1 LỜI MỞ ĐẦU 1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài Trong xu hướng tự do hóa thương mại toàn cầu hiện nay thì mỗi quốc gia, mỗi vùng địa phương mà mỗi doanh nghiệp đều phải nâng cao sức cạnh tranh của mình,[.]
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài
Trong xu hướng tự do hóa thương mại toàn cầu hiện nay thì mỗi quốc gia,mỗi vùng địa phương mà mỗi doanh nghiệp đều phải nâng cao sức cạnh tranh củamình, đấu tranh để tồn tại và bắt kịp với xu hướng chung đó CHDCND Lào cũngkhông phải là một nước ngoại lệ, Lào đang tiến hành mạnh mẽ công cuộc cải cách
và mở cửa nền kinh tế, đang kêu gọi sự đầu tư của các nhà đầu tư trong và ngoàinước thông qua các chương trình xúc tiến thương mại trên tất cả các vùng địaphương của Lào nhằm tận dụng mọi tiềm năng, cơ hội để quảng bá, giới thiệu sảnphẩm hàng hóa của các vùng địa phương đó để phát triển đất nước
A-ta-pư là một tỉnh của nước Lào đang phát triển, có tài nguyên thiên nhiênphong phú và đa dạng, có đường 18B kết liền với đường chính 13 nối với cửa khẩu
Bờ Y tỉnh Kon Tum Việt Nam, là một tỉnh tam giác Campuchia – Lào – Việt Nam(CLV) nên có nhiều tiềm năng để phát triển thị trường quốc tế nói chung, thươngmại quốc tế nói riêng A-ta-pư là một tỉnh có tiềm năng nhưng còn nghèo, cơ sở vậtchất hạ tầng còn đang gặp nhiều khó khăn chưa đáp ứng được nhu cầu phát triểnkinh tế - xã hội
Trong những năm qua, tỉnh A-ta-pư đã có một số hoạt động xúc tiến xuấtkhẩu hàng hóa và đã đạt được những kết quả nhất định Tuy nhiên, xúc tiến thươngmại nói chung, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa nói riêng thiếu chiến lược bài bản, thựchiện chưa đồng bộ và các điều kiện bảo đảm cho hoạt động xúc tiến thương mại của
Sở Công Thương còn yếu kém Sở Công Thương A-ta-pư chưa phát huy được vaitrò chủ thể trong xúc tiến thương mại Điều này đã ảnh hưởng lớn đến phát triểnthương mại nói chung và thúc đẩy xuất khẩu của tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Làonói riêng
Xuất phát từ những lý do trên, cùng với việc tìm hiểu trong thời gian học tập,nghiên cứu và làm việc thực tế, tôi đã thấy rằng xúc tiến thương mại là rất quan trọngđối với thúc đẩy phát triển thương mại nói chung, xuất khẩu hàng hóa nói riêng của
Trang 2tỉnh A-ta-pư, nên tôi chọn đề tài: “Tăng cường xúc tiến thương mại của Sở công thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào” làm bài Luận văn thạc sỹ của mình
2 Tổng quan tình hình nghiên cứu
Nhìn chung về vấn đề chính sách xúc tiến thương mại là một thuật ngữkhông còn mới trên thế giới Việc tổ chức xúc tiến thương mại cung cấp thông tincập nhật về vấn đề các nội dung chính sách xúc tiến thương mại trên trang web của
tổ chức này Đây là một nguồn tài liệu rất phong phú giúp ích cho việc nghiên cứuchính sách xúc tiến thương mại trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế vì nhữngnguyên tắc quy định của WTO đang và sẽ tác động tới, không chỉ các hoạt độngthương mại quốc tế mà các hoạt động kinh tế quốc tế và chính sách xúc tiến thươngmại của các quốc gia
Một số luận án tiến sỹ, luận văn thạc sỹ cũng đã thực hiện các nghiên cứu vềthực trạng thương mại của Lào; Thực trạng về cơ chế, chính sách thương mại củaLào hay Các vấn đề quản lý Nhà nước tại các Sở công thương địa phương của Làoqua các giai đoạn khác nhau như:
Luận văn thạc sỹ của Vidavong Heuangmisouk (2008), với đề tài “Tăngcường xúc tiến thương mại của tỉnh Phongsaly nước CHDCND Lào” Luận văntrình bày lý luận và thực tiễn xúc tiến thương mại trong nước của tỉnh Phongsaly và
đề xuất giải pháp cho tăng cường xúc tiến thương mại đến năm 2015
Luận văn thạc sỹ của Buonmixay Doungmani (2010) với đề tài “Thúc đẩyxúc tiến xuất khẩu của tỉnh Savannakhet nước CHDCND Lào”, luận văn đã hệthống hóa được những vấn đề lý luận về hoạt động xúc tiến xuất khẩu, và phân tích,đánh giá thực tiễn hoạt động xúc tiến xuất khẩu của tỉnh Savannakhet giai đoạn
2005 – 2010 và đề xuất các giải pháp thúc đẩy xúc tiến xuất khẩu của tỉnhSavannakhet trong giai đoạn 2010 – 2015
Luận án tiến sỹ của Chansanga Valakone (2010) với đề tài “Thực trạng vàgiải pháp thúc đẩy hoạt động xúc tiến thương mại của Lào”, luận án đề cập mộtcách hệ thống những vấn đề mang tính lý luận chung về hoạt động xúc tiến thươngmại (bao gồm cả xúc tiến xuất khẩu, xúc tiến nhập khẩu, xúc tiến bán hàng trong
Trang 3nước), phân tích, đánh giá thực tiễn của nước Lào Đây là công trình nghiên cứu khá
cụ thể về hoạt động xúc tiến thương mại của Lào trong giai đoạn 2006 – 2011, tuynhiên những nội dung phân tích, đánh giá và giải pháp đề xuất trong luận án cònchung chung cho xúc tiến thương mại mà chưa được cụ thể hóa cho từng hoạt độngxúc tiến xuất khẩu, xúc tiến bán hàng trong nước cho từng địa phương của Lào
Vì thế, hiện vẫn chưa có một công trình nghiên cứu xúc tiến thương mại của
Sở công thương Tỉnh A-ta-pư của Lào Vì vậy, đề tài được lựa chọn nghiên cứu củaluận văn là mới và cần thiết cả về phương pháp và nội dung nghiên cứu Do đó,
Luận văn thạc sỹ Vanh Xay Sukhavong “Tăng cường xúc tiến thương mại của Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào”, là công trình nghiên cứu không
bị trùng lặp với các công trình khoa học đã được công bố
3 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục tiêu nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá thực trạng luân văn đề xuất cácgiải pháp nhằm tăng cường xúc tiến xuất khẩu hàng hóa của Sở Công Thương tỉnhA-ta-pư đến năm 2020
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
+ Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về xúc tiến thương mại hànghóa của tổ chức nói chung và của tỉnh nói riêng
+ Phân tích, đánh giá, thực trạng xúc tiến thương mại hàng hóa của Sở CôngThương tỉnh A-ta-pư giai đoạn 2007 – 2012
+ Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường xúc tiến thương mại hàng hóacủa Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào đến năm 2020
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận và thực tiễn về xúc tiến thương mại hàng hóa của SởCông Thương thuộc địa phương
4.2 Phạm vi nghiên cứu
+ Phạm vi nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu xúc tiến ở tầm vĩ mô, tập trung
Trang 4vào các vấn đề chủ yếu của xúc tiến xuất khẩu hang hóa là hoạch định chương trìnhxúc tiến xuất khẩu hàng hóa; thực hiện các hình thức và nội dung xúc tiến xuất khẩuhàng hóa; tổ chức hệ thống cơ quan xúc tiến và nghiên cứu các điều kiện về tàichính, cơ sở vật chất kỹ thuật cho hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng hóa.
+ Phạm vi về không gian: Nghiên cứu, phân tích xúc tiến xuất khẩu hàng hóacủa Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào
+ Phạm vi về thời gian: Nghiên cứu thực trạng xúc tiến xuất khẩu hàng hóa của
Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư trong giai đoạn 2007 – 2012 và kiến nghị, giải pháptăng cường xúc tiến thương mại của Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư đến năm 2020
5 Phương pháp nghiên cứu
Trong công trình nghiên cứu, luận văn đã sử dụng phương pháp duy vật biệnchứng và duy vật lịch sử cùng các phương pháp cụ thể sau:
+ Phương pháp phân tích, tổng hợp, tiếp cận hệ thống số liệu đánh giá kếtquả đạt được
+ Phương pháp so sánh kết quả đạt được giữa các năm
+ Phương pháp sơ đồ, biểu đồ, hình vẽ biểu diễn xu hướng các hiện tượngnghiên cứu
+ Phương pháp phỏng vấn các cán bộ, chuyên viên của Sở Công Thươngtỉnh A-ta-pư về nội dung có liên quan
6 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, danh mục các từviết tắt, kết cấu luận văn gồm 3 chương
Chương 1: Lý luận chung về xúc tiến thương mại của Sở Công Thương thuộc tỉnh, thành phố.
Chương 2: Thực trạng xúc tiến thương mại của Sở Công Thương tỉnh
A-ta-pư nước CHDCND Lào.
Chương 3: Phương hướng và giải pháp tăng cường xúc tiến thương mại của
Sở Công Thương tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào đến năm 2020
Trang 5CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI CỦA SỞ CÔNG THƯƠNG THUỘC TỈNH, THÀNH PHỐ
1.1 Tầm quan trọng của xúc tiến thương mại vĩ mô
1.1.1.Khái niệm xúc tiến thương mại vĩ mô
Xúc tiến thương mại là thuật ngữ được dịch từ tiếng Anh “Trade Promotion”,cho tới nay đã có nhiều tác giả trình bày những vấn đề liên quan đến xúc tiếnthương mại, và cũng đã có rất nhiều những nghiên cứu tổng hợp về hoạt động này,nhưng thực sự đây là một vấn đề hết sức phức tạp vì nó liên quan đến nhiều các yếu
tố như chính sách kinh tế của nhà nước, các mối quan hệ giữa các quốc gia trên thếgiới, hiệu quả hoạt động của các bộ ngành liên quan và chính bản thân các doanhnghiệp Để hiểu rõ về khái niệm xúc tiến thương mại thì có những cách tiếp cận phổbiến như sau:
Theo cách hiểu truyền thống, "XTTM là hoạt động giao tiếp và hỗ trợ giao tiếpthông tin giữa bên bán và bên mua hoặc qua khâu trung gian nhằm tác động tới thái độ
và hành vi mua bán, qua đó thúc đẩy việc mua bán và trao đổi hàng hóa dịch vụ"
Theo Điều 3 "Giải thích từ ngữ" Luật Thương mại Việt Nam, "XTTM là hoạtđộng thúc đẩy, tìm kiếm cơ hội mua bán hàng hóa và cung ứng dịch vụ, bao gồmhoạt động khuyến mại, quảng cáo thương mại, trưng bày, giới thiệu hàng hóa, dịch
vụ và hội chợ, triển lãm thương mại”
Dưới góc độ kinh doanh quốc tế, XTTM bao gồm xúc tiến xuất khẩu, xúctiến nhập khẩu, XTTM nội địa
Nhìn từ góc độ doanh nghiệp, xúc tiến thương mại là những hoạt động cụ thểtrong kinh doanh, có chủ đích trong lĩnh vực Maketing của các doanh nghiệp nhằmtìm kiếm, thúc đẩy cơ hội mua bán hàng hoá và cung ứng dịch vụ thương mại
Còn xúc tiến thương mại ở góc độ vĩ mô là việc nghiên cứu và điều hành củacác cơ quan quản lý hay nói một cách khác, do xuất phát từ chức năng quản lý Nhànước của Chính phủ và các cơ quan quản lý thương mại, XTTM vĩ mô được hiểu làtổng thể các chính sách, biện pháp và công cụ được cơ quan quản lý nhà nước về
Trang 6thương mại sử dụng để tìm kiếm, lôi kéo, hỗ trợ và khuyến khích các doanh nghiệp
và các tổ chức nhằm thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ của quốc gia ở thịtrường mục tiêu Khái niệm này thể hiện và bao hàm việc cơ quan quản lý nhà nước
về thương mại thực hiện chức năng quản lý Nhà nước và cung cấp các dịch vụ côngtrong XTTM Cụ thể là, tạo dựng môi trường thuận lợi (hành lang pháp lý, cơ sở hạtầng,…) và mạng lưới các tổ chức XTTM, thực hiện các hoạt động như nghiên cứu
và dự báo thị trường, lôi kéo đối tác và tạo dựng hình ảnh quốc gia, địa phươngthông qua tổ chức các sự kiện, hỗ trợ các doanh nghiệp và tổ chức thực hiện cáchoạt động xúc tiến mang tầm quốc gia phù hợp với yêu cầu của quá trình hội nhậpkinh tế quốc tế
Như đã nói ở trên, XTTM vĩ mô là tổng thể các chính sách, biện pháp vàcông cụ mà các cơ quan quản lý nhà nước về thương mại sử dụng nhằm hỗ trợ vàkhuyến khích thương mại quốc gia phát triển, cụ thể nó bao gồm:
+ Xây dựng chiến lược và chương trình xúc tiến thương mại của các cơ quanquản lý nhà nước về thương mại: Để thực hiện một cách có hiệu quả hoạt độngXTTM cần phải có chiến lược XTTM được xây dựng phù hợp với từng thời kỳ.Trong đó cần nêu rõ quan điểm, mục tiêu, phương hướng về quy mô, kỹ thuật,những nội dung cơ bản và điều kiện để thực hiện tốt các hoạt động XTTM Dựa trên
cơ sơ chiến lược XTTM đã ban hành, các cơ quan quản lý nhà nước về thương mạixây dựng chương trình XTTM cụ thể cho từng năm theo từng nhóm hoạt động chocác mặt hàng hoặc theo từng nhóm hàng hay khu vực thị trường
+ Xây dựng các biện pháp, chính sách quản lý Nhà nước và đẩy mạnh hoạtđộng xúc tiến thương mại: Trong nội dung này, cơ quan quản lý nhà nước vềthương mại tiến hành xây dựng và ban hành các chính sách, biện pháp và kế hoạchXTTM như luật pháp; các văn bản quản lý Nhà nước liên quan đến XTTM; cácchính sách hỗ trợ và khuyến khích thương mại (ví dụ như: chính sách hỗ trợ về khoahọc và công nghệ, khuyến khích thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài, phát triển cơ sở
hạ tầng cho XTTM, xây dựng mục tiêu và chương trình XTTM quốc gia,…) phùhợp với từng giai đoạn phát triển cụ thể của quốc gia
Trang 7+ Triển khai thực hiện một số hoạt động xúc tiến mang tầm quốc gia, xâydựng và thực hiện chương trình thương hiệu quốc gia: Đây là hoạt động XTTM có ýnghĩa quan trọng đối với sự thành công trong phát triển thương mại, đặc biệt là xuấtkhẩu các mặt hàng chủ lực, phát huy lợi thế của quốc gia đạt được mục đích xây dựnghình ảnh về một quốc gia có uy tín về hàng hoá và dịch vụ đa dạng, phong phú vớichất lượng cao Đồng thời góp phần nâng cao sức cạnh tranh cho các thương hiệu sảnphẩm trên thị trường trong nước và quốc tế trong quá trình hội nhập
+ Phát triển cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực cho hoạt động xúc tiến thươngmại: Kỹ thuật thực hiện và sự thành công của hoạt động XTTM phần lớn đượcquyết định bởi cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động này Trong đó, cơ sở hạ tầngcho hoạt động XTTM thường bao gồm: hệ thống các trung tâm hội chợ, triển lãm;trung tâm thông tin thương mại, mạng lưới thông tin liên lạc; các trung tâm thươngmại ở nước ngoài Đối với việc đào tạo phát triển nguồn nhân lực cho hoạt độngXTTM, hình thức đào tạo có thể thực hiện theo các lớp tập huấn tại các địa phương,các doanh nghiệp, theo các ngành ở trong nước hoặc cử cán bộ đi đào tạo ở nướcngoài Thông qua việc cơ quan quản lý nhà nước về thương mại tổ chức hoặc hỗ trợ
tổ chức các khoá đào tạo như vậy về các vấn đề liên quan đến kỹ năng thực hiện cáchoạt đông XTTM; pháp luật; văn hoá; ứng dụng thương mại điện tử,…sẽ góp phầnquan trọng vào xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộ cho lĩnh vực thương mại quốc
tế nói chung và hoạt động XTTM nói riêng
+ Các hoạt động khác: Ngoài các hoạt động trên, hoạt động XTTM của cơquan quản lý nhà nước về thương mại còn bao gồm việc đàm phán, ký kết các hiệpđịnh hợp tác kinh tế song phương và đa phương và tổ chức các sự kiện quốc tế (nhưđăng cai tổ chức các hội nghị quốc tế, các đại hội thể thao, các sự kiện văn hóamang tầm khu vực và quốc tế) góp phần quan trọng vào việc quảng bá hình ảnhquốc gia và các sản phẩm do các doanh nghiệp trong nước sản xuất với bạn bè vàkhách quốc tế Nhờ vậy, doanh nghiệp có thể nhanh chóng thực hiện việc ký kếthợp đồng, triển khai kế hoạch xuất khẩu, tiết kiệm chi phí và hạn chế rủi ro trongkinh doanh xuất khẩu
Trang 81.1.2.Sự cần thiết của xúc tiến thương mại vĩ mô
Trong thời kỳ hội nhập nền kinh tế, khi các nước đang phát triển, cụ thể lànói riêng cho các nước trong khu vực Đông Nam Á trong thời gian qua, nhà nước
đã có những thay đổi nhất định đối với các doanh nghiệp thương mại nhà nước bằngcác hình thức cơ quan xúc tiến thương mại mới Các trung tâm hỗ trợ kinh doanh vàcác tổ chức thương mại (TPO) giúp đỡ khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ trongnước, đồng thời thực hiện các chiến lược xuất khẩu quốc gia Đây là một cách thứcphát triển hoạt động thương mại rất phù hợp với điều kiện các nước đang phát triển
và hoạt động xúc tiến thương mại cũng thực sự được quan tâm trong khoảng 5 nămgần đây Trước đó hoạt động này được thực hiện bởi các doanh nghiệp thương mạinhà nước, đặc trưng của các doanh nghiệp này là sự phối hợp các biện pháp xúc tiếnthương mại còn quan liêu, việc ra các quyết định xúc tiến hoạt động xuất nhập khẩukhông phải là yếu tố quan trọng, công việc của họ chỉ là đạt được các mục tiêu xãhội
Theo ITC (Trung tâm thương mại quốc tế - ITC năm 1999 trang 2) có đề cậpđến ba trở ngại hàng đầu đối với việc phát triển thương mại ở các nước đang pháttriển (theo quan điểm của những người mua hàng ở các nước nhập khẩu) là:
+ Giao hàng không thống nhất/ không đáng tin cậy
+ Thiết kế hay quy cách sản phẩm không gây sự phản ứng mua của ngườitiêu dùng
+ Chất lượng sản phẩm
+ Ba trở ngại tiếp theo là thiếu cơ sở hạ tầng và kiến thức chuyên sâu Trởngại quan trọng thứ 7 và thứ 8 gắn liền với hạn chế về khả năng cung cấp Trở ngạithứ 10 chính là nhu cầu không đủ cho các nước nhập khẩu
Từ những vấn đề nêu trên ta thấy được sự cấp thiết là phải có hoạt động xúctiến thương mại cả ở tầm vĩ mô nói chung và tầm vi mô nói riêng để giải quyếtnhững vướng mắc mà doanh nghiệp còn chưa có lời giải đáp
Hoạt động xúc tiến thương mại là một công cụ thực sự hữu hiệu trong việcgiúp đỡ các doanh nghiệp tiếp cận được với các thị trường bên ngoài, thay đổi cơ
Trang 9bản cơ cấu tiêu dùng, hướng dẫn thị hiếu của khách hàng, giúp các doanh nghiệp cóthể xây dựng tốt hơn một hình ảnh đẹp về doanh nghiệp và sản phẩm của doanhnghiệp.
Trong môi trường hiện nay bao gồm các thị trường được toàn cầu hoá vàcạnh tranh tăng lên, các tổ chức xúc tiến thương mại có hiểu biết sâu sắc về các thịtrường quốc tế sẽ đóng một vai trò rất quan trọng đối với các doanh nghiệp vừa vànhỏ, đang tìm kiếm thị trường mới cho các sản phẩm của mình nhưng không đủnguồn lực để tự tìm ra đối tác Hoạt động xúc tiến thương mại sẽ mang đến cho họmột phương pháp tiếp cận thị trường nước ngoài với chi phí thấp Kèm theo đó hoạtđộng xúc tiến thương mại sẽ giúp các doanh nghiệp xác định sản phẩm của mìnhvới các yêu cầu bao bì liên quan, giúp tiếp thị và phù hợp hoá sản phẩm và giúp xácđịnh chọn lọc, đánh giá người mua ở nước ngoài
Hoạt động xúc tiến thương mại sẽ giúp các doanh nghiệp có thêm khả năngthu thập và phân tích thông tin cần thiết để đánh giá những xu giá cả hàng hoá trongtương lai, những điều kiện thị trường và những diễn biến kinh tế toàn cầu
Với sự hiểu biết kỹ càng về thủ tục xuất nhập khẩu, các trung tâm xúc tiếnthương mại sẽ có những tư vấn rất quan trọng cho các doanh nghiệp về các hoạt độngngoại thương như: chuyên chở hàng hóa, kho hàng, tài trợ và bảo hiểm thương mại…
Có thể kết luận rằng sự xuất hiện của hoạt động xúc tiến thương mại là rất cần thiếtcho quá trình hội nhập kinh tế quốc tế ở các nước đang phát triển trong khu vực
1.1.3.Vai trò của xúc tiến thương mại vĩ mô
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay với môi trường thương mạithay đổi theo hướng tự do hơn và cạnh tranh gay gắt hơn đòi hỏi cơ quan quản lýnhà nước về thương mại các quốc gia phải có nhiều nỗ lực điều chỉnh, hoàn thiệnchính sách cho phù hợp với điều kiện quốc tế mới và các cam kết hội nhập, đặc biệt
là đối với các nước đang phát triển Trong đó, việc điều chỉnh và đổi mới chính sáchphát triển quan hệ thương mại quốc tế, cụ thể là thúc đẩy xúc tiến thương mại được
cơ quan quản lý nhà nước về thương mại các quốc gia đang trong quá trình côngnghiệp hoá đất nước hết sức quan tâm Với điều kiện hiện nay, vai trò của xúc tiến
Trang 10thương mại vĩ mô có thể được khái quát như sau:
+ Xúc tiến thương mại vĩ mô tạo điều kiện cho sản xuất trong nước pháttriển, khai thác tốt hơn những lợi thế của đất nước Thông qua các hoạt động cụ thểnhư cung cấp thông tin thị trường; khảo sát, nghiên cứu thị trường; tổ chức hội chợ,triển lãm; xây dựng chiến lược xuất khẩu,… sẽ tạo điều kiện cho việc thực hiện hoạtđộng thương mại phù hợp với nhu cầu thị trường, với khả năng, lợi thế của doanhnghiệp cũng như của ngành và của quốc gia Từ đó mà nguồn thu ngoại tệ từ hoạtđộng thương mại được gia tăng góp phần vốn quan trọng phục vụ cho việc đổi mớicông nghệ, thu mua nguyên liệu sản xuất và trả nợ nước ngoài một cách chủ độngđối với mỗi quốc gia
+ Xúc tiến thương mại vĩ mô góp phần giảm thiểu rủi ro và mở ra điều kiệnthuận lợi cho hoạt động thương mại phát triển khai thác có hiệu quả lợi thế cạnhtranh của quốc gia Nắm vững thông tin thị trường, tìm được đối tác phù hợp, sảnphẩm được khách hàng am hiểu,…là những yếu tố quan trọng làm giảm rủi ro đốivới doanh nghiệp khi tiến hành hoạt động sản xuất kinh doanh nói chung, hoạt độngxuất khẩu nói riêng Thông qua XTTM vĩ mô (cung cấp thông tin thương mại, tuyêntruyền xuất khẩu; hỗ trợ khảo sát, nghiên cứu thị trường;…) sẽ giúp doanh nghiệpthu thập được thông tin thị trường một cách đầy đủ, cập nhật và kịp thời hơn Đồngthời, doanh nghiệp có thể dễ dàng hơn trong việc tìm kiếm và tiếp cận đối tác khitham gia các kỳ hội chợ, triển lãm, cụ thể là hội chợ, triển lãm quốc tế dưới sự hỗtrợ, tạo điều kiện của Chính phủ (chẳng hạn như giới thiệu, hỗ trợ về thủ tục và kinhphí tham gia) Mặt khác, khách hàng sẽ nhanh chóng am hiểu về sản phẩm và doanhnghiệp hơn khi họ tham gia hội chợ, triển lãm và giới thiệu sản phẩm tại phòngtrưng bày của các đại diện thương mại của Chính phủ ở nước ngoài
+ Xúc tiến thương mại vĩ mô góp phần gây dựng và khuyếch trương hìnhảnh của sản phẩm hàng hoá, dịch vụ và của quốc gia trên thị trường thế giới Hìnhảnh của sản phẩm hàng hoá, dịch vụ và của quốc gia có thể được gây dựng và quảng
bá qua các hoạt động trưng bày, giới thiệu, tuyên truyền trực tiếp qua hội chợ, triểnlãm, phòng trưng bày, trung tâm thương mại hoặc qua các phương tiện thông tin đại
Trang 11chúng như internet, truyền hình, báo, tạp chí,…Đồng thời, chính sự phát triển thànhcông của hoạt động xuất khẩu từng mặt hàng, nhóm mặt hàng do duy trì, nâng caokhả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường và những thành tựu cao trong phát triểnkinh tế - xã hội của quốc gia cũng góp phần tích cực vào việc tạo lập và khuyếchtrương hình ảnh của hàng hoá, ngành và của quốc gia trên thị trường thế giới
+ Xúc tiến thương mại vĩ mô góp phần mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế nóichung và thị trường xuất khẩu nói riêng cho đất nước như góp phần tạo ra môitrường kinh doanh thương mại thuận lợi (về cơ sở hạ tầng như xây dựng sàn giaodịch trực tiếp hoặc thương mại điện tử; các trung tâm hội chợ, triển lãm tầm cỡquốc gia và quốc tế; tạo khung pháp lý thuận lợi thông qua ký kết các hiệp địnhthương mại song phương và đa phương, ) cho các hoạt động thương mại quốc tếnói chung và hoạt động xuất khẩu của quốc gia nói riêng phát triển Sự phát triểnthành công các hoạt động thương mại quốc tế, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu sẽ cónhững đóng góp quan trọng (tạo lòng tin và nền tảng phát triển) cho việc mở rộngquan hệ hợp tác kinh tế đối ngoại của quốc gia như: quan hệ hợp tác đầu tư nướcngoài, hợp tác quốc tế về khoa học và công nghệ,…từ đó khuyến khích các doanhnghiệp đầu tư ứng dụng công nghệ thông tin để phát triển thương mại điện tử trongđiều kiện hiện nay sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng và nhà cung cấp tiệnlợi và dễ dàng nắm bắt cơ hội kinh doanh hơn Đồng thời, việc đổi mới ứng dụngcông nghệ cao trong kinh doanh cũng là một yếu tố giúp doanh nghiệp khẳng định
uy tín và vị thế trên thị trường
1.2.Nội dung và nhân tố ảnh hưởng đến xúc tiến thương mại cấp tỉnh, thành phố
1.2.1.Nội dung xúc tiến thương mại cấp tỉnh, thành phố
1.2.1.1.Nội dung xúc tiến thương mại trong nước
Nằm trong chương trình xúc tiến thương mại quốc gia thì hoạt động XTTMcấp tỉnh, thành phố cũng phải xây dựng riêng cho mình nội dung xúc tiến thươngmại của tỉnh, thành phố do Sở Công Thương chỉ đạo, bao gồm các nội dung saunhằm thúc đẩy việc cung ứng hàng hóa dịch vụ của địa phương:
Trang 12+ Thu thập, xử lý, phổ biến và tư vấn thông tin thương mại về cơ hội kinhdoanh, về sự biến động giá cả, cung – cầu trên thị trường, về khách hàng tiềm năng,các thông tin về văn hoá, chính trị, luật pháp của địa phương hoặc nước nơi doanhnghiệp xuất khẩu hàng hoá và dịch vụ tới Các thông tin này có thể được xử lý sau
đó phổ biến cho doanh nghiệp hoặc phổ biến tới doanh nghiệp ở dạng thông tin thứcấp chưa qua xử lý Từ đó, giúp các doanh nghiệp trong địa phương có những thôngtin cơ bản để thực hiện kế hoạch kinh doanh cung ứng hàng hóa dịch vụ cho phùhợp
+ Tư vấn, cung cấp thông tin, tổ chức và hướng dẫn hỗ trợ doanh nghiệptham gia nhiều hội chợ triển lãm trong và ngoài nước giúp các doanh nghiệp tạomối quan hệ với công chúng và xúc tiến bán hàng tới các vùng miền trong nước và
ra cả thị trường thế giới Hình thành chuỗi hội chợ thường niên nội địa và biên giớibằng nhiều hình thức (hội chợ tổng hợp, hội chợ xuất khẩu, hội chợ phiên chợ, ) đểtạo ra một thị trường thương mại sôi động cho địa phương đồng thời để các doanhnghiệp có thể bán hàng hoặc giới thiệu các kỹ thuật mới Còn mục đích chính củatham gia triển lãm là để các doanh nghiệp giới thiệu về mình cho công chúng vàcũng có thể kết hợp việc ký kết hợp đồng tiêu thụ sản phẩm Như vậy, việc xuấthiện tại một cuộc hội trợ, triển lãm là cơ hội để doanh nghiệp tiếp xúc với các đại lýđịa phương,khách hàng, nhà cung cấp tiềm năng, lôi cuốn sự chú ý của các phươngtiện thông tin đại chúng Đó chính là một trong những hoạt động xúc tiến thươngmại trong nước thực sự có hiệu quả
+ Hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh, phát triểnthương hiệu và mạng lưới phân phối hàng hóa vào hệ thống các siêu thị trong địabàn tỉnh hoặc các vùng miền trong nước Phát triển được nhiều thương hiệu sảnphẩm, thương hiệu doanh nghiệp, hàng hóa của địa phương, được người tiêu dùngđón nhận và phát triển lan rộng thị trường nội địa và xâm nhập mạnh ở thị trườngkhu vực
+ Bên cạnh đó, hoạt động XTTM trong nước do Trung tâm xúc tiến thươngmại của tỉnh thành thực hiện còn bao gồm việc tổ chức và hỗ trợ việc tổ chức các
Trang 13đoàn khảo sát, nghiên cứu thị trường, kết nối giao thương với doanh nghiệp vùngmiền - khu vực - quốc tế nhằm giúp các doanh nghiệp có thể thu thập thông tin đầy
đủ, cập nhật và chính xác về thị trường và có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với đối tác,khách hàng
+ Việc cung cấp các dịch vụ hỗ trợ, tư vấn kinh doanh, đào tạo nguồn nhânlực và hỗ trợ quảng cáo, các chương trình khuyến mại, hội chợ triển lãm là mộttrong những nội dung cũng khá quan trọng được các cấp tỉnh thành quan tâm tronghoạt động xúc tiến thương mại của địa phương mình
1.2.1.2.Nội dung xúc tiến xuất khẩu hàng hóa (XTXK)
Xúc tiến xuất khẩu hàng hóa là một bộ phận của XTTM, nhằm tìm kiếm nhucầu thị trường nước ngoài để đẩy mạnh việc xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ, tăngkim ngạch xuất khẩu, đó là những hoạt động tìm kiếm và thúc đẩy việc bán hànghóa, dịch vụ của một nước này cho các nước khác Hoạt động XTXK cấp tỉnh,thành phố nằm trong chương trình XTXK của Chính phủ, bao gồm: việc xây dựng
và phát triển các tổ chức XTXK của địa phương mình, hoạt động cung cấp thôngtin, tuyên truyền xuất khẩu; tổ chức và hỗ trợ doanh nghiệp trong phạm vi địa bàntỉnh tham gia hội chợ, triển lãm tại địa phương; đào tạo kỹ năng kinh doanh xuấtkhẩu…nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển hoạt động xuất khẩu Đồng thời,các hoạt động XTXK của địa phương cũng góp phần tích cực vào việc thực hiệnchiến lược xuất khẩu ngành của địa phương nói riêng và chiến lược xuất khẩu củaquốc gia nói chung Nó bao gồm các nội dung cơ bản như sau:
* Xây dựng chiến lược và chương trình xúc tiến xuất khẩu của địa phương phù hợp với chiến lược xúc tiến xuất khẩu của quốc gia
Để thực hiện một cách có hiệu quả hoạt động XTXK cần phải có chiến lượcXTXK được xây dựng phù hợp với từng thời kỳ Trong đó cần nêu rõ quan điểm,mục tiêu, phương hướng về quy mô, kỹ thuật, những nội dung cơ bản và điều kiện
để thực hiện tốt các hoạt động XTXK Dựa trên cơ sơ chiến lược XTXK mà Chínhphủ đã ban hành, chính quyền địa phương sẽ xây dựng chương trình XTXK cụ thểcho từng năm, theo từng nhóm hoạt động cho các mặt hoặc theo từng nhóm hàng
Trang 14hay khu vực thi trường phù hợp với đặc thù của địa phương mình Trong đó, cáchoạt động XTXK quan trọng như tổ chức, hướng dẫn các doanh nghiệp trên địa bàntỉnh, thành phố tham gia hội chợ, triển lãm; khảo sát, nghiên cứu thị trường;…đượcthiết kế phù hợp cho các nhóm mặt hàng xuất khẩu chủ lực cho từng địa phương.
* Phát triển cơ sở hạ tầng và nguồn tài chính cho hoạt động xúc tiến xuất khẩu
Kỹ thuật thực hiện và sự thành công của hoạt động XTXK phần lớn đượcquyết định bởi cơ sở hạ tầng phục vụ cho hoạt động này Trong đó, cơ sở hạ tầngcho hoạt động XTXK thường bao gồm: hệ thống các trung tâm hội chợ, triển lãm;trung tâm thông tin thương mại, mạng lưới thông tin liên lạc; các trung tâm thươngmại ở nước ngoài Và để đảm bảo cho hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng hóa pháttriển thì cần phải có nguồn tài chính bảo đảm, hay nói cách khác bảo đảm kinh phícho các hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng hóa cũng là một trong những nội dungquan trọng của xúc tiến xuất khẩu hàng hóa Điều này thông qua các hoạt động hỗtrợ xuất khẩu bởi hệ thống thuế, tài chính như: hỗ trợ tài chính, chiết khấu tài chínhcho các mặt hàng cần đẩy mạnh xuất khẩu, khuyến khích bảo hiểm xuất khẩu,…muốn thực hiện được cần phải có kinh phí từ ngân sách, các tổ chức tài trợ trong vàngoài nước, cũng như từ chính nguồn lực tài chính của các doanh nghiệp xuất khẩu
* Triển khai các hoạt động xúc tiến xuất khẩu hàng hóa
Đây là hoạt động XTXK có ý nghĩa quan trọng đối với sự thành công trongphát triển xuất khẩu, đặc biệt là xuất khẩu các mặt hàng chủ lực, phát huy lợi thếcủa địa phương nhằm xây dựng hình ảnh về một địa phương có uy tín về hàng hoá
và dịch vụ đa dạng, phong phú với chất lượng cao Đồng thời góp phần nâng caosức cạnh tranh cho các thương hiệu sản phẩm địa phương mình trên thị trường trongnước và quốc tế trong quá trình hội nhập Tăng cường sự nhận biết của các nhàphân phối và người tiêu dùng trong và ngoài nước đối với các sản phẩm mangthương hiệu của địa phương
XTXK của các cấp tỉnh thành còn bao gồm các hoạt động khác như tổ chứccác sự kiện quốc tế dưới sự hỗ trợ của Cục xúc tiến thương mại (như đăng cai tổ
Trang 15chức các hội nghị quốc tế, các đại hội thể thao, các sự kiện văn hóa mang tầm khuvực và quốc tế) góp phần quan trọng vào việc quảng bá các sản phẩm do các doanhnghiệp của địa phương sản xuất với bạn bè và khách quốc tế Nhờ vậy, các doanhnghiệp có thể nhanh chóng thực hiện việc ký kết hợp đồng, triển khai kế hoạch xuấtkhẩu, tiết kiệm chi phí và hạn chế rủi ro trong kinh doanh xuất khẩu.
1.2.2.Tổ chức và hoạt động của bộ máy xúc tiến thương mại cấp tỉnh, thành phố
Tổ chức và phát triển hệ thống xúc tiến xuất khẩu: Nội dung của hoạt độngnày bao gồm việc thành lập và phát triển mạng lưới các tổ chức thực hiện hoạt độngXTTM Mạng lưới này thường bao gồm Cục xúc tiến thương mại, Phòng xúc tiếnthương mại ở các tỉnh, thành phố, các trung tâm, các đại diện thương mại tại nướcngoài, các tổ chức hỗ trợ thương mại, các hiệp hội ngành nghề và các doanh nghiệpxuất khẩu Mục tiêu chung của các tổ chức đó là trợ giúp các doanh nghiệp pháttriển kinh doanh xuất khẩu và hỗ trợ nhau trong hoạt động XTTM Sự liên kết, phốihợp hoạt động giữa các tổ chức này tạo nên mạng lưới XTTM quốc gia, mỗi tổ chứchoạt động có hiệu quả sẽ làm cho mạng lưới XTTM quốc gia trở nên mạnh mẽ và
có hiệu quả hơn
Như đã thấy ở trên, vai trò của xúc tiến thương mại vĩ mô không chỉ là thúcđẩy, khuyến khích phát triển thương mại, xây dựng hình ảnh thương hiệu của quốcgia mà nó còn tác động trực tiếp tới sự phát triển của cả một hệ thống các doanhnghiệp trong quốc gia đó Vì vậy, để nó phát huy hơn nữa vai trò ở tầm vĩ mô củamình thì sự phối kết hợp và thống nhất các hoạt động xúc tiến thương mại theongành là rất cần thiết trong phạm vi tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương và quốcgia Trung ương và các địa phương có sự phân chia, phối hợp hoạt động ở nhữngphạm vi và mức độ khác nhau Xúc tiến của Bộ Công Thương mang tính quốc gia,những hoạt động quan trọng ở phạm vi toàn quốc XTTM của Chính quyền địaphương tập trung và các hoạt động có tính chất đặc thù, riêng biệt của các địaphương và trong phạm vi từng tỉnh, thành phố trực thuộc, cụ thể gồm các hoạt độngsau:
Trang 16+ Hướng dẫn các văn bản quy phạm pháp luật về XTTM, xây dựng chiến lược vàchương trình XTTM tỉnh, thành phố gắn liền với chương trình xúc tiến quốc gia.+ Điều phối hoạt động giữa các cơ quan sở, cơ quan hỗ trợ thương mại và cộngđồng doanh nghiệp ở tỉnh, thành phố.
+ Hỗ trợ tăng cường năng lực sản xuất cho các nhà xuất khẩu ở tỉnh, thành phố.+ Thực hiện các chương trình đào tạo nhân lực cho hoạt động xuất khẩu trong phạm
hỗ trợ kinh phí hoạt động
1.2.3.Nhân tố ảnh hưởng đến xúc tiến thương mại cấp tỉnh, thành phố
Thực tế cho thấy, sự phát triển và hiệu quả của hoạt động XTTM của Chínhphủ nói chung và của cấp tỉnh, thành phố nói riêng chịu sự chi phối bởi nhiều yếu tốkhác nhau, trong đó đặc biệt phải kể đến sự biến động của thương mại quốc tế (nhưquy mô và cơ cấu hàng hóa, xu thế tự do hoá thương mại), môi trường cạnh tranhtrong nước giữa các doanh nghiệp, vùng miền, khu vực và cả trên thị trường thếgiới, sự phát triển của các phương tiện truyền thông, yếu tố nguồn nhân lực, tàichính, Sự tác động của các yếu tố đó đối với hoạt động XTTM cấp tỉnh, thành cóthể được cụ thể hoá như sau:
+ Xu thế hội nhập và tự do hoá thương mại trên thế giới
Trang 17Trước xu thế toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới và xu thế tự do hóa thươngmại ngày càng gia tăng, việc mở cửa nền kinh tế đã trở thành một yêu cầu tất yếukhách quan đối với mỗi quốc gia để có được khuôn khổ, điều kiện phát triển phùhợp và thuận lợi Khi đó, với một nền kinh tế mở cửa thông thoáng, quan hệ hợp táckinh tế nói chung và quan hệ thương mại nói riêng sẽ có nhiều cơ hội phát triển, quy
mô xuất - nhập khẩu hàng hóa sẽ tăng lên nhanh chóng Cụ thể là, thực hiện cam kết
mở cửa thị trường, hoàn thiện và minh bạch hoá môi trường luật pháp, chính sáchtheo yêu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế sẽ giúp cho một quốc gia tạo lập đượcmôi trường kinh doanh ổn định, phù hợp hơn với thông lệ quốc tế Do đó, họ sẽ cóthêm nhiều cơ hội để phát triển quan hệ hợp tác nói chung và phát triển quan hệthương mại và đầu tư quốc tế nói riêng, tạo đà đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế
và phát triển bền vững Đây cũng là điều kiện tốt để cộng đồng doanh nghiệp hoạtđộng trong môi trường cạnh tranh lành mạnh, sôi động hơn và có thêm động cơ tựhoàn thiện để có thể phát triển ổn định Đồng thời, từ kinh nghiệm đàm phán cáchiệp định hợp tác song phương, đa phương và sự nhận thức đầy đủ, đúng đắn hơn
về hội nhập kinh tế quốc tế, các hoạt động đàm phán và ký kết hiệp định hợp tácsong phương và đa phương của Chính phủ sẽ có nhiều cơ hội thành công hơn Điềunày sẽ giúp cho nền kinh tế quốc gia hội nhập sâu hơn vào nền kinh tế thế giới phùhợp với xu thế của thời đại Đồng thời sẽ mở ra nhiều cơ hội hơn cho quốc gia khaithác tốt hơn các lợi thế để phát triển và các doanh nghiệp cũng được hoạt độngtrong môi trường thông thoáng, ổn định và ít sự khác biệt hơn, do đó sẽ góp phầngiảm thiểu rủi ro
Để nắm bắt được cơ hội này một cách thành công, các doanh nghiệp và các
tổ chức XTTM, trong đó có cả các Trung tâm XTTM của các địa phương phải có sự
am hiểu về thị trường tại địa phương, vùng miền trong và ngoài nước, có khả năngtiếp cận thị trường thành công và xây dựng được quan hệ tốt với bạn hàng, đối tác.Muốn làm được như vậy, yêu cầu đặt ra đối với các tổ chức XTTM cấp tỉnh, thànhphố phải có kế hoạch, mục tiêu, quy mô hoạt động, nguồn lực, công nghệ thực thiphù hợp với xu thế phát triển của thị trường
Trang 18+ Sự cạnh tranh trên thị trường giữa các doanh nghiệp, vùng miền trong nước và thị trường nước ngoài
Trong điều kiện mở cửa, hội nhập, các doanh nghiệp ngày càng tham gianhiều hơn vào thị trường dưới nhiều hình thức khác nhau, trong đó đặc biệt phải kểđến sự phát triển hoạt động xuất nhập khẩu Để có thể tồn tại và phát triển trong bốicảnh đó, sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp ngày càng trở lên mạnh mẽ, gay gắthơn Do vậy, ngoài việc nâng cao chất lượng, hạ giá thành sản phẩm, hoàn thiệndịch vụ sau bán hàng, xây dựng và phát triển thương hiệu,…các doanh nghiệp cònphải tăng cường thực hiện các hoạt động XTTM trong khung chương trình XTTMcấp địa phương nói riêng và XTTM quốc gia nói chung
+ Quy mô và cơ cấu hàng hoá, dịch vụ cung ứng của tỉnh, thành phố
Khi nền kinh tế và sản xuất phát triển, thương mại trong nước và quốc tếđược mở rộng, khối lượng hàng hoá và danh mục hàng hóa được đưa vào lưu thôngtrong nước và quốc tế cũng ngày càng gia tăng, cơ cấu hàng hoá dịch vụ cung ứngcũng không ngừng biến động do sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ vànhu cầu của con người ngày càng đa dạng Vì thế, chu kỳ sống của sản phẩm ngàycàng ngắn lại nên ảnh hưởng trực tiếp đến việc cung ứng của từng doanh nghiệp,của địa phương, của quốc gia cũng như toàn thế giới Điều này khiến cho hoạt độngXTTM của các doanh nghiệp nói riêng và của địa phương, Chính phủ nói chungthường xuyên phải có sự điều chỉnh về các hình thức tiến hành, chiến lược hànhđộng cho phù hợp
+ Nhân tố con người và khả năng tổ chức hoạt động XTTM của các tổ chức xúc tiến thuộc cấp tỉnh, thành phố trung ương
Đây là nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp tới hoạt động XTTM Sự ảnh hưởngnày được xem xét trên các giác độ như: sự ảnh hưởng của người tiêu dùng, sự ảnhhưởng của người làm công tác xúc tiến thương mại và sự ảnh hưởng các nhà hoạchđịnh chính sách, chiến lược thương mại, xuất khẩu và XTTM
Thứ nhất, sự hiểu biết và thiện chí của người tiêu dùng đối với XTTM làmcho hoạt động XTTM được dễ dàng chấp nhận và trở nên có hiệu quả hơn
Trang 19Thứ hai, các cán bộ làm công tác XTTM có trình độ chuyên môn nghiệp vụ,ngoại ngữ và năng lực quản lý, tổ chức hoạt động XTTM sẽ góp phần quan trọngvào sự thành công và tính hiệu quả của hoạt động XTTM Họ cần phải là nhữngngười có khả năng nắm bắt, xử lý thông tin thị trường; thiết lập quan hệ tốt vớikhách hàng và các tổ chức XTTM khác ở trong và ngoài nước, đồng thời có khảnăng mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp có thể tiếp cận và sử dụng các dịch vụXTTM
Thứ ba, sự đúng đắn, phù hợp của chính sách, chiến lược XTTM của địaphương phần lớn phụ thuộc vào quan điểm của các nhà hoạch định ra chúng Cácnhà hoạch định chính sách, chiến lược đó phải có kiến thức và sự hiểu biết sâu rộng
về thương mại, về xuất khẩu, văn bản, pháp luật và XTTM cũng như phải có tầmnhìn dài hạn, toàn diện sẽ làm cho khả năng thành công của hoạt động XTTM lớnhơn và ngược lại
+ Sự phát triển của khoa học công nghệ và các phương tiện truyền thông
Để thực hiện và phát triển tốt hoạt động XTTM, các tổ chức XTTM phải sửdụng công nghệ phù hợp Thực tế đã chứng minh, sự phát triển của khoa học côngnghệ tạo tiền đề quan trọng cho việc nâng cao chất lượng và hiệu quả của hoạt độngXTTM Cụ thể là, sự phát triển ngày càng mạnh mẽ của công nghệ thông tin, cácphương tiện phát thanh, truyền hình, báo chí,…làm cho hoạt động XTTM có cơ hộiphát triển lớn hơn, đạt hiệu quả cao hơn cả về mặt không gian, thời gian và chấtlượng Những công nghệ và phương tiện hiện đại đó ngày càng được ứng dụngnhiều hơn và trở nên phổ biến trong hoạt động XTTM, đặc biệt là hoạt động thuthập, xử lý thông tin và quảng bá
+ Khả năng tài chính dành cho hoạt động XTTM
Thực hiện các hoạt động XTTM cần có những khoản chi phí nhất định.Trong nhiều trường hợp những khoản chi phí đó có thể tương đối lớn vì thôngthường các hoạt động XTTM được tổ chức ở nhiều nơi tại địa phương, trong vàngoài nước và theo nhiều hình thức khác nhau Khả năng cung cấp tài chính ảnhhưởng trực tiếp tới quy mô, phương thức công nghệ thực hiện hoạt động XTTM
Trang 20Nhìn chung, ngân sách dành cho hoạt động XTTM càng lớn thì quy mô, chất lượng
và khả năng thành công của nó càng cao Tuy vậy, không phải trong tất cả mọitrường hợp hoạt động XTTM đều đạt hiệu quả cao do có nguồn tài chính lớn bởi vìtrên thực tế hoạt động XTTM còn chịu sự ảnh hưởng bởi rất nhiều nhân tố khácnhư: đội ngũ nhân lực, khả năng tổ chức, môi trường quốc tế,…Do đó, để hoạt độngXTTM thực sự có hiệu quả chính quyền địa phương cấp tỉnh, thành phố cần phải có
sự tính toán hợp lý giữa chi ngân sách và lợi ích do nó đem lại cho phát triển củadoanh nghiệp, của địa phương và của đất nước nói chung
1.3.Kinh nghiệm xúc tiến thương mại của một số Sở Công Thương Việt Nam và bài học cho Sở Công Thương nước CHDCND Lào
1.3.1.Kinh nghiệm về xúc tiến thương mại của một số Sở Công Thương Việt Nam
1.3.1.1.Kinh nghiệm của Sở Công Thương TP.Hồ Chí Minh
TP Hồ Chí Minh là một thành phố có đóng góp kim ngạch xuất khẩu tươngđối lớn trong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam với nhiều thị trường tiềmnăng như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản và các nước thuộc khu vực với rất nhiều chủngloại hàng hóa, dịch vụ Để có được kết quả đó, thành phố luôn giữ vững quan điểmnâng cao chất lượng các hoạt động xúc tiến và về lâu dài, thực hiện kết hợp xúc tiến
cả 3 lĩnh vực: thương mại, đầu tư và du lịch trong mọi hoàn cảnh Bước qua nhữnggiai đoạn khó khăn chung của nền kinh tế thế giới và nền kinh tế Việt Nam từ năm
2008 đến nay, Trung tâm xúc tiến thương mại TP Hồ Chí Minh vẫn luôn luôn cốgắng tổ chức nhiều hoạt động tiết kiệm và hiệu quả cho thành phố Có thể nói, hoạtđộng xúc tiến thương mại của Sở Công Thương đã có những đóng góp nhất định và
là bài học kinh nghiệm quý báu cho các tỉnh của Việt Nam nói chung và tỉnh
A-ta-pư của CHDCND Lào mà tác giả luận văn nghiên cứu nói riêng
Trang 21* Chương trình xúc tiến thương mại ở nước ngoài:
+ Tổ chức đoàn doanh nghiệp tham dự Hội chợ quốc tế chuyên ngành, khảosát thị trường có tính chất thường xuyên hàng năm như:
Hội chợ Quốc tế Quà tặng và Hàng gia dụng (Global Sources - HomeProducts) tại HongKong vào tháng 4, ngành hàng về Thủ công mỹ nghệ và quà tặng
Hội chợ Thực phẩm và đồ uống – SIAL China tại Trung Quốc (tháng 5)Hội chợ hàng gia dụng chuyên ngành trang trí nội thất Tendence tạiFrankfurt - CHLB Đức vào tháng 8, ngành hàng về hàng gia dụng chuyên ngànhtrang trí nội thất
Hội chợ Quốc tế quà tặng và thủ công mỹ nghệ Tokyo GiftShow tại NhậtBản vào tháng 09/2010 tại Tokyo, ngành hàng về Thủ công mỹ nghệ và quà tặng
Hội chợ Thực phẩm Thế giới (World Food Moscow) tại Nga vào tháng
9, ngành hàng về Thực phẩm
Thị trường Lào (tháng 10), đoàn tham dự Hội chợ Thực phẩm Anuga – Đức(tháng 10); Hội chợ thực phẩm SIAL - Paris tại Pháp vào tháng 10, ngành hàng vềLương thực thực phẩm
Kết quả các chuyến đi khá khả quan, như tại Hội chợ Sial – Trung Quốc,doanh nghiệp đã ký được tại chỗ 138 hợp đồng và bản ghi nhớ, 152 số lượng hàngmẫu được yêu cầu và 145 các giao dịch khác Các hoạt động trên đã góp phầnquảng bá hình ảnh thành phố, quảng bá thương hiệu Việt, đem lại cơ hội giaothương cho doanh nghiệp các bên
+ Tổ chức hoạt động trọng điểm như hội thảo, hội chợ, triển lãm, khảo sát thịtrường tại thị trường các nước trong khu vực: Lào, Campuchia, Myanmar
Tổ chức Hội chợ Hàng Việt Nam và Xuất khẩu tại PhnomPenh (tháng 4) vàtại Batambang (tháng 11), ngành hàng về tiêu dùng Tổ chức Hội thảo Xúc tiếnthương mại - đầu tư và du lịch tại Viêng Chăn, Lào nhằm kết nối giao thương giữadoanh nghiệp hai nước Việt Nam – Lào, Hội thảo đã thu hút sự tham dự của trên
300 người, trong đó có 199 doanh nghiệp Lào, 50 doanh nghiệp Việt Nam đang đầu
tư tại Lào Tổ chức Hội thảo“Xúc tiến thương mại – đầu tư vào Thủ đô Viêng Chăn
Trang 22và tỉnh Chămpasak, Lào” nhằm mời gọi cộng đồng doanh nghiệp TPHCM đẩymạnh giao thương, giới thiệu các dự án đầu tư tiềm năng cũng như cung cấp cácthông tin cần thiết về thị trường Lào nói chung, của Thủ Đô Viêng Chăn và tỉnhChampasak nói riêng Hội thảo đã thu hút 250 doanh nghiệp Việt Nam và 50 doanhnghiệp Lào tham dự.
Tổ chức các chương trình triển lãm hàng Việt Nam tại các tỉnh cận và tiếpgiáp biên giới Việt Nam - Campuchia, dự kiến tại Kampong Cham, Kampot,Kandal, Kratie, Mondulkiri, Preveng, Ratanakiri, Svayrieng, Takeo Với chủ đề
“Sản phẩm Việt Nam – Thêm lựa chọn – Tăng niềm tin”, hội chợ diễn ra từ 28/3đến 01/04 với sự tham gia của 130 doanh nghiệp và 220 gian hàng Hội chợ thu húthơn 400.000 lượt tham quan và mua sắm, với doanh số bán hàng đạt 2,5 triệu USD
Tổ chức Hội thảo: “Thị trường Myanmar – Triển vọng năm 2012”: Hội thảo
đã thu hút 320 người tham dự Kết quả có 11 doanh nghiệp của Thành phố Hồ ChíMinh đã ký kết với 11 đơn vị của Myanmar các hợp đồng trị giá 9,5 triệu USD Tổchức Hội chợ “Ho Chi Minh City Expo 2012” tại Myanmar, từ 15 – 19/6/2012 Hộichợ có quy mô 150 gian chuẩn, diễn ra tại khu Trung tâm triển lãm Tatmadaw Hall,đoàn gồm 265 thành viên từ 80 doanh nghiệp Hội chợ đã thu hút 12.000 lượt ngườitham quan, mua sắm và đạt doanh thu gần 11 tỷ đồng Ngoài ra, ITPC đã tổ chức 2hội thảo kết nối giao thương doanh nghiệp Việt Nam – Myanmar tại 2 thành phốYangon và Mandalay thu hút 700 khách
Trong năm 2012 đã tổ chức triển lãm, thực hiện các chương trình quảng bácho hàng hoá và sản phẩm Việt Nam Với sự tham gia trưng bày sản phẩm của 22doanh nghiệp với 6 ngành hàng, triển lãm đã thu hút gần 700 lượt khách tham quan
+ Ngoài ra Trung tâm xúc tiến thương mại TP Hồ Chí Minh còn Phối hợpvới Cục Xúc tiến Thương mại tổ chức Đoàn doanh nghiệp Việt Nam tham gia Hộichợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Quảng Châu, Trung Quốc (CISMEF), tổ chức cácđoàn khảo sát, thiết lập quan hệ và tìm kiếm cơ hội giao thương ở nước ngoài nhưNga, Đức, Pháp và Nhật Bản
Trang 23* Chương trình xúc tiến thương mại nội địa
+ Hoạt động kết nối doanh nghiệp với khách hàng quốc tế (match-making)+ Hợp tác, liên kết với các tỉnh thành phố bạn (net working), liên kết với các
tổ chức xúc tiến trong và ngoài nước
+ Chương trình xúc tiến thị trường nội địa, hưởng ứng cuộc vận động NgườiViệt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam
+ Tổ chức Hội chợ triển lãm Vinh danh Hàng Việt (tháng 12)
+ Tổ chức các hoạt động xây dựng và quảng bá thương hiệu của doanhnghiệp
+ Tổ chức các hoạt động kết nối doanh nghiệp và các đơn vị phân phối để
mở rộng mạng lưới phân phối và độ phủ của hàng hóa VN hơn nữa
+ Chương trình Câu lạc bộ doanh nghiệp xuất khẩu (VEXA):
Tổ chức Diễn đàn xuất khẩu vào tháng 3“Cơ hội và triển vọng”, Diễn đàn đãthu hút hơn 300 khách tham dự Trong khuôn khổ Diễn đàn đã diễn ra 6 phiên thảoluận chuyên đề về các thị trường xuất khẩu quan trọng: Hoa Kỳ, Châu Âu, Nhật,Hàn Quốc, Trung Quốc và ASEAN
Tổ chức kết nối giữa các thành viên VEXA với cộng đồng doanh nghiệptừng quốc gia Kết quả đã mở Phòng trưng bày - Showroom xuất khẩu tại TPHCM.Showroom trưng bày sản phẩm của 15 doanh nghiệp có uy tín với hơn 300 sảnphẩm khác nhau Sự kiện nhằm nâng sức cạnh tranh, hội nhập của các doanhnghiệp, mở rộng thị trường, đẩy mạnh xuất khẩu, góp phần vào sự phát triển kinh tế
- xã hội của TP.HCM Sau 03 tháng hoạt động, Showroom đã đón tiếp hơn 800 lượtngười đến tham quan và xúc tiến ký kết hợp tác Trong đó đã kết nối 100 cuộc gặp
gỡ trực tiếp
Trang 24Tổ chức chương trình giao lưu, trao đổi kinh nghiệm thực tế chuyên ngànhthực phẩm chế biến, đồng thời phối hợp với Chi cục Vệ sinh An toàn Thực phẩmxây dựng kế hoạch hỗ trợ các doanh nghiệp triển khai các chương trình đào tạo cấpchứng nhận về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Tổ chức hội thảo “Xúc tiến xuất khẩu thông qua thương mại điện tử” với sựtham dự của 120 doanh nghiệp Hội thảo đã cung cấp các thông tin hữu ích giúp DNứng dụng thương mại điện tử vào sản xuất kinh doanh và thúc đẩy tăng trưởng xuấtkhẩu
Để có được kết quả trên trong hoạt động xúc tiến thương mại trong và ngoàinước, Trung tâm xúc tiến thương mại TP Hồ chí minh đã có những giải pháp kịpthời đáp ứng với sự thay đổi của nền kinh tế, của thị trường một cách hợp lý phùhợp với chỉ đạo của Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh:
+ Đổi mới cách thức tổ chức các chương trình xúc tiến Chú trọng khâu tổchức về nội dung, thời gian, đơn vị phối hợp…
+ Nâng cao chất lượng các hoạt động xúc tiến Về lâu dài, thực hiện xúc tiến
cả 3 lĩnh vực: thương mại, đầu tư và du lịch
+ Tăng cường cung cấp thông tin trước và sau chuyến đi xúc tiến Thườngxuyên cập nhật, làm mới thông tin thị trường
+ Tập trung xúc tiến vào các thị trường có kim ngạch xuất khẩu lớn (Mỹ,Nhật, EU), xúc tiến vào các thị trường lân cận (Campuchia, Lào, Myanmar), xúctiến vào thị trường mới nổi (Indonexia, Philippines…)
+ Tìm kiếm mở rộng thị trường mới, thị trường tiềm năng, đa dạng hóa thịtrường xuất khẩu
+ Tập trung xúc tiến những mặt hàng có giá trị gia tăng cao, giảm dần xuấtkhẩu nguyên liệu thô và sơ chế
+ Có biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu (thông qua VEXA, các tổchức xúc tiến trong và ngoài nước…)
+ Phối hợp các tổ chức xúc tiến trong và ngoài nước, thương vụ, tham tánthương mại … để chuyên môn hóa xúc tiến theo từng ngành nhằm tạo hiệu quả cao
Trang 25+ Đầu tư nguồn kinh phí hợp lý cho việc đào tạo, huấn luyện cán bộ làmtrong công tác xúc tiến, hợp tác quốc tế,…đầu tư cơ sở vật chất hạ tầng, công nghệthông tin, thương mại điện tử,…
1.3.1.2.Kinh nghiệm của Sở Công Thương Tỉnh Bến Tre
Bến Tre là một tỉnh của Việt Nam nổi tiếng với các mặt hàng mang tính chấtđặc trưng riêng cho tỉnh, vùng miền, và được xuất khẩu cả trong thị trường nội địalẫn thị trường nước ngoài, đó là các sản phẩm đến từ cây dừa (dừa trái, chỉ xơ dừa,cơm dừa nạo sấy, kẹo dừa, hàng thủ công mỹ nghệ từ dừa,…), ngoài ra còn có hàngthủy hải sản, than hoạt tính,…Tất cả các sản phẩm đó đã gây dựng được thươnghiệu không chỉ riêng cho tỉnh Bến Tre mà còn Việt Nam nói chung Để đạt được kếtquả đó, hoạt động XTTM của Sở công thương Bến Tre, đặc biệt là hoạt động xúctiến xuất khẩu đã đóng góp vai trò khá lớn để đạt được những thành công nhất định
đó Cùng với hoạt động XTTM trên cả nước, trong hơn một thập kỷ qua, tỉnh BếnTre đã triển khai nhiều hoạt động XTTM, XTXK hỗ trợ các doanh nghiệp tìm kiếmkhách hàng, thị trường, đẩy mạnh hoạt động thương mại Một số hoạt động XTTM,XTXK được tập trung tiến hành cụ thể như sau:
+ Về cung cấp thông tin thị trường:
Bản tin Thương mại: đã phát hành 916 số với trên 36.640 bản tin thương mạicho các cơ quan, địa phương, doanh nghiệp trong tỉnh Nội dung bản tin: bao gồmthông tin thị trường trong nước, ngoài nước, văn bản pháp luật mới ban hành vềthương mại, thuế quan, cơ hội kinh doanh…
Bản tin Thế giới cây dừa: đã phát hành 125 số với 3020 bản tin thế giới vàcây dừa cho các cơ quan, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu các sảnphẩm dừa trong tỉnh Nội dung bản tin bao gồm thông tin về thị trường, sản xuất,chế biến, xuất nhập khẩu các sản phẩm dừa trên thế giới…
Xây dựng website ngành Thương mại Du lịch: www.bentretrade.gov.vn vớichức năng cung cấp thông tin về tình hình hoạt động thương mại du lịch cả nước,tỉnh Bến Tre quảng bá thông tin sản phẩm doanh nghiệp đến các thị trường trongnước, ngoài nước, tìm cơ hội hợp tác sản xuất kinh doanh thương mại, du lịch
Trang 26Hiện nay, thông tin thương mại về cơ bản đã đáp ứng được nhu cầu, tuynhiên còn thiếu nhiều thông tin đã qua xử lý hoặc thông tin mang tính chất dự báo.Một trong những khó khăn là chi phí thu thập thông tin quá cao và đòi hỏi có cán bộchuyên sâu trong từng lĩnh vực Về phía doanh nghiệp, đối tượng sử dụng thông tin
để phục vụ việc ra quyết định kinh doanh, nhìn chung năng lực thu thập, xử lýthông tin còn chưa cao, nhiều trường hợp doanh nghiệp còn chưa xác định rõ doanhnghiệp mình cần thông tin gì Đây là vấn đề bức xúc cần được quan tâm thích đángtrong thời gian tới để tìm ra giải pháp từ cả hai phía
+ Về quảng bá thông tin:
Xây dựng đĩa VCD giới thiệu tiềm năng phát triển thương mại, du lịch bằng
3 ngôn ngữ Việt – Anh – Hoa để quảng bá thông tin sản phẩm, doanh nghiệp ra thịtrường trong nước, ngoài nước
Xây dựng và phát hành sách: “Chào mừng quý khách đến Bến Tre”, tập gấp:
“Giới thiệu du lịch Bến Tre”, Bản đồ du lịch
Xây dựng bảng quảng bá du lịch: “Việt Nam - Điểm đến thiên niên kỷ mới”
và biển quảng bá “Chào mừng quý khách đến Việt Nam” tại các trục đường giaothông chính dẫn đến các tuyến điểm du lịch trọng điểm như Cồn Phụng, Ba Tri,Chợ Lách
Phối hợp các báo, đài phát thanh, truyền hình trung ương, tỉnh bạn và địaphương viết bài giới thiệu về đất nước con người Bến Tre với du khách trong vàngoài nước
Tổ chức; trưng bày sản phẩm xuất khẩu, brochure tại Showroom xuất khẩucủa Trung tâm Xúc tiến Thương mại & Đầu tư TP.HCM, Trung tâm Thương mạiViệt Nam đặt tại Newyork (Hoa Kỳ) và Dubai (Tiểu vương quốc Dubai)
Ngoài ra, còn tổ chức quảng bá thông tin sản phẩm, doanh nghiệp trên cácphương tiện thông tin đại chúng, các ấn phẩm do các tổ chức XTTM trong và ngoàinước tổ chức
Thông qua việc quảng bá thông tin sản phẩm doanh nghiệp trên báo đài, tạpchí, internet và các ấn phẩm quảng bá, nhiều khách hàng trong nước, ngoài nước đã
Trang 27quan hệ hỏi hàng, một số doanh nghiệp lữ hành của TP.HCM đã tổ chức khảo sáttour và đưa nhiều đoàn khách du lịch đến tham quan du lịch Bến Tre Thông quatham tán thương mại các nước, đã giới thiệu cho các doanh nghiệp nhiều đối tác tìmmua các sản phẩm thủy sản, dừa, hàng tiêu chuẩn miền nam của Bến Tre.
Sau khi tham gia showroom trưng bày hàng tiêu chuẩn miền nam do Trungtâm Xúc tiến Thương mại, Đầu tư TP.HCM tổ chức hàng năm, các doanh nghiệp,
cơ sở sản xuất, xuất khẩu hàng tiêu chuẩn miền nam đã tìm được nhiều đối tác mới,
đã mở rộng thị trường tiêu thụ nội địa và xuất khẩu
Tuy nhiên, một số doanh nghiệp chưa xây dựng brochure, catalogue và các
ân phẩm quảng bá nên việc quảng bá thông tin về doanh nghiệp cũng còn hạn chế
+ Tổ chức Tuần lễ doanh nghiệp nhỏ và vừa và Hội chợ thương mại du lịch nhân kỷ niệm ngày Bến Tre Đồng khởi 17/1 hàng năm từ năm 2000 – 2007
Tuần lễ doanh nghiệp nhỏ và vừa – Hội chợ thương mại, du lịch là hoạt độngthường kỳ, mang tính truyền thống của ngành thương mại, du lịch, gắn liền với lễ
kỷ niệm ngày truyền thống Đồng khởi 17 tháng 01 của tỉnh Bến Tre đã thu đượcnhiều kết quả khả quan, tổ chức liên tục 7 lần từ năm 2000-2007
Về tổ chức Hội chợ: quy mô tổ chức từ 50 gian hàng đến 233 gian hàng; Sốdoanh nghiệp tham gia ngày càng tăng, từ 38 đơn vị đến 150 đơn vị Trong đó, cácdoanh nghiệp trong tỉnh chiếm 25%; huy động ngày càng nhiều các doanh nghiệplớn, có thương hiệu được khẳng định trên thị trường tham gia; Các dịch vụ phục vụhội chợ ngày càng đa dạng, từng bước nâng chất lượng hoạt động đạt tiêu chuẩn hộichợ quốc gia
Các nội dung hoạt động chương trình Tuần lễ doanh nghiệp nhỏ và vừa như:hội thảo, tọa đàm, lớp học, hội thi… bám sát vào nhu cầu của doanh nghiệp trongtừng thời điểm, đã giúp các doanh nghiệp thương mại nghiên cứu thị trường, nghiêncứu các sản phẩm mới, tìm hiểu nhu cầu khách hàng, người tiêu dùng, giao lưu, giớithiệu sản phẩm, tìm kiếm cơ hội hợp tác đầu tư, mở rộng thị trường, đồng thời họctập được nhiều kinh nghiệm của các doanh nghiệp thành phố, tỉnh bạn
Thông qua tổ chức các sự kiện tại tỉnh, cũng đã tạo cơ hội cho các doanh
Trang 28nghiệp du lịch giao lưu với các doanh nghiệp ngoài tỉnh xây dựng các chương trìnhliên kết, đồng thời giới thiệu các sản phẩm du lịch, tour, tuyến nhằm thu hút khách
du lịch đến Bến Tre
Nhìn chung, Tuần lễ doanh nghiệp nhỏ và vừa và hội chợ thương mại du lịch
đã được các doanh nghiệp trong, ngoài tỉnh ủng hộ, nhiệt liệt hưởng ứng và thật sự
là ngày hội của người dân trong tỉnh Về quy mô, nội dung, hình thức và chất lượngphục vụ ngày càng được nâng lên Từng nội dung chương trình được chuẩn bị chuđáo và triển khai thực hiện đạt kết quả, có sự phối hợp chặt chẽ giữa các ngành chứcnăng và các thành viên trong Ban chỉ đạo đã góp phần cho sự thành công chung củaTuần lễ doanh nghiệp nhỏ và vừa và hội chợ thương mại du lịch tổ chức hàng năm
Hạn chế: cơ sở hạ tầng phục vụ cho việc tổ chức Tuần lễ doanh nghiệp nhỏ
và vừa và hội chợ thương mại du lịch còn mang tính tạm bợ
+ Tham gia hội chợ trong và ngoài nước theo định kỳ thường xuyên
Tổ chức cho các doanh nghiệp tham gia 22 hội chợ tại các thành phố lớn, cáctỉnh trong nước Giới thiệu 01 doanh nghiệp thủy sản, 01 doanh nghiệp sản xuất,xuất khẩu hàng tiêu chuẩn miền nam tham gia hội chợ triển lãm tại Nhật theochương trình của Cục Xúc tiến Thương mại Thông tin về nội dung của các hội chợ-triển lãm, hội thi tay nghề trong và ngoài nước do Bộ Thương mại, Cục Xúc tiếnThương mại, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, các tổ chức XTTMtrong và ngoài nước tổ chức để các doanh nghiệp quan tâm tham dự
Qua các kỳ tham gia hội chợ trong nước, đã thu được những thành công nhấtđịnh, quảng bá được sản phẩm, mở rộng được hệ thống đại lý tiêu thụ tại các tỉnhnhất là mặt hàng: kẹo dừa, kẹo chuối, bánh phồng, bưởi da xanh, hàng tiêu chuẩnmiền nam, có cơ hội giao lưu, trao đổi và tìm hiểu thêm về phương thức kinh doanh
có hiệu quả như: quảng cáo, khuyến mãi, giao thương hàng hóa qua biên giới, cácđối tác cũng đã tìm đến các doanh nghiệp Sau khi tham dự Hội chợ Thủy sản tạiTokyo (Nhật Bản), Công ty Cổ phần XNK Thủy sản đã ký được trên 20 hợp đồngxuất khẩu nghêu Công ty TNHH Thanh Bình sau khi tham dự Hội chợ hàng tiêuchuẩn tại Tokyo (Nhật Bản) đã ký được trên 10 hợp đồng xuất khẩu và có trên 15
Trang 29khách hàng đặt mối quan hệ thường xuyên.
Gần đây các doanh nghiệp đã lựa chọn kỹ hơn để đảm bảo việc tham gia hộichợ đúng mục đích, đạt hiệu quả cao Các doanh nghiệp cũng đã nhận thức đượcviệc cần thiết để nâng cao chất lương, hình thức sản phẩm của mình cho phù hợp.Nhờ đó chất lượng của hàng hóa, dịch vụ tham gia trưng bày tại các hội chợ triểnlãm cũng dần được nâng cao
Tuy nhiên, một số doanh nghiệp nhỏ chưa xây dựng các phương tiên quảng
bá như brochure, catalogue, sản phẩm chưa đăng ký nhãn hiệu, chưa đăng ký chấtlượng…, nên kết quả tiếp thị, quảng bá qua các kỳ hội chợ cũng còn hạn chế
+ Khảo sát thị trường qua các năm
Tổ chức định kỳ các chuyến khảo sát thị trường trong nước, phối hợp tổ chứchoặc tham gia 5 đoàn khảo sát thị trường ngoài nước tập trung vào thị trường TrungQuốc, Đài Loan, Campuchia, Thái Lan Thông tin về nội dung của các đoàn khảosát thị trường do Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến Thương mại, Phòng Thương mại
và Công nghiệp Việt Nam, các hiệp hội ngành hàng tổ chức để các doanh nghiệpquan tâm tham dự
Thông qua các chuyến khảo sát thị trường, các doanh nghiệp đã được cungcấp thông tin về chính sách luật pháp, nhu cầu thị trường, điều kiện xuất khẩu, trựctiếp gặp gỡ, giao lưu, tiếp thị, quảng bá tìm kiếm cơ hội kinh doanh với các doanhnghiệp nước ngoài Sau chuyến khảo sát thị trường các tỉnh phía Bắc, Cơ sở Thumua trái cây Huỳnh Mai đã mở rộng thị trường xuất khẩu trái cây qua Cửa Khẩu Hàkhẩu (Lào Cai), Cửa khẩu Móng cái (Quảng Ninh); Cơ sở Thạch dừa Trương PhúVinh đã liên kết với doanh nghiệp Hà Nội để xuất khẩu thạch dừa sang Trung Quốc,Trung Đông
Sau khi tham gia chuyến khảo sát thị trường Campuchia; Cơ sở Thu mua tráicây Huỳnh Mai đã tìm được đối tác xuất khẩu trái cây qua Campuchia (mỗi ngàyxuất từ 10 - 15 tấn trái cây)
Sau khi tham gia chuyến khảo sát thị trường Đài Loan, HTX Cửu Long đãgặp gỡ và mở rộng mối quan hệ giao thương với 2 khách hàng tại Đài Trung; Công
Trang 30ty TNHH Đông Á đã tìm được 1 khách hàng mới xuất khẩu kẹo dừa sang Đài Loan.
Thông qua các chuyến khảo sát trao đổi kinh nghiệm về phát triển du lịch,các địa phương, các doanh nghiệp du lịch đã tìm hiểu về các sản phẩm du lịch, cácloại hình dịch vụ phục vụ du lịch, phong cách phục vụ… để vận dụng cho việc pháttriển du lịch của địa phương
Thời gian qua, các doanh nghiệp của tỉnh có nhu cầu khảo sát thị trườngnước ngoài khá lớn Tuy nhiên, các doanh nghiệp rất ngại phải đi chung đoàn vớicác doanh nghiệp lớn ngoài tỉnh, do các doanh nghiệp trong tỉnh là doanh nghiệpnhỏ, khả năng cạnh tranh còn yếu Nếu đi khảo sát chung với các doanh nghiệp lớncùng ngành hàng thì kết quả tiếp thị quảng bá, tìm kiếm khách hàng mới sẽ rất hạnchế Vì vậy, các doanh nghiệp đề xuất tỉnh nên đứng ra tổ chức các đoàn khảo sátthị trường ngoài nước nhằm hỗ trợ các doanh nghiệp quảng bá, tiếp thị các sảnphẩm của địa phương
+ Gặp gỡ, giao lưu với các đoàn doanh nghiệp nước ngoài:
Tổ chức cho các doanh nghiệp của tỉnh tham gia các cuộc đón tiếp, gặp gỡ,giao thương với các đoàn doanh nghiệp Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hà Lan,Canada, Thái Lan đến Việt Nam theo lời mời của Cục Xúc tiến Thương mại, PhòngThương mại Công nghiệp Việt Nam tại TP.HCM, Cần Thơ, Trung tâm Xúc tiếnThương mại Đầu tư TP.HCM Các doanh nghiệp đã trực tiếp gặp gỡ các nhà nhậpkhẩu nước ngoài, tiếp thị trao đổi thông tin, tìm kiếm cơ hội kinh doanh Tuy nhiên
do chưa chủ động được nguồn hàng, ổn định về số lượng, chất lượng nên một sốdoanh nghiệp của tỉnh chưa đáp ứng được nhu cầu nhập khẩu của các doanh nghiệpnước ngoài
+ Tổ chức hội thảo, hội thi, tập huấn, đào tạo:
Tổ chức 22 cuộc hội thảo tập trung vào các chủ đề hội nhập kinh tế quốc tế,xúc tiến thương mại, thị trường xuất khẩu các sản phẩm dừa, trái cây, hàngTCMN…
Tổ chức 25 lớp tập huấn ngắn hạn tập trung vào các chủ đề kỹ thuật đàmphán trong thương mại, nghiệp vụ marketing cơ bản, xây dựng và đăng ký thương
Trang 31hiệu, khởi sự doanh nghiệp, thương mại điện tử, nghiệp vụ kinh doanh xăng dầu,gas, nghiệp vụ quản lý chợ, nghiệp vụ quản lý nhà hàng, khách sạn, các lớp du lịchsinh thái và xúc tiến du lịch sinh thái.
Ngoài ra còn tổ chức hoặc giới thiệu cho các doanh nghiệp tham gia các hộithảo, lớp tập huấn do các tổ chức XTTM trong và ngoài nước tổ chức
Qua tham dự các hội thảo, các lớp tập huấn về thương mại, du lịch đã cungcấp cho các doanh nghiệp nhiều thông tin mới về thị trường, tìm giải pháp để đẩymạnh hoạt động sản xuất, kinh doanh, trang bị cho các doanh nghiệp một số kiếnthức cơ bản về nghiệp vụ kinh doanh thương mại du lịch
Nhìn chung, các chương trình XTTM của Sở Công Thương Bến Tre trongthời gian qua được xây dựng và có bước chuẩn bị chu đáo, lựa chọn đối tác hoặcchuyên gia có trình độ, năng lực để phối hợp, tổ chức chương trình chặt chẽ và triểnkhai thực hiện đạt kết quả Tuy nhiên, thời gian qua, việc triển khai thực hiện cácchương trình XTTM còn gặp khó khăn về nguồn nhân lực và kinh phí hỗ trợ cácdoanh nghiệp
1.3.1.3.Kinh nghiệm của Sở Công Thương Tỉnh Hải Dương
Hải Dương được coi là vệ tinh của thủ đô Hà Nội, trong 5 năm gần đây đã cónhững bước phát triển vượt bậc về cả mọi mặt, trong đó không thể không đề cậpđến vai trò của XTTM, những thành công trong hoạt động XTTM của Sở CôngThương Tỉnh Hải Dương có thể khái quát như sau:
+ Về công tác thông tin thương mại:
Trung tâm Xúc tiến Thương mại Hải Dương đã tích cực triển khai và đẩymạnh công tác thông tin hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động xúc tiến thương mại
Đã tiếp nhận được trên gần 1.000 lượt văn bản về các hoạt động xúc tiến thươngmại, các chương trình khảo sát thị trường trong nước và quốc tế, các chương trìnhđào tạo, hội thảo từ Bộ Công Thương, Cục Xúc tiến Thương mại, Trung tâm Thôngtin của Bộ, Phòng Thương mại - Công nghiệp Việt Nam, Tham tán Thương mại tạinước ngoài, các tổ chức, đơn vị trong và ngoài tỉnh Xử lý phát hành và cung cấptrên 1.500 lượt văn bản tới các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh
Trang 32Triển khai thực hiện tốt việc thu thập, cung cấp thông tin thị trường, cungcấp 2.180 lượt tin bài về giá cả thị trường trên địa bàn tỉnh cho Đài PT-TH HảiDương, Báo Hải Dương, TTXVN tại Hải Dương, Đài truyền hình TP Hồ Chí Minh
và Website của tỉnh; chuyên mục Thị trường của Đài Truyền hình Việt Nam và trêncác phương tiện thông tin đại chúng khác
Hoàn thành công tác hỗ trợ thông tin thị trường cho các doanh nghiệp, hợptác xã và hộ nông dân trong 02 Mô hình thí điểm tiêu thụ nông sản của tỉnh
Phát hành hàng nghìn lượt bản tin Kinh tế - Công nghiệp và Thương mại số
ra hàng quý tới các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh Duy trì và thực hiệntốt công tác quản lý, cập nhật thông tin, cung cấp hàng trăm lượt tin, bài lênWebsite Công nghiệp và Thương mại Hải Dương Duy trì hiệu quả hoạt động củaSàn giao dịch trực tuyến tại Website
Tổ chức in sao 500 bộ đĩa DVD và phát hành 900 cuốn Catalogues quảng bá,giới thiệu tiềm năng kinh tế, xã hội của tỉnh và thu hút các doanh nghiệp nước ngoàitới đầu tư, kinh doanh tại tỉnh Hải Dương
Duy trì công tác trao đổi thông tin thị trường, giá cả trên địa bàn tỉnh với 06huyện, thị xã, thành phố: Tứ Kỳ, Bình Giang, Ninh Giang, Thanh Miện, Chí Linh
và Hải Dương
Phối hợp tốt với các đơn vị Trung ương và địa phương trong việc phối hợp,trao đổi và cung cấp thông tin thị trường giá cả, thông tin, tuyên truyền xuất khẩu,giới thiệu các mặt hàng có tiềm năng xuất khẩu của tỉnh ra thị trường nước ngoàinhư: Cục Xúc tiến Thương mại, Cục Thương mại điện tử và Công nghệ thông tin,Trung tâm Thông tin của Bộ Công Thương, Phòng Công nghiệp và Thương mạiViệt Nam; Phòng Công Thương và Phòng Kinh tế 12 huyện, thành phố trong tỉnh,Trung tâm XTTM các tỉnh, thành phố trong cả nước, đặc biệt là các tỉnh có chungbiên giới, cảng biển với Trung Quốc như: Quảng Ninh, Lào Cai, Lạng Sơn
+ Về tham gia hội chợ, triển lãm và nghiên cứu thị trường:
Trung tâm Xúc tiến Thương mại đã thường xuyên tổ chức vận động, mời cácdoanh nghiệp và trực tiếp tham gia các hội chợ trong nước, trong đó có hội chợ
Trang 33Thương mại quốc tế Việt Nam (Viet Nam EXPO) thường xuyên diễn ra tại Hà Nội;
06 hội chợ tại các tỉnh Phú Yên, Cần Thơ, Ninh Bình, Bắc Ninh, Bắc Giang và NamĐịnh Tổ chức, tham gia hội chợ Quốc tế Trung Quốc + Asean (CA.EXPO) tạiNam Ninh (Trung Quốc)
Phối hợp với Công ty cổ phần Tập đoàn Thương mại, Truyền thông Bắc Hàtại Hà Nội và các phòng, ban chức năng thuộc Sở, các đơn vị trong tỉnh chuẩn bịmọi điều kiện để tổ chức Hội chợ Công nghiệp và Thương mại Hải Dương diễn rađịnh kỳ hàng năm tại thành phố Hải Dương
Phối hợp với UBND huyện Kim Thành tổ chức chương trình làm việc vớiđoàn đại biểu cấp cao Điền Dương - Bách Sắc (Trung Quốc); phối hợp với Sở Nôngnghiệp và Phát triển nông thôn hỗ trợ các doanh nghiệp tham gia Hội chợ nôngnghiệp tại Ninh Bình
Tổ chức các buổi làm việc với các đoàn khách của Viện Phát triển Doanhnghiệp, Trung tâm Xúc tiến thương mại các tỉnh trong cả nước như Ninh Bình,Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hưng Yên và Bắc Giang, TháiBình, Hải Phòng đến trao đổi, học tập kinh nghiệm về nghiệp vụ Xúc tiến thươngmại
+ Công tác tổ chức đào tạo, hội thảo và hội nghị.
Trung tâm Xúc tiến Thương mại luôn luôn phối hợp với Phòng Thương mại
và Công nghiệp Việt Nam tại các chi nhánh các tỉnh, thành phố để tổ chức các khóađào tạo về Kỹ năng bán hàng chuyên nghiệp và Quản trị nhân sự; Phát triển nguồnnhân lực cho doanh nghiệp; Nghệ thuật đàm phán trong kinh doanh Phối hợp vớiChi cục Phát triển nông thôn (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) tổ chức cáckhóa tập huấn Nghiệp vụ Xúc tiến Thương mại tại Chí Linh, Thanh Hà và BìnhGiang Các khóa học đã thu hút được sự tham gia của hơn nghìn học viên
Có những buổi tổ chức đoàn doanh nghiệp tham gia Hội nghị doanh nghiệpmiền duyên hải phía Bắc được tổ chức tại tỉnh Hải Phòng, Yên Bái và nhiều hộinghị chuyên đề khác
Ngoài ra, Trung tâm XTTM đã thường xuyên cử các đoàn công tác, các cán
Trang 34bộ, chuyên viên tham dự các hội nghị, hội thảo trong nước và quốc tế để học tậpkinh nghiệm về xúc tiến thương mại, tìm hiểu các thủ tục, chính sách liên quan đếnxuất nhập khẩu hàng hoá qua biên giới ; gặp gỡ các tham tán Việt Nam tại nướcngoài
+ Các công tác khác
Trung tâm xúc tiến thương mại Hải Dương luôn chủ trì xây dựng Chươngtrình Xúc tiến Thương mại các năm và Kế hoạch Phát triển Thương mại điện tửtheo từng giai đoạn nhất định phù hợp với tiến trình phát triển của tỉnh
1.3.2.Bài học kinh nghiệm rút ra qua nghiên cứu XTTM xuất khẩu hàng hóa ở một số tỉnh, thành phố của Việt Nam cho tỉnh A-ta-pư của CHDCND Lào
Qua nghiên cứu chi tiết hoạt động XTTM nói chung, xúc tiến xuất khẩu hànghóa nói riêng của các tỉnh, thành phố Trung ương của Việt Nam nói trên, tác giảluận văn xin rút ra những bài học kinh nghiệm với phát triển hoạt động xúc tiếnxuất khẩu của tỉnh A-ta-pư của CHDCND Lào như sau:
* Nhận thức đúng và đầy đủ về vị trí và vai trò của XTTM nói chung và xúc tiến xuất khẩu nói riêng
Sự phát triển về số lượng, qui mô hoạt động XTTM, xúc tiến xuất khẩu hànghóa của quốc gia, tỉnh, thành, doanh nghiệp đã khẳng định vị trí, vai trò của hoạtđộng XTTM, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa, đồng thời chỉ ra rằng hoạt động XTTM,xúc tiến xuất khẩu hàng hóa không những xuất phát từ yêu cầu khách quan củadoanh nghiệp trong nền kinh tế thị trường, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế màcòn khởi nguồn từ sự quan tâm của Đảng, Nhà nước
Sự nhận thức đúng về vai trò của XTTM, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa đượcchứng minh qua sự hình thành của hệ thống trung tâm XTTM xuất khẩu của cáctỉnh, thành phố trong cả nước Tuy nhiên, nhận thức về phạm vi, nội dung hoạtđộng, mô hình tổ chức, qui mô và mức độ đầu tư… cần được củng cố vì đây là yếu
tố quyết định, tạo ra động lực và nâng cao hiệu quả hoạt động XTTM, xúc tiến xuấtkhẩu hàng hóa
Trang 35* Tăng cường mối liên kết giữa các tổ chức XTTM, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa trong tỉnh, cũng như liên kết hoạt động của Trung tâm XTTM tỉnh với các Trung tâm XTTM các tỉnh và thành phố trong cả nước và hợp tác quốc tế
Các địa phương thành công trong hoạt động XTTM xuất khẩu là những nơi
có sự liên kết chặt chẽ, tự nguyện theo một chiến lược, kế hoạch hành động chung,
có sự phân công, phối hợp rõ ràng cụ thể giữa tổ chức XTTM, xúc tiến xuất khẩutrung ương với địa phương, các tổ chức xúc tiến phi chính phủ, các doanh nghiệpsản xuất, kinh doanh và các doanh nghiệp chuyên nghiệp dịch vụ XTTM xuất khẩu.Đây là bài học kinh nghiệm quý giá cho tỉnh A-ta-pư của CHDCND Lào nhằm nângcao thế và lực cho hoạt động XTTM nói chung và xúc tiến xuất khẩu hàng hóa nóiriêng về hoạt động nghiên cứu thị trường và sản phẩm, chia sẻ, cung cấp thông tin,
tư vấn, thẩm định đối tác kinh doanh, phát triển sản phẩm, tổ chức hoạt động hộichợ thương mại, triển lãm, phối hợp đào tạo nâng cao năng lực đội ngũ nhân sự làmcông tác XTTM, xây dựng cơ sở hạ tầng XTTM,…
* Ưu tiên cho xúc tiến xuất khẩu nhưng phải dành sự quan tâm thích hợp cho XTTM trong nước và hợp lý hóa mối quan hệ giữa XTTM xuất khẩu, XTTM nội địa, xúc tiến du lịch và xúc tiến đầu tư.
Ưu tiên hợp lý cho XTTM xuất khẩu nhằm phát huy thế mạnh củatỉnh trong xuất khẩu, đảm bảo mục tiêu chiến lược phát triển xuất khẩu của tỉnh và
cả nước nhưng cần dành một tỉ lệ thích hợp để XTTM nội địa vì thị trường nội địadưới tác động hội nhập kinh tế là thị trường tiềm năng ngày càng lớn, vận động vàphát triển ngày càng phức tạp Hơn nữa, phát triển tích hợp thị trường nội địa và thịtrường xuất khẩu là động lực chủ yếu để đẩy mạnh hoạt động xuất khẩu và nâng caohiệu quả hoạt động xuất khẩu
* Cần phải có kế hoạch về ngân sách cho XTTM, xúc tiến xuất khẩu vì nó mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội lâu dài hơn là lợi ích trước mắt
Do vậy, cần phải đầu tư ngân sách cho hoạt động XTTM, xúc tiến xuất khẩucủa tỉnh như là một lĩnh vực đầu tư phát triển, đồng thời huy động tốt các nguồn lựccủa xã hội để xây dựng các đề án về phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, đặc biệt là cơ
Trang 36sở vật chất kỹ thuật của ứng dụng công nghệ thông tin, thương mại điện tử, đào tạophát triển nguồn nhân lực nhất là nguồn nhân lực được đào tạo chuyên sâu vềchuyên môn và ngoại ngữ để từ đó hỗ trợ cho các tổ chức XTTM, xúc tiến xuấtkhẩu hàng hóa của địa phương nâng cao năng lực của mình nhằm quảng bá thươnghiệu sản phẩm, uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp, của tỉnh, thành phố trực thuộctrung ương.
* Xây dựng và phát huy nhiều công cụ và phương thức khác nhau để lựa chọn cho hợp lý, triển khai hữu hiệu XTTM, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa nhằm tối
đa hóa hiệu quả hoạt động XTTM, xúc tiến xuất khẩu hàng hóa
Qua nghiên cứu cho thấy việc lựa chọn và sử dụng các công cụ và phươngthức XTTM ở một số tỉnh, thành phố của Việt Nam một mặt có những thành côngthì cũng còn những mặt yếu kém mà trong quá trình triển khai tác giả nhận thấy tỉnhA-ta-pư cần rút ra những kinh nghiệm như sau:
+ Trong hoạt động hội chợ triển lãm:
Một số doanh nghiệp chuyên doanh tổ chức hội chợ thu phí quá cao, đôi khibất hợp lý khiến cho nhiều doanh nghiệp tìm cách tham gia hội chợ một cách đơn
lẻ, dẫn đến việc các gian hàng tham gia hội chợ bị rời rạc, không tạo ấn tượng mạnh
về thương hiệu hàng hóa đối với khách tham quan hội chợ
Nghiệp vụ tham gia hội chợ triển lãm của một số doanh nghiệp còn hạn chế,coi doanh thu bán lẻ hàng mẫu tại hội chợ là chính chứ không quan tâm đến giaodịch tìm kiếm khách hàng tiềm năng để ký hợp đồng lớn nhờ vào hội chợ Cácdoanh nghiệp đôi khi còn thụ động ngồi chờ khách đến với gian hàng mà không chủđộng đi mời chào, kết hợp tìm hiểu đối tác, bạn hàng và cả đối thủ cạnh tranh, sảnphẩm cạnh tranh Người được cử đi tham gia hội chợ triển lãm không có các kỹnăng marketing cần thiết Hoạt động xúc tiến sau hội chợ còn ít được các doanhnghiệp quan tâm
+ Tổ chức các đoàn đi khảo sát thị trường nội địa và thị trường nước ngoài:Việc tổ chức nhiều chuyến khảo sát thị trường đối với các vùng miền, tỉnhthành khác trong nước hoặc thị trường nước ngoài còn lúng túng, thiếu bài bản, tốn
Trang 37kém thời gian và tiền của trong khi kết quả của việc tham dự hội thảo, hội nghị, cáckhóa đào tạo về thương mại là chưa cao, đôi khi còn mang tính chất du lịch chứchưa xuất phát từ yêu cầu của công việc.
+ Thu thập xử lý và cung cấp thông tin thương mại:
Theo đánh giá tình hình thực tế chung cho thấy ở đây thừa những thông tinchung chung và thiếu những thông tin cụ thể phục vụ trực tiếp cho các hoạt độngkinh doanh nhất là trong lĩnh vực xuất khẩu Các cơ quan cung cấp thông tin thươngmại mới chỉ đáp ứng được những thông tin mang tính tổng hợp, thiếu những thôngtin đã qua xử lý và thông tin chuyên sâu, không có sự kết hợp chặt chẽ giữa các tổchức cung cấp thông tin dẫn đến nhiều thông tin bị trùng lặp, chi phí tốn kém mà lạihiệu quả thấp Nguyên nhân của những bất cập này là một phần do sự yếu kém vềnăng lực tiếp cận, xử lý, truyền tải và sử dụng thông tin ở cả cấp doanh nghiệp vàcấp tổ chức cung cấp thông tin
+ Áp dụng công nghệ thông tin vào hoạt động xúc tiến thương mại xuất khẩu
và phát triển thương mại điện tử:
Ở hầu hết các tỉnh, thành phố, website của ngành thương mại mới chỉ giớithiệu khái quát về mặt hàng sản xuất – kinh doanh xuất khẩu, thiếu một website hệthống về xuất khẩu với trang chủ và các trang chi tiết để khách hàng có thể biết vềdoanh nghiệp, mặt hàng, lĩnh vực kinh doanh xuất khẩu và đảm bảo những yêu cầu
cơ bản của nó với tư cách là một công cụ XTTMXK trọng yếu, đang và sẽ đem lạihiệu quả cao Không quan tâm tới việc thiết kế một trang web thuận tiện cho kháchhàng ghé thăm cũng như không thường xuyên cập nhật các thông tin về sản phẩm,dịch vụ, phương tiện thanh toán,…
+ Tư vấn kinh doanh:
Các doanh nghiệp chưa có thói quen sử dụng dịch vụ tư vấn kinh doanh đốingoại, các doanh nghiệp còn trông chờ quá mức vào tổ chức tư vấn, đến khi kết quảkinh doanh không được như mong đợi thì cho là tư vấn yếu kém,…Năng lực tư vấncủa chính các tổ chức cung cấp dịch vụ tư vấn còn hạn chế dẫn đến chất lượng tưvấn là chưa cao
Trang 38CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG XÚC TIẾN THƯƠNG MẠI
CỦA SỞ CÔNG THƯƠNG TỈNH A-TA-PƯ
NƯỚC CHDCND LÀO
2.1.Thực trạng thương mại của tỉnh A-ta-pư nước CHDCND Lào
2.1.1.Khái quát về đặc điểm tự nhiên kinh tế - xã hội của tỉnh A-ta-pư
Tỉnh A-ta-pư, là một tỉnh của Nam Lào, có diện tích tự nhiên 10.320 km2,mật độ dân số 18 người/km2, với 5 huyện (Phouvong, Samakkhixai, Sanamxai,Sanxai, Saysetha); Năm 2009, dân số là 126 nghìn người, sống chủ yếu ở vùngnông thôn; trình độ dân trí còn thấp, tỷ lệ hộ nghèo còn khá cao khoảng 21% năm
2010, thu nhập bình quân đầu người 600 USD/người/năm, cho đến năm 2012, nhờ
có các dự án đầu tư phát triển tại tỉnh, thu nhập bình quân đầu người đã tăng lên1.340USD/người/năm
Hệ thống giao thông của tỉnh gồm: 18B; 18A .có cửa khẩu Quốc
tế Phoukeua - Bờ Y (Kon Tum), nối quốc lộ 40 (Việt Nam), đường Hồ ChíMinh (quốc lộ 14), đường 19 ra cảng Bình Định, đường 24 ra cảng Quảng Ngãi.Ngoài ra còn có 2 cửa khẩu địa phương như: Tỉnh Ratanakiri và Siêngteng VươngQuốc Camphuchia
Bảng 2.1: Khái quát tình hình tự nhiên, kinh tế, xã hội của tỉnh A-ta-pư
4 Thu nhập bình quân đầu người USD/người 600
(Nguồn trích: Niên giám thống kê Tỉnh A-ta-pư năm 2009 – 2012)
Trang 39Tỉnh A-ta-pư là một tỉnh chiến lược nằm trong vùng Tam giác phát triển giữaCamphuchia, Lào và Việt Nam (CLV) và nằm ở ngay trong trung tâm của vùngnày, cho nên Tỉnh có lãnh thổ nổi liền với Việt nam, Camphuchia, có tiềm năng nổikết về kinh tế - thương mại, đầu tư và du lịch.
Tỉnh A-ta-pư được thiên nhiên ưu đãi với nhiều tài nguyên khoáng sản (than
đá, đồng, vàng, bôxit…), đất đai rộng chưa khai thác và có nhiều tiềm năng về kinh
tế (thủy điện, trồng cây công nghiệp lâu năm…), có nhiều điểm du lịch văn hóa vàthắng cảnh tự nhiên Thêm vào đó, ngành hóa chất, đồ gỗ, chế biến thực phẩm vàsản xuất vải truyền thống là những cơ sở sản xuất tương đối vững chắc của tỉnh
Tỉnh A-ta-pư gồm có 11 dân tộc như: Lao Lùm, Lao Sá Đang, Lao Chêng,Lao Bảo, Lao Uôi, Lao A Rặc, Lao Su, Lao Ta Uổi, Lao Nha Hớn, Lao Ta Riễng vàLao Dẹ Trong đó dân tộc chiếm dân số nhiều nhất là Lao Lùm (dân tộc kinh), mỗitộc có phong tục tập quán tiếng nói giống như những các tộc ở các tỉnh nằm trongvùng tam giác (CLV) Đối với nhân dân sinh sống và làm ăn buôn bán, đi lại giaolưu với nhau ở khu vực cửa khẩu này đều là có khả năng giao tiếp rất tốt về tiếngViệt Nam, tiếng Campuchia, cho nên sự buôn bán, đầu tư và làm ăn ở trong vùngnày càng ngày càng thuận lợi và có hiệu quả
2.1.2.Thực trạng thương mại trong nước của tỉnh A-ta-pư
A-ta-pư là một tỉnh thuộc khu vực miền núi, mật độ dân cư lại thưa thớt,những năm trước 2007, khi chưa có sự đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài thìthực sự A-ta-pư là một tỉnh khá nghèo trong nước, người dân chủ yếu sống theohình thức “tự cung tự cấp”, hoặc chỉ có một số doanh nghiệp tư nhân trong tỉnh đảmnhận dịch vụ cung cấp nhu yếu phẩm và hàng tiêu dùng cho dân, do đó, hoạt độngthương mại trong tỉnh nói riêng và thương mại trong nước nói chung là chưa pháttriển, còn mang tính tự phát và tiềm lực yếu Hầu hết hoạt động sản xuất diễn ra trênquy mô nhỏ, phân tán, mang tính gia đình, sử dụng công nghệ và kỹ thuật lạc hậu,dẫn đến chất lượng và hiệu quả thấp, đây là một trong những trở ngại cho sản xuấthàng hóa Ở đây cũng chưa ban hành tiêu chuẩn hàng hóa; việc vận chuyển và phânphối hàng hoá bị hạn chế do bất cập trong cơ sở hạ tầng và vận tải Để đánh giá thực
Trang 40trạng thương mại trong nước của tỉnh A-ta-pư trong giai đoạn 2009 – 2012, nhậnxét được những thành tựu và hạn chế thông qua các bảng số liệu sau:
Bảng 2.2: Một số chỉ tiêu thương mại trong nước của tỉnh A-ta-pư
(Nguồn trích: Báo cáo của Sở Công Thương Tỉnh A-ta-pư)
Nhìn vào Bảng số liệu 2.2, cho thấy tổng quát tình hình thương mại trongnước của Tỉnh A-ta-pư có xu hướng phát triển qua các năm giai đoạn (2009 –2012), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đều tăng đều qua các nămvới tốc độ nhanh (28 % - 37%) qua các năm, đạt mức 1.065.112 triệu kíp (2009) vàtăng đến 3.423.679 triệu kíp (2012), trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) lại tươngđối ổn định qua các năm, giao động ở mức 100% - 102% Điều này chứng tỏ mứctiêu thụ hàng hóa trong nước các sản phẩm của tỉnh có xu hướng tăng và ổn định vềgiá cả, kéo theo đó sẽ là sự phát triển của các doanh nghiệp sản xuất hàng hóa vàthương mại, chính vì thế năm 2009 số doanh nghiệp thương mại trong tỉnh chỉ làcon số rất khiêm tốn (36 doanh nghiệp), nhưng đến năm 2012 con số này đã là 128doanh nghiệp, có sự tăng mạnh qua các năm Điều đó cho thấy kinh tế của tỉnh đã
có sự thay đổi, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp làm ăn, phát triển, từ đó gópphần tăng nguồn thu ngân sách cho tỉnh, tạo công ăn việc làm cho người dân, cảithiện cơ sở vật chất hạ tầng, nâng cao đời sống người dân trong tỉnh,…
Tuy nhiên, tình hình thương mại trong tỉnh sẽ chỉ duy trì ở mức độ đó màkhông có sự phát triển mạnh trong tương lai nếu như không có sự cải thiện về hệthống các chợ và siêu thị trong tỉnh Vì hệ thống chợ và siêu thị đạt tiêu chuẩn của
Bộ Xây Dựng là một trong những đầu mối trung tâm quan trọng để thúc đẩy hoạt