi hình, đến khâu hậu kì đều do các đơn vị ngoàiđài thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của Đài với mục tiêu không đi chệchhướng tuyên truyền của Đài, của Đảng và Nhà nước Phía Đài PT – TH HàTây chỉ tiếp nhận phát sóng sau khi thực hiện kiểm duyệt
Phương thức thứ hai là Đài PT – TH Hà Tây phối hợp với các đơn
vị thực hiện làm hậu kỳ các chương trình Trên cơ sở các đơn vị thực hiệnphần nội dung, phía nhà đài bố trí phòng dựng để dựng thành sản phẩm,thực hiện công tác biên tập và lên lịch phát sóng
2.3.3 Xã hội hoá về sử dụng các điều kiện phương tiện kỹ thuật.
Hiện nay ở Đài PT - TH Hà Tây, các sản phẩm truyền hình đượcthực hiện dưới hình thức xã hội hoá vẫn chủ yếu dựa vào các phương tiện kỹthuật của phía đối tác Điều này giúp Đài tận dụng được những lợi thế vềtrang thiết bị hiện đại, máy quay DVCam, bàn dựng kỹ thuật số, hệ thốngtrường quay với đầy đủ thiết bị âm thanh ánh sáng của phía các công tycùng hợp tác Đài chỉ thực hiện kiểm duyệt lần cuối và phát sóng với máyphát hình công suất 10KW, phát trên 1 kênh analog Thực tế cho thấy, cácchương trình đều có chất lượng về mặt kỹ thuật hơn hẳn các chương trìnhsân chơi do Đài tự sản xuất
2.3.4 Xã hội hóa và vấn đề lợi ích.
Xã hội hoá truyền hình phải đi đến một đích thống nhất, đó là sảnxuất được những chương trình hay, hấp dẫn, bổ ích, và người được hưởng
Trang 15lợi đầu tiên kể đến phải là khán giả Nếu xã hội hoá mà đặt quá cao quyềnlợi của các công ty truyền thông, hay thể hiện sự trốn tránh, yếu kém của cácđài truyền hình thì đó không phải là mục tiêu đặt ra của xã hội hoá Dunghoà các lợi ích, trong đó đề cao lợi ích của khán giả là hướng đi đúng đắncủa việc xã hội hoá sản xuất các chương trình truyền hình Điều này cũnghợp lý trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam tiếp tục vận hành theo cơ chế thịtrường, định hướng xã hội chủ nghĩa
2.3.5 Công tác lãnh đạo, quản lý trong quá trình xã hội hoá truyền hình.
Đài PT - TH Hà Tây luôn là đầu tầu, là hạt nhân trong quá trình xãhội hoá Trong lúc điều kiện về kinh phí, về nguồn lực còn khó khăn, hạnchế, thì việc phối hợp thực hiện xã hội hoá sản xuất chương trình truyền
hình dưới nhiều hình thức là hướng đi mà những người làm quản lý ở Đài
lựa chọn Thực hiện các chương trình dưới hình thức xã hội hoá, Đài luôncầm trịch một cách chủ động, giữ vững định hướng tuyên truyền, am hiểucông chúng, đồng thời không ngừng nâng cao trình độ quản lý và chuyênmôn Đó là cách quản lý tốt nhất có thể!
2.3.6 Công tác biên tập, chế độ trách nhiệm của các đối tượng tham gia quá trình xã hội hoá truyền hình
Trong bất cứ một chương trình nào được thực hiện sản xuất, thìngay từ khâu ý tưởng, lên kịch bản, tổ chức thực hiện kiểm duyệt lần cuốiđều rất cần các bên tham gia có ý thức và lòng nhiệt tình với công việc cao.Bên cạnh việc không ngừng nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ đểnội dung các chương trình có nhiều yếu tố hấp dẫn, thì những người chịutrách nhiệm thực hiện chương trình không thể thiếu được khả năng thẩmđịnh và hiểu biết về tâm lý công chúng, cũng như những nhu cầu về thôngtin của công chúng hiện nay Nắm bắt nhanh nhạy kịp thời thị hiếu khản giả,cộng đồng trách nhiệm để cùng làm nên những chương trình hấp dẫn làtrách nhiệm của những người làm truyền hình nói chung và những ngườiđang bắt tay thực hiện lộ trình xã hội hoá nói riêng
2.4 Thời cơ và thách thức đặt ra trong quá trình xã hội hoá truyền hình.
Nhận định tính đúng đắn của hướng đi này, chủ trương xã hội hóatruyền hình được Nhà nước ta hoàn toàn khuyến khích Thậm chí, nhằm đẩynhanh quá trình xã hội hóa, Đài Truyền hình Việt Nam đã được giao nhiệm
vụ là đơn vị chủ chốt thực hiện nhiệm vụ này Đón đầu xu hướng xã hội