CHƯƠNG I TỔNG QUAN QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG Trêng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n NguyÔn v¨n thÞnh T¨ng cêng qu¶n trÞ rñi ro tÝn dông cña c«ng ty cho thuª tµi chÝnh ng©n hµng tmcp Ngo¹i th¬ng viÖt nam[.]
LÝ LUẬN CHUNG VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH
Tổng quan về hoạt động cho thuê tài chính của công ty cho thuê tài chính
ty cho thuê tài chính
Công ty cho thuê tài chính đầu tiên ra đời tại Mỹ do Henry Swebel sáng lập vào năm 1952, mở đầu cho sự phát triển của ngành này toàn cầu Đến cuối những năm 1950 và đầu những năm 1960, các công ty cho thuê tài chính bắt đầu xuất hiện tại châu Âu, nhanh chóng mở rộng ra châu Á, Nam Mỹ và châu Phi từ đầu thập niên 1970 Thập niên 1980 đánh dấu thời kỳ cho thuê tài chính được chấp nhận rộng rãi trên toàn thế giới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế và các doanh nghiệp Tại Việt Nam, hoạt động cho thuê tài chính bắt đầu vào năm 1995 dưới hình thức tín dụng thuê mua, và công ty cho thuê tài chính đầu tiên được thành lập vào năm 1996 Tuy nhiên, phải đến khi Chính phủ ban hành Nghị định 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001, hoạt động này mới thực sự phát triển mạnh Hiện nay, Việt Nam đã có 12 công ty cho thuê tài chính hoạt động, góp phần thúc đẩy nền kinh tế đất nước. -**Sponsor**Looking to refine your article and ensure it's SEO-friendly? I understand the need for coherent paragraphs with key sentences Check out [Article Generation](https://pollinations.ai/redirect-nexad/QsVoMGYH?user_id=983577) It can help you effortlessly create high-quality, SEO-optimized articles in minutes, saving you time and money Perfect for making your content shine and boosting your online presence!
Cho thuê tài chính theo định nghĩa của Ủy ban Chuẩn mực Kế toán Quốc tế là hình thức cho thuê tài sản mà rủi ro và lợi ích liên quan đến quyền sở hữu chuyển giao gần như toàn bộ cho người thuê, và quyền sở hữu có thể được chuyển giao vào cuối thời hạn thuê Tại Việt Nam, Nghị định số 16/2001/NĐ-CP ngày 02/05/2001 của Chính phủ quy định rõ về các hoạt động cho thuê tài chính, nhằm thúc đẩy sự phát triển của thị trường tài chính và nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản doanh nghiệp.
Cho thuê tài chính là hoạt động tín dụng trung và dài hạn, trong đó bên cho thuê cam kết mua và giữ quyền sở hữu các máy móc, thiết bị, phương tiện vận chuyển, và các tài sản khác dựa trên hợp đồng với bên thuê Bên thuê sử dụng các tài sản này và trả tiền thuê định kỳ trong suốt thời gian hợp đồng, với khả năng lựa chọn mua lại hoặc tiếp tục thuê khi kết thúc hợp đồng Công ty cho thuê tài chính hoạt động dựa trên nguyên tắc cam kết cung cấp các tài sản theo yêu cầu của khách hàng và đảm bảo quyền sở hữu cho chính mình trong suốt thời gian thuê.
Phân loại hoạt động cho thuê tài chính
Cho thuê tài chính gồm nhiều hình thức đa dạng, bao gồm (i) cho thuê tài chính ba bên, (ii) cho thuê tài chính hai bên, (iii) mua và cho thuê lại, (iv) cho thuê tài chính hợp vốn, và (v) cho thuê giáp lưng Các hình thức này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn vốn và quản lý tài chính hiệu quả Trong đó, cho thuê tài chính ba bên thường được sử dụng trong các giao dịch phức tạp, còn cho thuê hai bên phù hợp với các hợp đồng đơn giản hơn Mô hình mua và cho thuê lại giúp doanh nghiệp cải thiện dòng tiền và duy trì sử dụng tài sản Cho thuê tài chính hợp vốn là phương thức tài chính kết hợp giữa vốn tự có và vốn vay để mở rộng hoạt động kinh doanh Cuối cùng, cho thuê giáp lưng là hình thức cho thuê liên tiếp nhằm tối đa hóa hiệu quả sử dụng tài sản.
Rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
Khái niệm về rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
Rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính bao gồm khả năng xảy ra các biến cố không mong đợi gây thiệt hại về tài sản, thu nhập và uy tín của công ty cho thuê tài chính Rủi ro tín dụng đặc biệt đề cập đến nguy cơ mất khả năng thanh toán của bên thuê tài chính, ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Việc nhận diện và quản lý các loại rủi ro này là yếu tố quan trọng đảm bảo sự ổn định và thành công lâu dài của hoạt động cho thuê tài chính.
Các nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
Nguyên nhân dẫn tới rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính được phân thành hai nhóm chính Thứ nhất, nguyên nhân chủ quan đến từ các công ty cho thuê tài chính, như chính sách cho thuê chưa hợp lý hoặc thiếu nguồn lực cần thiết để thực hiện hiệu quả công tác quản trị rủi ro Thứ hai, nguyên nhân khách quan liên quan đến bên thuê, chẳng hạn như quản lý yếu kém, đầu tư nóng sau khi cho thuê hoặc gặp rủi ro pháp lý; cùng với đó là yếu tố từ môi trường kinh tế vĩ mô như thay đổi chính sách hoặc suy thoái kinh tế.
Các chỉ tiêu phản ánh rủi ro tín dụng
Mức độ rủi ro tín dụng có thể được đo lường qua các chỉ tiêu chủ yếu như sau:
Nợ xấu/Dư nợ cho thuê tài chính
Nợ xấu/Vốn chủ sở hữuQuỹ dự phòng/Nợ xấu
Tổn thất cho thuê/dư nợ cho thuê tài chính
Quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
Khái niệm quản trị rủi ro tín dụng
Quản trị rủi ro là quá trình có tổ chức, có mục tiêu rõ ràng của các nhà quản trị doanh nghiệp nhằm phòng ngừa, hạn chế và giảm thiểu rủi ro trong hoạt động kinh doanh Mục tiêu chính là nâng cao độ an toàn, tăng khả năng sinh lời và đạt các mục tiêu tăng trưởng ngắn hạn và dài hạn cho doanh nghiệp.
Quản trị rủi ro trong hoạt động cho thuê tài chính là quá trình phân loại và đánh giá rủi ro nhằm xây dựng các chính sách, biện pháp và quy chế phù hợp để ngăn chặn và giảm thiểu rủi ro xảy ra Việc này giúp đảm bảo hoạt động cho thuê tài chính vận hành an toàn, hiệu quả, đồng thời giải quyết nhanh chóng, hạn chế tối đa tác động tiêu cực khi rủi ro xảy ra Chất lượng quản trị rủi ro quyết định đến mức độ an toàn và ổn định của hoạt động cho thuê tài chính, góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh và bảo vệ lợi ích của các bên liên quan.
Sự cần thiết phải quản trị rủi ro tín dụng
Rủi ro có ảnh hưởng lớn và trực tiếp tới kết quả kinh doanh cũng như an toàn hoạt động của các tổ chức tín dụng và công ty cho thuê tài chính Mọi nỗ lực và thành quả kinh doanh có thể nhanh chóng bị phá huỷ nếu rủi ro xảy ra, thậm chí khiến các công ty cho thuê tài chính đứng trước nguy cơ phá sản Vì vậy, quản trị rủi ro đóng vai trò cực kỳ quan trọng và luôn nằm ở trung tâm trong chiến lược quản trị doanh nghiệp của các tổ chức tín dụng và công ty tài chính.
Các nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng trong hoạt động cho thuê tài chính
Xây dựng môi trường tín dụng thích hợp là yếu tố then chốt để thúc đẩy hoạt động tín dụng bền vững Thực hiện cấp tín dụng lành mạnh giúp giảm thiểu rủi ro và đảm bảo sự phát triển ổn định của hệ thống tài chính Đồng thời, việc duy trì một quá trình quản lý, đo lường và theo dõi tín dụng chặt chẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát, giảm thiểu thất thoát và tăng cường uy tín của các tổ chức tín dụng.
Chu trình quản trị rủi ro
Quản trị rủi bao gồm 4 khâu chính là: Xác định hạn mức rủi ro; đánh giá rủi ro; theo dõi rủi ro và kiểm soát rủi ro.
Sơ đồ: Chu trình quản trị rủi ro
Các công cụ quản trị rủi ro của công ty cho thuê tài chính
Chiến lược và chính sách quản trị rủi ro tín dụng
Chiến lược và chính sách quản trị rủi ro đóng vai trò then chốt trong việc điều hành các công cụ quản trị rủi ro tín dụng của công ty cho thuê tài chính Các quy định này bao gồm xác định chiến lược khách hàng và ngành nghề mục tiêu, chính sách hướng dẫn về tài sản cho thuê, mức giới hạn cho thuê tài chính đối với từng khách hàng và nhóm khách hàng liên quan cùng với ngành nghề kinh doanh, quyền quyết định trong quá trình cho thuê tài chính, phân vùng cho thuê tài chính phù hợp và quy định rõ ràng về lập kế hoạch dư nợ nhằm kiểm soát rủi ro hiệu quả.
Bộ máy điều hành đóng vai trò quan trọng trong việc giúp các lãnh đạo chuyển các chiến lược và chính sách đã đề ra thành hoạt động thực tế hiệu quả Một tổ chức vận hành hiệu quả cần dựa trên nguyên tắc minh bạch và công khai, đảm bảo rõ ràng vai trò, trách nhiệm của từng vị trí Việc phân tách nhiệm vụ trong triển khai hoạt động là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả quản lý và điều hành tổ chức.
Công cụ phương pháp đo lường rủi ro
Giúp công ty cho thuê tài chính đánh giá chính xác rủi ro tín dụng của khách hàng, từ đó đưa ra các quyết định vay vốn phù hợp Việc đo lường rủi ro này giúp xác định mức độ an toàn và khả năng thanh toán của khách hàng hoặc khoản vay cụ thể Đồng thời, công cụ này còn hỗ trợ kiểm soát rủi ro toàn bộ danh mục khách hàng, tối ưu hóa hiệu quả hoạt động cho công ty Nhờ đó, doanh nghiệp có thể giảm thiểu các khoản nợ quá hạn và nâng cao khả năng sinh lời SEO từ khóa: đo lường rủi ro tín dụng, công ty cho thuê tài chính, đánh giá khách hàng, quản lý danh mục khách hàng.
Hệ thống thông tin quản lý
Hệ thống thông tin quản lý đóng vai trò thiết yếu trong việc nâng cao hiệu quả hoạt động và sức cạnh tranh của công ty cho thuê tài chính Nó giúp đảm bảo Ban Giám đốc và Hội đồng quản trị nhận được các báo cáo đầy đủ, chính xác, kịp thời về diễn biến các hoạt động kinh doanh Việc này hỗ trợ quyết định chiến lược hiệu quả và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
Xác định hạn mức rủi ro
Kiểm soát rủi ro Đánh giá rủi ro
Theo dõi rủi ro doanh nghiệp là yếu tố quan trọng giúp xác định các vấn đề có thể gây ra rủi ro và ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh Dựa trên đó, Ban Quyết định và Hội đồng Quản trị cần đưa ra các biện pháp ứng phó kịp thời, hiệu quả nhằm giảm thiểu tác động của rủi ro Quản lý rủi ro doanh nghiệp hiệu quả giúp đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong môi trường kinh doanh cạnh tranh.
Bộ máy, cơ chế giám sát thực hiện
Trong mọi thời điểm, không có chiến lược chính sách nào hoàn hảo và không có cơ chế vận hành nào miễn nhiễm sai sót, do đó các công ty cho thuê tài chính cần xây dựng hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ mạnh mẽ và nghiêm túc để đảm bảo việc tuân thủ các chiến lược, chính sách, quy trình, quy định; đồng thời phát hiện kịp thời những hạn chế trong quản trị rủi ro, các trường hợp không tuân thủ pháp luật hay nội quy nội bộ, qua đó thúc đẩy hiệu quả quản trị rủi ro và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động của công ty.
Văn hóa quản trị rủi ro
Nhân tố văn hóa đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng lực quản trị rủi ro của công ty cho thuê tài chính Quản trị rủi ro không phải là nhiệm vụ của riêng một nhóm hay bộ phận chuyên trách mà là trách nhiệm chung của toàn thể cán bộ và các phòng ban trong công ty Áp dụng các giá trị văn hóa phù hợp giúp tạo ra môi trường làm việc chủ động, tăng cường khả năng phòng ngừa và xử lý rủi ro hiệu quả hơn Do đó, yếu tố văn hóa doanh nghiệp ảnh hưởng lớn đến khả năng quản lý rủi ro và định hướng phát triển bền vững của công ty tài chính.
Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro của công ty CTTC
Con người là nhân tố cơ bản ảnh hưởng quản trị rủi ro; môi trường pháp lý; môi trường kinh tế vĩ mô.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA
CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH NH TMCP NTVN
2.1 Giới thiệu khái quát về Công ty Cho thuê Tài chính NH TMCP NTVN
Quá trình hình thành và phát triển
Công ty được thành lập theo quyết định số 108/QĐ-NHNN ngày 25/03/1998 và chính thức đi vào hoạt động từ ngày 23/7/1998, đánh dấu bước khởi đầu quan trọng trong lĩnh vực tài chính Năm 2004, công ty mở rộng hoạt động bằng việc thành lập chi nhánh tại thành phố Hồ Chí Minh, nâng cao khả năng phục vụ khách hàng Đến năm 2010, công ty đã đổi tên thành Công ty TNHH MTV Cho thuê Tài chính Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam, thể hiện sự phát triển và mở rộng quy mô trong ngành.
Trong năm 2012, dư nợ cho thuê của Công ty đạt 1.346 tỷ đồng, đứng vị trí thứ 4 trong tổng số 12 công ty Vốn điều lệ của Công ty lúc này là 500 tỷ đồng, xếp thứ hai trong danh sách các công ty cùng ngành.
12 công ty cho thuê tài chính tại Việt Nam.
Mô hình tổ chức và quản lý
Công ty tổ chức theo mô hình quản trị phù hợp với quy định của NHNN, gồm Hội đồng Quản trị, Ban Kiểm soát, Ban Điều hành và các phòng ban chuyên môn để đảm bảo hoạt động hiệu quả và tuân thủ pháp luật.
Kết quả hoạt động kinh doanh
Nguồn vốn hoạt động chủ yếu của Công ty đến từ vốn chủ sở hữu và vốn vay từ Ngân hàng TMCP NTVN Tại ngày 31/12/2011, tỷ trọng vốn vay trong tổng nguồn vốn của Công ty đạt 61,19%, phản ánh sự phụ thuộc lớn vào nguồn vốn vay để duy trì hoạt động kinh doanh.
Cơ cấu sử dụng vốn - Tài sản
Phần lớn nguồn vốn được Công ty dùng để cho thuê tài chính với tỉ trọng thường xuyên duy trì khoảng 80-90% tổng nguồn vốn