Ảnh hưởng của kinh tế thị trường với hoạt động báo chí

Më ®Çu Lêi Më ®Çu Trong chÆng ®êng ph¸t triÓn cña b¸o chÝ ® s¸t c¸nh cho sù nghiÖp ®æi míi cña ®Êt níc do §¶ng khëi xíng vµ l nh ®¹o B¸o chÝ ® ®em ®Õn nh÷ng th«ng tin chÝnh – chÝnh trÞ – v¨n hãa ® vµ[.]

Trong bối cảnh một đất nớc đang nhanh chónghội nhập với khu vực và thế giới , trong những tác

động hai mặt của cơ chế thị trờng và mặt tráicủa “thơng mại hóa” sách, báo chí nói chung vànhà báo nói riêng luôn phải chịu sự tác động theohai chiều tích cực và tiêu cực, nó vừa là nơi đặt

ra nhiều cám dỗ, nhng cũng là nơi “lửa thử vàng”

điều đó đòi hỏi trình độ chính trị và trình độnghề nghiệp của đội ngũ các nhà báo phải đợckhẳng định Trớc yêu cầu của sự nghiệp cáchmạng Việt Nam trong thời kỳ hội nhập, đặc biệt tr-

ớc tác động của kinh tế thị trờng đòi hỏi ngời làmbáo phải vững vàng trớc sự khắc nghiệt của thờicuộc, cơ chế thị trờng cũng có mặt tiêu cực nênlàm nhiều ngời lo ngại, làm một số ngời bị tha hóa.Bởi vì trong cơ chế thị trờng, không ít nhà báo sẽvì đồng tiền mà bẻ cong ngòi bút Đội ngũ ng ờilàm báo đang đứng trớc thời điểm muốn xứng

đáng với vai trò của mình phải có bớc tiến nhảyvọt Nên ba yếu tố cần có của nhà báo hoạt độngtrong cơ chế thị trờng đợc đặt nên hàng đầu đó:Nhanh nhóng, chính xác, tỉnh táo…

rõ việc xây dựng, khai thác và sử dụng báo chí nhmột loại hàng hóa có khả năng đem lại lợi nhuậncao

Kinh tế thị trờng tác động đến hoạt động báochí trên nhiều phơng diện, đặc biệt kinh tế thịtrờng đã làm cho đời sống báo chí có nhiều đề tàihay, nguồn thông tin phong phú, các phơng tiệntruyển tải có phần hiện đại, đặc biệt kinh tế thịtrờng đã kích thích sự sáng tạo của nhà báo, mởrộng phạm vi hoạt động của nhà báo, bên cạnh đókinh tế thị trờng đã làm cho nhiều tờ báo chạytheo thị hiếu tầm thờng, thơng mại hóa báo chí…

Thị trờng báo chí là nơi diễn ra quá trìnhmua, bán sản phẩm báo chí, thực hiện những hợp

đồng quảng cáo hoặc những cam kết tài trợ đểthông qua đó quảng bá cho thơng hiệu các sảnphẩm Việc ra đời thị trờng báo chí luôn có ýnghĩa lớn với mỗi nền báo chí, đánh dấu bớc pháttriển của báo chí

Là sản phẩm hàng hóa, báo chí chịu tác độngcủa qui luật cạnh tranh nh bất cứ loại hàng hóa nàokhác Bán báo chí tức là bán thông tin Mua báo tức

là mua giá trị thông tin in, phát trên tờ báo hoặctrên chơng trình phát thanh, truyền hình Côngchúng là khách hàng của báo chí, do vậy, họ cóquyền lựa chọn cho mình loại sản phẩm báo chí

mà họ cảm thấy cần thiết, bổ ích Các loại côngchúng khác nhau có nhu cầu khác nhau về thôngtin Cơ chế thị trờng không chấp nhận những tờbáo chậm đổi mới, những nhà báo “thiếu lửa”trong cuộc sống

Cùng với cuộc cách mạng công nghệ thông tin,

sự phát triển đa dạng, sôi động của nền kinh tếthị trờng không những tác động mạnh mẽ, toàndiện đến hoạt động kinh tế, đời sống xã hội màcòn tác động to lớn đến hoạt động báo chí Việcgiải phóng sức sản xuất, kích thích những nănglực tiềm tàng, khuyến khích khát vọng làm giàu,

tạo điều kiện cho mọi nhu cầu sản xuất, kinhdoanh, làm kinh tế đã tạo nên nhu cầu thông tinphong phú, làm xuất hiện thị trờng thông tin, đabáo chí nớc ta từng bớc trở thành một bộ phận củakinh tế thị trờng, thành một loại hàng hóa đặcbiệt Cũng từ đó, yêu cầu cạnh tranh báo chí xuấthiện và trở thành động lực quan trọng đối với báochí.

Chủ trơng xoá bao cấp về tài chính trong hoạt

động báo chí, yêu cầu báo chí vừa đảm bảo vaitrò vừa là một bộ phận công tác t tởng - văn hóacủa Đảng vừa làm kinh tế theo luật định khiến mỗi

tờ báo buộc phải không ngừng đổi mới, xem đó nhmột điều kiện để tồn tại Chính nhờ chủ động đ-

ợc về tài chính, nhiều tờ báo và cơ quan báo chítrong cơ chế thị trờng đã có điều kiện để cảithiện đời sống phóng viên, biên tập viên và mởrộng quan hệ giao lu trong nớc và ngoài nớc, từng b-

ớc hiện đại hóa cơ sở thiết bị phơng tiện nghiệp

vụ, đổi mới cách thức hành nghề để có thể hòanhập với báo chí khu vực và thế giới

Cơ chế thị trờng đã mở rộng cánh cửa khotàng thông tin của cuộc sống làm cho thông tin nhnhững dòng chảy từ khắp mọi ngõ ngách đổ vềvới báo chí, tạo điều kiện cho báo chí khai thácnguồn chất liệu dồi dào này Do tác động của sự

cạnh tranh trong cơ chế thị trờng đã làm cho chấtlợng của báo chí nâng cao, số lợng ngày càng tăng,

đa dạng về chủng loại, phong phú về hình thức,thoả mãn tốt hơn nhu cầu của ngời tiêu dùng báochí

Cơ chế thị trờng đã tham gia lựa chọn các nhàquản lý báo chí giỏi và những nhà báo có tài Cơchế thị trờng còn tạo điều kiện cho báo chí tháo

gỡ khó khăn để phát triển, đã kích thích mạnh mẽ

đợc tính chủ động, sáng tạo của ngời làm báo vàcủa cơ quan báo chí Báo chí trong cơ chế thị tr-ờng có sức cuốn hút mạnh mẽ, góp phần thoả mãnnhững nhu cầu thông tin đa dạng, nhiều chiều,cấp bách trên nhiều lĩnh vực mà ngời tiêu dùng đòihỏi Mỗi tờ báo đều đợc cải tiến về nội dung vàhình thức thông tin, cải tiến trong cách in ấn vàtrình bày, cố gắng nắm bắt nhu cầu bạn đọc,chủ động phát hành nhanh và rộng, quan tâm hơn

đến hiệu quả trực tiếp của hoạt động báo chí Các

tờ báo phải luôn luôn quan tâm đến độc giả, phảitính đến hiệu quả của việc sử dụng đồng vốn bỏ

ra, phải quản lý và tính toán chặt chẽ có hiệu quảcác chi phí sản xuất, bố trí hợp lý và mở rộng việctiêu thụ các sản phẩm của mình

Có thể thấy sự tác động của báo chí đối vớinền kinh tế thị trờng thể hiện ở cả hai mặt tíchcực và tiêu cực.

Trong kinh tế thị trờng, thông tin có vai tròquan trọng đặc biệt Một nền kinh tế thiếu thôngtin là nền kinh tế trì trệ, sản xuất đình đốn, l uthông tiền tệ và sản phẩm hàng hóa chậm chạp,cung và cầu không ăn khớp với nhau do nhà sản xuất

và ngời tiêu dùng không có mối liên hệ thờng xuyên.Thông tin giúp cho các nhà doanh nghiệp hoạch

định chính sách, mục tiêu và kế hoạch sản xuấtkinh doanh Với các nhà doanh nghiệp, nắm đợcthông tin chính là nắm đợc cơ hội để vợt lên đốithủ trong cuộc cạnh tranh khốc liệt

Trong nền kinh tế thị trờng, thông tin là hànghóa Nhu cầu cao về thông tin và khả năng đápứng thông tin nhanh chóng, đầy đủ là dấu hiệucủa một nền kinh tế đang phát triển Các nhàdoanh nghiệp có kinh nghiệm thờng tìm kiếmthông tin từ nhiều nguồn khác nhau, nhất là quabáo chí Nhiều công ty lớn trên thế giới tổ chức hẳnmột bộ phận gồm các chuyên gia có trình độ caonắm bắt và phân tích những nguồn thông tin từbáo chí, từ đó, tham mu cho lãnh đạo những vấn

đề liên quan đến hoạt động sản xuất và kinhdoanh Qua báo chí, ngời ta còn có thể tìm hiểu,

thăm dò đờng lối chính trị từ đó xem xét, đánhgiá khả năng, cơ hội và triển vọng đầu t, hoànthiện chiến lợc kinh doanh một cách đúng hớng.Nhiều khi, một nhà doanh nghiệp giỏi có thể nảysinh ý tởng kinh doanh qua một mẩu tin nhỏ trênbáo chí Cũng nhờ thông tin, các doanh nghiệp cóthể thực hiện chính sách mềm dẻo, linh hoạt trongvới những bớc đi phù hợp…

Trong kinh tế thị trờng, báo chí có thể pháthiện, cổ vũ một ý tởng kinh doanh, quảng bá mộtsản phẩm hàng hóa mới, làm cho ngời tiêu dùng làmquen và chấp nhận sản phẩm đó Sự cạnh tranhkhốc liệt giữa các tập đoàn kinh tế có thể lôi báochí vào cuộc Sự tham gia của báo chí, trong trờnghợp đó có thể góp phần làm cho phá sản hoặc ng ợclại, tạo điều kiện cho một doanh nghiệp, một nhà

t bản vợt lên trong thơng trờng

Báo chí trong kinh tế thị trờng có thể phản

ánh khách quan những hiện tợng kinh tế, đấu tranhvới những hành vi tiêu cực của những doanh nghiệpkhông nhận thức đợc tầm quan trọng của yếu tốvăn hóa trong kinh doanh, đấu tranh với những kẻkiếm lợi bất chính, làm hàng giả, trốn thuế, hối lộ,gian lận v.v…

II Những tác động tích cực và tiêu cực

từ nền kinh tế thị trờng tác đến báo chí

1 Những tác động tích cực

Trong thời kỳ đổi mới đất nớc, đặc biệt là

từ Đại hội VIII của Đảng đến nay nền báo chí của

ta không ngừng lớn mạnh cả về số lợng lẫn chất ợng Báo chí luôn đợc Đảng, Nhà nớc và nhân dântạo những điều kiện tốt nhất để phát huy nộilực, thực hiện tốt vai trò xã hội của mình Nềnbáo chí bao cấp dần bị triệt tiêu, thay vào đó làmột nền báo chí hoạt động trong cơ chế thị tr-ờng, với một diện mạo mới, năng động, hiệu quả,nhng vẫn giữ vững tính định hớng chính trị dới

l-sự lãnh đạo của Đảng và l-sự quản lý của Nhà nớc

Nền báo chí Việt Nam đã thật sự khởi sắc nh

đợc lột xác, thực sự thoát ra khỏi những sợi dây vôhình đã ràng buộc bấy lâu nay Đất nớc ngày càngphát triển, xã hội ổn định thì nhu cầu thông tincủa con ngời càng trở nên bức xúc và cần thiết hơnbao giờ hết Trớc đòi hỏi đó, sự phát triển mạnh mẽcủa báo chí nh là một yêu cầu khách quan tất yếucủa xã hội Báo chí một mặt không chỉ đáp ứng l-ợng nhu cầu thông tin cho một xã hội phát triển,mặt khác còn đa dạng hóa các loại hình thông tinbắt kịp với những thành tựu của thế giới hiện đại

Hiện nay, nớc ta đã có tất cả các loại hình báochí từ báo viết, báo hình, báo nói cho đến báo

điện tử Cả nớc hiện có 550 cơ quan báo chí, với

713 ấn phẩm báo chí, bình quân 7,5 bản báo/đầungời Đài tiếng nói Việt Nam đã có 6 hệ chơngtrình, thời lợng phát sóng 172 giờ trong ngày Đàitruyền hình Việt Nam có 5 kênh, phát sóng đến85% hộ gia đình Việt Nam, có 4 đài khu vực và

61 đài phát thanh - truyền hình tỉnh, thành phố.Nền báo chí chúng ta đã và đang phát triển rực rỡcha từng thấy trong lịch sử Việt Nam Đây là mộtkết quả đáng tự hào của nền báo chí Việt Nam,báo chí đang cùng với dân tộc nhịp bớc trong tiếntrình đổi mới, bớc nhanh vào xu thế hội nhập nhngvẫn kiên định chế độ xã hội chủ nghĩa

Nội dung thông tin và hình thức báo chí ngàycàng trở nên phong phú đa dạng, phản ánh tất cảcác lĩnh vực của đời sống xã hội, đi sâu vào đờisống xã hội Báo chí ngày càng hay và đẹp cơ bản

đáp ứng nhu cầu thông tin về mọi lĩnh vực củamọi tầng lớp nhân dân mọi vùng trên đất nớc ViệtNam Báo chí đã và đang có một vai trò to lớntrong đời sống xã hội, trong công cuộc đổi mới vàphát triển Báo chí càng ngày càng làm tốt hơn vaitrò là tiếng nói của Đảng, của Nhà nớc, là diễn đàncủa nhân dân Tờ báo nói chung không chỉ là nơituyên truyền những chủ trơng chính sách của Đảng

và Nhà nớc mà còn là nơi bài tỏ những ớc muốn,nguyện vọng, tâm t chính đáng của ngời dân và

là diễn đàn để nhân dân cùng với Đảng và Nhà nớctrao đổi thông tin, chia sẻ những quan điểm để

Đảng và Nhà nớc hiểu và lãnh đạo đất nớc tốt hơn,

để nhân dân luôn tin tởng vào sự nghiệp đổi mới

do Đảng khởi xớng và lãnh đạo

Bớc sang cơ chế thị trờng, cùng với sự chuyểnmình của toàn xã hội, báo chí cũng không ngừng

đổi mới, năng động hẳn lên Bám sát muôn mặt

đời sống xã hội, báo chí đã thông tin một cáchnhanh nhạy các sự kiện đờng lối, chính sách của

Đảng và Nhà nớc đến bạn đọc góp phần tích cựctrong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc Báochí đã phát hiện nhiều nhân tố tích cực, nhiều

điển hình tiên tiến trong sản xuất và chiến đấu,góp phần nhân rộng điển hình tốt, tạo sức bậtmạnh mẽ cho đất nớc đuổi kịp bạn bè quốc tế Báochí đã là cầu nối hữu ích giữa các doanh nghiệpvới các nhà quản lý, hoạch định chính sách giúpNhà nớc điều chỉnh những chủ trơng, đờng lốicho phù hợp thực tiễn và giúp doanh nghiệp tháo gỡnhững khó khăn vớng mắc Báo chí còn tham giatích cực trên mặt trận đấu tranh chống thamnhũng, chống tiêu cực, tệ nạn xã hội Có thể thấycác vụ án lớn, các vụ tiêu cực, tham nhũng đều có

sự đóng góp không nhỏ của báo chí Báo chí đã

trở thành ngời bạn đáng tin cậy, là nhu cầu thờngnhật không thể thiếu của đại đa số nhân dân Tr -

ớc nhu cầu đọc báo tăng nhanh nh vậy và với cơchế thị trờng thông thoáng nên số đầu báo tăngnhanh vùn vụt Kỹ thuật in ấn cũng không ngừngtiến bộ Các dàn máy in, chế bản hiện đại đ ợctrang bị ở các nhà in đã làm thay đổi hoàn toàn g-

ơng mặt báo chí ở nớc ta Đứng trớc rừng báo phongphú, đa dạng về nội dung và rực rỡ về sắc màu,trình bày đẹp hiện đại thật sự là một tín hiệu

đáng mừng về sức trởng thành và lớn nhanh nh

“phù đổng” của đội quân báo chí Việt Nam

Ngoài ra, có một đặc điểm nữa mà báo chí

đã có những đóng góp không nhỏ đó là góp phầnkhắc phục tình trạng trì trệ, bảo thủ, lạc hậu, sức

ỳ của xã hội Đồng thời phát huy bản chất u việt xãhội chủ nghĩa, tạo bầu không khí dân chủ côngkhai, cởi mở trên tất cả các lĩnh vực văn hóa, kinh

tế, xã hội, đối ngoại Tất cả các lĩnh vực rộng lớncủa đời sống xã hội đất nớc không thể không nhậnthấy vai trò tiên phong của báo chí Với vai trò vàchức năng của mình báo chí không những là ph-

ơng tiện truyền bá, giáo dục, cổ vũ công cuộc đổimới, mà bản thân nó còn là tấm gơng thể hiệntính dân chủ, công khai tính khách quan chânthật, tính chiến đấu sắc bén của công tác t tởngtrong giai đoạn hiện nay Thực tế hoạt động của

báo chí trong thời gian qua cho thấy đội ngũ nhàbáo nớc ta đã nỗ lực phấn đấu, đi đúng định hớngcủa Đảng, tích cực thực hiện phơng châm “dânbiết, dân làm, dân bàn, dân kiểm tra”; thông tinnhanh phong phú, đa dạng, nhiều chiều theo địnhhớng của Đảng, đã phổ biến đờng lối chính sáchcủa Đảng và Nhà nớc, đồng thời phản ánh ý nguyệnchính đáng của nhân dân Sự phát triển của báochí trong những năm qua tuy không tính đợc cụthể nh trong lĩnh vực kinh tế, nhg chắc chắn đó

là sự phát triển rất nhanh chóng Nó vừa là kết quảnhững thành tựu chung của công cuộc đổi mớidiễn ra hết sức sâu rộng trên đất nớc ta, đồngthời đó là kết quả của sự tự đổi mới, tiến bộ và tr -ởng thành vợc bậc của báo chí góp phần vào nhữngthành tựu chung đó

Công cuộc đổi mới của đất có thể nói bắt

đầu từ đổi mới kinh tế Quá trình đổi mới kinh tế

ở Việt Nam bắt đầu từ đổi mới ở các cơ sở, trongcác hợp tác xã nông nghiệp và trong các doanhnghiệp, trong lĩnh vực công nghiệp, thơng mại,dịch vụ Trong quá trình đó, báo chí đã góp phầnphát hiện, tổng kết và phổ biến các mô hình tiêntiến ra phạm vi toàn quốc Báo chí đã kịp thờiphản ánh các vấn đề và kiến nghị của các doanhnghiệp để các cơ quan hoạch định chính sách vàquản lý kịp thời sửa đổi, bổ sung các chính sách

quy chế phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho các nhàdoanh nghiệp; đồng thời báo chí cũng phổ biếnkịp thời các quyết sách của các cơ quan quản lý tớicác doanh nghiệp góp phần hớng dẫn hoạt độngcủa các doanh nghiệp Trong thời kỳ đổi mới, nộidung thông tin về kinh tế đã đợc các nhà báo đalên các phơng tiện thông tin đại chúng hết sứcphong phú Hầu nh tất cả các tờ báo đều dành chotrang báo của mình một lợng thông tin kinh tế

đáng kể Họ kiên trì góp tiếng nói của mình vàocuộc đấu tranh xóa bỏ cơ chế tập trung quan liêu,bao cấp tiến tới xây dựng nền kinh tế thị trờngtheo định hớng xã hội chủ nghĩa

Trong nền kinh tế thị trờng báo chí đợc xem

là một loại hàng hóa dịch vụ đặc biệt Nó đặcbiệt ở chỗ báo chí phải vừa là tiếng nói của Đảng,Nhà nớc, của các tổ chức chính trị xã hội vừa làdiễn đàn của nhân dân (tức là báo chí phải làmtốt nhiệm vụ thông tin chính trị) nhng đồng thời

nó cũng phải đảm bảo hoạt động có hiệu quảtrên lĩnh vực kinh tế mới có thể tồn tại và pháttriển đợc Một số cơ quan báo chí đợc xem làdoanh nghiệp, điều này có nghĩa là họ phảiquan tâm đến các quy luật của kinh tế thị trờng

nh quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luậtcạnh tranh Báo chí cũng phải chịu sự sàng lọc

nghiệt ngã, chính vì vậy mà hầu hết cơ quanbáo chí đều cố gắng nâng cao sức cạnh tranh -cạnh tranh thông tin, cạnh tranh doanh thu, cạnhtranh công chúng Những tờbáo có chỗ đứng,phát huy hiệu quả kinh tế, đời sống cán bộ côngnhân viên ổn định nh các báo: Đài Truyền hìnhViệt Nam, Đài Truyền hình thành phố Hồ ChíMinh, ĐàI PT – TH Hà Nội, Báo Tuổi trẻ, Thanh niên,Sài gòn giải phóng, Lao động, An ninh thế giới, Hànội mới, Thế giới Phụ nữ, Thời báo kinh tế ViệtNam

Phát biểu tại Hội thảo “Báo chí với doanhnghiệp” đợc tổ chức vào ngày 6/10/2007, Vụ tr-ởng Vụ Báo chí Ban Tuyên giáo Nguyễn Thế Kỷcho biết, cả nớc hiện có hai đài truyền hình códoanh thu mỗi năm 1.200 – 1.300 tỷ đồng (nămnay có thể đạt 1.500 tỷ đồng; 15 đài truyềnhình địa phơng và khu vực có doanh thu trên

100 tỷ đồng/năm; gần 10 cơ quan báo in códoanh thu 350 -600 tỷ đồng/năm Tổng doanhthu của các cơ quan báo chí nớc ta ít nhất là10.000 tỷ đồng/năm

tiêu cực Nếu thiếu sự lãnh đạo quản lý chặt chẽcủa cấp trên, nếu cơ quan báo chí xử lý không tốt

và mỗi nhà báo thiếu cảnh giác, thiếu tự tin vềbản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp thìbáo chí sẽ dễ dàng rơi vào xu hớng thơng mạihóa Nhìn vào thực tế, bên cạnh sự khởi sắc đadạng, đa thanh của làng báo chí Việt Nam trongthời kỳ mới, có thể dễ dàng nhận ra không chỉ mộtdấu hiệu đáng lo ngại, đó là khuynh hớng "thơngmại hóa" đang hiện hình khá rõ nét trong hoạt

động của một số cơ quan báo chí xuất bản Chínhvì đặt mục tiêu lợi nhuận lên hàng đầu nên một sốcơ quan báo chí xuất bản đã có những hành vikhông đợc d luận xã hội đồng tình Có thể thấy rõmấy căn bệnh sau đây: Căn bệnh thứ nhất, quên

đi thiên chức là vũ khí tuyên truyền giáo dục củacách mạng, không ít cơ quan báo, đài có lúc, cónơi chú ý quá nhiều tới các vụ án giật gân câukhách, gây tác hại không nhỏ đối với việc giáo dụccác tầng lớp nhân dân, đặc biệt là các thế hệ trẻ.Căn bệnh thứ hai, có cơ quan báo chí xuất bản vìmục đích cá nhân và những toan tính vị kỷ củangời viết đã tung ra những bài khen những cáikhông đáng khen và chê những cái không đángchê, làm lẫn lộn tiêu chí thiện, ác, xấu, tốt… Điềunày thờng diễn ra ở thời điểm các cơ quan, đơn

vị, địa phơng tiến hành đại hội để bầu nhân sự

Căn bệnh thứ ba, t duy một cách sai lầm rằng chỉcái xấu mới tạo nên sự hấp dẫn nên một số cơ quanbáo chí, xuất bản đã coi nhẹ việc biểu dơng ngờitốt, việc tốt, nhân tố mới, điển hình tiên tiến, nétránh hoặc đề cập hời hợt đến những chủ đề,những sự kiện quan trọng, mà đã quá tập trung sứcvào phản ánh các vụ việc tiêu cực, nhng lại phản

ánh không chuẩn xác, có những sự kiện, những chitiết sai sự thật, dẫn đến tác hại không nhỏ cho cơquan, tổ chức bị nêu tên trên báo Biểu hiện nàykhông những phơng hại đối với những cơ quan bịbuộc phải liên đới, mà còn đối với cả sự phát triểnlành mạnh của xã hội… Căn bệnh thứ t, một số báo,

đài quan tâm khai thác đời t của một số cán bộ cóchức quyền với những mục đích bôi nhọ, khôngxây dựng, cũng nh quan tâm khai thác đời t củamột số chính khách trên thế giới với hy vọng kiếmtìm những tình tiết giật gân, câu khách Cănbệnh thứ năm, một số cơ quan xuất bản, báo chí

đã cho in quảng cáo quá tràn lan, quá quy địnhcủa Nhà nớc; trong nội dung quảng cáo có nhữngbiểu hiện thiếu tính văn hóa, thiếu tính chính trị,chỉ chú ý quảng cáo hàng ngoại mà không chú ýquảng cáo hàng nội Và căn bệnh cuối cùng, đã cóhiện tợng một vài tờ báo bán manchette (các số phụtrơng, các số cuối tuần) cho t nhân chi phối hoạt

động báo chí, xuất bản; một số nhà xuất bản thậm

chí đã bán giấy phép cho t nhân để thao túnghoạt động xuất bản…

Ai làm ra báo cũng mong muốn ấn phẩm củamình tới đợc càng nhiều độc giả càng tốt Nhà báokhông thể nói mình đã hoàn thành tốt nhiệm vụnếu tờ báo do anh ta làm ra chỉ có số lợng pháthành hạn chế và không tới đợc với đông đảo bạn

đọc Thế nhng, không thể dùng mọi thủ pháp đểtheo đuổi mục đích tăng số lợng phát hành màquên đi thiên chức cao quý của mình là nhân lênnhững điều tốt lành của xã hội, hạn chế và đẩy lùinhững hành vi tiêu cực, vạch trần những mu toancủa các thế lực thù địch cản phá bớc đờng tiến lêncủa dân tộc ta Báo chí là một loại hàng hóa đặcbiệt, do vậy đòi hỏi những ngời làm báo cần cónhững phẩm chất đặc biệt, trớc hết là sự nhạycảm chính trị, bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng,tất cả vì lợi ích mà mục tiêu cao quý của nhândân ta, đất nớc ta

Trong khi mở rộng diện thông tin và đa dạnghóa thông tin trên báo chí nhằm giúp nhân dântiếp cận đợc đời sống phong phú, nhiều mặt củacác dân tộc trên thế giới, đã xuất hiện tình trạngthông tin thiếu chọn lọc Có không ít thông tinkhông có lợi, thậm chí có hại, vì có khi chỉ nhằm

đáp ứng những thị hiếu không lành mạnh của một

bộ phận nhỏ nào đó trong công chúng Có một sốtin, bài, hình ảnh chỉ ca ngợi một chiều xã hội tbản mà không chỉ ra những mặt trái, những mâuthuẫn nội tại của nó Không ít những tin, bài khicho đăng, ngời có trách nhiệm đã không cân nhắc

kĩ, từ đó các thế lực thù địch đã lợi dụng để khaithác nhằm đả kích, nói xấu chế độ ta và côngcuộc đổi mới do Đảng ta khởi xớng, lãnh đạo

Trong nền kinh tế thị trờng, quảng cáo là mộtnhu cầu không thể thiếu của xã hội Đáng tiếc làmột số nhà báo đã coi việc chạy quảng cáo là mộtcách "kiếm ăn", bỏ quên cả cây bút và nghiệp vụlàm báo của mình Có tờ báo quảng cáo quá nhiềuhàng hóa cao cấp, đắt tiền, không phù hợp với chủtrơng kêu gọi tiết kiệm trong tiêu dùng của Đảng ta.Nhiều quảng cáo về các kiểu thời trang của nhữngngời mẫu giàu có, các hãng sản xuất, kinh doanh n ớcngoài với ngôn ngữ và hình ảnh thiếu chọn lọc, xalạ với bản sắc và truyền thống văn hóa dân tộc, lốisống lành mạnh, giản dị của đông đảo quầnchúng lao động, kích thích tâm lí, thị hiếu thẩm

mĩ và tiêu dùng lệch lạc của ngời dân, nhất là củalớp trẻ Một số tờ báo quảng cáo quá mức quy địnhcủa Nhà nớc Hiện tợng một số nhà báo biến chấtnhũng nhiễu đối tác để mu cầu trục lợi, một sốnhà báo sa đà vào lối sống buông thả, câu kếtvới các phần tử xấu để thu lợi bất chính cho cá

nhân, gây ra hậu quả nghiêm trọng cho xã hội(có thể nhìn lại các vụ án lớn gần đây nh vụ án

Năm Cam, dầu khí Việt Nam ) Đặc biệt, hai

năm nay, nhiều nhà báo tống tiền doanh nghiệp

bị khởi tố nh Nguyễn Hồng Sơn, trớc đây làphóng viên báo Diễn đàn doanh nghiệp, tốngtiền doanh nghiệp, bị kết án tù giam 3 năm Qua

đây, thấy rằng mặt trái của cơ chế thị trờng

đang hàng ngày hàng giờ đang len lỏi vào báochí Sự sa ngã của những nhà báo trớc cám dỗ vậtchất đã và đang làm ảnh hởng đến uy tín củabáo chí Những mầm mống ung nhọt này sẽ dễdàng bùng phát nếu chúng ta không thực hiện tốtcông tác phòng chống hữu hiệu

3 Về tính nhanh nhạy, chính xác và tỉnh táo của một nhà báo trong nền kinh tế thị trờng

sẽ mang đến cho nhà báo một sự cạnh tranhthông tin gay gắt, nhanh nhạy còn giúp cho nhàbáo trở nên năng động hơn trong một xã hội sôi

động Thông tin nhanh và chính xác sẽ giúp chonhà báo giải quyết tốt những vấn đề mang tínhthời sự Và một cái đầu tỉnh táo sẽ giúp nhà báo

có cái nhìn đúng đắn và có biện pháp xử lýnguồn thông tin hữu hiệu nhất

Trong nền kinh tế thị trờng, nảy sinh rấtnhiều nhiều vấn đề mà xã hội cần quan tâm giảiquyết, không bó hẹp ở một khuôn khổ, một lĩnhvực nào mà hầu nh tất cả, nhất là những vấn đềtiêu cực, do mặt trái của cơ chế thị trờng tác

động từ lĩnh vực kinh tế, giáo dục, y tế, bão lụt,văn hoá, thể thao, môi trờng Có những yếu tốthấy đợc nhng cũng có những yếu tố sắp nảysinh mà hậu quả của nó đợc tiên đoán là khôn l-ờng Yêu cầu đối với nhà báo hiện đại phải có vốntri thức để hiểu biết đúng, hiểu biết sâu vềthông tin, cùng với đó là sự nhanh nhạy sẽ giúp chonhà báo nhanh chóng nắm bắt đợc vấn đề

“ngửi” thấy đợc mùi của sự kiện, qua đó kịp thờithu thập những thông tin cần thiết và phản ánhtrên mặt báo, tạo nên một d luận xã hội rộng rãi

Có thể thấy báo chí đã làm tốt chức năng thôngtin, quản lý và giám sát xã hội, các vụ án tiêu cựctrong thời gian qua, phần lớn đợc các nhà báo vàbáo chí phát hiện, nêu ra trớc d luận, trớc khi các

cơ quan chức năng bắt tay vào phá án Nh vụ ántrùm xã hội đen Năm Cam và đồng bọn, vụ án HaiChi ở Bình Thuận, Nguyễn Đức Chi ở Khánh Hoà,

Đề án tin học hoá 112, vụ Lấn chiếm đất công tại

Đồ Sơn – Hải Phòng…

Nhà báo nhanh nhạy thì tờ báo sẽ có đợcnhững thông tin mới nhất và đôi khi đó còn lànhững thông tin độc quyền Qua đó sẽ thu hút

đợc một số lợng lớn độc giả đến với tờ báo củamình Trong một xã hội bùng nổ thông tin và cạnhtranh thông tin thì việc thu hút độc giả đến với

tờ báo của mình là một yếu tố sống còn

Trong xã hội ngày nay, thời kỳ của khoa học,

kỹ thuật phát triển mạnh mẽ, một nhà báo nhanhnhạy sẽ nhanh chóng nắm bắt đợc khoa học kỹthuật, xử dụng thành thạo các thiết bị máy móchiện đại nh máy ảnh, máy quay phim, học giỏitiếng anh, vi tính nhằm hỗ trợ trong quá trình tácnghiệp Yếu tố nhanh nhạy còn là một trongnhững phẩm chất nghề nghiệp của mỗi nhà báo

Đây là hành trang để nhà báo bớc vào một môi ờng cạnh tranh khốc liệt Nghề báo là một nghềrất nghiệt ngã, nó không giống nh những ngànhnghề khác, đó là ngời không thể chọn nghề màchính nghề sẽ chọn ngời, chính những ngời thật

tr-sự yêu nghề thì mới có thể trụ vững đợc

Tuy nhiên, tính nhanh nhạy của nhà báo cũng

đã bộc lộ một số nhợc điểm nh: do quá nhanhnhạy và nóng vội các nhà báo đã không còn tỉnhtáo trong xử lý nguồn tin Để chứng minh điềunày, xin điểm qua một số ví dụ diễn ra trongthời gian qua: nh trong vụ án PMU18, do quá ham

mê săn tin và để báo mình luôn có những thôngtin nóng bỏng và mới nhất, nhiều nhà báo đãkhông ngại xả thân trong việc tìm kiếm nhữngthông tin mới nhất Trong quá trình điều tra vụ

án PMU18, hầu nh báo nào cũng thông tin về vấn

đề này xem đó nh là một trong những thông tinthời sự, nóng bỏng nhất Bên cạnh việc thông tinnhanh nhạy kịp thời thì cũng có một số nhà báo

đã làm rò rỉ thông tin, tiết lộ những thông tinlàm bất lợi cho công tác điều tra, các nghi phạmnhanh chóng bỏ trốn, huỷ bỏ các tang vật, vụ án.Hay việc thông tin về vụ án thiếu chính xác, một

số báo viết bài cho rằng thiếu tớng Cao Ngọc Oánhtham gia vào đờng dây chạy án… Một số báo nhTuổi trẻ, Công An nhân dân, Tiền Phong đã

đăng tin giật gân, câu khách, xâm phạm đời tcủa công dân nh: chuyện chôn mẹ của bị canNguyễn Việt Tiến; chủ nhà hàng núi trúc là bồcủa Bùi Tiến Dũng v.v.v Các sai sót này, các báo

đã phải đính

Chúng ta không thể phủ nhận đợc sự cầnthiết của yếu tố nhanh nhạy trong hoạt độngnghề nghiệp của nhà báo Nhng không phải lúcnào thông tin nhanh nhạy cũng phù hợp, điều này

nó còn đòi hỏi ở khả năng nhận định và phântích của từng nhà báo Sự cạnh tranh, nhất là cạnhtranh về thông tin đang diễn ra vô cùng khốc liệt.Nhà báo nào nhanh nhạy sẽ nắm bắt và xử lýnhanh chóng thông tin Do đó, trong hoạt độngnghề nghiệp nhất là trong môi trờng nh hiện naymỗi nhà báo phải tự thân vận động, vận dụnghết các khả năng vốn có và các mối quan hệ củamình để nhanh chóng nắm bắt đợc thông tin.Nhanh nhạy để chiếm lĩnh thông tin, để chiếmlấy những thành tựu khoa học kỹ thuật, nhanhnhạy để mang đến cho công chúng những thôngtin mới nhất và có giá trị nhất Nhng nhanh nhạyphải đi đôi với chính xác, đó là một sự ràngbuộc

Tính chính xác cũng là một yêu cầu tối cần

thiết cho nhà báo Điều này còn đợc thể hiện ởchỗ nó không chỉ diễn ra đối với tất cả các ngànhnghề, mà đối với nghề báo thì nó lại càng cầnphải có Thông tin chính xác không chỉ nâng cao

uy tín của tờ báo mà còn để lại những tình cảmtrong lòng bạn đọc Trong nền kinh tế thị trờng

thì tính chính xác phải đợc đặt lên hàng đầu,những thông tin do các báo mang đến sẽ giúp chocác doanh nghiệp dễ dàng trong hoạt động sảnxuất, có những điều chỉnh cho thích hợp Thôngtin chính xác còn là những dự báo giúp các doanhnghiệp lựa chọn đợc hớng đi, điều chỉnh đợcchiến lợc kinh doanh của mình Thông tin chínhxác sẽ giúp cho xã hội có cái nhìn đúng đắn vềmột vấn đề nào đó, góp phần định hớng và hớngdẫn d luận xã hội Tính chính xác trong thông tinkhông nhất thiết phải đảm bảo tính thời gian, cónhiều tin không cần phải nhanh nhng bắt buộcphải chính xác Nhng nếu tin nhanh và chính xácthì đó là một tiêu chí quan trong đối với mộtnhà báo hiện đại Đây cũng là một trong những

tố chất nghề nghiệp mà mỗi nhà báo cần phảixây dựng cho mình Hiện nay, các doanh nghiệprất cần thông tin nhất là những thông tin do nhàbáo mang lại: đó có thể là một tin về thị trờnggiá cả, tin về dự báo tình hình thị trờng, hay tin

về một mặt hàng nào đó đang đợc a chuộngchẳng hạn Thông tin từ báo chí mang lại sẽ rútngắn đợc khoảng cách giữa doanh nghiệp với ng-

ời tiêu dùng Giảm bớt đợc một số chi phí đáng kểcho việc điều tra thị trờng của các doanhnghiệp Thông tin chính xác sẽ giúp một doanh

nghiệp mở ra một vận hội nhng đồng thời thôngtin không chính xác cũng có thể làm sụp đổ mộtdoanh nghiệp nào đó Ví dụ nh việc đăng bài:

“ăn bởi gây ung th” trên báo Khoa học đời sống

và một số báo mạng, ngời dân “tẩy chay bởi”,hàng ngàn tấn bởi không tiêu thụ, bỏ thối, dẫn

đến hậu quả ngời kinh doanh, nông dân trồng

b-ởi điêu đứng, nhiều ngời phá sản

Tính chính xác đối với một nhà báo trong cơchế thị trờng vô cùng quan trọng, nếu một nhàbáo không cẩn trọng trong việc đa tin, bài, để

“lọt” những bài viết sai sự thật không những ảnhhởng đến uy tín của tờ báo mà còn có tác độngxấu đến d luận xã hội Ví dụ nh thời gian gần

đây, báo Bảo vệ Pháp luật cho đăng bài “Thánhvật ở sông Tô Lịch” có nội dung không phù hợp vớitôn chỉ, mục đích, nội dung thông tin không đợckiểm chứng, thông tin có những chi tiết võ đoán,sai sót, ảnh hởng đời t công dân; thông tin gâytác động bất lợi trong d luận xã hội

Sự tỉnh tảo của mỗi nhà báo trong cơ chế

thị trờng Làm báo là làm chính trị, mỗi nhà báo

nh những nhà chính trị đang hoạt động trênlĩnh vực t tởng, văn hóa Nhà báo phải có cái đầuluôn tỉnh táo nh những nhà chính trị biết nhìnnhận đánh giá đúng sự vật, hiện tợng Nhà báo

phải luôn tỉnh táo trong xử lý thông tin Chính sựbùng nỗ thông tin đồng thời với việc mang đếnnhững yếu tố tích cực thì cùng lúc đó nhữngyếu tố tiêu cực, nó giống nh những vết dầuloang, nó xâm nhập rất nhanh và đang làm ảnhhởng đến xã hội Nhà báo là ngời nắm giữ rấtnhiều thông tin do đó nhà báo có thừa khả năng

xử lý các thông tin ấy Vậy mà trong thời gian gần

đây có rất nhiều nhà báo thiếu tỉnh táo trong

xử lý thông tin, a dua theo một sự kiện nào đógây bất lợi cho cả chính mình, chứ cha nói đếnxã hội Sự tỉnh táo trong thông tin còn là nhiệm

vụ ngăn ngừa các thế lực thù địch lợi dụng chốngphá chúng ta, sự tỉnh táo sẽ giúp cho các nhà báoluôn cảnh giác trớc những thông tin mà kẻ thù luôngiăng ra Chúng rình rập chúng ta ở khắp mọinơi, mọi lĩnh vực và chúng hoạt động khôngngừng nghĩ, không bỏ sót bất cứ một hành độngnào Cái cớ chúng đa ra tuy rất đời thờng nhngchúng ta không đủ tỉnh táo để xử lý thì nó sẽtrở thành một vấn đề mang tính quốc gia Tỉnhtáo còn để nhà báo thẩm định thông tin trớc khiphổ biến rộng rãi ra ngoài xã hội, thông tin ấy cólợi hay gây bất lợi cho nhân dân Điều này nó còn

đòi hỏi ở ý thức trách nhiệm của mỗi nhà báo.Trong cơ chế thị trờng nh hiện nay, thì sự tỉnh

táo sẽ giúp cho mỗi nhà báo không sa vào nhữngcám dỗ vật chất mà vơn lên, nhận thấy và phântích đúng thực trạng đang diễn ra Để thực hiện

đợc sự tỉnh táo này quả là rất khó nhất là tronggiai đoạn hiện nay Đã có nhiều nhà báo đã khôngthực sự tỉnh táo và đã sa ngã, bẻ cong ngòi bút,

đi chệch với những đờng hớng đã lựa chọn từ lúc

to lớn đối với nhà báo trong cơ chế thị trờng cũngchính vì vậy mà nó kích thích các tố chất nhạybén, chính xác và tỉnh táo của nhà báo Để cóthể tiếp cận thông tin, tổng hợp và phân tíchnhững thông tin mà mình thu thập đợc, để cóthể vạch trần và lọc bỏ những thông tin không cólợi cho quốc gia, dân tộc, cho nhân dân đồngthời trụ vững đợc với nghề trong cơn lốc kinh tếthị trờng nhiều cám dỗ và cạm bẫy Có lẽ khôngcòn cách nào khác hơn là mỗi nhà báo phải khôngngừng học tập, nâng cao bản lĩnh chính trị, rèn

luyện đạo đức phẩm chất cách mạng để thựchiện tốt các nhiệm vụ chính trị mà Đảng, Nhà nớc

và nhân dân đã giao phó

4 Một số giải pháp cơ bản nhằm giúp nhà báo hoạt động hiệu quả trong nền kinh

tế thị trờng:

Thứ nhất, nâng cao bản lĩnh chính trị và rèn

luyện đạo đức nghề nghiệp là một yêu cầu bắtbuộc đối với nhà báo đang hoạt động trong cơchế thị trờng

Cuộc sống vẫn đang tiếp diễn, toàn Đảngtoàn dân toàn quân ta vẫn đang kiên định đitheo con đờng mà Bác Hồ đã lựa chọn, con đờngtiến lên CNXH Dới ánh sáng chủ nghĩa Mác-Lênin

và t tởng Hồ Chí Minh là phục vụ cho chính trị,vì lập trờng của giai cấp công nhân, vì cuộcsống ấm no hạnh phúc của nhân dân Nhiệm vụkinh doanh làm cho báo chí có thêm năng lực kinh

tế, thúc đẩy khả năng lao động sáng tạo củanhững ngời gắn bó với nghề báo - một nghề nhọcnhằn nhng cao cả và vinh quang Làm báo là làmchính trị, chính vì vậy ngời làm báo nhất địnhphải có bản lĩnh chính trị vững vàng Trongtình hình cơ chế thị trờng nh hiện nay, nhà báo

có kiến thức chuyên môn, có kiến thức pháp luật

và có bản lĩnh chính trị mới có thể tham gia ngòi

bút của mình vào quá trình điều tiết, giảm bớt

sự nghiệt ngã của qui luật cạnh tranh kinh tế, cổ

vũ nhà nhà làm giàu một cách chính đáng nhng

đồng thời phải giữ đợc bản sắc văn hoá, giữ đợccái tình nghĩa đạo lý của ngời Việt Nam Nhàbáo có bản lĩnh chính trị mới có thể đập tannhững luận điệu xuyên tạc, vu cáo của các thếlực thù địch muốn chống phá ta trên nhiều mặt

và bằng nhiều con đờng khác nhau Nhà báo cóbản lĩnh chính trị và am hiểu pháp luật mới giữ

đợc sự sáng suốt, phân biệt đâu là thật, đâu làgiả, đâu là xấu, đâu là tốt Khi xấu tốt thật giảhiện vẫn đan xen chồng chéo lên nhau khó mà

định lợng đợc Khi mà cái xấu, cái tiêu cực trongxã hội vấn có nguy cơ tác động lên chính bảnthân nhà báo Với âm mu mua chuộc nhà báo,làm lũng đoạn nền báo chí cách mạng, dới chiêubài đòi hỏi một nền tự do báo chí ở Việt Nam,các thế lực thù dịch vẫn ngắm đến các nhà báo,

và họ chỉ chờ đến lúc nhà báo bị lung lay về t ởng, xa rời định hớng chính trị của Đảng Vì vậyviệc nâng cao bản lĩnh chính trị cho các nhàbáo vừa có tính cần thiết vừa có tính cấp thiếttrong xã hội ta hiện nay Đồng thời nó phải đợcphát triển đi đôi với việc xây dựng nhân cách

t-đạo đức của mỗi nhà báo

Trong thời kỳ nền kinh tế quan liêu bao cấp,mọi sản phẩm làm ra đều đợc phân phối theo kếhoạch chặt chẽ nên không cần phải giới thiệu chàomời Báo chí cũng vậy, cứ viết cứ thông tin theokiểu một chiều từ trên xuống, nhà báo cũng dầntrở nên quan liêu không gần với đời sống xã hội vàtách mình ra khỏi guồng máy nóng bỏng của xãhội thông tin vì thế mà không thiết thực, ngờidân không cần những loại thông tin nh thế, dần

dà họ không còn thích và hứng thú với báo chí.Báo chí cũng dần mất đi độc giả Khoảng cáchgiữa độc giả với báo chí ngày càng đợc đào sâu.Báo làm ra không ai xem, trong khi nhu cầu thôngtin là vô cùng to lớn Bớc sang nền kinh tế thị tr-ờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa, sự cạnhtranh diễn ra khốc liệt Quay ngợc lại, các báo

đang cạnh tranh với nhau để giành giật, lôi kéotừng độc giả một Sự cải tiến về nội dung vàhình thức của báo diễn ra mạnh mẽ Không một tờbáo nào muốn mình bị tụt hậu lại ở phía sau.Báo chí đã mở rộng diễn đàn, thông tin nhiềuchiều, nhân dân đợc bài tỏ tiếng nói của mình.Các cấp lãnh đạo thì nghe đợc tiếng nói của ngờidân để từ đó có cách điều chỉnh những chủ tr-

ơng, chính sách phù hợp với tình hình hơn Mốiquan hệ giữa báo chí và công chúng đợc kéo lại

gần hơn Báo chí đang dần trở thành một món

ăn tinh thần không thể thiếu của ngời dân

Nền kinh tế nớc ta đổi mới theo cơ chế thịtrờng nhng vẫn kiên trì giữ vững định hớng xãhội chủ nghĩa Đó là nét đặc trng độc đáo và uviệt của chúng ta Nhờ thế mà chúng ta vẫn

đứng vững trớc những biến động của khu vực vàthế giới Trong lĩnh vực báo chí cũng vậy, mặc dùbáo chí hoạt động trong cơ chế thị trờng songchúng ta dứt khoát không để báo chí trở thànhmột thứ hàng hóa thông thờng Tiêu chí hàng

đầu của chúng ta vẫn là: Báo chí là cơ quanthông tin tuyên truyền của Đảng, Nhà nớc và làdiễn đàn của nhân dân Báo chí nói chung vànhà báo nói riêng phải đặt lên trên hết tráchnhiệm xã hội và nghĩa vụ công dân Song với

định hớng nh vậy, Nhà nớc vẫn có sự quản lýchặt chẽ nhằm để báo chí không đi chệch hớng

Lúc sinh thời Bác Hồ đã từng nói: Mỗi nhà báophải biết viết cho ai? viết để làm gì? Bởi nhàbáo đợc nhân dân giao quyền đứng ở đầunguồn thông tin, nhà báo có nhiệm vụ thu thậpmột cách khách quan, trung thực, chính xácnhững thông tin mà mình nắm bắt đợc đểchuyển tải đến công chúng Sống trong cơ chếthị trờng, để nhà báo làm đợc điều này sẽ rất

khó, nếu nhà báo có đạo đức nghề nghiệp thì

có thể vợt qua bằng không thì sẽ rất tồi tệ Bởivì, do cám dỗ vật chất, một nhà báo có thể bẻcong ngòi bút để khen trong trờng hợp không

đáng khen, hoặc sẽ hạ sát một cá nhân, mộtdoanh nghiệp, nếu một khi họ làm cho nhà báokhông hài lòng Thật đáng sợ nếu một ngời làmbáo mà không có nhân cách đạo đức Chính vìvậy mà với câu nói của nhà báo Nguyễn Uyển

“làm báo giỏi phải có cây bút tốt mới tâm đắclàm sao!” Cây bút tốt phải đợc hiểu là cây bútdới tay của ngời làm báo chân chính Tuyên ngôncủa tổ chức OIJ đã nói rõ: làm báo không chỉ làmột nghề mà trớc hết là một trách nhiệm xã hộiquan trọng Nhà báo Hữu Thọ cũng từng nói vớithế hệ trên những sinh viên Học viện Báo chí vàTuyên truyền những lời tâm huyết của một ngời

đã cống hiến khoảng đời đẹp nhất của mìnhcho báo chí, một nhân cách đạo đức của nềnbáo chí đơng đại Việt Nam: phải có mắt sáng,lòng trong, bút sắc thì mới nên nghề!

Có mắt sáng để gạn đục khơi trong những

ánh sơng mù, có lòng trong mới có thể dửng dngthờ ơ trớc những cám dỗ vật chất, danh lợi, có bútsắc mới hình thành nên bản lĩnh đấu tranh

đứng ra vạch trần cái xấu, cái ác, cái tiêu cực

đang nảy sinh trong lòng xã hội, mà mặt trái cơchế thị trờng đang từng ngày từng giờ đe doạmọi mặt của đời sống và đe doạ đối với bảnthân những ngời làm báo Nâng cao bản lĩnhchính trị và rèn luyện đạo đức nghề nghiệp làyêu cầu bắt buộc đối với mỗi nhà báo hoạt độngtrong cơ chế thị trờng.

kết luận

Khẳng định những yêu cầu bắt buộc đốivới nhà báo trong cơ chế thị trờng là nâng caobản lĩnh chính trị đồng thời với rèn luyện đạo

đức nghề nghiệp trong sáng, với mong muốn mỗinhà báo phải tự nhận thức sâu sắc đó khôngchỉ là trách nhiệm, là nghĩa vụ của ngời làm báo

mà đó còn là tinh thần đối với quốc gia dân tộc

-nếu báo chí Việt Nam là nền báo chí cách mạng,nhà báo Việt Nam là nhà báo chân chính

Có thể nói, công chúng là những ngời phánxét công tâm trớc năng lực, hành vi, bản lĩnhchính trị của mỗi nhà báo Đó chính là điều kiệntốt nhất để xã hội góp phần xây dựng nhân cách

đạo đức cho nhà báo qua việc phát hiện, phêphán, vạch trần những ngòi bút thoái hoá biếnchất, làm mất uy tín của Đảng, vi phạm đến lợiích của nhân dân, vi phạm các nguyên tắc hoạt

động của nền báo chí cách mạng Việc xây dựng

đội ngũ nhà báo có năng lực nghề nghiệp, có bảnlĩnh chính trị và có đạo đức trong sáng, thiếtnghĩ cần phải đợc các cơ quan có trách nhiệmquan tâm đúng mức, không chỉ trong môi trờnghoạt động báo chí đang chịu nhiều tác độngtiêu cực của cơ chế thị trờng mà phải từ trongcông việc “ơm mầm”, nghĩa là phải uốn nắn từkhi các nhà báo tơng lai còn đang ngồi trên ghếtrờng đại học Chỉ khi nào chúng ta quyết tâmxây dựng một đội ngũ nh thế, thì lúc đó mớimong nền báo chí cách mạng Việt Nam mới ngàycàng vững mạnh, năng động và góp phần hiệuquả trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nớc

đợc