CHỦ ĐỀ 7 NGHỀ TRUYỀN THỐNG TỈNH CAO BẰNG GIÁO ÁN GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH CAO BẰNG LỚP 6 THEO CÔNG VĂN 5512 CHỦ ĐỀ 7 NGHỀ TRUYỀN THỐNG TỈNH CAO BẰNG GIÁO ÁN GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH CAO BẰNG LỚP 6 THEO CÔNG VĂN 5512 CHỦ ĐỀ 7 NGHỀ TRUYỀN THỐNG TỈNH CAO BẰNG GIÁO ÁN GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH CAO BẰNG LỚP 6 THEO CÔNG VĂN 5512 CHỦ ĐỀ 7 NGHỀ TRUYỀN THỐNG TỈNH CAO BẰNG GIÁO ÁN GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG TỈNH CAO BẰNG LỚP 6 THEO CÔNG VĂN 5512
Trang 1CHỦ ĐỀ 7: NGHỀ TRUYỀN THỐNG TỈNH CAO
BẰNG Thời gian thực hiện: 5 tiết Ngày soạn: … /… …/ 2023
Tiết
TKB
Lớ
p
Ngày dạy (Chiều)
Tiết theo PPCT
Sĩ số
Học sinh vắng mặt
Gh i ch ú
6 … / …/
2023
… / …/
2023
17
… / …/
2023
18
… / …/
2023
19
… / …/
2023
20
I Mục tiêu
1 Về kiến thức, kĩ năng, thái độ
a) Về kiến thức
- Kể tên và giới thiệu được sơ lược một số nghề truyền thống ở Cao Bằng
- Nêu được các sản phẩm chủ yếu và những đóng góp của một số nghề truyền thống đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Cao Bằng
- Nêu được những thuận lợi, khó khăn của một số nghề truyền thống ở Cao Bằng
- Nhận thức được trách nhiệm của bản thân đối với việc giới thiệu, phát triển các nghề truyền thống ở Cao Bằng
- Lập kế hoạch dự án tìm hiểu nghề truyền thống
- Thực hiện được một số công đoạn đơn giản của 1- 2 nghề truyền thống ở Cao Bằng
b) Về kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, khai thác thông tin, đánh giá, nhận xét, trình bày
c) Thái độ: Biết yêu quý, trân trọng và có ý thức giữ gìn, lưu truyền những nghề truyền thống của tỉnh CB
Trang 22 Về năng lực, phẩm chất:
a) Về năng lực:
* Năng lực chung:
+ Năng lực giao tiếp và hợp tác
+ Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo
+ Năng lực tự chủ và tự học
* Năng lực chuyên biệt:
+ Tìm hiểu Lịch sử
+ Nhận thức và tư duy Lịch sử
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo thông qua việc khai thác và sử dụng tư liệu hoàn thành các nhiệm vụ học tập
+ Giao tiếp và hợp tác thông qua hoạt động nhóm và trao đổi thảo luận để tìm hiểu
về nghề truyền thống, qua đó hiểu thêm về những nét văn hóa bản sắc dân tộc ở các vùng miền của tỉnh Cao Bằng
b) Về phẩm chất:
- Yêu nước: Có ý thức bảo vệ các mô hình sản xuất làng nghề thủ công truyền thống, nhiệt tình tích cực tham gia, thực hiện các hoạt động phát triển, làm phong phú nhiều loại hình tăng gia sản xuất nhằm bảo vệ, phát huy giá trị từ những làng nghề lâu đời, nuôi dưỡng ý chí, tinh thần cố gắng quyết tâm làm giàu, đoàn kết sức trẻ chung tay xây dựng quê hương, đất nước
- Tôn trọng sự lựa chọn nghề nghiệp, đam mê của mọi người: Tôn trọng sự đa dạng
về văn hoá làng nghề sản xuất của các dân tộc trong cộng đồng dân tộc Việt Nam
và các dân tộc khác
- Ham học: Thích đọc sách, báo, tìm tư liệu trên mạng Internet để mở rộng hiểu biết về những kinh nghiệm, bí quyết làm giàu từ làng quê, giác ngộ những tiềm năng phát triển của quê hương
- Có trách nhiệm với gia đình và xã hội: Tôn trọng và ghi nhớ, truyền lại những kinh nghiệm sản xuất qua các thế hệ, có ý thức khi tham gia các sinh hoạt cộng đồng, các hoạt động của đoàn viên, thanh niên, hưởng ứng tích cực các phong trào xóa đói, giảm nghèo Giữ vững lập trường, trở thành công dân tốt có ích cho gia đình và xã hội
- Trung thực trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, lấy chữ tín làm phương châm hàng đầu để lập nghiệp
3 Phương pháp dạy – học: PP trực quan, đàm thoại, HĐ cá nhân, HĐ nhóm nhỏ.
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
Trang 31 Đối với giáo viên:
- KHDH, máy tính, TV, Bải giảng PPT, video tư liệu về những các nghề truyền thống ở CB
- Link video các nghề truyền thống ở CB
https://youtu.be/Ybpgf3MdDks
https://youtu.be/XzzWDphSmW4?t=62
https://youtu.be/bzl8fqHNJsw?t=255
2 Đối với học sinh:
- Sưu tầm thông tin, tài liệu về video tư liệu về những nghề truyền thống ở CB
III CHUỖI CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC
TIẾT 16
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (Mở đầu)
a Mục tiêu:
- Tạo hứng thú cho HS khi tìm hiểu nội dung bài học
- Nhận biết một số hình ảnh về một số nghề truyền thống ở tỉnh CB
b Nội dung: HS liên hệ thực tế những điều em đã biết về nghề truyền thống ở CB.
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên yêu cầu học sinh liên hệ thực tế và chia sẻ những điều em đã biết về nghề truyền thống ở CB
?Chia sẻ với bạn những điều em đã biết về nghề truyền thống ở CB theo gợi ý: Ở quê hương CB có những nghề truyền thống nào? Những nghề đó có ở địa phương nào?
* Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh tiếp nhận câu hỏi, quan sát và tiến hành thảo luận nhóm cặp đôi
- Giáo viên quan sát hướng dẫn khi học sinh cần sự giúp đỡ
* Báo cáo, thảo luận
- Giáo viên yêu cầu trình bày kết quả: trả lời câu hỏi
- Giáo viên gọi học sinh nhóm khác nhận xét và bổ sung
* Kết luận, nhận định
- Giáo viên đánh giá, nhận xét chuẩn kiến thức
SẢN PHẨM DỰ KIẾN:
+ Nghề dệt thổ cẩm Luống Nọi (Lũng Nọi, Ngọc Đào, Hà Quảng).
Trang 4+ Nghề làm hương Phia Thắp, nghề rèn Phúc Sen, nghề làm đường phên, nghề làm giấy bản đều ở huyện Quảng Hòa;
+ Nghề thêu thổ cẩm ở xã Hoa Thám và nghề làm miến dong ở huyện Nguyên Bình;
+ Nghề chạm khắc bạc của người Dao…
- Tiểu dẫn:
Ngoài một số nghề mà các bạn vừa kể thì: Hoạt động nghề nghiệp ở CB rất phong phú, đa dạng, đặc biệt là trong lĩnh vực nghề truyền thống Bài học ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu một số nghề truyền thống ở Cao Bằng
B – HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Hoạt động 1:
I GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC CÁC NGHỀ TRUYỀN THỐNG CỦA CAO BẰNG
a Mục tiêu: Kể tên và giới thiệu được sơ lược một số nghề truyền thống ở Cao Bằng
b Nội dung: HS thảo luận theo bàn, liên hệ thực tế, trình bày trước lớp.
c Sản phẩm: Câu trả lời của HS.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát hình ảnh một số nghề truyền thống ở tỉnh Cao Bằng và trả lời câu hỏi:
1 Em hãy xác định tên, sản phẩm của các nghề thủ công truyền thống trong các hình ảnh trên
2 Ở xã/ huyện em đang sống có nghề truyền thống nào? Hãy giới thiệu một vài nét
về nghề truyền thống đó
Trang 5- HS quan sát, ghi nhận thông tin, chia sẻ hiểu biết của mình.
* Thực hiện nhiệm vụ
- Học sinh tiếp nhận câu hỏi, quan sát và tiến hành thảo luận nhóm cặp đôi
- Giáo viên quan sát hướng dẫn khi học sinh cần sự giúp đỡ
* Báo cáo, thảo luận
- Giáo viên yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết quả: trả lời câu hỏi
- Giáo viên gọi học sinh nhóm khác nhận xét và bổ sung
* Kết luận, nhận định
- Giáo viên đánh giá, nhận xét chuẩn kiến thức
Trang 6SẢN PHẨM DỰ KIẾN
1 Tên, sản phẩm của các nghề thủ công truyền thống trong các hình ảnh trên.
+ Nghề dệt thổ cẩm Luống Nọi (Lũng Nọi, Ngọc Đào,
Hà Quảng)
Vải thổ cẩm
+ Nghề làm hương Phia Thắp, nghề rèn Phúc Sen,
nghề làm đường phên, nghề làm giấy bản đều ở huyện
Quảng Hòa;
Hương, dao, giấy bản
+ Nghề thêu thổ cẩm ở xã Hoa Thám và nghề làm
miến dong ở huyện Nguyên Bình;
Vải thổ cẩm có hoa văn độc đáo, miến dong… + Nghề chạm khắc bạc của người Dao… Đồ trang sức (Vòng cổ,
nhẫn, trâm cài tóc, móc khóa, móc trầu, vòng tay…)
2
- Ở xã/ huyện em đang sống có nghề truyền thống:
Một số nghề truyền thống tại Hà
Quảng
Ảnh
+ Nghề làm men lá, chưng cất rượu
ngô (Thông Nông)
+ Nghề làm khẩu sli Nà Giàng (Hà
Quảng)
Trang 7+ Nghề dệt thổ cẩm Luống Nọi
(Lũng Nọi, Ngọc Đào, Hà Quảng)
+ Nghề chế biến cá chua Vị Quang
(Cần Yên, Hà Quảng)
- Giới thiệu đặc điểm:
+ Nghề làm men lá, chưng cất rượu ngô (Thông Nông): Men lá Thông Nông có
từ rất lâu đời, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, ở huyện Thông Nông có một đặc sản nổi tiếng mà ai cũng biết đó là rượu men lá. Cái hay nhất của rượu men lá là uống say thế nào cũng không bị đau đầu, mà chỉ cần sau giấc ngủ thì người cảm thấy khỏe khoắn dễ chịu trở lại
+ Nghề làm khẩu sli Nà Giàng (Hà Quảng): Khẩu Sli là món ăn truyền thống
trong dịp lễ, Tết cổ truyền của người Tày, Nùng Cao Bằng Khẩu Sli tiếng địa phương có nghĩa là bánh gạo nếp nổ hay còn gọi là bánh bỏng có chứa lạc Bánh mang hương thơm của nếp cái, bùi ngậy của lạc và ngọt ngào của đường phên Khẩu Sli là đặc sản được du khách gần xa lựa chọn làm quà khi đến với vùng quê cách mạng Cao Bằng
+ Nghề dệt thổ cẩm Luống Nọi (Lũng Nọi, Ngọc Đào, Hà Quảng): Luống Nọi,
xã Ngọc Đào (Hà Quảng) là làng nghề duy nhất còn nguyên bản về kỹ thuật, công
cụ dệt thổ cẩm truyền thống của đồng bào dân tộc Tày Đây là một trong những điểm di sản văn hóa nằm trên tuyến phía Bắc trong "Hành trình về nguồn cội" của Công viên địa chất Non nước Cao Bằng được UNESCO công nhận Nơi đây, hiện còn gần 30 khung cửi của các gia đình dân tộc Tày Mẫu thổ cẩm của đồng bào
Trang 8Tày có hơn 20 loại hoa văn, họa tiết khác nhau như: hoa lê, hoa mận, hoa đào, hoa mai và các loại hoa lạ trong rừng chỉ có ở miền núi (bjoóc chắm, bjoóc kíp, bjoóc tròn, bjoóc pắt…) Một số muông thú hươu, nai, ngựa, chim, bướm… cũng được thể hiện trên hoa văn thổ cẩm của người Tày
+ Nghề chế biến cá chua Vị Quang (Cần Yên, Hà Quảng): Hương vị của món
cá chua (hay còn gọi là cá thính) có vị chua chua, bùi béo, đậm đà Mùi thơm của lớp thính quyện với vị chua của cá tạo nên hương vị rất riêng Cá chua được coi là một món ăn đặc sản và đã trở thành hàng hóa
Hoạt động 2:
II VAI TRÒ CỦA NGHỀ TRUYỀN THỐNG ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN VÀ SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở CAO BẰNG.
a Mục tiêu: Nêu được các sản phẩm chủ yếu và những đóng góp của một số nghề truyền thống đối với sự phát triển kinh tế - xã hội ở Cao Bằng
b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để trả lời câu hỏi.
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS: đọc 2 Vai trò của
nghề truyền thống đối với đời sống của
người dân và sự phát triển kinh tế - xã
hội ở CB; Yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
+ Em hãy nêu những đóng góp của
một số nghề truyền thống đối với sự
phát triển KT-XH của CB
- GV hướng dẫn gợi ý HS tìm kiếm
thông tin, trả lời đúng trọng tâm câu
hỏi
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực
hiện nhiệm vụ
- HS nghe, thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận;
II VAI TRÒ CỦA NGHỀ TRUYỀN THỐNG ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CỦA NGƯỜI DÂN VÀ SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI Ở CAO BẰNG.
1 Đối với đời sống:
- Làng nghề truyền thống giúp phát huy được các nguồn lực tại địa phương, tạo việc làm, nâng cao đời sống người dân, thu hẹp khoảng cách chênh lệch giữa thành thị và nông thôn
- Các nghề thủ công truyền thống không chỉ có vai trò giúp nâng cao kinh tế hộ gia đình, kinh tế địa phương
mà còn góp phần vào việc ổn định trật
tự xã hội Địa phương có nghề thủ công phát triển sẽ thu hút được nguồn lao động nông nhàn, giải quyết đáng
kể việc làm cho một bộ phận dân cư,
Trang 9- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung
câu trả lời của bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến
thức Ghi lên bảng
GV bổ sung:
hạn chế các tệ nạn xã hội: rượu chè, cờ bạc, trộm cắp
2 Đối với sự phát triển KTXH:
- Làng nghề truyền thống ở CB rất đa dạng và phong phú Dẫu cho xã hôị và thời đại thay đổi những làng nghề truyền thống vẫn được bảo tồn và phát huy vì nó đem lại bản sắc Việt, là giá trị văn hoá lớn cho đất nước Các làng nghề đã lưu giữ và phát triển những sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc góp phần làm rạng rỡ văn hóa Việt trong khu vực và trên thế giới
Hoạt động 3:
III NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN, TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN CỦA NGHỀ TRUYỀN THỐNG Ở CAO BẰNG.
a Mục tiêu:
- Nêu được những thuận lợi, khó khăn của một số nghề truyền thống ở Cao Bằng
- Nhận thức được trách nhiệm của bản thân đối với việc giới thiệu, phát triển các nghề truyền thống ở Cao Bằng
b Nội dung: HS sử dụng SGK, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.
c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS.
d Tổ chức thực hiện:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV – HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM
Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ
- GV yêu cầu HS: đọc 3 Những thuận
lợi, khó khăn, triển vọng phát triển của
nghề truyền thống ở CB; Yêu cầu HS
trả lời câu hỏi:
+ Nghề truyền thống ở địa phương em
có những thuận lợi và khó khăn gì?
Em hãy chia sẻ một số biện pháp góp
phần giữ gìn, phát triển nghề truyền
thống ở địa phương
III NHỮNG THUẬN LỢI, KHÓ KHĂN, TRIỂN VỌNG PHÁT TRIỂN CỦA NGHỀ TRUYỀN THỐNG Ở CAO BẰNG.
1 Thuận lợi, triển vọng:
- Tỉnh CB đã có nhiều biện pháp để giữ gìn, bảo tồn, phát huy các nghề truyền thống như: có cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển làng nghề gắn với xây dựng nông thôn mới; kết hợp
Trang 10- GV hướng dẫn gợi ý HS tìm kiếm
thông tin, trả lời đúng trọng tâm câu
hỏi
- HS tiếp nhận nhiệm vụ
Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực
hiện nhiệm vụ
- HS nghe, thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động
và thảo luận
- HS trình bày sản phẩm thảo luận;
- GV gọi HS khác nhận xét, bổ sung
câu trả lời của bạn
Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện
nhiệm vụ
- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến
thức Ghi lên bảng
GV bổ sung:
- Những hộ sản xuất còn thiếu kiến
thức về kinh doanh, tiếp thị, nắm bắt
thị trường Việc chuyển giao công
nghệ và cải tiến mẫu mã còn chậm nên
khả năng cạnh tranh trên thị trường
của sản phẩm làng nghề không cao
Trong khi đây là vấn đề then chốt
quyết định đến sự tồn vong của làng
nghề
- Thực tế hiện nay việc bó hẹp đầu ra,
không có người kế nghiệp, khó cạnh
tranh với các sản phẩm công nghiệp
trên thị trường…
sản xuất, kinh doanh trong các làng nghề tham gia hoạt động xúc tiến thương mại để quảng bá các sản phẩm truyền thống của địa phương
- CB có lợi thế về thiên nhiên, cảnh quan, con người, nguồn nguyên vật liệu có ở địa phương, nghề truyền thống ở CB có triển vọng phát triển tốt, hứa hẹn sẽ đem lại nhiều nguồn lợi thiết thực
2 Khó khăn:
- Các cơ sở sản xuất chủ yếu vẫn còn những khó khăn nhất định như: Các cơ
sở sản xuất chủ yếu vẫn ở dạng kinh tế
hộ gia đình là chính; sản xuất nhỏ lẻ mang tính tự phát, công nghệ chậm đối mới, vẫn phụ thuộc hoàn toàn vào nhu cầu thị trường; việc xây dựng thương hiệu sản phẩm, thương hiệu làng nghề chưa được quan tâm thường xuyên; chất lượng, mẫu mã sản phẩm còn kém sức cạnh tranh; thị trường hạn hẹp; đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi của làng nghề chưa được quan tâm bồi dưỡng, phát huy đúng mức; chưa nghiên cứu sâu nhu cầu của người tiêu dùng
3 Biện pháp:
- Truyền lại nghề truyền thống cho các thế hệ nối tiếp: giúp duy trì và lưu giữ những giá trị văn hoá truyền thống không bị mai một
- Khuyến khích cộng đồng trong nước
sử dụng làng nghề truyền thống: bảo
vệ và gìn giữ giá trị văn hoá dân tộc
- Giới thiệu sản phẩm truyền thống tới nhiều nước trên thế giới: giúp quảng
Trang 11bá những nét văn hoá của dân tộc với thế giới
- Quảng bá du lịch gắn với các làng nghề
- Cập nhật yếu tố hiện đại quy trình chuẩn trong đào tạo nguồn nhân lực tham gia lao động các nghề truyền thống
- Trang bị thêm cơ sở vật chất, máy móc hiện đại khi làm nghề truyền thống
- Giới thiệu sản phẩm truyền thống ra nhiều nước trên thế giới
- Hướng nghiệp cho HS phổ thông về nghề truyền thống
* HS có thể tham gia:
- Các hoạt động trải nghiệm làm sản phẩm truyền thống
- Giới thiệu đến bạn bè về làm nghề truyền thống ở địa phương em
C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP - VẬN DỤNG:
a Mục tiêu:
- Lập kế hoạch dự án tìm hiểu nghề truyền thống
- Thực hiện được một số công đoạn đơn giản của 1- 2 nghề truyền thống ở Cao Bằng
b) Nội dung:HS thực hiện thảo luận các câu hỏi và làm BT
c) Sản phẩm: Các câu trả lời của HS, phiếu HT
d) Tổ chức thực hiện:
* Chuyển giao nhiệm vụ
- GV giới thiệu về mục tiêu của dự án
+ Giới thiệu sơ lược về một số nghề của tỉnh Cao Bằng
+ Nêu được các sản phẩm chủ yếu và đóng góp của của nghề đối với sự phát triển Kinh tế - xã hội ở Cao Bằng
+ Xác định khó khăn, thuận lợi, riển vọng của nghề trong giai đoạn hiện nay
+ Tham gia thực hiện được một số công đoạn đơn giản của nghề
- GV: Giới thiệu các bước thực hiện dự án:
Bước : Xác định chủ đề và tên dự án: … (ví dụ: Tìm hiểu nghề rèn ớ xã Phúc Sen– Huyện Quảng Hoà)
Bước 2: Xác định địa điểm thực hiện dự án