Tìm hiểu về ngắn mạch nguyên nhân và cách xử lý
Trang 1Tìm hiểu về ngắn mạch nguyên nhân và cách xử
lý
Ng n m ch (hay đo n m ch) ắ ạ ả ạ thường đượ ử ục s d ng đ ch nh ng m ch b l i làm gi m đi n tr ể ỉ ở ữ ạ ị ỗ ả ệ ở trong m ch v r t nh (g n b ng 0) Khi x y hi n tạ ề ấ ỏ ầ ằ ả ệ ượng ng n m ch x y ra cóắ ạ ả th gây cháy n ho cể ổ ặ
s c đi n gây nguy hi m cho con ngố ệ ể ườ ậi, v y th c h hi n tự ư ệ ượng này là gì? Cách phòng tránh nh ư
th nào m i b n tham kh o trong bài vi t dế ờ ạ ả ế ưới đây
Đ nh nghĩa ng n m ch ị ắ ạ
Nh tên c a nó,ư ủ ng n m ch là tình tr ng dòng đi n không hoàn thành hành trình m ch c a nó mà điắ ạ ạ ệ ạ ủ theo m t kho ng cách ng n h n so v i hành trình độ ả ắ ơ ớ ược thi t l p V b n ch t, trong m t m ch ho t ế ậ ề ả ấ ộ ạ ạ
đ ng bình thộ ường đi n s tìm cách quay tr l i m t đ t, nó s đi qua các m ch d n và tr l i b ng ệ ẽ ở ạ ặ ấ ẽ ạ ẫ ở ạ ả
đi u khi n Tuy nhiên, n u các k t n i bên trong dây b l ng ho c đ t, dòng đi n s b “rò r ”.ề ể ế ế ố ị ỏ ặ ứ ệ ẽ ị ỉ
Trong trường h p này, dòng đi n ngay l p t c tìm cách ch y ngợ ệ ậ ứ ả ược xu ng đ t b ng m t con đố ấ ằ ộ ường
ng n h n Con đắ ơ ường đó r t có th thông qua các v t li u d cháy, v t li u d n đi nâ ho c th m chíấ ể ậ ệ ễ ậ ệ ẫ ệ ặ ậ
Trang 2qua con người, đó là lý do t i sao m t m ch ng n có th gây nguy hi m nh h a ho n ho c s c ạ ộ ạ ắ ể ể ư ỏ ạ ặ ố
ch t ngế ười
Lý do c a vi c đi t t (n i t t) này là do nh ng v t li u khác có đi n tr th p h n so v i đi n tr c a ủ ệ ắ ố ắ ữ ậ ệ ệ ở ấ ơ ớ ệ ở ủ dây đ ng Ví d , trong m t công t c đèn có dây b l i ho c m u n i l ng l o, dây nóng b tróc l p ồ ụ ộ ắ ị ỗ ặ ấ ố ỏ ẻ ị ớ cách đi n và ch m vào h p đi n kim lo i ho c m t kim lo i trên công t c, dòng đi n s nh y v b t ệ ạ ộ ệ ạ ặ ặ ạ ắ ệ ẽ ả ề ấ
kỳ phía nào có đi n tr nh nh t và truy n qua ngệ ở ỏ ấ ề ười thông qua ngón tay, bàn tay ho c b t c b ặ ấ ứ ộ
ph n nào c a c th ti p xúc đ đi xu ng đ t và gây nguy hi m cho con ngậ ủ ơ ể ế ể ố ấ ể ười
Đồng hồ đo điện đa năng để kiểm tra các lỗi về điện
Tìm hi u v hai lo i ng n m ch ể ề ạ ắ ạ
Nói chung, b t c đi u ki n nào khi n các thi t l p dây d n trong m ch b gián đo n gây ra sai khác ấ ứ ề ệ ế ế ậ ẫ ạ ị ạ
so v i ban đ u đ u đớ ầ ề ược xem là ng n m ch Trên th c t , m c dù, có hai tình hu ng có th đắ ạ ự ế ặ ố ể ược xem là ng n m ch m c dù chúng có tên g i khác nhauắ ạ ặ ọ
Ng n m ch ắ ạ
– Thuật ngữ ngắn mạch được sử dụng phổ biến nhất bởi các thợ điện để chỉ tình huống trong đó một dây nóng mang dòng điện chạm vào dây trung tính Khi điều này xảy ra, điện trở giảm ngay lập tức xuống rất nhỏ và dòng điện chạy trong mạch sẽ tăng rất lớn
và đi theo một con đường khác Hiện tượng ngắn mạch xảy ra có thể đi kèm theo cháy,
nố gây nguy hiểm cho con người
L i ch m đ t ố ạ ấ
– S c ch m đ t ự ố ạ ấ là m t lo i ng n m ch x y ra khi dây nóng mang dòng đi n ti p xúc v i m t s ộ ạ ắ ạ ả ệ ế ớ ộ ố
ph n n i đ t c a h th ng, ch ng h n nh dây n i đ t b ng đ ng, h p treo tầ ố ấ ủ ệ ố ẳ ạ ư ố ấ ằ ồ ộ ường b ng kim lo i n i ằ ạ ố
đ t ho c ph n n i đ t c a thi t b Gi ng nh ng n m ch, m t s c ch m đ t làm cho đi n tr ấ ặ ầ ố ấ ủ ế ị ố ư ắ ạ ộ ự ố ạ ấ ệ ở
gi m ngay l p t c, đi u này khi n dòng đi n tăng nhanh b t ng và truy n theo m t đả ậ ứ ề ế ệ ấ ờ ề ộ ường khác Trong l i ch m đ t, thỗ ạ ấ ường không gây ra cháy n , tuy nhiên kh năng gây gi t đi n b t ng là r t ổ ả ậ ệ ấ ờ ấ cao
Ba nguyên nhân gây ra ng n m ch ắ ạ
Trang 3Cách đi n dây b l i ệ ị ỗ
– L p v cách đi n cũ ho c b h h ng có th khi n dây trung tính và nóng ch m vào nhau và gây ớ ỏ ệ ặ ị ư ỏ ể ế ạ
đo n m ch Nguyên nhân gây ra hi n tả ạ ệ ượng này có th do móng tay, c vít, tu i th c a dây d n ể ố ổ ọ ủ ẫ
đ u có th làm cho v dây ho c l p cách đi n b h h ng Ngoài ra, l p cách đi n c ng có th b hề ể ỏ ặ ớ ệ ị ư ỏ ớ ệ ủ ể ị ư
h ng do s phá ho i c a các lo i đ ng v t g m nh m nh chu t, sóc làm h đo n dây đ ng và gây ỏ ự ạ ủ ạ ộ ậ ặ ấ ư ộ ở ạ ồ
ra hi n tệ ượng đo n m chả ạ
K t n i dây l ng l o ế ố ỏ ẻ
– Các m i n i trong quá trình đ u dây b n i l ng có th khi n dây trung tính và dây s ng ch m vào ố ố ấ ị ố ỏ ể ế ố ạ nhau Ki m tra và s a ch a các k t n i dây b l ng giúp h n ch t i đa hi n tể ử ữ ế ố ị ỏ ạ ế ố ệ ượng này, vi c này ệ
được th c hi n t t nh t b i các th k thu t đi n ho c ngự ệ ố ấ ở ợ ỹ ậ ệ ặ ười có chuyên môn
Thi t b đi n b l i ế ị ệ ị ỗ
– Khi m t thi t b độ ế ị ượ ắc c m vào c m trên tổ ắ ường, h th ng dây đi n c a nó s tr thành m t ph n ệ ố ệ ủ ẽ ở ộ ầ
m r ng c a m ch và b t kỳ v n đ nào x y ra v i h th ng đi n c a thi t b đ u tr thành s c ở ộ ủ ạ ấ ấ ề ả ớ ệ ố ệ ủ ế ị ề ở ự ố
c a m ch Các thi t b cũ ho c h ng có th gây đo n m ch bên trong sau m t th i gian dài s ủ ạ ế ị ặ ỏ ể ả ạ ộ ờ ử
d ng Đo n m ch trong các thi t b có th x y ra phích c m, trong dây ngu n ho c bên trong ụ ả ạ ế ị ể ả ở ắ ồ ặ chính thi t b Đ ki m tra m t thi t b cũ có còn s d ngế ị ể ể ộ ế ị ử ụ t t hay không t t nh t là nh đ n các th ố ố ấ ờ ế ợ
s a đ i v i các thi t b đi n l n Đ i v i các thi t b nh đ n gi n nh bóng đèn có th t s a n u ữ ố ớ ế ị ệ ớ ố ớ ế ị ỏ ơ ả ư ể ự ử ế
b n có ki n th c v đi nạ ế ứ ề ệ
Trang 4Ba ph ươ ng ti n b o v ch ng đo n m ch ệ ả ệ ố ả ạ
B i vì c ng n m ch c đi n và s c ch m đ t đ u có nguy c gây s c và h a ho n, h th ng dây ở ả ắ ạ ổ ể ự ố ạ ấ ề ơ ố ỏ ạ ệ ố
đi n c a b n có nhi u phệ ủ ạ ề ương ti n khác nhau đ b o v ch ng l i nh ng nguy hi m đó.ệ ể ả ệ ố ạ ữ ể
C u dao ho c c u chì ầ ặ ầ
K t nh ng năm 1960, h u nh t t c các h th ng dây m i ho c để ừ ữ ầ ư ấ ả ệ ố ớ ặ ường dây c đ u đữ ề ượ ậc c p
nh t m t b ng đi u khi n chính ch a các b ng t m ch riêng bi t đ đi u khi n các m ch riêng l ậ ộ ả ề ế ứ ộ ắ ạ ệ ể ề ể ạ ẻ trong nhà Các m ch đi n cũ h n thạ ệ ơ ường s d ng c u dao ho c c u chì đ ng t đi n Các c u dao ử ụ ầ ặ ầ ể ắ ệ ầ
và c u chì s d ng m t h th ng lò xo ho c khí nén bên trong đ c m nh n s thay đ i c a dòng ầ ử ụ ộ ệ ố ặ ể ả ậ ự ổ ủ
đi n và t phá v k t n i m ch khi x y ra các s c b t thệ ự ỡ ế ố ạ ả ự ố ấ ường, ch ng h n nh dòng đi n b t ng ẳ ạ ư ệ ấ ờ
x y ra trong m t m ch ng n.ả ộ ạ ắ
B ng t m ch n i đ t (GFCIs) ộ ắ ạ ố ấ
B t đ u t năm 1971, Lu t đi n qu c gia b t đ u yêu c u b o v l i ch m đ t, ắ ầ ừ ậ ệ ố ắ ầ ầ ả ệ ỗ ạ ấ thông qua b ng t m ch GFCI đ c bi t ho c c m đ u ra GFCI Các thi t b ộ ắ ạ ặ ệ ặ ổ ắ ầ ế ị này cung c p m t ch c năng tấ ộ ứ ương t nh b ng t m ch thông thự ư ộ ắ ạ ường, ch ở ỗ chúng c m nh n đả ậ ượ ực s thay đ i c a dòng đi n, nh ng chúng nh y h n nhi uổ ủ ệ ư ạ ơ ề
so v i b ng t m ch và t t dòng đi n khi chúng c m nh n đớ ộ ắ ạ ắ ệ ả ậ ượ ực s dao đ ng r tộ ấ
Trang 5nh c a dòng đi n GFCI có giá tr nh t trong vi c b o v ch ng l i đi n gi t x y ra trong l i đo n ỏ ủ ệ ị ấ ệ ả ệ ố ạ ệ ậ ả ỗ ả
m ch ch m đ t.ạ ạ ấ
Thi t b ng t m ch (AFCIs) ế ị ắ ạ
B t đ u t năm 1999, lu t đi n qu c gia b t đ u yêu c u m t ắ ầ ừ ậ ệ ố ắ ầ ầ ộ
lo i b o v m i nh m ngăn ch n s b n đi n gi a các ti p xúc ạ ả ệ ớ ằ ạ ự ắ ệ ữ ế kim lo i, có th x y ra khi k t n i dây b l ng nh ng không đ t ạ ể ả ế ố ị ỏ ư ứ hoàn toàn B n có th nghĩ v AFCI nh m t thi t b d đoán ạ ể ề ư ộ ế ị ự
đo n m ch và t t ngu n trả ạ ắ ồ ước khi nó có th đ t đ n tình tr ng ể ạ ế ạ
đo n m ch Không gi ng nh GFCIs, đả ạ ố ư ược thi t k đ b o v ế ế ể ả ệ
ch ng gi t đi n, AFCIs h u ích nh t đ ngăn ng a h a ho n ố ậ ệ ữ ấ ể ừ ỏ ạ gây ra cháy nô B o v AFCI có th đả ệ ể ược cung c p c b i b ấ ả ở ộ
ng t m ch AFCI ho c h p đi u khi n AFCIắ ạ ặ ộ ề ể
Các b ướ ử c x lý khi g p hi n t ặ ệ ượ ng đo n m ch ả ạ
D u hi u nh n bi t ph bi n nh t c a hi n tấ ệ ậ ế ổ ế ấ ủ ệ ượng ng n m ch là khi b ng t m ch kích ho t và làm ắ ạ ộ ắ ạ ạ cho m ch b t t Tuy nhiên, có nh ng y u t khác có th khi n b ng t m ch b ng t, ch ng h n nhạ ị ắ ữ ế ố ể ế ộ ắ ạ ị ắ ẳ ạ ư quá t i đi n Vì v y đi u quan tr ng là ph i xác đ nh lý do t i sao b ng t đả ệ ậ ề ọ ả ị ạ ộ ắ ược kích ho t N u b ạ ế ộ
ng t m ch ti p t c ng t ngay sau khi đắ ạ ế ụ ắ ược đ t l i , đó là d u hi u m nh cho th y có s c n i t t ặ ạ ấ ệ ạ ấ ự ố ố ắ ở đâu đó d c theo m ch ho c trong m t trong các thi t b đọ ạ ặ ộ ế ị ượ ế ố ớc k t n i v i m ch đó.ạ
Quy trình ki m tra đo n m ch đ n gi n ể ả ạ ơ ả
– B ướ c 1: Xác đ nh v trí b ng t m ch b ng t: ị ị ộ ắ ạ ị ắ T i b ng đi u khi n chính, hãy tìm m t b ng t ạ ả ề ể ộ ộ ắ
m ch nào đó trên m ch đã b ng t, b n có th nh n bi t đạ ạ ị ắ ạ ể ậ ế ược nó b ng m t đèn báo hi u màu đ ằ ộ ệ ỏ
ho c cam Ho c b n c ng có th dò t đ ng b ng cách xem đ n t ng khu v c và xem công t c nàoặ ặ ạ ủ ể ự ộ ằ ế ừ ự ắ
đã b T T t đó xác đ nh v trí b h ngị Ắ ừ ị ị ị ỏ
– B ướ c 2: Ki m tra dây ngu n c a thi t b : ể ồ ủ ế ị Ki m tra t t c các dây ngu n c a các thi t b để ấ ả ồ ủ ế ị ược
c m d c theo m ch b n đang nghi b l i N u tìm th y b t kỳ h h ng nào ho c l p v cách đi n ắ ọ ạ ạ ị ỗ ế ấ ấ ư ỏ ặ ớ ỏ ệ
c a dây đi n b nóng ch y (tr y xủ ệ ị ả ầ ước làm l l p dây đ ng), r t có kh năng hi n tộ ớ ồ ấ ả ệ ượng đo n m ch ả ạ
Trang 6x y ra ngay t i thi t b đó, rút phích c m thi t b này kh i m ch Sau khi rút phích c m c a thi t b ả ạ ế ị ắ ế ị ỏ ạ ắ ủ ế ị tình nghi hãy m công t c đi n N u m ch hi n v n ho t đ ng mà không b v p l n n a, thì lúc này ở ắ ệ ế ạ ệ ẫ ạ ộ ị ấ ầ ữ
b n đã phát hi n đạ ệ ược và hãy ti n hành x lý thi t b đi n b l i Tuy nhiên, n u b ng t m ch v n ế ử ế ị ệ ị ỗ ế ộ ắ ạ ẫ
ng t ngay l p t c, hãy chuy n sang bắ ậ ứ ể ướ ếc ti p theo
– B ướ c 3: T t t t c các công t c đèn và thi t b ắ ấ ả ắ ế ị d c theo m ch: ọ ạ Sau đó, xoay c u dao tr l i v ầ ở ạ ị trí B T.Ậ
– B ướ c 4: B t t ng công t c đèn ho c công t c thi t b d c theo m ch: ậ ừ ắ ặ ắ ế ị ọ ạ m l n lở ầ ượ ừt t ng công
t c m t N u g p m t công t c nào khi n b ng t m ch b ng t l n n a, b n đã xác đ nh đắ ộ ế ặ ộ ắ ế ộ ắ ạ ị ắ ầ ữ ạ ị ược thành ph n h h ng c a m ch và ch c ch n l i b t đ u t đâyầ ư ỏ ủ ạ ắ ắ ỗ ắ ầ ừ
– B ướ c 5: S a ch a s c m ch dây ử ữ ự ố ạ Đây là m t bộ ước mà b n c n có s h tr c a m t th đi nạ ầ ự ỗ ợ ủ ộ ợ ệ lành ngh Đ ng c g ng đi u này tr khi b n r t t tin v ki n ề ừ ố ắ ề ừ ạ ấ ự ề ế th c và trình đ k năng c a mìnhứ ộ ỹ ủ
Đồng hồ vạn năng kiểm tra điện âm tường
Ngoài ra, n u không th tìm th y b t kỳ v n đ rõ ràng nào trong trong các thi t b đi n ho c k t n i ế ể ấ ấ ấ ề ế ị ệ ặ ế ố dây c đ nh, thì v n đ có th x y ra đâu đó trong các m ch đi n âm tố ị ấ ề ể ả ở ạ ệ ường Đ gi i quy t v n đ ề ả ế ấ ề này b n nên g i cho th s a ch a đi n đ đạ ọ ợ ử ữ ệ ể ược h tr t t nh t Không m l i m ch cho đ n khi s ỗ ợ ố ấ ở ạ ạ ế ự
c đã đố ược xác đ nh và s a ch a, làm nh v y có th gây nguy c h a ho n và s c cho b n và gia ị ử ữ ư ậ ể ơ ỏ ạ ố ạ đình b n B t kỳ mùi khói ho c d u hi u c a than ho c nh a nóng ch y là m t d u hi u b n có m t ạ ấ ặ ấ ệ ủ ặ ự ả ộ ấ ệ ạ ộ
v n đ nghiêm tr ng.ấ ề ọ
Thông tin liên hệ
Công ty TNHH Đầu Tư Phát Triển Cuộc Sống
+84 28 3977 8269 / +8428 3601 6797 Email: sales@lidinco.com Website: htts://lidinco.com/
487 Cộng Hòa, phường 15, quận Tân Bình, TP Hồ Chí Minh