Giải Địa lí lớp 10 Bài 33 Cơ cấu, vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố dịch vụ Mở đầu trang 91 Địa lí 10 Dịch vụ là gì? Dịch vụ gồm những ngành nào? Dịch vụ có vai trò[.]
Trang 1Giải Địa lí lớp 10 Bài 33: Cơ cấu, vai trò, đặc điểm, các nhân tố ảnh hưởng
đến sự phát triển và phân bố dịch vụ
Mở đầu trang 91 Địa lí 10: Dịch vụ là gì? Dịch vụ gồm những ngành nào? Dịch vụ
có vai trò và đặc điểm gì? Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố ngành dịch vụ?
Trả lời:
* Khái niệm: Là những hoạt động mang tính xã hội, sản phẩm phần lớn là vô hình
(phi vật chất) thỏa mãn nhu cầu trong sản xuất và đời sống
* Cơ cấu: đa dạng phức tạp, xuất hiện nhiều ngành mới:
- Dịch vụ kinh doanh: tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải hàng hóa, bán buôn, bán lẻ…
- Dịch vụ tiêu dùng: Y tế, giáo dục, thể dục thể thao, bưu chính viễn thông, du lịch…
- Dịch vụ công: Hành chính công, thủ tục hành chính
* Vai trò
- Vai trò kinh tế:
+ Giúp các hoạt động sản xuất, phân phối diễn ra thông suốt, hiệu quả cao, giảm rủi
ro
+ Thúc đẩy sự phân công lao động, hình thành cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế hợp
lí, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Trang 2+ Tăng thu nhập quốc dân và thu nhập cá nhân
- Về xã hội: Giúp các lĩnh vực đời sống xã hội, sinh hoạt công cộng diễn ra thuận lợi, nâng cao đời sống con người
- Môi trường: Góp phần khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường
- Tăng cường toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế
* Đặc điểm:
- Khó đánh giá chất lượng, quy mô cung cấp dịch vụ
- Quá trình sản xuất và tiêu dụng dịch vụ thường diễn ra đồng thời
- Sự phát triển khoa học công nghệ làm thay đổi hình thức, cơ cấu, chất lượng ngành dịch vụ
* Nhân tố ảnh hưởng:
- Vị trí địa lí
- Nhân tố tự nhiên
- Nhân tố kinh tế xã hội có ý nghĩa quan trọng
1 Cơ cấu
Câu hỏi 1 trang 91 Địa lí 10: Dựa vào thông tin trong mục 1, hãy trình bày cơ cấu
ngành dịch vụ
Trả lời:
Trang 3- Cơ cấu đa dạng phức tạp, xuất hiện nhiều ngành mới:
+ Dịch vụ kinh doanh: tài chính, ngân hàng, bảo hiểm, vận tải hàng hóa, bán buôn, bán lẻ…
+ Dịch vụ tiêu dùng: Y tế, giáo dục, thể dục thể thao, bưu chính viễn thông, du lịch…
+ Dịch vụ công: Hành chính công, thủ tục hành chính
2 Vai trò
Câu hỏi 2 trang 91 Địa lí 10: Dựa vào thông tin mục 2, hãy trình bày vai trò của
dịch vụ, nêu ví dụ minh họa
Trả lời:
- Vai trò kinh tế:
+ Giúp các hoạt động sản xuất, phân phối diễn ra thông suốt, hiệu quả cao, giảm rủi
ro Ví dụ: nhờ có giao thông vận tải thì hàng hóa mới có thể vận chuyển đi đến nơi
tiêu thụ
+ Thúc đẩy sự phân công lao động, hình thành cơ cấu lao động, cơ cấu kinh tế hợp
lí, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa Ví dụ: Các ngành giao thông vận tải,
thông tin liên lạc giúp các ngành công nghiệp phát triển, từ đó thúc đẩy công nghiệp hóa Bên cạnh đó, lao động chuyển sang làm các ngành nghề liên quan đến dịch vụ như kinh doanh, môi giới… làm chuyển dịch cơ cấu lao động
+ Tăng thu nhập quốc dân và thu nhập cá nhân Ví dụ: Du lịch đem lại thu nhập lớn
cho người dân tại vùng có tài nguyên du lịch
Trang 4- Vai trò về xã hội: Giúp các lĩnh vực đời sống xã hội, sinh hoạt công cộng diễn ra
thuận lợi, nâng cao đời sống con người Ví dụ: Dịch vụ đáp ứng các nhu cầu của
con người: du lịch, chữa bệnh, học tập…
- Vai trò về môi trường: Góp phần khai thác, sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên
nhiên, bảo vệ môi trường Ví dụ: nhờ có du lịch, tài nguyên du lịch tự nhiên được
đưa vào khai thác hiệu quả, đem lại nguồn lợi kinh tế
- Tăng cường toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế Ví dụ: Nhờ có ngành thương mại, cụ
thể là ngoại thương, các quốc gia mua bán, trao đổi hàng hóa
3 Đặc điểm
Câu hỏi 1 trang 92 Địa lí 10: Dựa vào mục thông tin mục 3, hãy trình bày đặc điểm
của ngành dịch vụ Nêu ví dụ minh họa
Trả lời:
- Khó đánh giá chất lượng, quy mô cung cấp dịch vụ Ví dụ: Do dịch vụ là đáp ứng
nhu cầu của con người, nên chất lượng của dịch vụ phụ thuộc lớn vào độ hài lòng của khách hàng
- Quá trình sản xuất và tiêu dụng dịch vụ thường diễn ra đồng thời Ví dụ: Hoạt động
sản xuất: dạy học và hoạt động tiêu dùng: Học bài của học sinh luôn diễn ra đồng thời
- Sự phát triển khoa học công nghệ làm thay đổi hình thức, cơ cấu, chất lượng ngành
dịch vụ Ví dụ: Khoa học kĩ thuật phát triển, ngành y tế cũng phát triển, có thể chữa
được nhiều bệnh mà thời trước kia không chữa được
Trang 54 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố
Câu hỏi 2 trang 92 Địa lí 10: Dựa vào thông tin mục 4, hãy phân tích những nhân
tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố dịch vụ Nêu ví dụ minh họa
Trả lời:
- Vị trí địa lí: thu hút đầu tư, nguồn lao động chất lượng cao, tiếp cận thị trường,
thực hiện toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế Ví dụ: Việt Nam nằm ở trên đường giao
thông quốc tế, gần trung tâm khu vực Đông Nam Á nên thuận lợi cho xuất, nhập khẩu, giao lưu giao thương với các quốc gia khác, thực hiện hội nhập quốc tế
- Nhân tố tự nhiên: Tác động trực tiếp tới sự phát triển và phân bố một số loại hình
dịch vụ Ví dụ: Nhờ có đường bờ biển dài, nhiều bãi tắm đẹp mà Việt Nam có thể
phát triển ngành du lịch như tắm biển, nghỉ dưỡng
- Nhân tố kinh tế xã hội có ý nghĩa quan trọng:
+ Trình độ phát triển kinh tế: quyết định định hướng, trình độ phát triển, quy mô
dịch vụ Ví dụ: Hoa Kì là nước có trình độ kinh tế cao, dân cư mức sống cao nên
ngành dịch vụ rất phát triển (tài chính, ngân hàng, GTVT, du lịch…)
+ Dân số - lao động: Ảnh hưởng tới tốc độ phát triển, cơ cấu, mạng lưới dịch vụ Ví
dụ: Hà Nội là thủ đô, dân cư tập trung đông, mạng lưới dịch vụ phong phú, ngược
lại những khu vực miền núi, dân cư thưa thớt, nhu cầu thấp nên ngành dịch vụ kém phát triển
+ Vốn đầu tư, khoa học công nghệ: ảnh hưởng quy mô, trình độ phát triển dịch vụ
Ví dụ: Khoa học công nghệ ảnh hưởng đến trình độ phát triển của ngành y tế, chữa
được nhiều bệnh hơn
Trang 6+ Thị trường: Hướng phát triển, tốc độ, quy mô phát triển dịch vụ Ví dụ: Thị trường
xuất, nhập khẩu của Việt Nam ngày càng mở rộng, đẩy mạnh ngoại thương phát triển
Luyện tập 1 trang 92 Địa lí 10: Các lĩnh vực hoạt động: Giao thông vận tải, tư vấn
pháp lí, công chứng, bảo tàng, tư vấn sức khỏe, giáo dục thuộc nhóm dịch vụ nào?
Trả lời:
- Nhóm dịch vụ kinh doanh: Giao thông vận tải, tư vấn pháp lí
- Nhóm dịch vụ tiêu dùng: Tư vấn sức khỏe, giáo dục
- Nhóm dịch vụ công: công chứng, bảo tàng
Luyện tập 2 trang 92 Địa lí 10: Dựa vào bảng số liệu, vẽ biểu đồ cơ cấu GDP thế
giới phân theo ngành kinh tế năm 2000 và năm 2019 Nhận xét sự thay đổi tỉ trọng của ngành dịch vụ
Bảng 33: Cơ cấu GDP thế giới theo ngành kinh tế năm 2000 và 2019 (đơn vị %) Năm Nông nghiệp, lâm
nghiệp, thủy sản
Công nghiệp - xây
dựng
Dịch vụ
Trả lời:
- Vẽ biểu đồ:
Trang 7Biểu đồ cơ cấu GDP thế giới theo ngành kinh tế năm 2000 và 2019
- Nhận xét:
+ Tỉ trọng GDP ngành dịch vụ thế giới có sự thay đổi từ năm 2000 đến 2019
+ Tỉ trọng ngành dịch vụ có xu hướng tăng nhẹ từ 64.1% năm 2000 lên 67.9% năm
2019, vẫn chiếm tỉ trọng lớn nhất trong cơ cấu GDP
Vận dụng trang 92 Địa lí 10: Tìm hiểu về ngành dịch vụ công ở nước ta theo gợi
ý:
- Dịch vụ công gồm những lĩnh vực nào?
- Một số tiến bộ trong dịch vụ công
Trả lời:
- Ngành dịch vụ công gồm: Hành chính công, thủ tịch hành chính: công chứng giấy
tờ, làm chứng minh thư, làm giấy khai sinh, cấp sổ đỏ…
- Ngành dịch vụ công ngày nay có nhiều tiến bộ: Áp dụng khoa học, kĩ thuật, công nghệ thông tin: làm căn cước công dân có gắn chíp để hạn chế việc sử dụng nhiều
Trang 8loại giấy tờ, lưu trữ thông tin trên máy tính, bỏ một số thủ tục hành chính rườm rà,
áp dụng giao giấy tờ đến tận nơi người dùng…