15 MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 1 Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân 2 1 1 Khái niệm giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân 2 1 2 Về sứ mệ[.]
Trang 1NỘI DUNG 2
1 Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân 2
1.1 Khái niệm giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân 2
1.2 Về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân 2
1.2.1 Nội dung sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của GCCN 2
1.2.2 Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của GCCN 4
1.2.3 Điều kiện chủ quan để giai cấp công nhân thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử toàn thế giới 6
2 Ý nghĩa của việc nghiên cứu sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân trong thời đại ngày nay 8
2.1 Ý nghĩa đối với toàn cầu 8
2.1.1 Giá trị bền vững của quan điểm Mác-Lênin về “nền công nghiệp hiện đại” 8
2.1.2 Giá trị bền vững của học thuyết Mác-Lênin về sứ mệnh lịch sử của GCCN (kể cả những dự báo khoa học) 8
2.2 Ý nghĩa đối với Việt Nam hiện nay 9
KẾT LUẬN 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
Trang 2MỞ ĐẦU
C.Mác và Ph.Ăngghen là hai nhà khoa học vĩ đại đã có nhiều phát minh cống hiến cho sự phát triển con người và xã hội, tập trung nhất là việc phát minh ra chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử, học thuyết
giá trị thặng dư, về vai trò của quần chúng lao động, nhất là giai cấp vô sản -giai cấp công nhân và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của nó.
Học thuyết Mác (sau này là Học thuyết Mác-Lênin) là vũ khí tư tưởng của giai cấp công nhân (GCCN), của nhân dân lao động toàn thế giới trong quá trình giải phóng mình và giải phóng xã hội khỏi các chế độ tư hữu, áp bức bóc lột, bất công, chiến tranh và nghèo nàn lạc hậu, thực chất là giải phóng xã hội, giải phóng con người khỏi “chế độ tư hữu cuối cùng” là chủ nghĩa tư bản với sự thống trị của giai cấp tư sản các nước, cho dù chủ nghĩa tư bản là một nấc thang phát triển của nhân loại cao hơn rất nhiều so với các chế độ xã hội trước nó với những thành tựu rất to lớn
Học thuyết Mác-Lênin nói chung và chủ nghĩa xã hội khoa học nói riêng,
vì thế, từ khi ra đời cho đến nay đã, đang và sẽ bị giai cấp tư sản và các thế lực thù địch đả kích, phủ nhận… bằng cả lý luận và thực tiễn Đặc biệt là chủ nghĩa
xã hội khoa học, bộ phận lý luận trực tiếp nhất luận giải khoa học và thực tiễn
về giai cấp vô sản (GCVS) và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của nó… càng là
bộ phận bị mọi thế lực thù địch công kích mạnh mẽ, thâm hiểm và thường xuyên nhất
Vì thế, trong thời đại văn minh tin học và kinh tế tri thức… hiện nay, với những thời cơ và thách thức rất phức tạp, nhất là đang “rộ lên” những ngộ nhận và chống lại sứ mệnh lịch sử của GCCN, chúng ta càng cần đi sâu nghiên cứu những giá trị khoa học và thực tiễn rất cơ bản và bền vững của Học thuyết Mác-Lênin về sứ mệnh lịch sử của GCCN để tiếp tục vận dụng và phát triển đúng đắn, sáng tạo… trong sự nghiệp CNH, HĐH, từng bước đưa
Trang 3nước ta và dân tộc ta vững vàng đi lên CNXH Vì vậy, em chọn nội dung:
“Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân – ý nghĩa trong thời đại ngày nay” làm thu hoạch môn Chủ nghĩa xã hội khoa học.
Trang 4NỘI DUNG
1 Sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân
1.1 Khái niệm giai cấp công nhân hiện đại và sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân
GCCN hiện đại là sản phẩm và là chủ thể của quá trình công nghiệp hóa hiện đại, đại biểu cho phương thức sản xuất mang tính xã hội hóa ngày càng cao
và là lực lượng đi đầu trong cuộc đấu tranh vì tiến bộ trong xã hội hiện đại; là giai cấp có sứ mệnh lịch sử xóa bỏ chế độ TBCN, xây dựng thành công CNXH
và CNCS trên toàn thế giới
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là toàn bộ những nhiệm vụ lịch sử giao phó để nó thực hiện bước chuyển cách mạng từ hình thái kinh tế - xã hội tư bản chủ nghĩa sang hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa
1.2 Về sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của giai cấp công nhân
1.2.1 Nội dung sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của GCCN
Nội dung sứ mệnh lịch sử của GCCN là những nhiệm vụ cần phải thực hiện trong quá trình xây dựng hình thái kinh tế - xã hội cộng sản chủ nghĩa Xét theo lĩnh vực thể hiện, sứ mệnh này thể hiện ở ba nội dung cơ bản
Nội dung kinh tế: GCCN là chủ thể của quá trình sản xuất vật chất
bằng phương thức sản xuất công nghiệp mang tính xã hội hóa cao, sản xuất ngày càng nhiều của cải, đáp ứng những nhu cầu ngày càng tăng của con người Qua đó, tạo ra tiền đề vật chất – kỹ thuật cho sự ra đời của xã hội mới
Ở các nước TBCN hiện nay, từ vị thế của mình, GCCN đang thực hiện nội dung kinh tế này thông qua cách mạng khoa học công nghệ hiện đại, thúc đẩy LLSX xã hội hóa mạnh mẽ
Trang 5Ở các nước XHCN, thông qua quá trình CNH, HĐH, giai cấp công nhân thực hiện “một kiểu tổ chức xã hội mới về lao động” để tăng năng suất lao động và thực hiện tiến bộ, công bằng xã hội
Nội dung kinh tế này là yếu tố sâu xa nhất khẳng định sự cần thiết của sứ mệnh lịch sử của GCCN đối với quá trình phát triển của văn minh nhân loại Thực hiện đầy đủ và thành công nhiệm vụ này cũng là điều kiện vật chất để CNXH chiến thắng CNTB
Nội dung chính trị - xã hội: GCCN cùng với nhân dân lao động, dưới
sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản, tiến hành cách mạng chính trị lật đổ chế độ TBCN, lật đổ chế độ áp bức, bóc lột, giành chính quyền, tổ chức bảo vệ chính
quyền, xây dựng CNXH và CNCS ở mỗi nước cũng như trên thế giới
Trong một nước TBCN (hoặc “tiền TBCN”), khi mà mâu thuẫn về kinh tế, chính trị… giữa GCCN với GCTS đã chín muồi với những điều kiện lịch sử mỗi nước và quốc tế thuận lợi, gắn cụ thể với những tình thế cách mạng và thời cơ cách mạng… thì cuộc cách mạng XHCN - theo nghĩa hẹp là nội dung giành chính quyền - tất yếu sẽ đặt ra để thực thi Khi đó, GCCN thông qua Đảng của mình lãnh đạo toàn dân tộc đứng lên giành chính quyền
Về vấn đề này, học thuyết Mác-Lênin chỉ rõ: “GCVS phải giành lấy chính quyền” Về thực chất, bước nhảy vọt – chuyển biến về chất này của một chế
độ xã hội trước hết là một “quá độ chính trị” – một sự “không thể không ưu tiên” của chính trị so với kinh tế Đó cũng chính là một bước đầu GCCN và
kéo theo là nhân dân đã “giành lấy dân chủ”
Chính quyền – Nhà nước pháp quyền của GCCN và nhân dân lao động được xác lập và trở thành công cụ có hiệu lực để lãnh đạo chính trị, quản lý kinh
tế và xã hội trong quá trình cải tạo xã hội cũ và xây dựng xã hội mới
Trang 6Ngoài ra nội dung này còn bao gồm việc GCCN giải quyết đúng đắn các vấn đề chính trị - xã hội đặt ra trong tiến trình cách mạng XHCN như liên minh với các giai cấp, tầng lớp, đoàn kết các dân tộc, xây dựng xã hội mới, con người mới,…thông qua đó, khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước và phát huy tính chủ động, tự giác của nhân dân trong quá trình xây dựng CNXH Kinh nghiệm chỉ ra rằng, nếu không giải quyết tốt những vấn đề này thì quá trình thực hiện SMLS có thể gặp khó khăn, thậm chí đổ vỡ và phải làm lại từ đầu
Nội dung to lớn, phong phú của cách mạng chính trị xác nhận rằng đây
là một quá trình lâu dài và phức tạp CNXH hiện thực chỉ có thể ra đời thông qua thắng lợi của cuộc cách mạng chính trị của GCCN
Nội dung văn hóa, tư tưởng: GCCN đấu tranh với hệ tư tưởng phi vô
sản, xác lập hệ giá trị, tư tưởng của GCCN, xây dựng nền văn hóa và con người mới,…
Thực chất đó là một cuộc cách mạng về văn hóa, tư tưởng bao gồm cải tạo cái cũ, xây dựng cái mới trong sự kế thừa những tinh hoa của thời đại và giá trị truyền thống của văn hóa dân tộc
Xây dựng nền văn hóa XHCN và con đường được phát triển tự do và toàn diện trong xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là những mục tiêu hàng đầu của cuộc cách mạng này
1.2.2 Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử toàn thế giới của GCCN
Nội dung sứ mệnh lịch sử của GCCN được quy định một cách khách quan do địa vị kinh tế, chính trị, xã hội của họ và bản thân chính những mâu thuẫn cơ bản của CNTB quy định Điều này được biểu hiện như sau:
Trang 7* Thứ nhất, do địa vị kinh tế - xã hội của GCCN quy định.
GCCN đại diện cho lực lượng sản xuất cách mạng có trình độ xã hội hóa cao và đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến hiện đại Trong quá trình sản xuất vật chất trong lĩnh vực công nghiệp và dịch vụ công nghiệp hiện đại, họ là lực lượng tạo ra phần lớn của cải cho xã hội, lao động thặng dư của họ là nguồn gốc chủ yếu đem lại sự giàu có và thúc đẩy xã hội phát triển
Trong CNTB, do GCTS luôn tìm mọi cách nhằm duy trì, bảo vệ chế độ
sở hữu tư nhân về TLSX chủ yếu – thứ sở hữu cho phép nhà tư bản bóc lột được giá trị thặng dư do lao động làm thuê tạo ra Do bị bóc lột giá trị thặng
dư trong quá trình làm thuê cho nhà tư bản, lợi ích cơ bản của GCCN đối lập trực tiếp với lợi ích cơ bản của GCTS Do vậy, GCCN là giai cấp có vai trò đi đầu trong cải tạo các quan hệ xã hội, có nhu cầu phải đấu tranh nhằm xóa bỏ
sự áp bức, bóc lột của GCTS và mọi giai cấp bóc lột khác, xây dựng xã hội mới mà ở đó GCCN và nhân dân lao động được giải phóng, được phát triển toàn diện, một xã hội nhân văn, tiến bộ và phát triển bền vững
* Thứ hai, do địa vị chính trị - xã hội của GCCN quy định.
Nền sản xuất công nghiệp và dịch vụ công nghiệp ngày càng hiện đại khách quan quy định và tạo ra những đặc điểm phù hợp với năng lực của một giai cấp thực hiện sứ mệnh lịch sử
Khi xã hội phát triển ngày càng hiện đại, do yêu cầu khách quan của sản xuất công nghiệp và dịch vụ công nghiệp hiện đại, GCCN không ngừng được bổ sung những tri thức mới Việc đổi mới công nghệ trong lĩnh vực sản xuất công nghiệp hiện đại luôn là một nhu cầu khách quan thường trực được đặt ra Do vậy, với tư cách là chủ thể trực tiếp nhất của quá trình sản xuất công nghiệp hiện đại, trình độ chuyên môn kỹ thuật, trình độ học vấn và ý thức chính trị của GCCN cũng ngày càng được nâng cao Xét dưới góc độ chính trị, cuộc đấu tranh vì dân
Trang 8sinh, dân chủ đã cung cấp những tri thức chính trị - xã hội cần thiết để GCCN trở thành một giai cấp tiên tiến của xã hội Vì thế, C.Mác và Ph.Ăngghen đã xác định: GCVS - GCCN là “đội ngũ tiên tiến của những người lao động”1
GCCN có tính tổ chức kỷ luật cao và tác phong công nghiệp hiện đại Đây là tính chất cơ bản, chung nhất và vốn có của GCCN nẩy sinh do yêu cầu khách quan lao động sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại, tức là từ thực tiễn Tính chất chung này không giai cấp nào, kể cả tầng lớp trí thức, lại có được Tính chất này còn do yêu cầu khách quan hoạt động chính trị của phong trào công nhân quốc tế và mỗi nước Học thuyết Mác-Lênin đã
chỉ rõ: GCVS, Đảng Cộng sản phải “hoạt động một cách hết sức có tổ chức, hết sức nhất trí, hết sức chủ động”2
GCCN có hệ tư tưởng Mác-Lênin với tư cách một hệ tư tưởng tiên tiến, mang bản chất cách mạng và khoa học trong thời đại hiện nay Và, chính học thuyết Mác-Lênin đã soi đường cho thắng lợi của Cách mạng XHCN Tháng Mười Nga năm 1917 và hệ thống XHCN thế giới hình thành sau Đại chiến thế giới thứ hai… với rất nhiều thành tựu vĩ đại về nhiều mặt mà nhân loại ghi nhận Đồng thời, họ có Đảng tiên phong là Đảng Cộng sản Mác-Lênin - Đảng tiên phong, đại biểu cho lợi ích của nhân dân và dân tộc ở mỗi nước Chính do
có Đảng Cộng sản Mác-Lênin ra đời và lãnh đạo mà GCCN mới trở thành
giai cấp độc lập, hoàn chỉnh, tiên phong trước xã hội Do đó, GCCN có khả
năng tổ chức, lãnh đạo, đoàn kết chính giai cấp mình, đồng thời đoàn kết với giai cấp khác, tầng lớp khác trong cuộc đấu tranh vì mục tiêu chung: hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Vì vậy, V.I.Lênin đã khẳng định rằng: “giai cấp công nhân là chiến sĩ tiên phong đấu tranh cho chế độ dân chủ”
GCCN có tinh thần triệt để cách mạng Tính triệt để cách mạng của GCCN được thể hiện nổi bật ở hai điểm: Một là, về phương thức đấu tranh:
Trang 9xóa bỏ tận gốc chế độ chiếm hữu tư nhân về TLSX với tư cách là chế độ áp bức, bóc lột Hai là, ở mục tiêu cuối cùng: phải giải phóng đồng thời toàn xã hội khỏi mọi hình thức áp bức, bóc lột
Tóm lại, GCCN gắn liền với phương thức sản xuất công nghiệp ngày càng hiện đại, mang tính xã hội hóa cao phương thức sản xuất quy định phương thức tư tưởng Vì vậy, GCCN có được những đặc điểm của một giai cấp cách mạng như: tính tổ chức, kỷ luật, tác phong công nghiệp; tinh thần triệt để cách mạng; tinh thần đoàn kết quốc tế, tính dân tộc…Những phẩm chất này khách quan xác định GCCN là giai cấp tiên tiến nhất, cách mạng nhất và thông qua đội tiền phong của nó là đảng cộng sản có năng lực lãnh đạo các giai cấp khác trong sự nghiệp xây dựng xã hội mới
* Thứ ba, bản thân các mâu thuẫn cơ bản của CNTB khách quan quy định SMLS của GCCN Trong CNTB đã có những mâu thuẫn cơ bản
hình thành một cách khách quan và được biểu hiện ra ở hai mặt chủ yếu:
Xét về mặt kinh tế, những tiền đề vật chất của CNTB và mâu thuẫn
giữa tính chất xã hội hóa ngày càng cao của lực lượng sản xuất với tính chất
tư nhân hóa của quan hệ sản xuất TBCN
Xét về mặt chính trị - xã hội, mâu thuẫn về lợi ích cơ bản giữa GCCN
và GCTS tất yếu dẫn đến SMLS của GCCN
Chế độ bóc lột giá trị thặng dư đã khiến cho lợi ích cơ bản của hai giai cấp này đối lập nhau: một bên là giai cấp bị bóc lột sức lao động, một bên là giai cấp đi bóc lột sức lao động
Giải quyết mâu thuẫn về lợi ích cơ bản giữa hai giai cấp này theo hướng xóa bỏ chế độ bóc lột giá trị thặng dư là tất yếu khách quan Muốn thực hiện được điều đó phải xóa bỏ quan hệ sản xuất tư nhân TBCN Nhưng muốn xóa
bỏ nó thì phải xóa bỏ chế độ chính trị là cái đang bảo vệ quan hệ sản xuất ấy
Trang 10Lật đổ chế độ tư sản, nhà nước của GCTS, xác lập nhà nước của GCCN là tất yếu trong quá trình cách mạng kinh tế
Như vậy, cả hai mặt của mâu thuẫn cơ bản này trong CNTB không thể giải quyết triệt để trong khuôn khổ CNTB (GCTS và Nhà nước tư sản chỉ “điều chỉnh”, “thích nghi” những lợi ích trước mắt để giảm nhẹ mâu thuẫn ở những hình thức và mức độ phù hợp nhằm kéo dài sự tồn tại, phát triển CNTB) Một lần nữa nhân loại “lặp lại” tính tất yếu của cách mạng xã hội và việc thay thế GCTS và CNTB chỉ có thể là cách mạng vô sản (hay cách mạng XHCN) để giải quyết triệt để mâu thuẫn trên Lãnh đạo và tổ chức cách mạng XHCN chỉ
có thể là sứ mệnh lịch sử của GCCN Việc giải quyết mâu thuẫn cơ bản của CNTB là sự thể hiện tổng quát nhất về những điều kiện khách quan và “tính quy định khách quan” cho sứ mệnh lịch sử của GCCN
Tóm lại, sứ mệnh lịch sử của GCCN là một sự nghiệp của giải phóng và phát triển được nảy sinh từ chính những nhân tố hiện đại của xã hội hiện đại chứ không phải là mong muốn chủ quan như xuyên tạc của các kẻ thù tư tưởng
1.2.3 Điều kiện chủ quan để giai cấp công nhân thực hiện thành công sứ mệnh lịch sử toàn thế giới
* Sự phát triển của GCCN
Sự phát về lượng
Căn cứ để xác định sự phát triển về số lượng công nhân: Sự phát triển
số lượng lao động công nghiệp trong tổng số lao động xã hội, tỷ lệ lao động công nghiệp trong các lĩnh vực kinh tế, xã hội; Cơ cấu của GCCN
Tác động, ý nghĩa của sự phát triển về số lượng công nhân: Thông qua
sự phát triển về lượng của công nhân có thể thấy được trình độ, quy mô công nghiệp hóa và sự tự chuẩn bị của giai cấp làm sứ mệnh lịch sử
Trang 11Sự phát triển về chất
Căn cứ để xác định sự phát triển về chất lượng công nhân: Năng lực
làm chủ công nghệ hiện đại (Trình độ văn hóa, Trình độ chuyên môn, tay
nghề); Ý thức giác ngộ giai cấp, ý thức dân tộc
Tác động, ý nghĩa của sự phát triển về chất lượng công nhân: Trình độ văn hóa và tay nghề tương xứng với công nghệ hiện đại và là thước đo trình
độ phát triển của công nhân
* Đảng Cộng sản – nhân tố chủ quan cơ bản nhất để thực hiện thắng lợi sứ mệnh lịch sử của GCCN
Đảng Cộng sản là lãnh tụ chính trị của GCCN
Đảng Cộng sản là sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác – Lênin với phong trào công nhân – kết quả xã hội của quá trình công nghiệp hóa và đấu tranh giai cấp hiện đại Đảng giúp GCCN trở thành tự giác – hiểu rõ và biết thực hiện sứ mệnh lịch sử
Đảng Cộng sản là bộ tham mưu của GCCN Đảng lãnh đạo cuộc đấu tranh của GCCN chống giai cấp tư sản
Thông qua Cương lĩnh và đường lối chiến lược, sách lược Đảng vạch ra
những biện pháp đấu tranh giai cấp Thông qua tổ chức đảng từ trung ương tới cơ sở, Đảng tạo nên sự thống nhất hành động trong toàn giai cấp Thông
qua việc giáo dục quần chúng và đấu tranh tư tưởng, Đảng tạo nên sự thống nhất về tư tưởng và ý thức vì lợi ích, lý tưởng của toàn giai cấp và đấu tranh chống lại các tư tưởng cơ hội, xét lại, bè phái…bảo vệ sự trong sáng của chủ nghĩa Mác – Lênin
Đảng Cộng sản là đội tiên phong đấu tranh cho lợi ích của GCCN và của dân tộc