MỤC LỤC Phần1 MỞ ĐẦU 1 1 1 Lý do lựa chọn đề án 1 1 2 Mục tiêu của đề án 3 1 3 Nhiệm vụ của đề án 4 1 4 Giới hạn của đề án 4 Phần 2 NỘI DUNG 5 2 1 Căn cứ xây dựng đề án 5 2 3 Tổ chức thực hiện đề án 2[.]
Trang 1MỤC LỤC
Phần1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lý do lựa chọn đề án 1
1.2 Mục tiêu của đề án 3
1.3 Nhiệm vụ của đề án 4
1.4 Giới hạn của đề án 4
Phần 2 NỘI DUNG 5
2.1 Căn cứ xây dựng đề án 5
2.3 Tổ chức thực hiện đề án 27
2.4 Dự kiến hiệu quả của đề án 31
Phần 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 32
3.1 Kết luận 32
3.2 Kiến nghị 32
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 34
Trang 2Phần1 MỞ ĐẦU
1.1 LÝ DO LỰA CHỌN ĐỀ ÁN
Công tác kiểm tra, giám sát luôn được Đảng ta coi trọng trong suốt quátrình lãnh đạo cách mạng từ khi thành lập cho đến nay Đảng đã xác định:kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, một bộ phận quantrọng trong toàn bộ công tác xây dựng Đảng; tổ chức đảng phải tiến hànhcông tác kiểm tra, giám sát; tổ chức đảng và đảng viên phải chịu sự kiểm tra,giám sát của Đảng; không kiểm tra coi như không lãnh đạo
Giám sát vừa là chức năng, vừa là phương thức lãnh đạo của Đảng.Giám sát là để theo dõi, biết rõ, nắm chắc tình hình thực tiễn và tính khả thicủa các chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; phát huy nhân tố tíchcực để biểu dương, nhân rộng; ngăn ngừa vi phạm khi mới "manh nha", khắcphục khuyết điểm, yếu kém Trong điều kiện Đảng ta là đảng cầm quyền, lãnhđạo hệ thống chính trị và toàn xã hội mà Đảng không thực hiện giám sát chặtchẽ thì cán bộ, đảng viên rất dễ lộng quyền, tất yếu sẽ dẫn đến tiêu cực, quanliêu, tham nhũng, giảm lòng tin của nhân dân Đó là những nguy cơ bên tronglàm suy yếu, thậm chí làm tan rã Đảng, vì thế công tác giám sát càng trở nêntrọng yếu và cấp thiết
Những năm qua Đảng ta đã có nhiều nỗ lực trong việc bổ sung, pháttriển, hoàn thiện các quan điểm, nguyên tắc và phương pháp của công tác này.Đồng thời đã tăng cường chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của UBKT các cấp
để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn cách mạng hiên nay Tính riêngtrong nhiệm kỳ khoá X, Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành 34văn bản, hình thành một hệ thống tương đối đồng bộ các quy định về công táckiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật trong Đảng Đặc biệt, Ban Chấp hành
Trung ương khoá X đã ra Nghị quyết về “Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát của Đảng” và Bộ Chính trị ban hành Kết luận về “Chiến lược công tác kiểm tra, giám sát của Đảng đến năm 2020” để giải quyết những vấn đề
vừa trước mắt, vừa lâu dài trong công tác này của toàn Đảng Mới đây, BanChấp hành Trung ương khoá XI tiếp tục ra Quyết định 46-QĐ/TW, ngày 1-
11-2011 về “Ban hành hướng dẫn thực hiện các quy định về công tác kiểm
Trang 3tra, giám sát và kỷ luật của Đảng trong Chương VII, Chương VIII Điều lệ Đảng” và Bộ Chính trị tiếp tục ra Quyết định số 68-QĐ/TW về “Ban hành Quy chế giám sát trong Đảng” Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, khi Đảng
ta tiếp tục đẩy mạnh lãnh đạo sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đạihoá, hội nhập, mở cửa, thì công tác giám sát của Đảng nói chung, nhiệm vụgiám sát của Ủy ban kiểm tra (UBKT) các cấp nói riêng càng có ý nghĩa quantrọng, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu chung của Đất nước
Thực hiện các quan điểm, chủ trương chiến lược và chương trình kiểmtra, giám sát đã đề ra, công tác kiểm tra, giám sát của cấp uỷ, tổ chức đảngnói chung và UBKT các cấp ở tỉnh Hà Tĩnh trong thời gian qua đã có nhữngchuyển biến tích cực, khá toàn diện UBKT các cấp đã chủ động, tích cựcthực hiện giám sát các lĩnh vực quan trọng như: phòng chống tham nhũng,thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, về Chiến lược cán bộ, đổi mới phươngthức lãnh đạo của Đảng, cải cách hành chính… Thực tế cho thấy, giám sát làmột nhiệm vụ mới, nhưng quá trình thực hiện đã có kết quả và tác dụng bướcđầu trong việc hạn chế và phòng ngừa vi phạm, tiêu cực của tổ chức đảng vàđảng viên Qua giám sát đã phát hiện nhiều sơ hở, bất cập trong quản lý kinh
tế - xã hội mà người thực thi công vụ lợi dụng để trục lợi, gây thiệt hại lợi íchcủa Nhà nước, lợi ích chính đáng của người dân; phát hiện những cơ chế,chính sách không phù hợp với thực tế cuộc sống để từ đó làm cơ sở kiến nghịvới các cơ quan chức năng sửa đổi, bổ sung, từng bước hoàn thiện cơ chế,chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Bên cạnh đó, một số UBKT các cấp, nhất là cơ sở, nhận thức về côngtác giám sát chưa đầy đủ; lúng túng trong việc xây dựng được chương trình,
kế hoạch và tổ chức thực hiện; việc giám sát đảng viên là cấp ủy viên cùngcấp, người đứng đầu các tổ chức đảng, cơ quan nhà nước và các tổ chức trong
hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ, chức trách được giao còn ít Việcchăm lo kiện toàn bộ máy UBKT, đào tạo đội ngũ cán bộ kiểm tra ở một sốnơi chưa được quan tâm đúng mức, trình độ cán bộ làm công tác giám sátnhìn chung còn bất cập, chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hìnhhiện nay Vì vậy, hiệu lực, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ giám sát của UBKTcác cấp còn nhiều hạn chế, bất cập Trước tình hình thực tế đó, việc nâng cao
Trang 4chất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm vụ giám sát của UBKT các cấp ở Đảng
bộ Hà Tĩnh là cần thiết nhằm ngăn ngừa, hạn chế vi phạm, mặt khác để giúpcho cán bộ UBKT các cấp nắm vững phương pháp, nghiệp vụ, từng bước đưaviệc thực hiện nhiệm vụ giám sát tổ chức đảng, đảng viên đạt chất lượng, hiệuquả hơn trong những năm tới, góp phần nâng cao năng lực lãnh đạo và sứcchiến đấu của tổ chức đảng, đảng viên
Đó chính là lý do học viên chọn nội dung: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả nhiệm vụ giám sát của UBKT các cấp ở Đảng bộ Hà Tĩnh trong tình hình mới” làm đề tài khoá luận tốt nghiệp chương trình Cao cấp lý
luận Chính trị nhằm đưa ra một số giải pháp chủ yếu góp phần nâng caochất lượng, hiệu quả thực hiện nhiệm giám sát của UBKT các cấp ở tỉnh HàTĩnh trong tình hình mới
1.2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ ÁN
Nâng cao được chất lượng và hiệu quả của UBKT các cấp để từ đó gópphần vào việc nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ, tăngcường sự đoàn kết, thống nhất trong Đảng, bảo đảm nguyên tắc tập trung dânchủ, giữ vững kỷ cương, kỷ luật Đảng, phòng ngừa, ngăn chặn sự suy thoái vềchính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống của cán bộ, đảng viên, bảo vệ quan điểmđường lối của Đảng, đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực, quan liêu, xadân, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII, Đạihội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIII và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp
Công tác giám sát trước hết phải tác động vào tư tưởng và nhận thứccủa những người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, tổ chức Nhà nước và cácđoàn thể chính trị - xã hội Từng bước hoàn thiện nội dung, phương phápnâng cao hiệu quả công tác giám sát của UBKT các cấp, đáp ứng yêu cầunhiệm vụ trong tình hình mới
Kịp thời đánh giá những ưu điểm, khuyết điểm của tổ chức đảng, đảngviên nhằm phát huy ưu điểm, làm rõ những thiết sót, khuyết điểm để uốn nắn,khắc phục, ngăn ngừa, xử lý nghiêm minh vi phạm; tổng kết thực tiễn, bổ sung,hoàn thiện và phát triển đường lối, chủ trưởng của Đảng, chính sách pháp luậtcủa Nhà nước Từ đó, góp phần xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh,thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh nhà
Trang 5tổ chức đảng cấp dưới khi có dấu hiệu vi phạm và triển khai toàn diện cácnhiệm vụ Điều lệ Đảng quy định, nhiệm vụ cấp uỷ giao; góp phần thực hiệnthắng lợi nghị quyết đại hội đảng các cấp, Nghị quyết Đại hội đại biểu toànquốc lần thứ XII của Đảng, Nghị quyết Đại hội tỉnh Đảng bộ lần thứ XVII
1.4 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ ÁN
Đối tượng của Đề án: UBKT các cấp thuộc Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh
Đề án được triển khai trên phạm vi toàn tỉnh, thống nhất thực hiệntrong UBKT các cấp
Thời gian nghiên cứu và thực hiện của đề án từ Quý II năm 2012 đếnhết năm 2016
Trang 6Phần 2 NỘI DUNG
2.1 CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN
2.1.1 Căn cứ khoa học lý luận
- Khái niệm về giám sát của Đảng
Giám sát của Đảng là việc cấp ủy, tổ chức đảng theo dõi, xem xét, đánhgiá hoạt động của tổ chức đảng, đảng viên chịu giám sát trong việc chấp hànhnghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị củaĐảng; chính sách pháp luật của Nhà nước và đạo đức, lối sống theo quy địnhcủa Ban Chấp hành Trung ương
Giám sát của UBKT các cấp là việc UBKT theo dõi, xem xét, đánh giáhoạt động của cấp ủy viên, cán bộ diện cấp ủy quản lý, tổ chức đảng cấp dưới
về thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, nghị quyết của cấp
ủy và đạo đức, lối sống theo quy định của Ban Chấp hành Trung ương
Như vậy, giám sát của Đảng có phạm vi hẹp hơn so với giám sát nóichung, vì giám sát này chỉ diễn ra trong nội bộ Đảng
- Quan điểm của Chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và của Đảng ta về giám sát
+ Vị trí, vai trò của công tác giám sát
Các Mác là người đã đã đề cập đến công tác giám sát mặc dù còn rất
đơn giản, Điều 42, Điều lệ của Liên đoàn những người cộng sản, ghi rõ: "Vì lợi ích của liên đoàn, cần phải tổ chức việc theo dõi những người buộc phải rút khỏi liên đoàn và bị khai trừ cũng như các phần tử khả nghi nói chung và ngăn ngừa họ làm hại liên đoàn Phải lập tức báo cáo chi bộ tương ứng biết
về những âm mưu của những người đó” [3, tr 737-738] Do điều kiện lúc đó
khó khăn, nên hình thức giám sát của tổ chức cấp trên với tổ chức cấp dưới vàhội viên chủ yếu bằng hình thức gián tiếp (thông qua báo cáo thường xuyêncủa tổ chức cấp dưới lên tổ chức cấp trên) hoặc giám sát trực tiếp thông qua
đại hội, hội nghị Điều 11, Điều lệ: "Mọi hội viên của Liên đoàn khi thay đổi chỗ ở đều phải báo cáo trước việc đó với chủ tịch chi bộ mình" Điều 21, Điều
lệ quy định việc giám sát của đại hội đối với Ban chấp hành Trung ương: "Ban
Trang 7chấp hành Trung ương là cơ quan chấp hành quyền lực của toàn Liên đoàn và với tư cách đó; phải báo cáo công tác với Đại hội" [3, tr 733, 735]
Trong từng trường hợp, yêu cầu cụ thể của cuộc đấu tranh với các phần
tử phản cách mạng, cơ hội, bọn địa chủ, bọn nhà giàu, giai cấp tư sản, bọn ăncắp, nhận hối lộ, để bảo vệ thành quả cách mạng nhanh chóng xây dựng một
xã hội mới, Lênin thường dùng thuật ngữ "kiểm tra", "kiểm soát" bao hàm cả
giám sát "Để khuyến khích đến mức cao nhất tinh thần phát huy sáng kiến, tính chủ động và phạm vi hoạt động rộng lớn của địa phương cũng như để lấy kinh nghiệm của địa phương và sự giám sát của địa phương mà kiểm tra công tác của cơ quan Trung ương và ngược lại…" [24]
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặc biệt quan tâm đến công tác giám sát đốivới hoạt động của Đảng, Nhà nước và các đoàn thể nhân dân Cũng nhưLênin, Người chủ yếu dùng khái niệm kiểm tra, kiểm soát nhưng với ý nghĩa
là giám sát để phù hợp với điều kiện hoàn cảnh trong thực tế, có nhấn mạnh
mặt công tác “kiểm tra” hoặc mặt công tác “kiểm soát”, trong từng trường hợp,
tình huống cụ thể… Vì theo Người kiểm tra, kiểm soát đã bao hàm cả giám sát,nhưng khi cần thiết, Người muốn nhấn mạnh ở một giác độ hay một yêu cầu nào
đó mang tính cụ thể, có tính chính xác cụ thể, rõ ràng thì Người dùng các từ
"điều tra”, "xem xét", "nắm tình hình", "nghe báo cáo","theo dõi" thay cho từ
giám sát Song cũng có trường hợp Người nói riêng về giám sát trong Đảng;giám sát đối với cán bộ, đảng viên
Vận dụng Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về công tácgiám sát, quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, Đảng ta luôn nhận thứcđúng và cho rằng giám sát là công việc không thể thiếu trong hoạt độnglãnh đạo và quản lý diễn ra trong tất cả các khâu của quy trình lãnh đạo vàquản lý của Đảng và Nhà nước
Công tác giám sát giúp Đảng, Nhà nước nắm chắc được tình hình lãnhđạo thực hiện chủ trương, chính sách trong thực tế cuộc sống, thấy được tổ chức,
cá nhân nào chấp hành tốt, tổ chức cá nhân nào chấp hành không tốt, có gì đúngđắn, có gì không phù hợp cần phải uốn nắn, bổ khuyết; công tác giám sát giúpĐảng, Nhà nước quản lý, giáo dục, rèn luyện đội ngũ cán bộ, đảng viên, côngchức tu dưỡng, trau dồi đạo đức cách mạng, tính tiên phong gương mẫu của
Trang 8người cộng sản; công tác giám sát còn giúp Đảng chủ động phòng ngừa, ngănchặn những sai phạm của tổ chức đảng và đội ngũ cán bộ, đảng viên.
Trong điều kiện hiện nay, giám sát hoạt động của tổ chức đảng, đảngviên là vấn đề vô cùng cấp bách, đòi hỏi của công tác xây dựng Đảng và yêucầu của cách mạng Việt Nam Vì đây là công tác quan trọng, hữu hiệu nhấtngăn chặn sớm nguy cơ sai lầm về đường lối, suy thoái về đạo đức lối sốngcủa đội ngũ cán bộ, đảng viên, tình trạng lộng quyền và lạm quyền trong điềukiện Đảng ta là Đảng cầm quyền Trong giai đoạn cách mạng mới, phải tăngcường công tác giám sát trong Đảng, nhằm chủ động phòng ngừa ngăn chặn
vi phạm của tổ chức đảng, đảng viên
Lần đầu tiên, nhiệm vụ giám sát được Đại hội đại biểu toàn quốc lầnthứ X chỉ rõ: “Giao thêm chức năng giám sát cho cấp uỷ đảng và uỷ ban kiểmtra các cấp, coi kiểm tra, giám sát trước hết là nhiệm vụ của cấp uỷ, gắn côngtác kiểm tra với công tác giám sát, có giám sát mới phát hiện được các vấn đềmới, khắc phục được thiếu sót, khuyết điểm ngay từ lúc mới manh nha” Điều
30, Điều lệ Đảng (khóa X) quy định: "Kiểm tra, giám sát là những chức nănglãnh đạo của Đảng" Điều 32 bổ sung một trong những nhiệm vụ của UBKTcác cấp: "Giám sát cấp ủy viên cùng cấp, cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý
và tổ chức đảng cấp dưới về thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách củaĐảng, nghị quyết của cấp ủy và đạo đức, phẩm chất lối sống theo quy địnhcủa Ban Chấp hành Trung ương"
Điều lệ Đảng lần thứ XI tiếp tục khẳng định: "Kiểm tra, giám sát lànhững chức năng lãnh đạo của Đảng"; "UBKT các cấp có nhiệm vụ: giám sátcấp ủy viên cùng cấp, cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý và tổ chức đảngcấp dưới về việc thực hiện chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, nghịquyết của cấp ủy và đạo đức, lối sống theo quy định của Ban Chấp hànhTrung ương" [12, tr.52]
+ Nội dung giám sát của UBKT các cấp
Đối với tổ chức đảng: Giám sát việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thựchiện Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị, quyđịnh, quyết định, quy chế, kết luận của Đảng, của cấp ủy cấp trên và cấp mình;pháp luật của Nhà nước, việc thực hiện chương trình, kế hoạch công tác toàn
Trang 9khóa, hằng năm của cấp ủy, tổ chức đảng trên các lĩnh vực
Đối với cấp ủy viên và cán bộ diện cấp ủy cùng cấp quản lý: Giám sátchấp hành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉthị, quy định, quyết định, quy chế, kết luận của Đảng, của cấp ủy cấp trên vàcấp mình; pháp luật của Nhà nước Việc giữ gìn đạo đức, lối sống; về tiêuchuẩn đảng viên, tiêu chuẩn cấp ủy viên và trong việc thực hiện nhiệm vụđảng viên; việc thực hiện chế độ kê khai và công khai tài sản của cán bộ,đảng viên theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước
+ Đối tượng giám sát
UBKT các cấp giám sát đối tượng là: Chi bộ, đảng ủy bộ phận, đảng ủy
cơ sở; cấp ủy, ban thường vụ cấp ủy, thường trực cấp ủy cấp dưới từ cấp trên
cơ sở trở lên; các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp ủy, các ban cán sựđảng, đảng đoàn thuộc cấp ủy cùng cấp; cấp ủy viên cùng cấp (kể cả bí thư,phó bí thư ủy viên ban thường vụ), đảng viên là cán bộ thuộc diên cấp ủy, banthường vụ cấp ủy cùng cấp quản lý
+ Chủ thể giám sát
UBKT các cấp từ cơ sở đến Trung ương, trong phạm vi chuyên đềnày, chủ thể giám sát là UBKT Tỉnh ủy, UBKT huyện ủy và tương đương,UBKT cơ sở
+ Phương pháp giám sát của UBKT các cấp;
Giám sát trực tiếp:
Thành viên uỷ ban kiểm tra dự các cuộc họp của cấp uỷ cùng cấp.Thành viên uỷ ban kiểm tra phụ trách và cán bộ kiểm tra thường xuyêntheo dõi lĩnh vực, địa bàn; dự các cuộc họp, hội nghị của cấp uỷ, ban thường
vụ cấp uỷ, thường trực cấp uỷ, tổ chức đảng cấp dưới
Thành viên uỷ ban kiểm tra, cán bộ kiểm tra các cấp tham gia các đoàncông tác của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ cùngcấp
Các đồng chí thành viên uỷ ban kiểm tra các cấp gặp gỡ, trao đổi vớiđối tượng giám sát
Đôn đốc, theo dõi đối tượng kiểm tra chấp hành kết luận kiểm tra,quyết định kỷ luật; đối tượng giám sát chấp hành thông báo kết quả giám sát
Trang 10chuyên đề.
Giám sát gián tiếp:
Xem xét báo cáo hoạt động của tổ chức đảng cấp dưới giữa hai kỳ hộinghị cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ
Nghiên cứu các văn bản, báo cáo; thông báo kết luận về các cuộc kiểmtra, giám sát, kết quả tự phê bình và phê bình, thực hiện chức năng, nhiệm vụđược giao của cấp uỷ, ban thường vụ cấp uỷ, tổ chức đảng cấp dưới
Ý kiến trao đổi, phản ánh, kiến nghị, báo cáo kết quả thanh tra, kiểmtra, giám sát của các tổ chức nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, đoàn thể chính trị-
xã hội; phản ánh của các phương tiện thông tin đại chúng
Xem xét đơn tố cáo của đảng viên và quần chúng; khiếu nại của tổchức, cá nhân đối với tổ chức đảng, đảng viên
+ Hình thức giám sát
Giám sát thường xuyên
Thông báo cho đối tượng giám sát biết về thành viên của cấp uỷ, uỷban kiểm tra, các cơ quan tham mưu, giúp việc của cấp uỷ hoặc cán bộ đượcgiao thực hiện nhiệm vụ giám sát
Thực hiện giám sát thường xuyên bằng phương pháp giám sát trực tiếp
và giám sát gián tiếp theo quy định tại Điều 9 của Quy chế giám sát trongĐảng (Quyết định số 68-QĐ/TW ngày 21/3/2012 của Bộ Chính trị khóa XI)
Giám sát theo chuyên đề
Xây dựng chương trình, kế hoạch giám sát hằng năm và thông báo chođối tượng giám sát
Thành lập đoàn (tổ) giám sát (gọi chung là đoàn giám sát); xây dựng kếhoạch giám sát cụ thể đối với tổ chức đảng hoặc đảng viên
Có văn bản yêu cầu đối tượng giám sát viết báo cáo và cung cấp tài liệuliên quan đến nội dung giám sát
Đoàn giám sát nghiên cứu báo cáo, tài liệu; làm việc với các tổ chức, cánhân có liên quan; chuẩn bị dự thảo báo cáo kết quả giám sát
Chủ thể giám sát yêu cầu tổ chức đảng được giám sát hoặc tổ chứcđảng có đảng viên được giám sát tổ chức hội nghị để đối tượng giám sát báocáo; đoàn giám sát trình bày dự thảo báo cáo kết quả giám sát; hội nghị thảo
Trang 11Thông báo kết quả giám sát bằng văn bản đến tổ chức đảng, đảng viênđược giám sát và tổ chức, cá nhân có liên quan
Theo dõi, đôn đốc đối tượng giám sát thực hiện thông báo kết quả giám sát
+ Xử lý kết quả giám sát của UBKT các cấp
Kịp thời nhắc nhở, lưu ý, cảnh báo bằng các hình thức thích hợp theothẩm quyền với đối tượng giám sát về những vấn đề cần thiết
Nhận xét, đánh giá kết quả giám sát; xem xét trách nhiệm của đối tượnggiám sát; xử lý theo thẩm quyền hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý
Yêu cầu đối tượng giám sát sửa chữa thiếu sót, khuyết điểm và khắcphục hậu quả (nếu có)
Yêu cầu tổ chức đảng, đảng viên có liên quan chỉ đạo đối tượng giámsát chấp hành thông báo kết quả giám sát
Qua giám sát, quyết định kiểm tra chấp hành, kiểm tra khi có dấu hiệu
vi phạm
Tuyên truyền, thông báo kết quả hoạt động giám sát theo quy định của Đảng
- Phân biệt kiểm tra với giám sát, mối quan hệ giữa giám sát trong Đảng với giám sát của Nhà nước và đoàn thể chính trị- xã hội
+ Phân biệt kiểm tra với giám sát
Kiểm tra, giám sát là những chức năng lãnh đạo của Đảng, là bộ phậnquan trọng trong công tác xây dựng Đảng Kiểm tra và giám sát có mối quan
hệ biện chứng, bổ sung cho nhau tạo ra sự hoàn chỉnh cho sự lãnh đạo củaĐảng Do vậy, không thể nghiên cứu vấn đề giám sát mà không đặt trong mốiquan hệ với công tác kiểm tra của Đảng
Kiểm tra của Đảng là việc các tổ chức đảng xem xét, đánh giá, kết luận
về ưu điểm, khuyết điểm hoặc vi phạm của đối tượng kiểm tra trong việc chấphành Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, chủ trương, nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, pháp luật của Nhà nước
Giám sát của Đảng là việc cấp ủy, tổ chức đảng theo dõi, xem xét, đánhgiá hoạt động của tổ chức đảng, đảng viên chịu giám sát trong việc chấp hànhnghiêm chỉnh Cương lĩnh chính trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị củaĐảng, pháp luật của Nhà nước và đạo đức, lối sống theo quy định của Ban
Trang 12Chấp hành Trung ương
* Những điểm giống nhau giữa kiểm tra và giám sát
Một là, kiểm tra và giám sát là hoạt động của nội bộ Đảng, do cấp uỷ,
tổ chức đảng và uỷ ban kiểm tra thực hiện
Hai là, nội dung kiểm tra, giám sát: việc chấp hành Cương lĩnh chính
trị, Điều lệ Đảng, nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng; chính sách pháp luậtcủa Nhà nước
Ba là, đối tượng kiểm tra, giám sát: tổ chức đảng và đảng viên.
Bốn là, mục đích kiểm tra giám sát: Nhằm phục vụ việc thực hiện
nhiệm vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
Năm là, định kỳ đều có báo cáo với cấp uỷ theo quy định về tình hình thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát.
Sáu là, phương pháp kiểm tra, giám sát: đều dựa vào phương pháp
công tác Đảng
Bảy là, kiểm tra, giám sát tiến hành có tổ chức, đảm bảo công khai, dân
chủ, khách quan, thận trọng và do tổ chức có thẩm quyền kết luận, đánh giá
Tám là, cách tiến hành kiểm tra, giám sát đều theo một quy trình đã
được quy định Nếu thực hiện sai quy trình, tổ chức đảng, đảng viên có quyềnkhiếu nại, tố cáo
Chín là, kiểm tra, giám sát đều là những chức năng lãnh đạo của Đảng;
mọi tổ chức đảng, đảng viên đều chịu sự kiểm tra, giám sát của Đảng
* Những điểm khác nhau giữa kiểm tra và giám sát
Thứ nhất, về mục đích
Giám sát để chủ động phòng ngừa, ngăn chặn xảy ra vi phạm từ lúcmới manh nha; giúp đối tượng được giám sát thực hiện đúng quy định, quychế; phát hiện, góp ý, phản ánh, đề xuất; giám sát để phòng ngừa ngăn chặnkhuyết điểm, vi phạm là chính Qua giám sát, nếu phát hiện có dấu hiệu viphạm thì mới tiến hành kiểm tra
Kiểm tra là để làm rõ đúng, sai, sau khi kiểm tra phải kết luận và xử lý(nếu có) Có thể có vi phạm rồi mới tiến hành kiểm tra, có những vụ việc vi
Trang 13phạm đã qua nhiều năm mới tiến hành kiểm tra làm rõ nội dung, tính chất,mức độ, tác hại và nguyên nhân của vi phạm để xử lý.
Thứ hai, về chủ thể, đối tượng
Chủ thể công tác giám sát hẹp hơn chủ thể công tác kiểm tra Nếu chủthể công tác kiểm tra có ban cán sự đảng, đảng đoàn thì chủ thể giám sátkhông bao gồm 2 chủ thể này (Điều lệ Đảng khóa X) Hiện nay, theo Điều lệĐảng khóa XI, ban cán sự đảng, đảng đoàn không thực hiện nhiệm vụ kiểmtra, giám sát, mà chỉ lãnh đạo nhiệm vụ kiểm tra
Đối tượng của kiểm tra: đảng viên là chủ thể kiểm tra, vừa là đối tượngkiểm tra Nhưng trong giám sát, đảng viên là đối tượng giám sát và chỉ trởthành chủ thể giám sát khi được tổ chức đảng có thẩm quyền phân công Nhưvậy, đối tượng giám sát rộng hơn đối tượng kiểm tra, vì đối tượng giám sátbao gồm cả các tiểu ban, hội đồng, tổ công tác do cấp uỷ các cấp lập ra Mặtkhác, đối tượng kiểm tra chỉ là đảng viên, kể cả cấp ủy viên cùng cấp, cán bộdiện cấp ủy cùng cấp quản lý và tổ chức đảng cấp dưới; còn giám sát thì đốivới đảng viên, cấp ủy viên cùng cấp (kể cả bí thư, phó bí thư)
Thứ ba, trong kiểm tra, chủ thể hoạt động và đối tượng chịu sự tác động
của hoạt động đó có thể đồng nhất hoặc không đồng nhất với nhau Mặt khác,trong kiểm tra, chủ thể thực hiện kiểm tra có thể tự xem xét, đánh giá tìnhtrạng tốt, xấu của công việc đã hoặc đang làm của chính mình, đồng thời cóthể kiểm tra, xem xét, đánh giá tình trạng tốt, xấu của công việc đã hoặc đanglàm của đối tượng được kiểm tra (có thể là cấp dưới) Trong giám sát, chủ thểkhông thể tự theo dõi, xem xét, hoạt động của chính mình Nói cách khác,kiểm tra có thể tự kiểm tra hoặc chịu sự kiểm tra của tổ chức đảng có thẩmquyền theo chương trình kế hoạch Còn giám sát là phải từ bên ngoài, bêntrên… mà nhìn xuống, soi vào Tức là không có hình thức tự giám sát
Thứ tư, về nội dung và tính chất: Giám sát được tiến hành trực tiếp,
thường xuyên, liên tục trên tất cả các lĩnh vực của công tác xây dựng Đảng,công tác kiểm tra và thi hành kỷ luật trong Đảng, nên có nội dung rất rộng.Giám sát về tư tưởng chính trị; giám sát về công việc; giám sát về các mốiquan hệ; giám sát về sinh hoạt, đạo đức lối sống; giám sát việc thực hiện chứctrách, nhiệm vụ được giao; giám sát việc thực hiện các quy định, quy chế…
Trang 14nên mang tính chủ động phòng ngừa, không để xảy ra vi phạm; khi giám sátphát hiện được có vi phạm, kịp thời ngăn chặn không để gây hậu quả lớn hơn.Qua hoạt động giám sát, có thể kịp thời cảnh báo, nhắc nhở cá nhân, tổ chức
có biểu hiện không đúng, lệch lạc trong quá trình triển khai thực hiện chủtrương nghị quyết, quyết định… hoặc có biểu hiện không đúng trong đạo đức,lối sống và sinh hoạt… để kịp thời phát huy ưu điểm, uốn nắn khắc phục thiếusót, khuyết điểm, chủ động ngăn chặn không để cho khuyết điểm trở thành viphạm, vi phạm ít nghiêm trọng trở thành vi phạm nghiêm trọng; còn nội dungcủa kiểm tra chủ yếu là kiểm tra việc và kiểm tra người, được tiến hành bằngcác cuộc kiểm tra (chủ yếu khi sự việc đã xảy ra) theo quy trình kế hoạch đã
đề ra Qua mỗi cuộc kiểm tra, phải có kết luận cụ thể và xử lý vi phạm (nếu viphạm đến mức phải xử lý)
Thứ năm, về hình thức và phương pháp kiểm tra và giám sát.
Hình thức kiểm tra gồm: định kỳ, thường xuyên, bất thường
Hình thức giám sát gồm: giám sát thường xuyên và giám sát theochuyên đề
Phương pháp kiểm tra: Có 5 phương pháp chủ yếu đó là: Dựa vào tổchức đảng; Phát huy tính tự giác, tự phê bình và phê bình của tổ chức đảng vàđảng viên; Phát huy trách nhiệm xây dựng đảng của quần chúng; Làm tốtcông tác thẩm tra xác minh; Kết hợp chặt chẽ công tác kiểm tra của Đảng vớicông tác thanh tra của Nhà nước, thanh tra nhân dân, công tác kiểm tra củacác đoàn thể chính trị - xã hội và phối hợp của các ban ngành có liên quan
- Phương pháp giám sát: Giám sát trực tiếp và Giám sát gián tiếp
Qua nghiên cứu hình thức, phương pháp của giám sát cho thấy, giámsát có tính chất theo dõi thường xuyên, liên tục, nên trong giám sát thườngxuyên theo địa bàn, lĩnh vực được phân công không thành lập đoàn và tổchức thành từng cuộc, không tiến hành phương pháp thẩm tra, xác minh, chonên không lấy kết quả giám sát làm căn cứ để xem xét thi hành kỷ luật nhưkiểm tra Vì vậy, kết quả của hoạt động giám sát dừng lại ở nhận định, đánhgiá, nhận xét, đề xuất, kiến nghị, không kết luận, xem xét, xử lý như kiểm tra
Kiểm tra được tiến hành định kỳ hoặc đột xuất theo yêu cầu của nhiệm
vụ chính trị và công tác xây dựng Đảng trong từng thời gian Công tác kiểm
Trang 15tra xem xét từng vụ việc cụ thể; được tiến hành theo quy trình, tổ chức thànhcuộc kiểm tra; trong kiểm tra, thẩm tra, xác minh là bắt buộc, chưa thẩm tra,xác minh thì chưa được kết luận Thực hiện tốt công tác thẩm tra, xác minh làthực hiện tốt mối quan hệ giữa tự giác và bắt buộc trong công tác xây dựngĐảng, giữ gìn kỷ luật Đảng và công tác kiểm tra, thi hành kỷ luật Đảng… Vìvậy, công tác kiểm tra phải làm rõ bản chất của sự việc để kết luận rõ đúng,sai, nội dung, tính chất, mức độ và nguyên nhân, cho nên kiểm tra phản ánhtính bản chất, còn giám sát phản ánh tính hiện tượng Do tính chất của kiểmtra không tiến hành thường xuyên liên tục mà tiến hành định kỳ, đột xuất, cótrọng tâm, trọng điểm, nên tính toàn diện, chủ động phòng ngừa, ngăn chặnsai phạm của kiểm tra hạn chế hơn giám sát.
Giám sát chỉ tiến hành đối với các hoạt động, công việc đang diễn ra,còn kiểm tra là kiểm tra các hoạt động, công việc đang diễn ra hoặc đã diễn ra
và kết thúc Vì vậy, quy trình thực hiện khác nhau
+ Mối quan hệ giữa giám sát trong Đảng với giám sát của Nhà nước
và các đoàn thể chính trị - xã hội
Giám sát không chỉ là chức năng lãnh đạo của Đảng, là nhiệm vụ củacác tổ chức đảng, trong đó có UBKT các cấp mà giám sát còn là chức năngquản lý của Nhà nước và chức năng lãnh đạo của đoàn thể chính trị- xã hội
Giám sát trong Đảng là giám sát trực tiếp đối với tổ chức đảng và đảngviên theo nguyên tắc, phương pháp công tác Đảng, được tiến hành trong nội
bộ Đảng
Giám sát của Nhà nước là giám sát của Quốc hội, hội đồng nhân dâncác cấp đối với các cơ quan nhà nước Đây là giám sát mang tính quyền lựcNhà nước
Giám sát của các đoàn thể chính trị- xã hội: thông qua Uỷ ban Mặt trận
Tổ quốc Việt Nam giám sát hoạt động của cơ quan nhà nước; đại biểu và cán
bộ, công chức Nhà nước Tính chất của loại hình giám sát này mang ý nghĩanhân dân, ý nghĩa xã hội
Công tác giám sát trong Đảng, giám sát của Nhà nước và giám sát củacác đoàn thể chính trị- xã hội đều là giám sát hoạt động của các tổ chức, cánhân trong việc chấp hành các quy định, quyết định cụ thể, đều có cùng mục
Trang 16đích là nhằm bảo đảm cho chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước đượcthực hiện đầy đủ, thống nhất ở các cơ quan, đơn vị, địa phương, nhằm tăngcường sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực quản lý của Nhà nước Phương phápgiám sát trong Đảng chủ yếu là trực tiếp, thường xuyên, liên tục đối với tổchức đảng, đảng viên Giám sát của Nhà nước thông qua thanh tra, được phápluật quy định, giám sát của nhân dân là thông qua phản biện xã hội, giám sáttrực tiếp thông qua cơ quan đại diện, thông qua các chức trách của mình màgiám sát đảng viên.
Công tác giám sát trong Đảng có quan hệ mật thiết với giám sát của cácđoàn thể chính trị, trong đó chủ yếu với Mặt trận tổ quốc, các đoàn thể quầnchúng… Đảng gắn bó mật thiết với nhân dân, tôn trọng và phát huy quyềnlàm chủ của nhân dân, dựa vào dân để xây dựng Đảng
- Quyết định số 68-QĐ/TW về “Ban hành Quy chế giám sát trong Đảng”
- Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XII, Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XVIIInhiệm kỳ 2015 -2020 và nghị quyết đại hội đảng bộ các cấp
2.1.3 Căn cứ thực tiển
Một số UBKT, nhất là ở cơ sở chưa quan tâm đúng mức đến việc tổchức nghiên cứu, quán triệt các nghị quyết, quy định, hướng dẫn về công tácgiám sát của Đảng, có nơi còn mang tính hình thức Do đó, nhận thức vềnhiệm vụ giám sát chưa đầy đủ, sâu sắc
Một số đơn vị chưa xác định đúng phương hướng, phương châm, nhiệm
vụ giám sát; xây dựng nội dung chương trình, kế hoạch giám sát còn chungchung, thiếu trọng tâm, trọng điểm; tổ chức thực hiện hiệu quả chưa cao
Vai trò tham mưu giúp cấp ủy thực hiện nhiệm vụ giám sát của UBKTcác cấp còn hạn chế, giám sát thường xuyên còn lúng túng; số cuộc giám sáttheo chuyên đề chưa nhiều; chưa tập trung giám sát đảng viên là cấp uỷ viêncùng cấp, cán bộ thuộc diện cấp ủy cấp mình quản lý, người đứng đầu tổ chức
Trang 17đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị - xã hội trong thực hiện chức trách,nhiệm vụ được giao; lĩnh vực quan trọng, dễ phát sinh vi phạm Hầu hếtUBKT các cấp (kể cả cấp tỉnh) chưa thực hiện được nhiệm vụ giám sát đốivới các cơ quan tham mưu giúp việc của cấp ủy cấp mình.
Một số UBKT cấp trên chưa chủ động, tích cực hướng dẫn, chỉ đạoUBKT cấp dưới để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện nhiệm vụgiám sát
Trong hoạt động của UBKT các cấp, việc kết hợp giữa công tác kiểmtra và công tác giám sát chưa thật chặt chẽ, công tác giám sát chưa thật sự hỗtrợ cho công tác kiểm tra Thực tiễn cho thấy, hầu hết dấu hiệu vi phạm pháthiện qua đơn, thư tố cáo Việc phát hiện dấu hiệu vi phạm từ các tổ chức đảngcòn rất ít Điều đó chứng tỏ vai trò giám sát phát hiện dấu hiệu vi phạm củacác tổ chức đảng chưa được đề cao
Đội ngũ cán bộ làm công tác kiểm tra, giám sát, nhất là ở cơ sở, nhìnchung trình độ, năng lực còn bất cập, kinh nghiệm công tác hạn chế; tínhchiến đấu chưa cao, tình trạng nể nang, né tránh, ngại va chạm, đùn đẩy thựchiện nhiệm vụ giám sát vẫn chưa được khắc phục triệt để
2.2 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA ĐỀ ÁN
2.2.1 Thực trạng thực hiện nhiệm vụ giám sát của UBKT các cấp ở Đảng bộ Hà Tĩnh
- Đặc điểm tự nhiên và tình hình kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Tĩnh
Hà Tĩnh có diện tích tự nhiên gần 6.000 km2; dân số gần 1,3 triệungười, trong đó có 11,7% đồng bào theo đạo Thiên Chúa giáo; có 137 km bờbiển, 145 km đường biên giới Vùng đất Hà Tĩnh đã sinh ra nhiều danh nhântiêu biểu, nhiều người con ưu tú đã góp phần làm rạng danh quê hương, đấtnước, như: Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Lê Hữu Trác, Phan Đình Phùng,Trần Phú, Hà Huy Tập…Tỉnh Hà Tĩnh có 13 đơn vị hành chính; 20 đảng bộtrực thuộc; có 747 đảng bộ, chi bộ cơ sở và 4.158 chi bộ thuộc đảng ủy cơ sở;
Trang 18kết quả cao, toàn diện trên các lĩnh vực, nhiều chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch
đề ra Cụ thể:
Kinh tế phát triển toàn diện và có bước đột phá, tốc độ tăng trưởng ởmức cao, bình quân giai đoạn 2006 - 2010 đạt 9,6%, giai đoạn 2011 - 2015 đạttrên 18% Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng tích cực, đến năm 2015:công nghiệp - xây dựng 38%, thương mại - dịch vụ 44%, nông - lâm - ngưnghiệp còn 18% Huy động các nguồn lực đầu tư phát triển giai đoạn 2011 -
2015 đạt 287.000 tỷ đồng, tăng hơn 10 lần so với giai đoạn 2006 - 2010 Đếnnăm 2015, GRDP bình quân đầu người đạt 39 triệu đồng, tỷ lệ hộ nghèo giảmcòn 5,8% Tổng thu ngân sách trên địa bàn giai đoạn 2011 - 2015 đạt trên36.000 tỷ đồng; năm 2015 đạt hơn 12.120 tỷ đồng, tăng gấp 6,1 lần so với năm2010; trong đó, thu nội địa đạt 7.057 tỷ đồng
- Tình hình tổ chức đảng, đảng viên
Theo số liệu thống kê phân loại đảng viên, tổ chức cơ sở đảng tháng01/2016 của tỉnh Hà Tĩnh, như sau:
- Tổng số đảng viên toàn Đảng bộ: 94.590 đồng chí
- Tổng số đảng viên được phân loại: 81.703 đồng chí, trong đó:
+ Đảng viên đủ tư cách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ: 11.442 (14,00%);+ Đảng viên đủ tư cách, hoàn thành tốt nhiệm vụ: 58.838 (72,00%);+ Đảng viên đủ tư cách, hoàn thành nhiệm vụ: 10.788 (13,20%);