Đề án tốt n “tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên quận ngũ hành sơn, thành phố đà nẵng giai đoạn 2017 2021”

MỤC LỤC Phần 1 MỞ ĐẦU 1 1 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ ÁN 1 1 2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ ÁN 3 1 2 1 Mục tiêu 3 1 3 NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ ÁN 3 1 3 1 Ý nghĩa khoa học 3 1 3 2 Ý nghĩa thực tiễn 4 1 4 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ ÁN 4 1 4 1 Đối[.]

MỤC LỤC

Phần 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ ÁN 1

1.2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ ÁN 3

1.2.1.Mục tiêu 3

1.3 NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ ÁN 3

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 3

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn 4

1.4 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ ÁN 4

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu của Đề án 4

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu 4

1.4.2.1 Phạm vi về không gian 4

1.4.2.2 Phạm vi về thời gian 4

Phần 2 NỘI DUNG 5

2.1 CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN 5

2.1.1 Căn cứ khoa học, lý luận 5

2.1.1.1 Một số khái niệm cơ bản 5

2.1.1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay 9

2.1.2 Cơ sở chính trị, pháp lý 12

2.1.2.1 Căn cứ Hiến pháp và Luật của Quốc hội, Điều lệ Đoàn 12

2.1.2.2 Căn cứ Nghị quyết của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên, các Văn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh 12

2.1.2.3 Căn cứ Văn bản của Thủ tướng Chính phủ 12

2.1.3 Cơ sở thực tiễn 13

2.1.3.1 Khái quát chung về Quận Ngũ Hành Sơn 14

2.1.3.2 Tình hình thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng 14

2.1.3 Thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quận Ngũ Hành Sơn thời

gian qua 17

2.1.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân 17

2.1.3.2 Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân 18

2.2 NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA ĐỀ ÁN CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG, ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH QUẬN NGŨ HÀNH SƠN 20

2.2.1 Thực trạng trong công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên ở Quận Ngũ Hành Sơn trong giai đoạn hiện nay 22

2.2.2 Nội dung cụ thể đề án cần thực hiện 24

2.2.2.1 Đổi mới nội dung giáo dục của Đoàn 24

2.2.2.2 Đổi mới phương thức giáo dục của Đoàn 25

2.2.2.3 Nhiệm vụ của đề án 26

2.2.3 Các giải pháp, biện pháp để giải quyết vấn đề công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quận Ngũ Hành Sơn 28

2.2.3.1 Giáo dục thế hệ trẻ thông qua phong trào hành động cách mạng của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên và Hội đồng Đội Quận Ngũ Hành Sơn 28

2.2.3.2 Phát hiện, bồi dưỡng, nêu gương, nhân rộng điển hình người tốt, việc tốt 28

2.2.3.4 Đẩy mạnh công tác báo cáo viên, tuyên truyền viên 29

2.2.3.5 Nâng cao chất lượng hoạt động báo chí, xuất bản trong công tác tuyên truyền, giáo dục thế hệ trẻ 30

2.2.3.6 Đẩy mạnh sử dụng mạng xã hội và các phương tiện truyền thông hiện đại trong công tác giáo dục thế hệ trẻ 30

2.2.3.7 Sử dụng hiệu quả các thiết chế văn hóa để giáo dục và phục vụ nhu cầu vui chơi, giải trí lành mạnh của thanh thiếu nhi 30

2.2.3.8 Tăng cường sự phối hợp giữa Đoàn thanh niên với các cấp chính quyền, các ngành, đoàn thể, gia đình, nhà trường 30

2.3 TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ ÁN 32

2.3.1 Cơ quan chủ trì, phối hợp thực hiện 32

2.3.1.1 Quận Đoàn Ngũ Hành Sơn 32

2.3.1.2 Phòng Nội vụ có trách nhiệm 32

2.3.1.3 Phòng Giáo dục và Đào tạo Quận có trách nhiệm 33

2.3.1.4 Phòng Tài chính có trách nhiệm 33

2.3.1.5 Phòng Tư pháp có trách nhiệm 33

2.3.1.6 Phòng Lao động - Thương binh và xã hội có trách nhiệm 33

2.3.1.7 Công an Quận có trách nhiệm 33

2.3.1.8 Ban Chỉ huy Quân sự Quận có trách nhiệm 33

2.3.1.9 Trung tâm Y tế, Trung tâm Dân số - Kế hoạch hóa gia đình Quận có trách nhiệm 34

2.3.1.10 Đài truyền thanh Quận có trách nhiệm 34

2.3.1.11 Phòng Văn hóa thông tin, Trung tâm Văn hóa thể thao Quận có trách nhiệm 34

tạo điều kiện cho thanh niên tham gia sinh hoạt, phát triển thể chất và tinh thần 34

2.3.1.12 Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Quận và các tổ chức thành viên khác của Mặt 34

2.3.2 Kinh phí thực hiện đề án 34

2.3.3 Tiến độ thực hiện đề án 35

2.4 DỰ KIẾN HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ ÁN 36

2.4.1 Sản phẩm thu được từ việc thực hiện các nhiệm vụ của Đề án: 36

2.4.2 Tác động và ý nghĩa của đề án 36

Phần 3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 37

3.1 KẾT LUẬN 37

3.2 KIẾN NGHỊ VỚI CÁC TỔ CHỨC VÀ CÁ NHÂN ĐỂ THỰC HIỆN ĐỀ ÁN CÔNG TÁC GIÁO DỤC LÝ TƯỞNG CÁCH MẠNG, ĐẠO ĐỨC LỐI SỐNG CHO THANH NIÊN CỦA ĐOÀN TNCS HỒ CHÍ MINH QUẬN NGŨ HÀNH SƠN 38

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 40

DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT

BCHTW : Ban Chấp hành Trung ương.

BTCTW : Ban Tổ chức Trung ương.

CNH : Công nghiệp hóa.

CNXH : Chủ nghĩa xã hội

DBHB : Diễn biến hòa bình

HĐH : Hiện đại hóa

HĐND : Hội đồng Nhân dân.

Phần 1: MỞ ĐẦU

1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ ÁN

Thanh niên là một lực lựợng xã hội đặc biệt, có vai trò rất quan trọng tronglịch sử, trong các giai đoạn cách mạng cũng như trong hiện tại và tương lai Trongquá trình lãnh đạo đất nước, Đảng và Nhà nước ta luôn đề cao vai trò, vị trí củathanh niên đối với sự nghiệp cách mạng của dân tộc, xác định thanh niên là lựclượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bịtin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc Chủ tịch Hồ

Chí Minh đã chỉ rõ: "Thanh niên là người chủ tương lai của nước nhà Thật vậy,

nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các thanh niên" Chính

vì vậy, Đảng ta đã đề ra nhiều chủ trương giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng, phát huytính xung kích, sức sáng tạo và tiềm năng to lớn của thanh niên trong việc tham giaphát triển kinh tế - xã hội, tổ chức thanh niên thành lực lượng hùng hậu, trungthành, kế tục sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc

Công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo đã và đang đem lạinhững kết quả to lớn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội Những thành tựuphát triển kinh tế, xã hội đã và đang tạo điều kiện, cơ hội cho thanh niên được rènluyện, phấn đấu và khẳng định mình Song, bên cạnh những chuyển biến tích cực

đó, thì vẫn còn không ít thanh niên sống không có lý tưởng làm nảy sinh lối sốngích kỷ, vụ lợi, những thói hư tật xấu, làm rạn nứt những khuôn mẫu, những giá trịđạo đức, huỷ hoại nét đẹp văn hoá truyền thống Ảnh hưởng của kinh tế thị trường

đã tạo ra trong xã hội một lớp người không nhỏ trong đó có thanh niên chạy theo lốisống thực dụng, buông thả, phai nhạt lý tưởng bất chấp những quy phạm đạo đức,truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc Hàng loạt vấn đề đặt ra đối với thanh niên

là, làm thế nào để thanh niên trong tương lai đủ sức đáp ứng yêu cầu của đất nướcđặt ra? Làm thế nào để họ có thể tự định hướng đúng, có lập trường, tư tưởng chínhtrị vững vàng; hình thành và rèn luyện phẩm chất đạo đức, lối sống trong đời sốngkinh tế thị trường hiện nay? Làm thế nào để những ảnh hưởng tiêu cực không làmsuy giảm nguồn lực trẻ ? Do vậy, việc giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lốisống cho thế hệ trẻ là một vấn đề quan trọng trong chiến lược phát triển con ngườicủa Đảng được toàn xã hội quan tâm Yêu cầu của sự nghiệp đổi mới, từng bướcthực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh đã kháchquan hoá tầm quan trọng và tính bức thiết của việc giáo dục đạo đức cho thanh niên

Với chức năng là trường học xã hội của thanh niên, việc giáo dục lý tưởng cáchmạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên là công tác quan trọng, thường xuyên, liên tụccủa Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Trong những năm gần đây, các cấp bộ Đoàn đã chútrọng đổi mới phương thức giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống cho thanh thiếu niên.Trong đó, đẩy mạnh hơn việc giáo dục thông qua phong trào hành động cụ thể, lấy môitrường thực tiễn để bồi dưỡng, rèn luyện, vun đắp những giá trị tốt đẹp cho đoàn viênthanh niên

Tuy nhiên, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống củaĐoàn Thanh niên hiện nay vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định Đó là, ĐoànThanh niên chưa cụ thể hóa nội dung giáo dục phù hợp với các đối tượng thanhthiếu nhi; việc đổi mới phương thức giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu, nhiềuhoạt động giáo dục chỉ đến với thanh niên tích cực Công tác nắm bắt tình hình tưtưởng và dư luận trong thanh niên chưa kịp thời, còn nhiều yếu kém Việc tổ chứccác phong trào hành động cách mạng tuy diễn ra sôi nổi, đều khắp nhưng có nhữngnơi còn mang tính hình thức, thiếu hiệu quả Việc phát huy vai trò của các cơ quanbáo chí, xuất bản của Đoàn, các phương tiện truyền thông hiện đại vào công tácgiáo dục chưa hiệu quả; các ấn phẩm, tài liệu phục vụ công tác tuyên truyền cònthiếu, chưa sinh động, hấp dẫn Chưa phát huy hết các điều kiện, nguồn lực, thiếtchế văn hóa phục vụ cho công tác giáo dục; chưa thực sự tạo ra những trào lưu mới,tích cực trong thanh niên

Quận Ngũ Hành Sơn Thành phố Đàn Nẵng là một trong 7 địa phương trênđịa bàn thành phố Đà Nẵng có số lượng dân cư không lớn , 61.441 người, trong đóthanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 30 hiện có 21.504 người, chiếm khoảng 35%dân số Quận Đây là lực lượng nòng cốt cho sự phát triển kinh tế - xã hội của Quậnnói riêng và Thành phố Đà Nẵng nói chung

Trong sự nghiệp đổi mới đất nước, sự chuyển biến mạnh mẽ của những điềukiện kinh tế - xã hội đã và đang ảnh hưởng trực tiếp đến thanh niên, lớp người trẻtuổi nói chung và thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn nói riêng Một mặt, nền kinh tếthị trường, xu thế toàn cầu hoá, nền kinh tế tri thức, việc mở rộng giao lưu hội nhậpvới thế giới, đang tạo nhiều cơ hội, điều kiện cho thanh niên ở Ngũ Hành Sơn pháthuy tính năng động, chủ động, sáng tạo vươn lên để khẳng định mình Mặt khác,hiện nay cũng còn không ít thanh niên ở Quận Ngũ Hành Sơn không có chí hướng

rõ ràng, chưa hiểu biết đầy đủ truyền thống cách mạng của Đảng và dân tộc, ít quantâm đến tình hình đất nước; một bộ phận thanh niên lười lao động, lười học tập,ngại khó, ngại khổ, chưa làm tròn trách nhiệm và nghĩa vụ của mình ở gia đình, địa

phương, đơn vị; không có ý chí vươn lên làm giàu cho bản thân và xã hội, có nhữngthanh niên có biểu hiện giảm sút niềm tin, bản lĩnh non kém, bị lôi kéo, kích độngtham gia vào các hoạt động vi phạm pháp luật Đạo đức, lối sống của một bộ phậnthanh niên còn lệch lạc, đề cao hưởng thụ, sống thực dụng, ích kỷ, đua đòi, xa hoalãng phí, sùng bái thần tượng thái quá, ít quan tâm đến cộng đồng và những ngườixung quanh Một bộ phận thanh niên thiếu ý thức rèn luyện, không tích cực thamgia các hoạt động Đoàn, Hội, các phong trào và hoạt động tập thể do nhà trường, địaphương tổ chức; lười học tập, lao động, không dám đấu tranh với sai trái, tiêu cực,thờ ơ, vô cảm trước nỗi đau của người khác, ích kỷ, bất hiếu với cha mẹ, thiếu tráchnhiệm với cộng đồng, thiếu quan tâm đến tình hình đất nước; một số thanh thiếuniên mắc tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật.

Chính vì vậy, giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻgắn với những nét đặc thù của Quận Ngũ Hành Sơn hiện nay là một vấn đề bức xúc,nảy sinh từ thực tiễn đòi hỏi phải được quan tâm, nghiên cứu một cách hệ thống

Xuất phát từ thực tế trên, trong kế hoạch viết Đề án tốt nghiệp chương trình Cao

cấp lý luận Chính trị năm 2016, tôi chọn xây dựng Đề án “Tăng cường công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2017 - 2021” nhằm góp phần làm sáng tỏ hơn nữa

những vấn đề lý luận và thực tiễn đang đặt ra trong công tác giáo dục của Đoàn, khắcphục những hạn chế, yếu kém và đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường công tác

giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên nhằm thực hiện thắng

lợi Nghị quyết Hội nghị Trung ương 7 khóa X của Đảng về “Tăng cường sự lãnh đạo

của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” và Nghị quyết Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ X; đồng thời góp phần vào việc

xây dựng và phát triển Quận Ngũ Hành Sơn trong thời gian tới

1.2 MỤC TIÊU CỦA ĐỀ ÁN

1.2.1.Mục tiêu

Đề án nghiên cứu thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lốisống cho thế hệ trẻ của Đoàn Thanh niên nhằm phát huy vai trò và chức năng giáo dụcthanh niên của các cấp bộ Đoàn trên địa bàn Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

1.3 NHIỆM VỤ CỦA ĐỀ ÁN

1.3.1 Ý nghĩa khoa học

Kết quả nghiên cứu sẽ góp phần hoàn thiện thêm về cơ sở lý luận và thựctiễn về giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên cũng nhưviệc áp dụng các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về công tác thanh

niên vào thực tiễn công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế

hệ trẻ ở Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

Kết quả nghiên cứu của đề án có giá trị tham khảo cho công tác truyên truyềngiáo dục của các cấp bộ Đoàn và đồng thời có giá trị tham khảo cho các công trìnhnghiên cứu liên quan đến vấn đề này

1.3.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đánh giá đúng thực trạng của thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn trong thời gianqua, tập trung về các mặt lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống Qua đó, phân tích vaitrò của công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ củaĐoàn Thanh niên; đánh giá những tồn tại, vướng mắc, rút ra những bài học kinhnghiệm trong công tác giáo dục của Đoàn để từ đó đề xuất các giải pháp cho các cấp

bộ Đoàn trên địa bàn Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng nhằm tăng cường côngtác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên, góp phần xây dựngđược một lớp thanh niên “vừa hồng, vừa chuyên”, đủ sức gánh vác những nhiệm vụlớn lao của quá trình xây dựng và phát triển Quận Ngũ Hành Sơn trong tương lai

1.4 GIỚI HẠN CỦA ĐỀ ÁN

1.4.1 Đối tượng nghiên cứu của Đề án

- Tình hình thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn và thực trạng công tác giáo dục

lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ của các cấp bộ Đoàn trên địabàn Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

1.4.2 Phạm vi nghiên cứu

1.4.2.1 Phạm vi về không gian

Đề án nghiên cứu tình hình thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn và thực trạng côngtác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ của các cấp bộ Đoàntrên địa bàn Quận Ngũ Hành Sơn, trong đó tập trung vào vai trò chỉ đạo, triển khai củaQuận Đoàn Ngũ Hành Sơn Đề án triển khai cho tất cả các cấp bộ Đoàn trên địa bànQuận Ngũ Hành Sơn Ngoài vai trò nòng cốt của tổ chức Đoàn, Đề án xây dựng cần cóphối hợp trách nhiệm của các Phòng, ban, ngành, Hội Đoàn thể như: Hội Cựu chiếnbinh, Hội Liên hiệp Phụ nữ, Phòng Nội vụ, Phòng Giáo dục và Đào tạo, Phòng Vănhóa Thông tin, Công an Quận, Ban Chỉ huy Quân sự Quận, Đài truyền thanh Quận

1.4.2.2 Phạm vi về thời gian

Đánh giá tình hình thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn và thực trạng công tácgiáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ của các cấp bộ Đoàntrên địa bàn Quận Ngũ Hành Sơn qua số liệu và thông tin thu thập từ thời điểm năm

2010 đến năm 2016 Đề xuất các mục tiêu, giải pháp, nhiệm vụ cho công tác giáodục lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ giai đoạn 2017 - 2021

Phần 2 NỘI DUNG

2.1 CĂN CỨ XÂY DỰNG ĐỀ ÁN

2.1.1 Căn cứ khoa học, lý luận

2.1.1.1 Một số khái niệm cơ bản

a.Thanh niên

Trong sự phát triển của xã hội, lĩnh vực thanh niên được nhiều bộ môn khoahọc nghiên cứu Tuỳ theo đối tượng nghiên cứu và góc độ tiếp cận của từng ngànhkhoa học, người ta có thể đưa ra các định nghĩa khác nhau về thanh niên

Từ góc độ xã hội học, thanh niên được xem là một nhóm xã hội của những ngườimới lớn, “là độ tuổi quá độ từ trẻ con sang người lớn trong cuộc đời mỗi người”1 Đây làmột nhóm động, không ổn định, thường xuyên đón nhận những thành viên mới và chia tayvới những người đã trưởng thành, vượt quá phạm vi lứa tuổi của nhóm

Từ góc độ tâm lý học, thanh niên là một độ tuổi, ở giữa lứa tuổi trẻ em vàtuổi trưởng thành Ở giai đoạn này, sự phát triển về thể chất đạt đến đỉnh cao, tuynhiên, các yếu tố tâm lý mới được định hình và ổn định một cách tương đối Thanhniên có sự khác biệt lớn về nhiều mặt (tuổi, nơi sinh sống, nghề nghiệp…), do đó,các đặc điểm tâm lý của thanh niên rất phong phú, đa dạng, tuy nhiên, chúng có mộttính chất chung, đó là tính trẻ Tính trẻ được thể hiện ở sự năng động, nhiệt huyết,chấp nhận mạo hiểm, giàu mơ ước và hoài bão lớn, thích cái mới, thích giao lưu,học hỏi và mong muốn có những đóng góp cho xã hội để khẳng định bản thân

Từ góc độ kinh tế học, thanh niên là lực lượng lao động đông đảo trong xãhội, là lực lượng làm ra nhiều của cải, vật chất và tinh thần cho xã hội

Từ góc độ pháp lý, Điều 1 Luật Thanh niên được Quốc hội nước Cộng hòa xã

hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua tại kỳ họp thứ 8, khóa XI qui định: “Thanh niên quy

định trong Luật này là công dân Việt Nam từ đủ mười sáu tuổi đến ba mươi tuổi”

Phạm vi tuổi của thanh niên khá rộng (từ 16 đến 30) Vì vậy, xét từ góc độ nghềnghiệp của họ, trong thanh niên có nhiều nhóm nhỏ khác nhau Nhóm trẻ tuổi nhấtđang chuẩn bị kết thúc những năm học phổ thông, mối quan tâm lớn nhất của họ là lựachọn nghề, chọn trường để tiếp tục học cao hơn, hoặc bước vào nghề; một bộ phậnkhác đang ngồi trên ghế các trường cao đẳng, đại học, tiếp thu kiến thức và kỹ năngchuyên môn ở trình độ cao để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước,một bộ phận khác mới bước vào hoạt động nghề nghiệp, đang ứng phó với những khó

1 Phạm Hồng Tung, Thực trạng và xu hướng biến đổi lối sống của thanh niên Việt Nam trong quá trình đổi

mới và hội nhập quốc tế, Viện Việt Nam học và Khoa học phát triển, Đại học quốc gia Hà Nội, Hà Nội,

2010.

khăn, thử thách ban đầu của hoạt động này; bên cạnh đó, một bộ phận thanh niên đãkhẳng định được vị trí nghề nghiệp của mình, có những cống hiến nhất định cho xã hội.Ngày nay, nhờ sự phát triển nhanh của công nghệ - một lĩnh vực có rất nhiều đặc điểmphù hợp với tâm lý thanh niên, được thanh niên ưa thích và tích cực vận dụng vàochuyên môn, không ít thanh niên đã sớm đạt được thành tựu lớn, nhanh chóng khẳngđịnh bản thân Với sự nhanh nhạy, nhiệt huyết của tính trẻ, dám nghĩ, dám làm và sứckhỏe tốt, thanh niên được xem là lực lượng lao động chủ chốt của xã hội.

Từ những cơ sở trên, có thể hiểu một cách tổng quát: Thanh niên Việt Nam

là những người từ đủ 16 tuổi đến 30 tuổi; gồm những người có sức khỏe thể chấtđạt đến đỉnh cao; năng động, nhiệt huyết, dám nghĩ, dám làm, thích giao lưu, họchỏi để nâng cao trình độ về mọi mặt, mong muốn được đóng góp cho xã hội đểkhẳng định bản thân Thanh niên nước ta là một tầng lớp xã hội rộng lớn, luôn cónhững đóng góp to lớn trong các giai đoạn lịch sử phát triển của đất nước Họ làmột lực lượng quan trọng của xã hội hiện tại cũng như trong tương lai

b Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là tổ chức chính trị - xã hội củathanh niên Việt Nam do Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh sánglập, lãnh đạo và rèn luyện Đoàn bao gồm những thanh niên tiên tiến, phấn đấu vìmục tiêu, lý tưởng của Đảng là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dângiàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.2

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng Cộngsản Việt Nam, là lực lượng xung kích cách mạng, là trường học xã hội chủ nghĩacủa thanh niên, đại diện chăm lo và bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của tuổitrẻ; phụ trách Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh; là lực lượng nòng cốt chínhtrị trong phong trào thanh niên và trong các tổ chức thanh niên Việt Nam

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là thành viên của hệ thống chínhtrị, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và Pháp luật của nước Cộng hòa Xã hộiChủ nghĩa Việt Nam Đoàn phối hợp với các cơ quan Nhà nước, Mặt trận Tổ quốcViệt Nam, các đoàn thể, tổ chức kinh tế, xã hội, các tập thể lao động và gia đìnhchăm lo giáo dục, đào tạo và bảo vệ thanh thiếu nhi; tổ chức cho đoàn viên, thanhniên tích cực tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội

c Công tác giáo dục

2 Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2012.

Giáo dục, hiểu theo nghĩa rộng của từ này, là quá trình trao đổi và chuyển giaotri thức, là sự đạt được những giá trị và các mô hình hành vi theo một mục đích, yêucầu định sẵn Hiểu theo nghĩa hẹp, giáo dục là một quá trình hình thành nhân cách conngười dưới ảnh hưởng của hoạt động có mục đích của nhà giáo dục trong

Kế thừa truyền thống giáo dục mà cha ông ta để lại, Đảng ta, đứng đầu làChủ tịch Hồ Chí Minh luôn luôn quan tâm đến giáo dục, đến việc "trồng người".Tại buổi nói chuyện với lớp học chính trị của các giáo viên cấp 2 và cấp 3 toàn miềnBắc (ngày 13-9-1958), Người nói: "Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợiích trăm năm thì phải trồng người" Với Hồ Chí Minh "trồng người" là tư tưởng cótính chất nhất quán, xuyên suốt trong cuộc đời hoạt động của mình

Tại Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ tư, khoá VII (ngày 14-1-1993) Đảng

ta ra Nghị quyết "Về tiếp tục đổi mới sự nghiệp giáo dục và đào tạo", trong đókhẳng định giáo dục và đào tạo được xem là "quốc sách hàng đầu" Mục tiêu củaphát triển giáo dục nước ta là nhằm "nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡngnhân tài, đào tạo những con người có kiến thức văn hoá, khoa học, có kỹ năng nghềnghiệp, lao động tự chủ, sáng tạo và có kỷ luật, giàu lòng nhân ái, yêu nước, yêuchủ nghĩa xã hội, sống lành mạnh chú trọng giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin và tưtưởng Hồ Chí Minh, nội dung nhân văn và bản sắc văn hoá dân tộc"

- Lý tưởng cách mạng:

Lý tưởng cách mạng là một nội dung cụ thể của lý tưởng nói chung Nó cóđặc điểm là chỉ có ở những nhân cách đã và đang trưởng thành, có vai trò chi phốimạnh mẽ các nội dung lý tưởng khác Nó là cơ sở động lực của hoài bão lớn trong

3 Trung tâm Từ điển học Từ điển tiếng Việt Nxb Đà Nẵng, 2007, tr.873.

4 Nguyễn Khắc Viện Từ điển xã hội học Nxb Thế giới, Hà Nội, 1994, tr.182.

5 V.A.Xukhomlinxki Hình thành niềm tin cộng sản cho thế hệ trẻ Nxb Thanh niên, Hà Nội, 1983, tr.19.

thanh niên Tuy nhiên lý tưởng cách mạng không tự nhiên hình thành mà là kếtquả của một quá trình giáo dục có tính định hướng cao, thông qua những môitrường cụ thể Lý tưởng cách mạng mang tính tự giác, thể hiện rõ nét vai trò quátrình tự giáo dục của mỗi cá nhân

Lý tưởng của Thanh niên Việt Nam không thể tách rời lý tưởng cách mạngcủa Đảng, của dân tộc Vì lý tưởng độc lập tự do cho Tổ quốc, hàng triệu Thanhniên Việt Nam đã không sờn lòng, không tiếc xương máu góp phần làm nên nhữngchiến thắng vĩ đại của dân tộc Bước vào công cuộc đổi mới, trong điều kiện của cơchế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, lý tưởngcách mạng của thanh niên là tiếp tục phấn đấu, xây dựng một nước Việt Nam dângiàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

e Đạo đức, lối sống

- Đạo đức:

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là sự phản ánh tồn tại xã hội về lĩnhvực đạo đức Sự ra đời và phát triển của đời sống đạo đức xã hội là do nhu cầu cuộcsống của con người, của xã hội đặt ra Ở một mức độ khái quát nhất ta có thể hiểu:

Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tập hợp những nguyên tắc, qui tắc, chuẩn mực xã hội nhằm điều chỉnh và đánh giá cách ứng xử của con người trong quan hệ với nhau và quan hệ với xã hội Chúng được thực hiện bởi niềm tin cá nhân, bởi truyền thống dân tộc và sức mạnh của dư luận xã hội.

Có đạo đức cách mạng, người cán bộ cách mạng mới kiên định vững vàng trongmọi hoàn cảnh, lúc gian khổ khó khăn, thất bại cũng không sờn lòng, khi thắng lợithành công không tự mãn kiêu căng “Người cách mạng phải có đạo đức cách mạnglàm nền tảng mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”.6

- Lối sống:

Theo Từ điển Bách khoa Việt Nam, lối sống là toàn bộ những hình thức hoạtđộng sống của con người trong một xã hội nhất định được xem xét thống nhất vớicác điều kiện kinh tế – xã hội nhất định.7

Theo Hồ Chí Minh, lối sống bao gồm lối sống riêng của từng cá nhân và lốisống chung của từng nhóm người, rộng hơn là toàn xã hội Lối sống cá nhân là toàn

bộ hình thức hoạt động sống của cá nhân trong một xã hội nhất định Đồng thời là

sự phản ánh kết quả nhận thức của cá nhân về các điều kiện kinh tế, chính trị, vănhóa, xã hội Vì thế, lối sống cá nhân luôn mang đậm dấu ấn cá nhân và có tính

6 Hồ Chí Minh, Về đạo đức, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1993

7 Từ điển Bách khoa Việt Nam, tập 2, Nxb Từ điển Bách khoa, Hà Nội, 2002

phong phú, đa dạng

Lối sống trong quan niệm của Hồ Chí Minh còn là tiêu chí, thước đo trình độvăn minh, tiến bộ của mỗi dân tộc Người cho rằng: “Một dân tộc biết cần, kiệm,biết liêm sĩ, là một dân tộc giàu về vật chất, mạnh về tinh thần, là một dân tộc vănminh tiến bộ”.8 Với nghĩa đó, xây dựng lối sống mới đã trở thành một mục tiêu củaCNXH Phấn đấu thực hành lối sống mới giúp mỗi cá nhân và cả xã hội từng bướcvượt qua được những cái nhỏ bé, thấp hèn để vươn tới những cái lớn lao, caothượng làm cho mọi người phát triển toàn diện cùng với sự phát triển của đất nước

2.1.1.2 Quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về vai trò của giáo dục lý tưởngcách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên góp phần pháttriển con người toàn diện

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Muốn xây dựng CNXH phải có con ngườiXHCN”9 Đức và tài là hai mặt của cùng một nhân cách con người, là những nộidung không thể thiếu trong giáo dục con người toàn diện Mục đích cuối cùng củagiáo dục toàn diện nhằm tạo ra lớp người có năng lực và phẩm chất đáp ứng yêu cầuthời đại Hồ Chí Minh xác định “Trong việc giáo dục và học tập, phải chú trọng đủcác mặt: đạo đức cách mạng, giác ngộ XHCN, văn hoá, kĩ thuật, lao động và sảnxuất”10 Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên là một trong

những nội dung quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện bởi ngoài kiến thứcchuyên môn, thanh niên rất cần được trau dồi tư tưởng, đạo đức, lối sống, bồi dưỡnglòng yêu nước, sự quan tâm tới cộng đồng Nhờ đó, giúp họ dần tạo lập và kiênđịnh lập trường và bản lĩnh chính trị Đây là một công tác quan trọng, là tiền đề đểchúng ta có thể đào tạo ra một thế hệ cán bộ mới vừa giỏi chuyên môn, vừa vữngvàng về lập trường chính trị, có đạo đức cách mạng từ đó đưa đất nước phát triểnlên tầm cao mới trong thời kỳ đẩy mạnh hội nhập quốc tế

Chính vì vậy, Đại hội Đảng lần thứ X chỉ rõ: “Xây dựng và hoàn thiện giá trịnhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trongthời kỳ CNH, HĐH, hội nhập kinh tế quốc tế Bồi dưỡng các giá trị văn hoá trongthanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ,đạo đức và bản lĩnh văn hoá con người Việt Nam”11

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên góp phần đào

tạo nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá,

8 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Tập 5, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 1995

9 Hồ Chí Minh (2000): Toàn tập, tập 9, Nxb CTQG, Hà Nội, tr.448.

10 Hồ Chí Minh (2000): Toàn tập, tập 10, Nxb CTQG, Hà Nội, tr.190.

11 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb CTQG, Hà Nội, 2006, tr.106.

phát triển kinh tế tri thức và đẩy mạnh hội nhập quốc tế

Thanh niên có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển đất nước vì đây làmột bộ phận quan trọng trong nguồn nhân lực chất lượng cao Đại hội X của Đảngxem việc phát huy sức mạnh toàn dân tộc, đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mớinhằm sớm đưa nước ta thoát khỏi tình trạng kém phát triển và đến năm 2020, cơbản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại là nhiệm vụ chính trị trọng đạinhất của toàn Đảng, toàn dân trong giai đoạn hiện nay Để thực hiện nhiệm vụ đó,trong khi không xem nhẹ việc khai thác ngoại lực, biến ngoại lực thành nội lực cho

sự phát triển KT - XH, Đảng ta cũng cho rằng, nội lực là chính, trong đó, quan trọngnhất là nhân tố con người Phát huy cho đựơc nhân tố con người Việt Nam nhất làthế hệ trẻ là cái bảo đảm cơ bản nhất cho thành công của sự nghiệp đổi mới Nghịquyết Trung ương 7, Khóa X nhấn mạnh: “Thanh niên được đặt ở vị trí trung tâmtrong chiến lược bồi dưỡng, phát huy nhân tố và nguồn lực con người”12

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên nâng cao trình

độ và năng lực tư duy lý luận khoa học giúp thanh niên khẳng định bản thân và hòanhập vào xã hội hiện đại, góp phần phát triển, ứng dụng khoa học và công nghệ, vươnlên làm chủ khoa học, công nghệ hiện đại, đẩy mạnh sự nghiệp CNH, HĐH và xâydựng nền kinh tế tri thức Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanhniên qua việc trang bị phương pháp luận khoa học giúp thanh niên nâng cao khả năngthích ứng với xu thế đẩy mạnh hội nhập và giao lưu quốc tế Trong môi trường hộinhập và giao lưu quốc tế, thanh niên có điều kiện thuận lợi để tiếp thu văn minh củanhân loại, học tập và ứng dụng những tiến bộ khoa học và công nghệ trên thế giới Họtrở nên tự tin hơn, tham gia ngày càng nhiều vào sự nghiệp phát đất nước

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên góp phần đàotạo thế hệ cán bộ trẻ kế tục sự nghiệp cách mạng

Trong sự nghiệp cách mạng, Đảng ta luôn đánh giá cao vai trò của thanhniên Nghị quyết Trung ương 4, Khoá VII của Đảng về “Công tác thanh niên trongthời kỳ mới’ đánh giá: “Thanh niên là lực lượng xung kích trong sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc Sự nghiệp đổi mới có thành công hay không, đất nướcbước vào thế kỷ 21 có vị trí xứng đáng trong cộng đồng thế giới hay không, cáchmạng Việt Nam có vững bước theo con đường XHCN hay không phần lớn tuỳthuộc vào lực lượng thanh niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên;công tác thanh niên là vấn đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố

12 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương khoỏ X, H, 2008, tr.41.

quyết định sự thành bại của cách mạng” Nghị quyết Trung ương 7, Khoá X củaĐảng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng đó và đề ra mục tiêu: “Tiếp tục xâydựng thế hệ thanh niên Việt Nam giàu lòng yêu nước, tự cường dân tộc, kiên địnhmục tiêu lý tưởng độc lập dân tộc và CNXH; có đạo đức cách mạng, ý thức chấphành pháp luật, sống có văn hoá, vì cộng đồng Hình thành một lớp thanh niên ưu

tú trên mọi lĩnh vực, kế tục trung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng,của dân tộc; ”14

Lý tưởng của Đảng ta hiện nay chính là “Độc lập dân tộc gắn liền với CNXH”

mà Chủ tịch Hồ Chí Minh và nhân dân ta đã lựa chọn Bởi vậy, giáo dục lý tưởng cáchmạng làm cho thanh niên tin tưởng có cơ sở khoa học và trung thành tuyệt đối với lýtưởng đó Bên cạnh củng cố niềm tin của thanh niên vào Đảng, vào lý tưởng cáchmạng, phải tăng cường giáo dục cho họ tình cảm yêu nước nồng nàn, khơi dậy nội lựcquan trọng để tạo cho thanh niên - những người chủ tương lai của đất nước, ý chí tự lực

tự cường, say mê trong lao động, học tập, có đủ bản lĩnh chính trị, có lối sống cao đẹp,biết sống có ý nghĩa hướng tới chân - thiện - mỹ, phát huy sức mạnh của thanh niên

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên góp phần tích

cực vào cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng - văn hoá

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên là giáo dục

đạo đức, lý tưởng cách mạng, lối sống, niềm tin, góp phần tạo nên một con người cóniềm tin sâu sắc trung thành với Đảng, có lập trường vững vàng trước mọi thửthách Điều đó góp phần giúp thanh niên có đủ dũng khí và khả năng bảo vệ hệ tưtưởng vô sản, bảo vệ Đảng Cộng sản và chế độ XHCN, bảo vệ các giá trị văn hoátruyền thống dân tộc và có sức đề kháng với “Diễn biến hòa bình” (DBHB) của cácthế lực thù địch với hình thức ngày càng thâm độc, tinh vi

Giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống cho thanh niên làm chothanh

niên nhận thức rõ sự lợi dụng của các thế lực thù địch để họ chủ động phòng tránhkhông bị sự lợi dụng đó; kiên quyết phê phán, lên án những thói hư, tật xấu trong xãhội Từ đó, thanh niên thấy được giá trị, ý nghĩa và mục đích cuộc sống của conngười Đó là "bức tường thép" để ngăn chặn lối sống cá nhân chủ nghĩa, thực dụngtrọng đồng tiền mà các thế lực thù địch gieo rắc trong thanh niên ngày nay Họ sẽ biếtnêu cao tinh thần đấu tranh bảo vệ chân lý, bảo vệ cái đúng, cái tốt, lên án cái ác, cáixấu và cái tiêu cực; có thái độ kiên quyết, dứt khoát đấu tranh ngăn chặn và đẩy lùi

13 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ tư Ban chấp hành Trung ương khoỏ VII, H, 1993, tr.82.

14 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung ương khoỏ X, H, 2008, tr.43.

mọi cái tiêu cực, sa đọa, suy thoái về đạo đức và lối sống trong nhà trường cũng nhưngoài xã hội.

2.1.2 Cơ sở chính trị, pháp lý

2.1.2.1 Căn cứ Hiến pháp và Luật của Quốc hội, Điều lệ Đoàn

- Hiến pháp Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, được sửađổi bổ sung năm 2013

- Luật Thanh niên năm 2005

- Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X và Hướng dẫn thực hiện Điều lệĐoàn TNCS Hồ Chí Minh khóa X, 2012

2.1.2.2 Căn cứ Nghị quyết của Đảng về thanh niên và công tác thanh niên, cácVăn kiện của Đảng Cộng sản Việt Nam, Đoàn Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ

X, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội (2006)

- Nghị quyết 25 - NQ/TW, ngày 25 tháng 7 năm 2008 của Ban Chấp hànhTrung ương Đảng khoá IX về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tácthanh niên thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

- Chỉ thị số 42-CT/TW ngày 24/3/2015 của Ban Chấp hành Trung ươngĐảng về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác giáo dục lý tưởng cáchmạng, đạo đức, lối sống văn hóa cho thế hệ trẻ giai đoạn 2015-2030

- Quyết định Số 289-QĐ/TW của Ban Bí thư Trung ương Đảng ngày8/2/2010 về ban hành "Quy chế cán bộ Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh"

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X Đoàn TNCS Hồ Chí Minh,nhiệm kỳ 2012 – 2017

- Chương trình hành động số 31 ngày 25/10/2008 của Ban Thường vụ Thành

ủy Đà Nẵng về thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ VII Ban Chấp hành Trungương Đảng (khóa X)

- Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Quận Ngũ Hành Sơn lần thứ V, nhiệm

kỳ 2015-2020

- Văn kiện Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quận Ngũ Hành Sơn lần thứ

IV nhiệm kỳ 2012 – 2017

2.1.2.3 Căn cứ Văn bản của Thủ tướng Chính phủ

- Quyết định số 45/NQ-CP ngày 11 tháng 9 năm 2009 của Chính phủ banhành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 25-NQ/TWngày 25 tháng 7 năm 2008 Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng(khóa X) về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa;

- Quyết định số 2474/QĐ-TTG ngày 30 tháng 12 năm 2011 của Thủ tướng Chínhphủ phê duyệt Chiến lược phát triển thanh niên Việt Nam giai đoạn 2011 – 2020.

- Quyết định số 2160 /QĐ-TTg ngày 26/11/2010 của Thủ tướng Chính phủphê duyệt Đề án tăng cường công tác phổ biến, giáo dục pháp luật nhằm nâng cao ýthức pháp luật cho thanh thiếu niên giai đoạn 2011 – 2015

- Quyết định số 2264/QĐ-TTg ngày 16/12/2014 của Thủ tướng Chính phủphê duyệt Đề án đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh giai đoạn2015-2020

- Nghị quyết liên tịch số 01/2012/NQLT/CP-BCHTWĐTN ngày 14/12/2012giữa Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh về banhành Quy chế phối hợp công tác của Chính phủ và Ban Chấp hành Trung ươngĐoàn TNCS Hồ Chí Minh

2.1.3 Cơ sở thực tiễn

Sau 30 năm đổi mới đất nước, nhiều chủ trương, đường lối về công tác thanhniên được Đảng ban hành, Nhà nước cụ thể hóa thành chính sách, pháp luật vềthanh niên và công tác thanh niên, qua đó đã tạo được những điều kiện tốt nhất đểthế hệ tương lai của đất nước phấn đấu vươn lên Đứng trước yêu cầu của sự nghiệpđẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc và hội nhậpquốc tế hiện nay, đa số thanh niên ý thức rõ trách nhiệm của mình đối với đất nước,

có ý thức phấn đấu lao động, học tập, rèn luyện về mọi mặt với khát vọng cống hiến

vì tương lai của dân tộc

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một bộ phận thanh thiếu niên phai nhạt lýtưởng cách mạng, suy thoái về đạo đức, lối sống, mắc tệ nạn xã hội, vi phạm phápluật Diễn biến tình hình tư tưởng và những vấn đề tiêu cực mới nảy sinh trongthanh thiếu niên gây lo lắng cho toàn xã hội Việc tăng cường giáo dục đạo đức, lốisống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng cho thanh thiếu niên là yêu cầu cấp thiết, quantrọng, thường xuyên, liên tục của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh

Trong những năm gần đây, cùng với các Quận Huyện Đoàn trong toàn thànhphố, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn Quận Ngũ Hành Sơn đã có nhiều sáng tạo, đổimới trong công tác giáo dục, thực hiện tốt chức năng Đoàn là trường học xã hội chủnghĩa của thanh niên Tuy nhiên, công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức,lối sống của Đoàn Thanh niên hiện nay vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất địnhcần được tiếp tục nghiên cứu hoàn thiện nhằm góp phần hình thành lớp thanh niênvừa "hồng" vừa "chuyên," giàu lòng yêu nước, có bản lĩnh chính trị, ý thức chấp

hành pháp luật, có đạo đức cách mạng và lối sống đẹp, có ước mơ, hoài bão, khátvọng đưa đất nước vươn lên đáp ứng nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc ViệtNam xã hội chủ nghĩa

2.1.3.1 Khái quát chung về Quận Ngũ Hành Sơn

Quận Ngũ Hành Sơn nằm về phía Đông Nam của thành phố Đà Nẵng; phía

đông giáp với biển Đông có dải cát dài 12 km, rộng 1 km dọc bờ biển; phía Tâygiáp với huyện Hòa Vang là đồng ruộng xen kẽ với bãi bồi, có sông Cẩm Lệ baoquanh nối với sông Hàn đổ ra biển với chiều dài khoảng 15 km; phía Bắc giáp vớiquận Hải Châu và Sơn Trà; phía Nam giáp tỉnh Quảng Nam

Quận Ngũ Hành Sơn có diện tích: 38,59 km2, chiếm 3% diện tích toàn thànhphố; dân số: 61.441 người, chiếm 7,37% dân số toàn thành phố, mật độ dân số:1.769,11 người/km2

Quận Ngũ Hành Sơn gồm 04 đơn vị hành chính cấp phường: Mỹ An, Khuê

Mỹ, Hòa Hải, Hòa Quý

Hiện nay trên địa bàn Quận có 01 trường đại học, 04 trường cao đẳng; và 27trường học từ bậc học phổ thông tới ngành học mầm non

Sau 5 năm, các ngành kinh tế của quận dịch chuyển theo hướng giảm tỷtrọng ngành nông nghiệp, công nghiệp và tăng tỷ trọng ngành dịch vụ, đảm bảođúng định hướng của Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã đề

ra Tổng giá trị sản xuất các ngành thuộc quận quản lý tăng đều qua các năm Tốc

độ tăng trưởng bình quân là 13,70%, cao hơn 1,70% so với chỉ tiêu Nghị quyết đề

ra Trong đó, ngành dịch vụ du lịch - thương mại từng bước được khẳng định làngành kinh tế mũi nhọn Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm của ngành là23,34%, cao hơn 3,34% so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội IV đề ra Giá trị sản xuấtngành du lịch dịch vụ - thương mại trên địa bàn quận đạt xấp xỉ 15.000 tỷ đồng,chiếm tỷ trọng 7,97% so với giá trị sản xuất của thành phố Giá trị sản xuất côngnghiệp - tiểu thủ công nghiệp và xây dựng cơ bản tăng bình quân đạt 5,52%, caohơn 0,52% so với chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội IV đề ra

2.1.3.2 Tình hình thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn, thành phố Đà Nẵng

Thanh niên Quận Ngũ Hành Sơn từ 16 đến 30 tuổi hiện có 21.504 người,

chiếm khoảng 35% dân số toàn Quận Trong đó Thanh niên học sinh, sinh viên chiếm 57,43%, Thanh niên công chức, viên chức chiếm 1,6%, Thanh niên trong các

doanh nghiệp chiếm 18,59%, Thanh niên trên địa bàn dân cư (Thanh niên nông

thôn và đô thị) chiếm 19,85%, Thanh niên lực lượng vũ trang chiếm 2,5% tổng số

thanh niên.

Mục đích, lý tưởng sống của thanh niên Ngũ Hành Sơn hiện nay là học tập,rèn luyện không chỉ vì tương lai của bản thân mà còn xuất phát từ mong muốn đượcgóp một phần công sức vào việc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa,nhanh chóng đưa đất nước thoát khỏi tình trạng nghèo nàn, lạc hậu, tiến kịp cácnước trong khu vực và trên thế giới Kết quả điều tra nhận thức của thanh niên NgũHành Sơn về các vấn đề trong cuộc sống cho thấy: có 23,6% thanh niên cho rằnggiá trị xã hội quan trọng nhất là sống có lý tưởng, tiếp đến là giàu tri thức (15,2%),hòa bình (11,8%), công bằng (10,4%), sống có ích cho xã hội (8,5%) Điều nàychứng tỏ thanh niên Quận có nhận thức rõ và đúng đắn về những giá trị xã hội chânchính, thể hiện nhận thức chính trị vững vàng, tin tưởng vào sự nghiệp xây dựng xãhội chủ nghĩa vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh dưới

sự lãnh đạo của Đảng

Thanh niên Ngũ Hành Sơn biết tiếp thu những lối sống tốt đẹp trong hộinhập, ngày càng có ý thức trách nhiệm cao với cộng đồng, tham gia nhiệt tình vàocác hoạt động, phong trào xã hội Trình độ học vấn của thanh niên Quận ngày càngtăng Mục đích, động cơ học tập của thanh niên hiện nay khá tích cực, đúng đắn vàmang tính thực tế Thanh niên Quận tham gia lao động trong các thành phần kinh tế

có sự thay đổi đáng kể, trình độ chuyên môn, kỹ thuật nghiệp vụ của thanh niêntham gia hoạt động kinh tế ngày càng được nâng cao Xuất hiện ngày càng nhiềutấm gương thanh niên tiêu biểu trên các lĩnh vực học tập, lao động, văn hóa, thểthao thành tích cao Qua 15 năm từ khi thành phố Đà Nẵng trở thành đơn vị hànhchính trực thuộc Trung ương, Quận Ngũ Hành Sơn từ đó được thành lập trở thànhmôt quận trực thuộc thành phố Đà Nẵng, thanh niên Ngũ Hành Sơn có bước trưởngthành nhanh chóng, có những đóng góp thiết thực trong quá trình xây dựng và pháttriển quê hương.16

Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận thanh niên Quận có thái độ bàng quan đối vớinhững vấn đề của đất nước Trong đội ngũ đoàn viên thanh niên Quận Ngũ HànhSơn vẫn còn những thanh niên sống khép mình, xa rời tập thể, ngại tham gia cáchoạt động xã hội, đoàn thể, thờ ơ với các diễn biến chính trị, xã hội của đất nước,

15 Quận Đoàn Ngũ Hành Sơn, Văn kiện Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quận nhiệm kỳ (2012 –

2017) - Tài liệu lưu hành nội bộ.

16 Quận Đoàn Ngũ Hành Sơn, Báo cáo kết quả khảo sát tình hình thanh niên Ngũ Hành Sơn, năm 2011,

2012.

lý tưởng cách mạng mờ nhạt Một bộ phận thanh niên vẫn sống thực dụng, tínhtoán, sống gấp, bê tha trong sinh hoạt, a dua, buông thả Các hành vi lệch chuẩncủa học sinh, sinh viên trong môi trường học đường có xu hướng gia tăng nhưtình trạng bạo lực học đường, quay cóp khi thi cử, mua điểm, thi hộ, thiếu tôntrọng thầy cô giáo, nói tục chửi thề Năng lực hội nhập, kỹ năng xã hội của thanhniên chưa đáp ứng đòi hỏi của quá trình hội nhập, trong đó có sự thiếu hụt vềkiến thức ngoại ngữ, tin học, lịch sử, văn hóa và kỹ năng, khả năng tư duy độclập Việc sử dụng internet của một bộ phận không nhỏ thanh niên đang theohướng thiếu lành mạnh hơn là theo hướng tích cực, gây tác hại cho sự phát triển

về thể chất và nhân cách, nhất là các trò chơi game online bạo lực Trong bốicảnh khủng hoảng kinh tế gần đây, tình trạng thất nghiệp trong thanh niên cũng

có xu hướng tăng Tỷ lệ lao động trong độ tuổi thanh niên được đào tạo nghề cònthấp so với yêu cầu Trình độ nghề nghiệp thực tế của thanh niên Quận nhìnchung còn thấp, kỹ năng lao động không cao, trình độ lý thuyết và thực hành

cách xa nhau Tình hình tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật trong thanh niên có

nhiều diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng Số đối tượng thanh thiếu niênphạm tội về ma túy ngày càng tăng, là vấn đề rất đáng quan tâm hiện nay

Trong những năm đến, những nhu cầu cơ bản và chủ yếu của thanh niênQuận vẫn sẽ là: được tạo điều kiện học tập và phát triển toàn diện, được tạo công ănviệc làm và thu nhập ổn định, được tạo điều kiện để vui chơi giải trí lành mạnh, cómôi trường tốt để tham gia các hoạt động xã hội và trưởng thành Môi trường sống

tự nhiên, áp lực trong học tập, làm việc, thu nhập và những vấn đề của xã hội hiệnđại đã, đang và sẽ ảnh hưởng đến khả năng được đáp ứng nhu cầu vui chơi, giải trí

và rèn luyện của thanh niên Các tệ nạn xã hội như ma túy, mại dâm, tội phạm nguyhiểm tiếp tục sẽ có tác động xấu đến một bộ phận thanh niên Các thế lực thù địchngày càng ra sức lợi dụng thanh niên, lôi kéo thanh niên vào những hoạt động xấu,nổi lên là các hoạt động truyền đạo trái phép trong học sinh, sinh viên Các mặt tiêucực của internet sẽ ngày càng tác động mạnh mẽ đến đời sống văn hóa, tinh thầncủa thanh niên Trước những diễn biến phức tạp của tình hình chính trị, kinh tế, xãhội trong khu vực và quốc tế, một bộ phận thanh niên sẽ rất dễ bị dao động về lậptrường tư tưởng, có biểu hiện lệch lạc về giá trị đạo đức và lối sống, đề cao lối sống

cá nhân chủ nghĩa, thiếu trách nhiệm với cộng đồng

Tóm lại, tình hình diễn biến về mặt đạo đức, lối sống của thanh niên QuậnNgũ Hành Sơn là sự đan xen giữa hai mặt tích cực và tiêu cực Trong đó mặt tích

cực chiếm ưu thế đáng được trân trọng và phát huy Tuy nhiên, những biểu hiện tiêucực hiện có trong thanh niên là nguy cơ tiềm ẩn từng bước làm suy thoái nhân cáchmột bộ phận thanh niên cần được nghiên cứu nhận diện đầy đủ để kịp thời ngănngừa, uốn nắn, khắc phục.

2.1.3 Thực trạng công tác giáo dục lý tưởng cách mạng, đạo đức lối sống chothanh niên của Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Quận Ngũ Hành Sơn thời gian qua

2.1.3.1 Những kết quả đạt được và nguyên nhân

Trong thời gian qua, các cấp bộ Đoàn trên địa bàn toàn Quận đã kiên trìphương châm giáo dục qua thực tiễn hoạt động, từ đó xuất hiện nhiều điển hình, môhình, phương thức giáo dục mới, phát huy nhân tố tự giáo dục, tự rèn luyện của mỗithanh niên Các hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng được triển khai khá sâu rộng,nội dung phong phú, hình thức đa dạng qua việc học tập, quán triệt các Nghị quyết,chủ trương của Đảng, của Đoàn, sinh hoạt chuyên đề về tình hình chính trị, thời sự,những tác động đến tình hình trong nước, đặc biệt các vấn đề liên quan đến chốngdiễn biến hòa bình, bảo vệ độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của đất nước,vấn đề chủ quyền biển đảo Qua đó, đã kịp thời tác động tích cực, định hướng nhậnthức chính trị, tư tưởng, thái độ của thanh niên trước những vấn đề mới nảy sinh Từnăm 2012 cho đến nay, có 25.153 lượt ĐVTN được học tập Nghị quyết Đảng, Đoàncác cấp; gần 10.000 lượt ĐVTN tham gia các hoạt động giáo dục chính trị, tưtưởng, học tập 6 bài học lý luận chính trị

Cuộc vận động “Tuổi trẻ Ngũ Hành Sơn học tập và làm theo lời Bác”, gắn với thực hiện “5 xây, 5 chống” được triển khai với những cách làm sáng tạo, tạo sự

chuyển biến khá rõ nét trong nhận thức và hành động của đội ngũ cán bộ, đoàn viên,

cổ vũ và hướng dẫn thanh thiếu nhi học tập, rèn luyện theo tấm gương đạo đức HồChí Minh bằng những tiêu chí cụ thể Từ kết quả cuộc vận động, tổ chức Đoàn cáccấp đã xây dựng, bình chọn, tuyên dương và nhân rộng các điển hình cá nhân, tập thểtiên tiến, nâng cao hiệu quả giáo dục thông qua điển hình tiên tiến thông qua việc tổ

chức rộng rãi chương trình “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Ngũ Hành Sơn vì dân giàu,

nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Toàn Quận đã tổ chức được 85 Hội thi

các cấp về học tập làm theo lời Bác, gần 10.000 ĐVTN học tập các chuyên đề tưtưởng Hồ Chí Minh, xây dựng 47 tủ sách thanh niên làm theo lời Bác, tổ chức 56chương trình “Thắp sáng ước mơ tuổi trẻ Ngũ Hành Sơn” ở các cấp, thu hút sựtham gia của hơn 12.000 đoàn viên, thanh thiếu nhi

Nguyên nhân của những kết quả đạt được về công tác giáo dục lý tưởng cáchmạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên Quận, đó là:

- Thắng lợi của công cuộc đổi mới đất nước cùng với những chuyển biếntrong cách nhìn nhận, đánh giá vị trí, vai trò của công tác thanh niên và sự quan tâmlãnh đạo của các cấp uỷ Đảng, sự phối hợp của các cơ quan nhà nước, Mặt trận tổquốc, các đoàn thể nhân dân và xã hội đã tạo thuận lợi cơ bản cho công tác Đoàn vàphong trào thanh niên trên cả ba mặt: chính trị tư tưởng, tổ chức cán bộ và hoạtđộng đoàn kết tập hợp thanh niên.

- Các nghị quyết, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước liên quantrực tiếp đến thanh niên và công tác thanh niên từng bước được thể chế hoá thànhchương trình mục tiêu, dự án, được đặt trong kế hoạch của Nhà nước để triển khaithực hiện từ Trung ương đến cơ sở nhằm phát huy vai trò của lực lượng thanh niêntham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đất nước vì mục tiêu dân giàu, nướcmạnh, dân chủ, công bằng, văn minh

- Công tác thanh niên Quận những năm gần đây đã được Quận uỷ, UBNDQuận, các ngành đoàn thể quan tâm đúng mức hơn, thiết thực hơn Quần chúngnhân dân đã nhìn nhận và đánh giá tốt về hoạt động phong trào của Đoàn thanh niênQuận và Hội Liên hiệp thanh niên, tin tưởng hơn ở thanh niên

2.1.3.2 Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân

Cùng với những kết quả quan trọng đã đạt được, công tác giáo dục lý tưởngcách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên trong những năm gần đây còn cónhững những mặt hạn chế, thiếu sót, cụ thể như sau:

- Đoàn Thanh niên chưa cụ thể hóa nội dung giáo dục lý tưởng cách mạng,đạo đức, lối sống cho phù hợp với các đối tượng thanh niên; việc đổi mới phươngthức giáo dục chưa đáp ứng được yêu cầu, chưa tác động sâu sắc đến đông đảo đoànviên, thanh niên

- Tỷ lệ tập hợp thanh niên ở một số nơi còn thấp, nhiều hoạt động giáo dụcchỉ đến với thanh niên tích cực, chưa đến với nhóm đối tượng thanh niên đặc thù

- Công tác nắm bắt tình hình tư tưởng và dư luận trong thanh niên chưa kịpthời; nắm bắt các xu hướng của thanh niên trên mạng internet còn yếu; công tác đấutranh chống các luận điệu xuyên tạc của các thế lực thù địch còn chưa được quan tâm

- Việc tổ chức các phong trào hành động cách mạng tuy diễn ra sôi nổi, đều khắpnhưng có những nơi cách thức tổ chức yếu, còn mang tính hình thức, thiếu tính hiệu quảnên nảy sinh những dư luận không tốt, gây tác dụng ngược đối với công tác giáo dục củaĐoàn; việc tổng kết và nhân rộng các mô hình, cách làm hay còn hạn chế

- Các cấp bộ Đoàn đã làm tốt công tác biểu dương, khen thưởng nhưng chưachú trọng và còn lúng túng trong việc nhân rộng các điển hình tiên tiến

- Việc sử dụng các cơ quan báo chí, xuất bản của Đoàn, các phương tiệntruyền thông hiện đại vào công tác giáo dục chưa phát huy tối đa hiệu quả; các ấnphẩm, tài liệu phục vụ công tác tuyên truyền còn thiếu, chưa sinh động, hấp dẫnthanh niên.

- Chưa phát huy hết các điều kiện, nguồn lực, thiết chế văn hóa phục vụ chocông tác giáo dục; chưa thực sự hình thành, tạo ra những trào lưu mới, tích cựctrong thanh niên

Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong công tác giáo dục lý tưởngcách mạng, đạo đức, lối sống cho thanh niên toàn Quận, đó là:

+ Nguyên nhân khách quan:

- Sự tác động ngày càng mạnh mẽ của thông tin truyền thông trong bối cảnhtoàn cầu hóa, nhiều thông tin độc hại, ảnh hưởng và gây tác động xấu đến công tácgiáo dục thanh niên;

- Chiến lược “diễn biến hoà bình” của các thế lực thù địch, nhất là diễn biếnhoà bình trên lĩnh vực tư tưởng, văn hoá;

- Chưa có sự phối hợp đồng bộ thường xuyên, liên tục giữa các ngành, cáccấp trong việc bồi dưỡng, chăm sóc giáo dục lý tưởng cách mạng cho thế hệ trẻ

- Nhà trường còn thiếu những điều kiện, nguồn lực đảm bảo cho học sinhhọc tập, vui chơi giải trí; một số gia đình, cha mẹ còn thiếu kiến thức, phương phápgiáo dục, sự quan tâm chăm sóc, quản lý con em…

+ Nguyên nhân chủ quan:

- Tổ chức Đoàn, nhiều nơi, nhiều lúc chưa phát huy được vai trò của mìnhtrong việc giáo dục, tổ chức và động viên sức mạnh, tài năng của thanh niên Một sốcán bộ đoàn, thủ lĩnh thanh niên chưa thực sự tâm huyết, say mê sáng tạo trongcông việc Một số nội dung, phương pháp vận động thanh niên còn nghèo nàn, trongkhi xã hội đã có nhiều thay đổi, bản thân thanh niên cũng có những nhu cầu và sựphát triển mới

- Chất lượng đội ngũ báo cáo viên, tuyên truyền viên, cán bộ truyền đạt lýluận chính trị của Đoàn nhìn chung chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của tìnhhình hiện nay

- Nhiều bạn trẻ chưa có ý chí quyết tâm rèn luyện, phấn đấu vươn lên tronglao động, học tập, công tác