Đề bài Hình ảnh người bà trong bài thơ Tiếng gà trưa Dàn ý a, Mở bài Giới thiệu tác giả, tác phẩm Hai từ "Bà ơi" thiêng liêng mà cao quý làm sao đối với mỗi chúng ta Nó là cả một bầu trời tuổi thơ hạn[.]
Trang 1Đề bài: Hình ảnh người bà trong bài thơ Tiếng gà trưa
Dàn ý
a, Mở bài:
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm
- Hai từ "Bà ơi" thiêng liêng mà cao quý làm sao đối với mỗi chúng ta Nó là cả một bầu trời tuổi thơ hạnh phúc cùng những viên kẹo tròn bà mua cho hay những lúc bị ba, mẹ đánh đòn vì quá hư nhưng bà luôn là người bảo vệ ta, ôm ta vào lòng
mà thủ thỉ Vì thế mà bà là một người tôi rất yêu quý và người bà trong bài "Tiếng
gà trưa" cũng thế, cũng làm tất cả mọi thứ tốt nhất cho cháu của mình
b, Thân bài:
*Hình ảnh người bà trong bài tiếng gà trưa:
- Bà mặc cái quần chéo go, ống rộng dài quét đất hay cái áo cánh trúc bầu, cứ sột soạt mỗi khi đi lại
- Lời bà mắng yêu đứa cháu khi nhìn gà đẻ, mai mốt bị lang mặt
- Người bà chu toàn, chắt chiu, chịu thương chịu khó
- Bà yêu thương, quan tâm, luôn muốn cháu mình nên người và dành những thứ tốt nhất cho cháu mình
=> Tình cảm chân thật, giản dị, sâu sắc của bà dành cho cháu
*Nỗi lo của bà:
- Bà khum soi trứng để gà mẹ ấp thành con
- Mong trời đừng sương muối, ảnh hưởng đến đàn gà của bà nếu không cháu bà không có áo mới để mặc
=> Chắt chiu, lo toan của bà đem lại niềm vui cho cháu
c, Kết bài:
*Nêu cảm xúc của mình về người "bà" trong bài "Tiếng gà trưa"
- Người bà thật tuyệt vời, chăm sóc, dành trọn tình yêu cho đứa cháu của mình
Trang 2- Nên vì thế, hãy làm bà thật vui vẻ khi còn ở bên để khong khỏi hối hận khi bà đã
đi xa, không còn ở bên ta nữa
Mẫu 1
Bài thơ "Tiếng gà trưa" đã để lại trong lòng em nhiều cảm xúc khó tả Tiếng gà trưa được viết theo thể thơ 5 chữ nhưng cách gieo vần vẫn rất tự nhiên Dù vậy
những hình ảnh gần gũi, bình dị trong bài vẫn được nhà thơ Xuân Quỳnh phác họa một cách rõ nét và xúc động qua ngòi bút sắc sảo, chân thực của mình
Mở đầu bài thơ:
"Trên đường hành quân xa .Tiếng gà ai nhảy ổ .Nghe gọi về tuổi thơ"
Đoạn thơ đầu đã khái quát nên khung cảnh làng quê vào buổi trưa hè thanh vắng, không gian tĩnh mịch bỗng nhiên có tiếng gà nhảy ổ Tiếng gà xao xác gợi lại tất cả những kỉ niệm tuổi thơ, những ngày tháng được sống bên người bà yêu dấu của anh chiến sĩ
"Này con gà mái mơ Khắp mình hoa đốm trắng Này con gà mái vàng Lông óng như màu trắng."
Thật thú vị trước hình ảnh chị gà mái mơ, mái vàng được tả trong đoạn thơ thứ hai Những chị gà mái đã trở thành một trong những kỉ niệm đẹp đẽ của anh chiến sĩ Đối với tôi đó chỉ là những hình ảnh rất bình dị trong đời sống hằng ngày nhưng chỉ qua đoạn thơ trên mà tôi lại thấy yêu những hình ảnh thân quen đó, cũng như anh chiến sĩ trong bài đã xem hình ảnh đó là kỉ niệm làm khó quên trong tâm trí mình
Trang 3Cụm từ "tiếng gà trưa" đã gợi nhớ kỉ niệm làm anh chiến sĩ, xúc động: lén xem
trộm gà đẻ để rồi bị mắng, nhưng bà cũng vì lo cho đứa cháu "cưng" của bà thôi! Lúc đó anh chiến sĩ cứ ngỡ như là thật nên vội vã lấy gương soi, vừa lo lắng, vừa
sợ sệt Ôi những kỉ niệm ấy sao mà thân thương sao mà ngây thơ đến thế!
"Có tiếng bà vẫn mắng
Gà đẻ mà mày nhìn .lòng dại thơ lo lắng"
Trong cuộc sống hằng ngày đã có những kỉ niệm vui để lại trong ta nhưng với anh chiến sĩ, ngoài kỉ niệm trên, anh làm sao có thể quên được sự thương yêu, đùm bọc của bà Chính bàn tay thô và nhăn nheo ấy đã lom khom soi từng quả trứng hồng Thương nhất là những lúc trời đầy sương muối, lạnh lẽo bà mong cho đàn gà thật khỏe mạnh để cuối năm bán gà có thể sắm quần áo mới cho cháu vui xuân Nghĩ lại anh chiến sĩ thấy thương bà quá:
"Dành từng quả chắt chiu
Cháu được quần áo mới"
Yêu bà, anh chiến sĩ lại càng chiến đấu thật anh dũng để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ quê hương, bảo vệ xóm làng yêu dấu với tiếng gà cục tác thật thân thương:
"Cháu chiến đấu hôm nay
Bà ơi! cũng vì bà"
Những đoạn thơ thật ngắn gọn nhưng hàm chứa một tình cảm hết sức thiêng liêng
"tình bà cháu" Chính những kỉ niệm thuở bé được sống bên bà, được bà thương yêu đã là một động lực to lớn để anh chiến sĩ lại thêm yêu Tổ quốc, quê hương Qua đó, nhà thơ Xuân Quỳnh muốn gửi gắm tình yêu đất nước trong bài thơ với
Trang 4những hình ảnh tưởng chừng như bình dị trong cuộc sống nhưng lại mang những ý nghĩa thật cao đẹp
Mẫu 2
Xuân Quỳnh là một trong những nhà thơ nữ khá nổi tiếng của nền thơ văn Việt Nam Những sáng tác của bà mang đậm hơi hướng gia đình, tình yêu và con người
Một trong những tác phẩm làm nên tên tuổi của Xuân Quỳnh là bài thơ Tiếng gà trưa Đây là một tác phẩm vô cùng độc đáo, thể hiện những cảm nhận tinh tế của
nhà thơ về cuộc sống những năm tháng chiến đấu Không chỉ dừng lại ở đó, khi những kỉ niệm tuổi thơ ùa về cũng là lúc hình ảnh người bà tần tảo, yêu thương và che chở cho cháu hiện lên xuyên suốt tác phẩm
Trên đường hành quân xa, tiếng gà trưa cất lên làm cho khoang gian tĩnh lặng bị
phá vỡ, mọi thứ dường như bị xáo động, xoa dịu sự mệt mỏi trong mỗi người lính
Trang 5Và cũng chính âm thanh ấy, làm cho những kỉ niệm tuổi thơ đẹp đẽ được khơi dậy,
cứ thế như dòng nước mát ùa về Kí ức về đàn gà con vẫn còn nguyên vẹn trong tâm trí dù đã trải qua bao nhiêu năm tháng xa cách Nào là con gà mái mơ, con gà mái vàng Đó đúng là những kí ức đẹp và rất đáng trân trọng của một đời người
Tiếng gà cũng gợi nhắc lại cho người lính một tình cảm thiêng liêng, đó chính là tình bà cháu Chỉ trong bốn khổ thơ đầu, tác giả đã thể hiện rõ nỗi nhớ của nhân vật
về những ngày tháng được sống cùng bà dưới mái nhà ấm êm Trong mắt người cháu, bà hiện lên thật đẹp và vô cùng bình dị với biết bao sự yêu thương tảo tần một đời
Điều đầu tiên chúng ta cảm nhận được từ người cháu thì đó là một người bà vô cùng tần tảo và chắt chiu Bởi vì trong cảnh nghèo khổ, nếu không chắt chiu thì bà chẳng có gì để nuôi cháu Bà luôn dành cho cháu những gì tốt đẹp nhất
Những hình ảnh bình dị ấy được thể hiện qua những câu thơ “Tay bà khum soi trứng/Dành từng quả chắt chiu” hay “Bà lo đàn gà toi/Mong trời đừng sương
muối” Những câu thơ ấy thể hiện những mong ước nhỏ nhoi, thiết thực của bà là dành dụm để cho cháu có được bộ đồ mới ngày Tết
Cả đời bà đã phải luôn tảo tần nhiều, dù bà có vất vả hay hy sinh như thế nào đi chăng nữa thì bà luôn dành sự yêu thương, chăm lo cho cháu từng chút một Bà luôn là người ở bên cạnh cháu, nhắc nhở bảo ban Có đôi lúc bà cũng trách mắng nhưng đó là những cái mắng yêu, mắng thương: “Có tiếng bà vẫn mắng/Gà đẻ mà mày nhìn/Rồi sau này lang mặt”
Tiếng gà trưa gợi lại cho người cháu nhớ những năm tháng mà bà đã phải nhọc
nhằn sớm hôm, một mình vất vả nuôi cháu nhưng vẫn vui tươi, niềm nở, chưa một
Trang 6lần kêu ca Tay bà luôn nâng niu những quả trứng không chỉ là nâng niu thành quả của mình, mà đó còn là sự nâng niu ước mơ, hạnh phúc nhỏ bé của cháu Tiếng gà nhảy ổ và niềm vui bà mang lại chính là động lực để cháu lựa chọn con đường chiến đấu vì quê hương, đất nước
Xuân Quỳnh thể hiện bài thơ theo thể thơ năm chữ vì vậy mà nhịp điệu khá linh hoạt Giọng văn của bà cũng rất nhẹ nhàng, sâu lắng Những ngôn từ bình dị, giàu sức biểu cảm khiến cho người đọc cảm nhận được tình cảm tha thiết trong bài thơ Bên cạnh đó, việc sử dụng nghệ thuật điệp ngữ giúp nhấn mạnh và tạo sự xúc động sâu sắc cho nhân vật khi chỉ cần nghe tiếng gà, đã nhớ lại tuổi thơ gắn liền cùng người bà đáng kính
“Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục…cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ.”
Tiếng gà trưa gióng lên trong một thời gian ngắn mà tác giả như nghe hết cảm xúc
đang ùa về Âm thanh ấy như vang vọng, khắc vào trong tâm trí của nhà thơ những
kỷ niệm không hoen màu theo thời gian Điệp từ “nghe” được nhà thơ dùng ba lần, như phép láy đi láy lại để thể hiện cho sự xúc động đang trào dâng không tả xiết
Trang 7Nó như một sợi dây vô hình đưa tiếng gà gáy trở thành những nốt rung nhung nhớ diệu kỳ Gợi lại bao nhiêu kỷ niệm đầm ấm, êm đềm mà người cháu đã từng trải qua cùng bà của mình
Tuổi thơ của anh mang bao nhiêu nỗi niềm về một tuổi thơ thiếu thốn Thiếu mẹ, vắng cha, phải sống một mình cùng bà Bà chính là chỗ dựa duy nhất mà anh có Hai bà cháu phải nuôi nhau sống ở làng quê nghèo với bao thiếu thốn Bà vừa là một người cha, vừa là một người mẹ, và hơn thế nữa, bà còn là một người bạn Anh thiếu mọi thứ nhưng xem ra chỉ cần có bà ở bên cạnh, anh như
Bà như một người mẹ, với tình yêu dành cho con bao la, hy sinh hết mực, một người cha nghiêm khắc, sâu nặng cùng những lời dạy Dưới tấm thân gầy guộc của
bà là tình thương vô bờ bến dành cho người lính Vì sự nghiệp đất nước thiêng liêng, bà giấu đi nỗi lòng thầm kín, để cho cháu đi thực hiện nghĩa vụ với tổ quốc Biết là khi cháu đi lính, bà sẽ chẳng còn ai để nương tựa, bà cô đơn một mình trong căn nhà ấy
Người cháu từ sớm đã nhận ra tình yêu thương mà bà dành cho mình Nhìn bà nhọc nhằn với đôi vai nhỏ nhoi, yếu ớt Cháu cố gắng ngoan vâng lời để bà vui
lòng, để không phụ những công lao to lớn bà dành cho mình Thông qua Tiếng gà trưa, tác giả có thể hình dung được hình dáng liêu xiêu của bà khi đang khum
người soi trứng
Bên cạnh đó, anh cũng biết rằng bà lo lắng rất nhiều khi mùa đông đến, sợ đàn gà
bị gì, không có tiền để nuôi cháu.Đan xen với những ký ức tuổi thơ là hình ảnh con
gà mái vàng, gà mái mơ cùng ổ trứng hồng đẹp như lụa như tranh
Trang 8Tất cả những điều trên chỉ là một phần mà tác giả muốn thể hiện Phần chìm của tảng băng trôi trong bài thơ này chính là âm thanh tiếng gà gắn với biểu tượng của cuộc sống hạnh phúc, yên bình Nó tượng trưng cho những ấm no, sự sinh sôi nơi làng quê êm ả
Khát vọng hòa bình của toàn nhân loại Xuân Quỳnh viết bài thơ này trong những năm đầu của thời kỳ kháng chiến chống Mỹ Khi kẻ thù đang rắp tâm phá hoại cuộc sống yên bình của cả một dân tộc
Chính vì vậy, những người con đã phải cầm lên ngọn súng, nổ những phát nổ đấu tranh để giành lại hòa bình, độc lập cho dân tộc Đó chính là lý tưởng cao cả, là khát khao hòa bình Cho đến khi nào bầu trời và mặt đất không còn tiếng súng đạn nữa Đó có lẽ mới là lúc âm thanh tiếng gà gáy được mọi người nghe
Bài thơ chính là lời động viên sâu sắc nhất đến những con người Việt Nam lúc bấy giờ Nó cổ vũ cho tinh thần đứng lên đấu tranh, giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước thoát khỏi xiềng xích nô lệ Hình ảnh người cháu, đại diện cho những con người với tinh thần yêu nước nồng nàn Sẵn sàng đứng lên để đấu tranh bảo vệ đất nước, mặc dù trong họ luôn chan chứa nỗi nhớ quê nhà, nỗi nhớ người thân
Nhưng lý tưởng cống hiến trong họ cao hơn, đất nước bình yên thì gia đình mới có thể êm ấm, cuộc sống mới hạnh phúc
“Cháu chiến đấu hôm nay
Vì tình yêu tổ quốc
Vì xóm làng thân thuộc
Trang 9Bà ơi cũng vì bà
Vì tiếng gà cục tác
Ổ trứng hồng tuổi thơ”
Cuối bài thơ, tác giả hướng hẳn về người bà của mình như một lời gửi gắm tâm sự
Đó là nỗi nhớ da diết, những lời yêu thương chân thành Là cả một tấm lòng kính yêu dành cho bà và nói rõ nguyên nhân ra chiến trường của anh lính trẻ Thể hiện
cho mục đích và tư tưởng lớn lao, sâu sắc của toàn bài thơ Từ tiếng gà trưa, tác
giả đã khéo léo diễn tả được cảm xúc thiêng thiêng của tình bà cháu, những kỷ niệm tuổi thơ và cả tình yêu dành cho quê hương đất nước
Qua đó ta mới thấy được hết sức mạnh của tình yêu Tình yêu gia đình, tình yêu quê hương đất nước luôn chảy mãi trong mỗi trái tim người Việt ta Nó ăn sâu vào từng giọt máu, thớ thịt, gia đình chính là tế bào của xã hội Chúng ta sẽ chiến đấu hết mình vì quê hương đất nước Người còn nước còn, người mất nước mất Đến cuối cùng, điều mà mỗi chúng ta mong muốn là đất nước được thanh bình, để tiếng
gà gáy mỗi buổi trưa sẽ vang vọng đến khắp nơi của tổ quốc
Thông qua bài thơ này, chúng ta – những thế hệ trẻ, những mầm non tương lai của đất nước trong thời bình cần ra sức nỗ lực học tập Để sau này có thể sẵn sàng cống hiến sức mình khi tổ quốc gọi tên “Các vua Hùng đã có công dựng nước, Bác cháu
ta phải cùng nhau giữ lấy nước”, đây chính là câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh –
vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc
Là mỗi con người Việt Nam, chúng ta cần hiểu rằng chúng ta sống trong hòa bình ngày hôm nay, là đã biết bao nhiêu xương máu cha ông phải nằm xuống nơi chiến
Trang 10trường Dành cho ta cuộc sống vui vẻ, hạnh phúc, bình yên Chúng ta không bao giờ được phép quên đi công ơn đó Hãy cố gắng rèn luyện và học tập để trở thành những con người xứng đáng với tổ quốc Đưa đất nước ngày càng phát triển, để sánh vai với các cường quốc, năm châu Để cả thế giới biết rằng, Việt Nam tuy là một đất nước nhỏ, nhưng lòng tự hào dân tộc và tinh thần yêu nước không gì bằng được
Sau khi phân tích hình ảnh người bà trong bài thơ Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh,
chúng ta đã cảm nhận hết mọi thông điệp, tình cảm mà tác giả muốn truyền tải đến
Hy vọng bài viết này sẽ giúp bạn xây dựng được bài văn riêng cho mình
Mẫu 3
Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh là một bài thơ hay Bài thơ đã khẳng định giá trị và
sức sống của nó qua thời gian Bài Tiếng gà trưa nổi trội mạch cảm xúc và âm thanh tiếng gà ngân vang, như thả neo vào lòng người đọc Âm thanh Tiếng gà trưa
là hình tượng nổi bật xuất hiện và chiếm lĩnh toàn bộ tác phẩm
Bài thơ được mở đầu bằng tiếng gà Cục cục tác cục ta vang lên xao động tâm hồn người chiến sỹ trên đường hành quân ra chiến trường đánh giặc:
Tiếng gà ai nhảy ổ:
Cục cục tác cục ta Nghe xao động nắng trưa Nghe bàn chân đỡ mỏi Nghe gọi về tuổi thơ
Trang 11Chỉ nghe một tiếng gà trưa gióng lên giữa chút thời gian ngắn ngủi mà bao nhiêu cảm xúc ùa về ào ạt, chắc chắn âm thanh đó đã chạm khắc vào tâm hồn nhà thơ ? Điệp từ “nghe” láy đi láy lại 3 lần biểu hiện sinh động nỗi xúc động trào dâng và như sợi dây vô hình níu giữ cho âm thanh tiếng gà lắng vào chiều sâu tâm linh, ngân rung nơi nốt nhớ, xôn xao gọi về kỷ niệm êm đềm, đầm ấm đã qua Đó là một tuổi thơ mang bao nỗi niềm, đầy thân phận: thiếu mẹ, vắng cha, sống với bà Chỗ nương tựa chính của người chiến sĩ là người bà già nua, khắc khổ ở một làng quê nghèo Thiếu vắng tình cảm của mẹ, của cha, người chiến sĩ được bù đắp bởi tình
bà Trong hồi ức người lính tình cảm của bà hàm chứa cả tình mẹ bao dung, đa mang, thương con hết mực, tình cha nghiêm khắc, nặng sâu Tấm thân gầy guộc của bà ôm trùm hết thảy mọi thứ tình cảm mà cuộc đời không ưu ái dành cho tuổi thơ người lính Bà buộc phải dồn ghép nghĩa vụ, tình cảm, bồi đắp yêu thương cho những mất mát, thiếu hụt, tổn thất tinh thần nơi đứa cháu Người cháu sớm nhận ra bao nhiêu vất vả, nhọc nhằn đều đổ lên đôi vai mỏng mảnh, yếu ớt nơi bà Thương cháu bà dành tất cả tình cảm nồng đượm, lo lắng, chăm chút nhất để mong cháu nên người
Nghe tiếng gà trưa, tác giả hình dung dáng liêu xiêu của bà khum soi trứng:
Dành từng quả chắt chiu Cho con gà mái ấp
Nhà thơ cũng đọc được nỗi lo lắng của bà khi mùa đông tới:
Bà lo đàn gà toi Mong trời đừng sương muối
Để cuối năm bán gà Cháu được quần áo mới
Trang 12Hiện về trong cánh đồng ký ức tuổi thơ còn là tiếng bà vẫn mắng như lời nhắc nhở, chăm chút từng ly ti, luôn giữ gìn dung nhan cháu bé Đó chẳng phải là lời dặn dò, thủ thỉ, sự quan tâm hết mực của bà? Lời trách mắng sao mà đầy yêu thương đến thế Tất cả như khảm vào hoài niệm ngọt ngào Qua âm thanh tiếng gà hiện lên cuộc đời vất vả, tần tảo, chịu thương chịu khó của người bà Nghĩa là bao nhiêu kỷ niệm tuổi thơ, tình cảm bà - cháu đều gắn với âm thanh tiếng gà
Đồng hiện cùng ký ức tuổi thơ còn là hình ảnh những con gà mái vàng, mái mơ với
ổ trứng hồng đẹp như tranh lụa In đậm trong cõi lòng nhà thơ vẫn còn ôm trọn cái màu nắng lóng lánh nơi chùm lông những mẹ gà đốm trắng và kỉ niệm tuổi dại thơ
tò mò xem trộm gà đẻ trứng Rồi những khát khao của tuổi thơ mong được quần áo mới có từ tiền bán gà Chữ “ ôi” nghe tha thiết, đằm sâu một nỗi nhớ không nguôi
về những tháng năm khốn đốn, khó nhạt nhòa Cái âm thanh bình dị, thân quen, dân dã ấy sao bỗng trở nên thiêng liêng kỳ lạ trong tâm hồn thi sĩ khi nó gắn với tình cảm bà - cháu và tình quê hương đất nước
Nhưng tất cả đó mới chỉ là phần nổi của tảng băng trôi, là cảm xúc chân thành, gần gũi của đời sống thường nhật trong gia đình Bề nổi bài thơ vẫn là tình cảm bà - cháu đằm thắm, sáng trong và vô vàn yêu thương trìu mến Phần chìm, bên trong bài thơ là âm thanh tiếng gà gắn với biểu tượng của cuộc sống yên bình, hạnh phúc, tượng trưng cho ấm no, nảy nở sinh sôi, rộn ràng, nơi làng quê đông đúc, êm đềm Đó cũng là khát vọng muôn đời của nhân loại Bài thơ ra đời trong những năm đầu của cuộc kháng chiến chống Mỹ, kẻ thù đang tâm phá hoại cuộc sống yên lành của cả dân tộc Khi chúng ta cầm súng đánh giặc thì âm thanh đó còn là niềm khát khao mong đợi, là ý nghĩa cao cả của cuộc chiến đấu Mỗi khi bầu trời và mặt đất không lúc nào ngơi tiếng súng tiếng bom giặc, một chút thanh bình có lẽ cũng
là niềm khát khao lớn của con người Âm thanh tiếng gà trở thành niềm mong đợi chung của mọi con người trong cuộc chiến Đó cũng là tình cảm chung của thời