Đề tài giới thiệu các thực nghiệm trong tâm lý học xã hội liên quan đến các hiện tượng tâm lý của nhóm nhỏ

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM BÀI TIỂU LUẬN TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI ĐỀ TÀI GIỚI THIỆU CÁC THỰC NGHIỆM TRONG TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI LIÊN QUAN ĐẾN CÁC HIỆN TƯỢNG TÂM LÝ CỦA NHÓM NHỎ GVHD Nguyễn Thị Phương[.]

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

-BÀI TIỂU LUẬN

TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI

ĐỀ TÀI:

GIỚI THIỆU CÁC THỰC NGHIỆM TRONG TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI LIÊN

QUAN ĐẾN CÁC HIỆN TƯỢNG TÂM LÝ CỦA NHÓM NHỎ

Sinh Viên Thực Hiện : Lê Thị Vui

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

1 KHÁI QUÁT CHUNG 3

1.1 Nhóm 3

1.1.1 Khái niệm 3

1.1.2 Phân loại nhóm 3

1.2 Hiện tượng tâm lý nhóm 3

2 CÁC THỰC NGHIỆM LIÊN QUAN TÂM LÝ NHÓM NHỎ 3

2.1 Thực nghiệm liên quan đến lãnh đạo nhóm 3

Thực nghiệm: Các phong cách lãnh đạo trong nhóm 3

2.2 Thực nghiệm liên quan đến áp lực nhóm 4

Thực nghiệm phù hợp Asch 5

2.3 Thực nghiệm liên quan đến xung đột tâm lý trong nhóm 5

Thực nghiệm: hang Robbers 6

Thực nghiệm: Giảm định kiến nhóm qua tăng cường tiếp xúc 7

2.4 Thực nghiệm liên quan tính cấu kết nhóm 8

Thực nghiệm: Phân loại nhóm và sự thiên vị dành cho thành viên trong nhóm mình 8

2.5 Thực nghiệm liên quan hiện tượng chuẩn mực nhóm 9

Thực nghiệm: Sự tiến triển của chuẩn mực độc đoán 9

KẾT LUẬN 10

LỜI CẢM ƠN

Đi qua một khoảng thời gian không dài nhưng cũng không phải là ngắn, bây giờ đã là lúc kết thúc học phần môn học Tâm Lý Học Xã Hội Ở đây em được gặp gỡ những người bạn mới, những trang sách mới của tri thức và được gặp một cô giáo cực kỳ dễ thương Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Sư Phạm Đà Nẵng, đến khoa Tâm Lý Giáo Dục đã đưa môn học Tâm Lý Học Xã Hội vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn cô Nguyễn Thị Phương Trang đã dạy dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong suốt thời gian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học cô, dù nhiều lúc em còn chưa nghiêm túc, thỉnh thoảng còn vắng học thế nhưng cô đã thông cảm và giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình học tập Và em chắc rằng đây sẽ là những kiến thức quý báu, là hành trang để em có thể vững bước sau này.

Bộ môn Tâm Lý Học Xã Hội là môn học thú vị, gần gũi Môn học đã cung cấp cho sinh viên những kiến thức xã hội, các hiện tượng tâm lý xã hội, khái niệm nhóm, hành vi, định kiến xã hội, v v từ đó gắn liền với nhu cầu thực tiễn của sinh viên Tuy nhiên, với vốn kiến thức còn rất hạn hẹp và khả năng tiếp nhận còn nhiều hạn chế Dù em đã cố gắng hết mình nhưng chắc hẳn bài tiểu luận khó thể tránh khỏi những sai sót và nhiều điểm còn chưa chuẩn xác, kính mong cô xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em ngày càng hay và hoàn thiện hơn.

Em xin chân thành cảm ơn!

MỞ ĐẦU

Sự hình thành và phát triển của mỗi cá nhân lúc nào cũng thuộc vào từng nhóm xã hội Trong cuộc sống, hoạt động và sinh hoạt, từng nhóm xã hội đều nảy sinh các hiện tượng tâm lý chung cho tất cả mọi người nhằm thay đổi hành vi của bản thân để hoà nhập với cộng đồng Trên cơ sở tâm lý cá nhân, những hiện tượng tâm lý chung của nhóm, cộng đồng xã hội bao gồm quan điểm xã hội, hành vi xã hội, thói quen và nhu cầu xã hội được điều chỉnh Những hiện tượng tâm lí xã hội là hiện tượng được xuất hiện ở số đông người,

do kết quả giao tiếp, tác động qua lại giữa người với người thuộc các nhóm xã hội khác nhau trong cuộc sống và hoạt động cùng nhau, cùng phản ảnh những điều kiện lịch sử- xã hội như nhau

Những hiện tượng tâm lý đó xuất hiện gây ảnh hưởng đến cá nhân, tập thể và xã hội

Nó có chức năng định hướng, thúc đẩy và điều khiển, điều chỉnh hoạt động của cá nhân Hoạt động của các nhóm xã hội, thông qua đó tác động đến các quá trình xã hội Với mục đích khám phá, tìm hiểu chi tiết, độ chính xác của các hiện tượng, nhà nghiên cứu đã xây dựng các thực nghiệm để kiểm chứng những điều mà họ nghi vấn hay đó là sự mong muốn phát hiện ra một hiện tượng tâm lý mới

Nhóm nhỏ là tập hợp một số lượng nhất định các cá thể có đặc điểm chung nhằm hướng đến mục đích Nhóm nhỏ ví dụ như là dân tộc Việt Nam, một lớp học, … Tâm lý nhóm nhỏ là sự phản ánh trực tiếp những mối quan hệ của sự đồng nhất, cố kết, hoà hợp của các thành viên trong hoạt động và giao tiếp Là cơ sở tinh thần đảm bảo cho nhóm tồn tại và phát triển Đây là môi trường mà nhiều nhà nghiên cứu hướng tới khi tiến hành thực nghiệm

Với những lý do đó, em đã chọn đề tài: “GIỚI THIỆU CÁC THỰC NGHIỆM TRONG TÂM LÝ HỌC XÃ HỘI LIÊN QUAN ĐẾN CÁC HIỆN TƯỢNG TÂM LÝ CỦA NHÓM NHỎ” để nghiên cứu cho bài luận này Dựa trên cơ sở sưu tầm những thực nghiệm tâm lý liên quan đến nhóm nhỏ, nhận xét đánh giá ưu – nhược điểm của từng phương pháp, đây sẽ là một đề tài mà chúng ta không thể bỏ qua

NỘI DUNG

1 KHÁI QUÁT CHUNG

1.1 Nhóm

1.1.1 Khái niệm

Nhóm là một cộng đồng có từ hai người trở lên, có chung lợi ích và mục đích, có sự tương tác và ảnh hưởng lẫn nhau trong quá trình thực hiện hoạt động chung

1.1.2 Phân loại nhóm

Chúng ta có nhiều cách phân loại nhóm khác nhau Dựa vào các đặc điểm cơ bản của nhóm, theo quy mô và mối liên hệ giữa các thành viên trong nhóm, người ta chia nhóm thành 2 loại:

+ Nhóm lớn: Là cộng đồng người có số lượng thành viên khá lớn hoặc rất lớn, thống nhất với nhau trên cơ sở một hoặc một số dấu hiệu chung Trong nhóm lớn các thành viên chỉ có quan hệ gián tiếp với nhau thông qua các quy định, pháp chế, luật lệ VD: Dân tộc, giai cấp, nhóm nghề nghiệp, nhóm thanh niên, nhóm phụ nữ

+ Nhóm nhỏ: Là cộng đồng người có số lượng thành viên tương đối ít VD: Gia đình, lớp học, tổ đội sản xuất trong nhóm nhỏ các thành viên có chung hoạt động, có sự tác động tương hỗ trực tiếp lẫn nhau

1.2 Hiện tượng tâm lý nhóm

 Hiện tượng tâm lý xã hội là những hiện tượng tâm lý chung của một nhóm xã hội cụ thể nảy sinh trong quá trình tác động qua lại, giao tiếp và hoạt động cùng nhau của các cá nhân trong nhóm Các hiện tượng tâm lý xã hội đó điều chỉnh, điều khiển hoạt động cùng nhau của các thành viên và của nhóm xã hội

2 CÁC THỰC NGHIỆM LIÊN QUAN TÂM LÝ NHÓM NHỎ

2.1 Thực nghiệm liên quan đến lãnh đạo nhóm

Lãnh đạo nhóm là yếu tố không thể thiếu được trong nhóm Không có lãnh tụ, hoạt động của nhóm sẽ không nắm được mục tiêu, không phương hướng, hỗn độn, các thành viên không kết hợp được với nhau

Thực nghiệm: Các phong cách lãnh đạo trong nhóm

- Tác giả: Lewin, Lippitt và White (1939)

- Mục tiêu thực nghiệm: Đánh giá hiệu quả của các phong cách lãnh đạo nhóm ảnh hưởng lên kết quả hoạt động nhóm

- Cách tiến hành: Sử dụng câu lạc bộ của các học sinh nam, các nhà thực nghiệm nghiên cứu những hiện tượng sinh hoạt nhóm trong bốn nhóm học sinh Mỗi nhóm gồm 5 bạn nam 10 tuổi Các câu lạc bộ họp thành đôi trong cùng một phòng lớn Đề nghị các thành viên làm những hoạt động khác nhau: làm các mặt nạ diễn kịch, tranh treo tường, nặn tượng bằng xà phòng, làm mẫu máy bay nhỏ Từng phút một ghi lại những gì diễn ra, đối thoại, thay đổi trong cấu trúc nhóm thành nhóm nhỏ, ghi tốc kí các cuộc nói chuyện, ghi các hoạt động những dữ liệu này được các nghiệm viên thu thập và quay phim Hơn nữa, việc thu thập những tin tức còn ở ngoài các phiên họp bằng cách nói chuyện với các

em, với bố mẹ và thầy giáo của các em Các lãnh đạo được luân phiên trong 7 tuần, sau đó một nhóm đều làm việc với từng loại lãnh đạo khác nhau Những người lãnh đạo nhóm giữ một trong ba thái độ sau:

 Chuyên chế: Chỉ mình người lãnh đạo quyết định, chủ yếu là chọn các hoạt động

kĩ thuật, phân chia hoạt động, thành phần các nhóm nhỏ Người lãnh đạo khuyến khích hoặc chỉ trích từng thành viên của nhóm, không tham gia các hoạt động Người lãnh đạo độc đoán luôn ra lệnh và giám sát các em chặt chẽ

 Dân chủ: Tập thể quyết định, người lãnh đạo chỉ nhận xét việc làm tham gia các hoạt động Người lãnh đạo dân chủ, luôn chuyện trò và thảo thuận công việc với các em

 Tự do: Người lãnh đạo không can thiệp, không lựa chọn, không bình luận, không tham gia các hoạt động Người lãnh đạo để mặc các em tuỳ ý hành động, ai muốn làm gì thì làm

Như vậy, mỗi nhóm lần lượt trải qua ba bầu không khí Các nhà tâm lí học - người lãnh đạo lần lượt giữ ba thái độ khác nhau

- Kết quả: So sánh quan sát về mặt biểu hiện hung tính, nhìn chung bầu không khí

“chuyên chế” gây hụt hẫng, làm tăng các ứng xử hung tính Trong bầu không khí này, hung tính hoặc mạnh, hoặc gần như vô cảm khi người lãnh đạo quá trấn áp các thành viên

Trong bầu không khí “tự do”, hung tính cũng cao: Những em trông cậy vào sự giúp đỡ của người điều khiển bị hụt hẫng

Trong bầu không khí “dân chủ” biểu hiện hung tính ít, hung tính giải tỏa đều đều và bầu không khí này là có hiệu quả nhất

- Bình luận: Trong ba phong cách lãnh đạo cổ điển được Lewin đưa ra thì lãnh đạo dân chủ được đánh giá là có hiệu quả Tuy nhiên, các phong cách lãnh đạo chuyên chế khi gắn với những lĩnh vực hoạt động cụ thể thì “quyết đoán” của người lãnh đạo là một phong cách được nhiều người nhắc đến trong kinh doanh Với phong cách “tự do” khi này những thành viên khác có khả năng phát triển hết tư duy, sáng tạo của mình, nhưng lại dễ gây ra tình trạng hỗn loạn

2.2 Thực nghiệm liên quan đến áp lực nhóm

Hiện tượng áp lực của nhóm trong TLHXH gọi là hiện tượng Adua Adua có nghĩa là làm hùa theo số đông Mức độ adua biểu hiện mức độ thu phục của nhóm đối với cá nhân Nghĩa là khi nhóm có sự đoàn kết, nhất trí cao thì các thành viên chịu sự áp lực của nhóm

lớn Đối lập với tính adua là sự độc lập, vững vàng của cá nhân đối với áp lực nhóm Người ta thấy ngoài sự đoàn kết nhất trí của nhóm thì một yếu tố khác nữa cũng ảnh hưởng tới hiện tượng này đó là sự từng trải, vững vàng, bản lĩnh của cá nhân Thông thường những cá nhân non nớt, ít hiểu biết, ý chí kém thường chịu áp lực của nhóm hơn

là những cá nhân từng trải, ý chí vững vàng, có bản lĩnh

Thực nghiệm phù hợp Asch

- Tác giả: Dr Solomon Asch (1951)

- Mục tiêu thực nghiệm: Điều tra mức độ mà áp lực xã hội từ một nhóm đa số có thể ảnh hưởng đến việc tuân thủ của một người

- Cách tiến hành: Một nhóm người tham gia được cho xem các bức tranh với các dòng có

độ dài khác nhau và sau đó được hỏi một câu hỏi đơn giản: Dòng nào dài nhất? Phần phức tạp của nghiên cứu này là trong mỗi nhóm chỉ có một người thực sự tham gia Những người khác là diễn viên với một kịch bản Hầu hết các diễn viên đều được hướng dẫn trả lời sai Kỳ lạ thay, một người tham gia thực sự hầu như luôn đồng ý với đa số, mặc dù họ biết rằng họ đã đưa ra câu trả lời sai

- Kết quả: Kết quả của nghiên cứu này rất quan trọng khi chúng ta nghiên cứu các tương tác xã hội giữa các cá nhân trong nhóm Nghiên cứu này là một ví dụ nổi tiếng về sự cám

dỗ mà nhiều người trong chúng ta trải qua để tuân theo một tiêu chuẩn trong các tình huống nhóm và nó cho thấy rằng mọi người thường quan tâm nhiều hơn đến việc giống như những người khác hơn là họ đúng Nó vẫn được công nhận là một trong những thí nghiệm tâm lý có ảnh hưởng nhất để hiểu hành vi của con người

- Bình luận:

Asch đã đo số lần mỗi người tham gia tuân theo quan điểm của đa số Trung bình, khoảng một phần ba (32%) số người tham gia được đặt trong tình huống này đã đồng ý và tuân theo đa số rõ ràng là không chính xác trong các thử nghiệm quan trọng

Trong 12 thử nghiệm quan trọng, khoảng 75% người tham gia tuân thủ ít nhất một lần và 25% người tham gia không bao giờ tuân thủ

Trong nhóm kiểm soát, không có áp lực phải tuân theo đồng minh, ít hơn 1% người tham gia đưa ra câu trả lời sai

Khi được phỏng vấn sau cuộc thử nghiệm, hầu hết họ đều nói rằng họ không thực sự tin vào câu trả lời phù hợp của mình, nhưng đã đi theo nhóm vì sợ bị chế giễu hoặc bị cho là

“đặc biệt”

Một vài người trong số họ nói rằng họ thực sự tin rằng câu trả lời của nhóm là đúng Rõ ràng, mọi người tuân theo hai lý do chính: vì họ muốn hòa nhập với nhóm (ảnh hưởng chuẩn tắc) và vì họ tin rằng nhóm được cung cấp thông tin tốt hơn họ (ảnh hưởng thông tin)

2.3 Thực nghiệm liên quan đến xung đột tâm lý trong nhóm

Mâu thuẫn và xung đột là hai mức độ khác nhau Mâu thuẫn có thể hiểu là sự khác biệt

về ý kiến và lợi ích Sự xuất hiện mâu thuẫn trong sự phát triển của nhóm là hiển nhiên

nhưng không phải mâu thuẫn nào cũng dẫn đến xung đột, chỉ có những mâu thuẫn phát triển cao độ tạo ra sự tranh chấp gay gắt về quyền lợi, động chạm đến danh dự và nhu cầu giữa các thành viên đòi hỏi phải giải quyết không thể điều hòa được mới trở thành xung đột

Thực nghiệm: hang Robbers

- Tác giả: Muzafer và Carolyn Sherif (1954 ở Đại học Oklahoma)

- Mục tiêu thực nghiệm: Chứng tỏ câu hỏi: liệu xung đột giữa các nhóm có xảy ra khi hai nhóm cạnh tranh về nguồn lực hạn chế?

- Cách tiến hành:

Năm 1954, các nhà nghiên cứu tại Đại học Oklahoma đã phân 22 cậu bé 11 và 12 tuổi

có hoàn cảnh giống nhau thành hai nhóm

Hai nhóm được đưa đến những khu vực riêng biệt của cơ sở trại hè, nơi họ có thể gắn kết với nhau như những đơn vị xã hội Các nhóm được ở trong các cabin riêng biệt và không nhóm nào biết về sự tồn tại của nhóm kia trong cả tuần

Tiếp theo cho hai nhóm được phép tiếp xúc, họ bộc lộ những những dấu hiệu xung đột

Để tăng xung đột giữa các nhóm, những người làm thí nghiệm đã để họ cạnh tranh với nhau trong một loạt các hoạt động 22 người trong nghiên cứu không quen biết nhau và được các nhà nghiên cứu chia ngẫu nhiên thành hai nhóm

- Kết quả:

Khi những cá nhân không quen biết nhau được tập hợp lại để tương tác trong các hoạt động nhóm nhằm đạt được mục tiêu chung

Khi hai nhóm trong nhóm, một khi được hình thành, được đưa vào mối quan hệ chức năng trong điều kiện cạnh tranh và sự thất vọng của nhóm, thái độ và hành động thù địch thích hợp liên quan đến nhóm ngoài và các thành viên của nó sẽ nảy sinh; những điều này

sẽ được chuẩn hóa và chia sẻ ở các mức độ khác nhau bởi các thành viên trong nhóm

- Bình luận:

Các sự kiện tại Robbers Cave bắt chước các loại xung đột gây tai họa cho mọi người trên khắp thế giới Lời giải thích đơn giản nhất cho cuộc xung đột này là sự cạnh tranh

Có nhiều bằng chứng cho thấy khi mọi người tranh giành các nguồn lực khan hiếm (ví

dụ như việc làm, đất đai, v.v.) thì sẽ có sự gia tăng sự thù địch giữa các nhóm Ví dụ, trong thời kỳ tỷ lệ thất nghiệp cao, có thể có mức độ phân biệt chủng tộc cao giữa những người da trắng tin rằng người da đen (hoặc người xin tị nạn) đã lấy đi công việc của họ Nghiên cứu này là một thử nghiệm thực địa có nghĩa là nó có giá trị sinh thái cao

Tuy nhiên, nghiên cứu Robbers Cave đã bị chỉ trích về một số vấn đề Ví dụ, hai nhóm nam sinh trong nghiên cứu là giả tạo, cũng như sự cạnh tranh, và không nhất thiết phản ánh cuộc sống thực Ví dụ, các nam sinh trung lưu được phân ngẫu nhiên thành hai nhóm riêng biệt không phải là băng đảng nội thành đối thủ, hoặc cổ động viên bóng đá đối thủ Các vấn đề đạo đức cũng phải được xem xét Những người tham gia đã bị lừa dối, vì họ

không biết mục đích thực sự của nghiên cứu Ngoài ra, những người tham gia không được bảo vệ khỏi tổn hại về thể chất và tâm lý

Kết quả cũng không nên được khái quát hóa cho cuộc sống thực vì nghiên cứu chỉ sử dụng các cậu bé da trắng 12 tuổi thuộc tầng lớp trung lưu và loại trừ, chẳng hạn như các

bé gái và người lớn

Thực nghiệm: Giảm định kiến nhóm qua tăng cường tiếp xúc

- Tác giả: Gaertner và đồng nghiệp

- Mục tiêu thực nghiệm: Giả thiết thực nghiệm đưa ra là những cá nhân thuộc về những nhóm nhỏ khác nhau thường đánh giá các thành viên trong nội bộ nhóm mình cao hơn những người khác thuộc nhóm đối thủ Ngược lại khi tất cả các thành viên này được biên chế thành một nhóm thì họ không còn nhìn nhận mình trong vai trò của người đối thủ đối với những người trước đây không cùng nhóm Vì vậy, xu hướng thành kiến của các cá nhân sẽ giảm đi

- Cách tiến hành: Gaertner và đồng nghiệp của ông đã tiến hành thực nghiệm trên sáu nghiệm thể Họ chia số nghiệm thể này ra thành 2 nhóm riêng biệt, một nhóm 3 người Lần thứ nhất, 2 nhóm phải làm việc riêng rẽ để giải quyết một vấn đề như sau: Tường tượng rằng máy bay của họ rơi trong khu rừng phía Bắc Minnesota vào tháng giêng, sau

đó họ phải quyết định cứu vật nào có giá trị để tiếp tục duy trì cuộc sống trong hàng loạt món đồ có trên máy bay Sau khi nhất trí quyết định, các nhóm nghiệm thể lại tiến hành thực hiện yêu cầu một lần nữa Ở lần thứ hai này, các thành viên vẫn được chia đều thành

2 nhóm và thực hiện nhiệm vụ trong điều kiện khác nhau:

 Trong điều kiện đầu tiên, các thành viên của hai nhóm được xếp ngồi để ba thành viên của nhóm này đối mặt với ba thành viên của nhóm kia và họ chỉ miêu tả lại quyết định thống nhất của nhóm trước đây với nhau

 Trong điều kiện thứ hai, tất cả thành viền gốm 6 người này ngồi luân phiên xen kẽ nhau (một người của nhóm này cạnh một người của nhóm còn lại và cứ thế tiếp tục) Hơn nữa, họ được yêu cầu làm việc với nhau để đi đến sự nhất trí mới cho toàn nhóm sáu người

 Cuối cùng, ở lần thứ ba, từng cá nhân riêng lẻ làm việc độc lập trong từng phòng nhỏ riêng Sau đó cả 6 người vào chung một phòng ngồi dựa lưng vào nhau, họ miêu tả giải pháp của riêng mình

Tiếp theo những quy trình này, các nghiệm thể đánh giá nhau theo một số tiêu chí: Mức

độ được yêu mến, tinh thần hợp tác, sự trung thực

- Kết quả: Kết quả thực tế cho thấy mọi việc diễn ra chính xác như giả thiết đặt ra Xu hướng đánh giá ưu ái hơn những người trong nhóm ban đầu của mình ở các nghiệm thể trong điều kiện hai nhóm là mạnh mẽ hơn những người trong điều kiện một nhóm hay từng cá nhân riêng lẻ Trong khi cả hai phương pháp một nhóm và từng cá nhân riêng lẽ

có hiệu quả làm giảm đi định kiến Những phân tích sâu hơn cho thấy sự giảm sút như vậy được xuất phát từ những cơ cấu có phần khác biệt Trong điều kiện một nhóm, sự suy

giảm dường như liên quan đến sự phát triển của thái độ yêu thích những người trong nhóm cũ hơn, trong khi ở nhóm từng cá nhân riêng lẻ, nó liên quan đến sự giảm hấp dẫn đối với những thành viên thuộc nhóm cũ

- Bình luận: Gaertner và những đồng sự của ông tin là có thể áp dựng cách tái phân loại hay làm mất sự phân loại vào những mục đích thực tế Họ cho rằng sự làm quen với thành viên của một nhóm thông thường (như trong điều kiện một nhóm) có thể khởi xướng một quá trình hạn chế sự thành kiến giữa các nhóm do gia tăng những tiếp xúc tích cực giữa các nhóm và những tiếp xúc đó lại lần lượt làm giảm những thành kiến ở mức sâu xa hơn Những nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng thậm chí việc tạo ra một sự phân nhóm mới giữa các thành viên thuộc nhóm đối kháng có thể sẽ có ích trong việc giảm những thành kiến ở mức tối đa Căn cứ vào những kết quả nghiên cứu này cộng thêm những khám phá của Gaertner và đồng sự có vẻ hợp lí khi cho rằng những chiến lược dựa trên việc thay đổi hàng rào nhận thức của cá nhân giữa "chúng ta" và "họ” thiết lập một bước tiếp cận rất hứa hẹn trong vấn đề thành kiến giữa các nhóm Thực nghiệm cho phép kết luận rằng việc thay đổi hàng rào nhận thức giữa chúng ta và họ sẽ là biện pháp tiếp cận tốt trong vấn đề thành kiến giữa các nhóm

2.4 Thực nghiệm liên quan tính cấu kết nhóm

Thực nghiệm: Phân loại nhóm và sự thiên vị dành cho thành viên trong nhóm mình

- Tác giả: Taifel và cộng sự thực hiện (1971)

- Mục tiêu thực nghiệm: Làm sáng tỏ câu hỏi liệu có sự thiên vị dành cho các thành viên trong nhóm mình không?

- Cách tiến hành: Thực nghiệm được tiến hành trên các em nam học sinh trung học ở Bristol, Anh Người ta cho các em xem những cái ván có nhiều chấm nhỏ liên tục và nối tiếp nhau, nên không thể đếm được số lượng các chấm Sau đó, nhà thực nghiệm nói với các nghiệm thể rằng một số người luôn ước lượng quá nhiều, còn một số khác thì luôn ước lượng quá ít

Trong nội dung thực nghiệm thứ hai hoàn toàn độc lập Để thuận tiện, người ta giả vờ chia các nghiệm thể thành hai nhóm, nhóm ước lượng quá nhiều và nhóm ước lượng quá

ít (trên thực tế, những nhóm này được chia một cách ngẫu nhiên) Khi đã biết trong nhóm mình có những ai, các nghiệm thể cho điểm những thành viên trong nhóm và ngoài nhóm, những điểm này được giữ lại để đổi lấy tiền Các nhà thực nghiệm tiến hành thủ tục này nhằm thiết lập các nhóm nhỏ Các cá nhân được phân loại một cách bất kì, dựa trên những điểm giống nhau quan trọng tối thiểu Đây là hai nhóm bình thường mà trước đó chỉ là những cá nhân riêng biệt Giữa các em không có sự thù địch từ trước không có tiền sử đối kháng, không bất mãn nhau, không tranh giành một nguồn lợi nào và cũng không quen biết nhau trước đó

- Kết quả: Thực nghiệm cho thấy mặc dù các thành viên trước đó không quen biết nhau nhưng khi được ghép ngẫu nhiên vào một nhóm các nghiệm thể vẫn kiên định cho các thành viên trong nhóm mình nhiều điểm hơn nhóm còn lại Mẫu hình phân biệt đối xử này được gọi là sự thiên vị dành cho thành viên trong nhóm và đã quan sát được trong các nghiên cứu tiến hành ở rất nhiều nước Thậm chí trong các nhóm được thiết lập một cách