Phân tích thống kê doanh thu tại công ty siêu thị hà nội

Chương 1 Luận văn tốt nghiệp Đại học Thương Mại CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU PHÂN TÍCH THỐNG KÊ DOANH THU 1 1 Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành xu[.]

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU PHÂN TÍCH

THỐNG KÊ DOANH THU1.1 Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài

Toàn cầu hoá và hội nhập kinh tế quốc tế đã trở thành xu thế khách quan chiphối sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia và quan hệ quốc tế, bắt nguồn từquy luật phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động quốc tế Việt Namcũng không nằm ngoài quy luật đó

Hội nhập kinh tế tạo ra các cơ hội phát triển kinh doanh cho các doanhnghiệp thương mại Việt Nam, thị trường được mở rộng, có khả năng thiết lập quan

hệ buôn bán với nhiều đối tác trên thế giới… Nhưng bên cạnh đó, xu thế hội nhậpkhiến cho môi trường kinh doanh trong nước thay đổi, các doanh nghiệp nước ngoài

có bước phát triển hơn ta từ 20 đến 30 năm thâm nhập vào thị trường Việt Nam tạonên sự cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn, điều này khiến các doanh nghiệp trongnước phải đối mặt với không ít nguy cơ và thách thức Xuất phát từ tình hình đó,yêu cầu đặt ra đối với các doanh nghiệp là phải hoạt động sản xuất kinh doanh cóhiệu quả và việc nghiên cứu doanh thu trong hoạt động kinh doanh là yêu cầukhông thể thiếu trong tất cả các doanh nghiệp

Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được trongmột kì Một mặt doanh thu bù đắp các khoản chi phí phát sinh trong quá trình hoạtđộng của doanh nghiệp, mặt khác, nó còn là cơ sở để doanh nghiệp mở rộng quy môkinh doanh Trong mối quan hệ với các chủ thể trong xã hội, dựa vào doanh thu,doanh nghiệp xác định được chính xác lợi nhuận, từ đó thực hiện tốt nghĩa vụ nộpthuế với Nhà nước, đảm bảo lợi ích kinh tế cho người lao động, tạo dựng niềm tinđối với khách hàng, nhà cung cấp và nhà đầu tư

Ngoài ra doanh thu còn được xem là chỉ tiêu quan trọng trong đánh giá vàxây dựng các chiến lược kinh doanh Vai trò này được thể hiện rõ nét nhất khidoanh thu được sử dụng trong công tác thống kê phân tích tại doanh nghiệp Nghiêncứu thống kê doanh thu giúp cho nhà quản lý đánh giá, phân tích tốt hơn tình hìnhtiêu thụ sản phẩm cũng như mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch doanh thu và

hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp Bên cạnh đó, trên cơ sở các phương phápphân tích dữ liệu thứ cấp, doanh nghiệp có thể thấy được những biến động và xuhướng phát triển hoạt động kinh doanh để từ đó đưa ra những dự báo doanh thu cầnthiết cho việc thiết lập, xây dựng các kế hoạch trong ngắn hạn và dài hạn Như vậy,thường xuyên phân tích hiệu quả kinh doanh nói chung, doanh thu nói riêng trởthành nhu cầu thực tế cần thiết với bất kỳ doanh nghiệp nào.

Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực kinh doanh bán lẻ trong khoảng thời giankhá dài, quy mô kinh doanh của công ty Siêu thị Hà Nội ngày càng được mở rộng,thương hiệu Hapromart ngày càng được nhiều người biết đến Doanh thu hàng nămcủa công ty rất lớn và liên tục tăng lên Tuy nhiên tốc độ tăng trưởng của chỉ tiêunày vẫn ở mức thấp do việc tổ chức và quản lý hoạt động kinh doanh tại doanhnghiệp chưa thực sự hiệu quả Nhiều quyết định thay đổi về quy mô và cơ cấu kinhdoanh đôi khi chưa hợp lý do lãnh đạo trong công ty chưa sử dụng tới các số liệuthống kê phân tích Với tác dụng cung cấp nguồn thông tin kịp thời và khoa họcgiúp quản lý hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và đưa ra các chính sách kinh doanhđúng đắn, việc áp dụng thống kê phân tích doanh thu tại công ty Siêu thị Hà Nộitrong điều kiện hiện nay là vô cùng cần thiết

1.2 Xác lập đề tài nghiên cứu

Nhận thức được vai trò của doanh thu và phân tích thống kê doanh thu đốivới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp nói chung và công ty Siêu thị Hà Nộinói riêng cùng với sự chỉ bảo tận tình của thầy giáo Đặng Văn Lương, em đã lựa

chọn nghiên cứu đề tài: “Phân tích thống kê doanh thu tại công ty Siêu thị Hà Nội”.

1.3 Mục tiêu nghiên cứu phân tích thống kê doanh thu

- Hệ thống hóa những lý luận chung về doanh thu và phân tích thống kêdoanh thu

- Phân tích thực trạng biến động doanh thu của công ty Trên cơ sở đó đưa rakết luận về kết quả đạt được cũng như tồn tại và hạn chế trong hoạt động kinhdoanh của công ty

- Đánh giá triển vọng phát triển của công ty và đề xuất những giải pháp, kiếnnghị nhằm tăng doanh thu trong thời gian tới.

1.4 Phạm vi nghiên cứu

- Không gian: Công ty Siêu thị Hà Nội

+ Địa chỉ: Số 45- Hàng Bồ - Hoàn Kiếm - Hà Nội

- Thời gian: Đề tài nghiên cứu thực trạng doanh thu của công ty Siêu thị HàNội trên cơ sở số liệu từ năm 2007- 2010

1.5 Kết cấu luận văn tốt nghiệp

Luận văn gồm có 4 chương:

Chương 1 Tổng quan nghiên cứu phân tích thống kê doanh thu.

Chương 2 Một số vấn đề lý luận cơ bản về phân tích thống kê doanh thu Chương 3 Phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng doanh thu tại Công ty Siêu thị Hà nội.

Chương 4 Các kết luận và đề xuất giải pháp tăng doanh thu tại Công ty Siêu thị Hà Nội

CHƯƠNG 2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ

PHÂN TÍCH THỐNG KÊ DOANH THU2.1 Khái niệm và nội dung phân tích thống kê doanh thu

2.1.1 Khái niệm doanh thu

Doanh thu là một trong những chỉ tiêu quan trọng giúp các doanh nghiệp xácđịnh mức thu nhập trong một thời kỳ Nó là một trong những cơ sở để đánh giá kếtquả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và thực hiện nghĩa vụ với ngân sáchnhà nước

Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam thì doanh thu được định nghĩa như sau:Doanh thu là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán,phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, gópphần làm tăng vốn chủ sở hữu

2.1.2 Nguồn hình thành doanh thu

Doanh thu của doanh nghiệp bao gồm: doanh thu kinh doanh hàng hóa vàdịch vụ (doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ), doanh thu hoạt động tài chính vàdoanh thu khác

Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ là biểu hiện bằng tiền giá trị sảnphẩm hàng hóa và dịch vụ mà doanh nghiệp đã thực hiện, đã cung cấp cho thịtrường trong một thời kì nhất định sau khi trừ đi các khoản giảm trừ như: chiết khấuthương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại; hoặc cộng thêm phần trợ giá củanhà nước khi thực hiện cung cấp hàng hóa, dịch vụ theo yêu cầu của nhà nước Xácđịnh doanh thu chính xác sẽ ảnh hưởng tới việc xác định lợi nhuận của doanhnghiệp Thời điểm xác định doanh thu là khi người mua chấp nhận thanh toán,không phân biệt là đã thu được tiền hay chưa thu được tiền

Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết chokhách hàng mua với khối lượng lớn

Giảm giá hàng bán: Là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kémphẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu

Giá trị hàng bán bị trả lại: Là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêuthụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán.

Doanh thu hoạt động tài chính: Là những khoản thu do hoạt động đầu tư tàichính hoặc kinh doanh về vốn đem lại như: thu lãi cho vay, lãi tiền gửi ngân hàng;lãi kinh doanh chứng khoán; lãi được chia từ hoạt động liên doanh, liên kết; chiếtkhấu thanh toán được hưởng khi mua

Doanh thu khác: Là những khoản thu phát sinh không thường xuyên từ cáchoạt động riêng biệt như: thu hồi các khoản nợ khó đòi; thu từ bán vật tư, tài sản,phế liệu thừa; thu từ nhượng bán, thanh lý tài sản cố định; tiền được phạt, được bồithường

2.1.3 Ý nghĩa của việc tăng doanh thu

Doanh thu là một chỉ tiêu quan trọng của một doanh nghiệp, dùng để xem xéttình hình hoạt động của doanh nghiệp trong một thời kỳ Tăng doanh thu là mộttrong những mục tiêu nhằm thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh của doanhnghiệp Tăng doanh thu có nghĩa là tăng lượng tiền về cho doanh nghiệp đồng thờităng lượng cung ứng hàng hóa ra thị trường nhằm đáp ứng nhu cầu hàng hóa cho xãhội Vì vậy, tăng doanh thu không chỉ có ý nghĩa với bản thân doanh nghiệp mà còn

có ý nghĩa với xã hội

Đối với xã hội, tăng doanh thu góp phần thỏa mãn tốt hơn các nhu cầu tiêudùng hàng hóa cho xã hội, thúc đẩy sản xuất phát triển, đảm bảo cân đối cung cầu,

ổn định giá cả thị trường và mở rộng giao lưu kinh tế giữa các vùng, miền với cácnước trong khu vực và trên thế giới

Đối với doanh nghiệp, tăng doanh thu là điều kiện để doanh nghiệp thực hiệntốt chức năng nhiệm vụ kinh doanh, thu hồi vốn nhanh, bù đắp các chi phí sản xuấtkinh doanh, tạo những điều kiện để đầu tư mở rộng hoặc đầu tư chiều sâu cho hoạtđộng kinh doanh, thực hiện tốt nghĩa vụ với nhà nước Doanh thu là một chỉ tiêuquan trọng trong xác định kết quả kinh doanh cuối cùng cho doanh nghiệp, tăngdoanh thu sẽ ảnh hưởng tăng lợi nhuận, tạo điều kiện tăng thu nhập cho người laođộng Bên cạnh đó, tăng doanh thu sẽ chứng tỏ được vị thế và uy tín của doanh

nghiệp trên thương trường, củng cố vị trí vững chắc cho doanh nghiệp, duy trì sựtồn tại và phát triển của doanh nghiệp.

Đối với nhà đầu tư: Để có thể huy động vốn từ bên ngoài thì bản thân doanhnghiệp phải kinh doanh có hiệu quả Mục tiêu của các nhà đầu tư là tìm kiếm thunhập trên số vốn mà họ đã bỏ ra Vì vậy, khi bỏ vốn đầu tư, họ luôn luôn phải xemxét đánh giá tính hiệu quả của các hoạt động của doanh nghiệp từ đó đưa ra đượcquyết định đầu tư đúng đắn Để làm được điều đó, các nhà đầu tư cần phân tích tìnhhình thực hiện chỉ tiêu doanh thu của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp hoạt động cóhiệu quả, lợi nhuận cao sẽ thu hút được nhiều vốn với chi phí thấp Ngược lại tấtyếu sẽ có sự dịch chuyển vốn từ các doanh nghiệp làm ăn thua lỗ kém hiệu quả sangcác doanh nghiệp có hiệu quả hơn

2.1.4 Những nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu

Việc xét các nhân tố ảnh hưởng tới doanh thu với mục đích là chỉ ra các yếu

tố có tác động tích cực tới việc tăng doanh thu để phát huy và chỉ ra các yếu tố cótác động tiêu cực làm giảm doanh thu để hạn chế

2.1.4.1 Nhân tố định lượng: Là những nhân tố có thể tính toán được bằng các chỉ

tiêu kinh tế Bao gồm:

* Nhân tố số lượng hàng bán và đơn giá bán của hàng hóa:

Doanh thu bán hàng có 2 nhân tố ảnh hưởng trực tiếp Đó là số lượng hàngbán và giá bán Mức độ ảnh hưởng của hai nhân tố này tác động đến doanh thu làkhông giống nhau

- Ảnh hưởng của số lượng hàng bán đến doanh thu: Lượng hàng hóa tiêu thụđược trong kỳ tỉ lệ thuận với doanh thu Khi lượng hàng hóa bán ra tăng thì doanhthu tăng và ngược lại Lượng hàng hóa được coi là nhân tố chủ quan tác động tớidoanh thu vì lượng hàng hóa bán ra trên thị trường là do doanh nghiệp quyết định,doanh thu có thể kiểm soát được Vì vậy, khi đánh giá về chỉ tiêu doanh thu nên chútrọng đến các biện pháp điều chỉnh lượng hàng hóa bán ra thích hợp trong kì

- Ảnh hưởng của đơn giá bán đến doanh thu: Cũng như lượng hàng hóa, đơngiá bán là nhân tố ảnh hưởng không nhỏ tới doanh thu Khi giá bán tăng dẫn đến

doanh thu tăng ngược lại Tuy nhiên sự thay đổi của giá được coi là nhân tố kháchquan, nằm ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp Nhân tố giá chịu ảnh hưởng củanhiều nhân tố khác như: giá trị của hàng hóa, cung cầu hàng hóa trên thị trường, cácchính sách của nhà nước Ngoài ra, giá cả còn chịu ảnh hưởng rất lớn của yếu tốcạnh tranh.

* Nhân tố số lượng lao động và năng suất lao động:

Trong các doanh nghiệp, số lượng lao động, cơ cấu phân phối lao động vànăng suất lao động là những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến sự tăng giảm doanhthu bán hàng Mối liên hệ đó được phản ánh qua công thức sau:

Doanh thu = Tổng số lao động * Năng suất lao động bình quânMột trong hai nhân tố trên hoặc cả hai nhân tố thay đổi thì đều dẫn đến sựbiến động của doanh thu Tuy nhiên cần xem xét việc tăng năng suất lao động bìnhquân dẫn đến doanh thu tăng thì mới thực sự có ý nghĩa đối với doanh nghiệp

Tính chất nhu cầu mặt hàng: Mặt hàng có nhu cầu thường xuyên, nhu cầuđịnh kỳ, nhu cầu thời vụ hay là nhu cầu tạm thời Việc nghiên cứu phân tích tínhchất nhu cầu tiêu dùng của mặt hàng kinh doanh là cơ sở để định ra chính sách muabán thích hợp

Độ tuổi tiêu dùng của mặt hàng: mặt hàng đó mới xuất hiện trên thị trường(nhu cầu mới xuất hiện), đang ở độ tuổi hưng thịnh (nhu cầu lớn), hay là nhu cầugiảm.

+ Sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh: Trong nền kinh tế thị trường cạnhtranh gay gắt, các doanh nghiệp muốn tìm cho mình một vị trí vững vàng phảikhông ngừng cải tiến, nâng cao và gia tăng thêm các loại hàng hóa, dịch vụ nhằmđáp ứng nhu cầu của thị trường Đặc biệt, với tình hình kinh tế hiện nay, khi nước ta

đã gia nhập WTO đòi hỏi các doanh nghiệp phải chú ý đến sản phẩm của mình để

mở rộng mạng lưới kinh doanh, nâng cao tính cạnh tranh

- Chính sách kinh tế- chính trị:

Mỗi chính sách kinh tế xã hội của Nhà nước trong từng thời kì cũng ảnhhưởng rất lớn đến quá trình tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp như chính sách vềtiền lương, chính sách trợ giá, các chính sách về thuế có tác dụng thúc đẩy, tạođiều kiện cho doanh nghiệp nhưng vẫn có những chính sách gây ra những khó khăn,kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp

Môi trường chính trị là yếu tố chi phối tổng thể và toàn diện đến hoạt độngkinh doanh của doanh nghiệp Sự tác động của môi trường chính trị tới doanh thutiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp phản ánh thông qua sự tác động, can thiệp củacác chủ thể quản lý vĩ mô tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Chẳng hạnnhư: để điều chỉnh hành vi kinh doanh, quan hệ trao đổi thương mại, nhà nước đãban hành nhiều luật, pháp lệnh, nghị định, hệ thống các công cụ chính sách bêncạnh cơ chế điều hành của Chính phủ

- Yếu tố văn hóa- xã hội: Với bất kì một sản phẩm hay một loại dịch vụ nàocủa doanh nghiệp sẽ không tồn tại và phát triển trên thị trường nếu chúng khôngphù hợp với nền văn hóa, phong tục tập quán của người tiêu dùng trên thị trường

đó Bởi môi trường văn hóa xã hội có ảnh hưởng tới hành vi mua sắm của kháchhàng, từ đó ảnh hưởng tới doanh thu của doanh nghiệp Vì vậy, muốn tìm cho mìnhmột chỗ đứng trên thị trường đòi hỏi các doanh nghiệp luôn luôn phải thay đổi hànghóa dịch vụ cho phù hợp

* Nhân tố chủ quan:

- Mặt hàng kinh doanh:

Mặt hàng là nhân tố quan trọng quyết định đến sự thành bại của doanhnghiệp Các mặt hàng mà doanh nghiệp lựa chọn kinh doanh phải là những mặthàng mà thị trường cần, phải xác định rõ được đối tượng mà doanh nghiệp muốnphục vụ sẽ làm cho tình hình tiêu thụ nhanh hơn, đẩy nhanh vòng quay của vốnlưu động Với chính sách mặt hàng kinh doanh, muốn thu hút được đông kháchhàng và thúc đẩy doanh thu thì doanh nghiệp phải nâng cao cải tiến sản phẩm, kinhdoanh tổng hợp nhiều mặt hàng Bên cạnh đó cần phải chú ý đến các dịch vụ kèmtheo hàng hóa do mức sống của người dân ngày càng cao thì nhu cầu về dịch vụngày càng cao và cao hơn nhu cầu về hàng hóa

- Tổ chức mạng lưới kinh doanh và lựa chọn thị trường

Việc hoạch định và thiết lập đúng đắn các kênh phân phối phải bắt đầu bằngviệc xác định rõ thị trường trọng điểm và mục tiêu cụ thể mà doanh nghiệp nhắmđến Để đạt được kết quả cuối cùng là doanh thu tiêu thụ cao thì doanh nghiệp phảichú ý tới tập tính khách hàng, khách hàng triển vọng, nguồn lực của doanh nghiệp

và môi trường kinh doanh

- Uy tín thương hiệu của doanh nghiệp

Thương hiệu là thứ khiến cho người tiêu dùng nhớ đến doanh nghiệp Chính

vì thế mà thương hiệu đóng một phần quan trọng góp phần làm tăng doanh thu củadoanh nghiệp Nhưng thương hiệu đó có được khách hàng biết đến và tin tưởngnhiều hay không thì phải phụ thuộc vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.Tạodựng thương hiệu đã khó, giữ vững uy tín của thương hiệu lại càng khó hơn Điềunày đòi hỏi doanh nghiệp không ngừng cải tiến chất lượng sản phẩm và nghiên cứu

để cho ra đời sản phẩm mới

2.1.5 Ý nghĩa và nhiệm vụ của phân tích thống kê doanh thu

- Ý nghĩa của phân tích thống kê doanh thu:

Nghiên cứu doanh thu giúp cho lãnh đạo doanh nghiệp có căn cứ khoa học

để tổ chức và quản lý có hiệu quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, là căn cứ

để đánh giá, phân tích tình hình tiêu thụ sản phẩm và hiệu quả kinh doanh củadoanh nghiệp đồng thời thấy được mức độ hoàn thành các chỉ tiêu kế hoạch doanhthu Đó còn là căn cứ để lập kế hoạch phát triển hoạt động kinh doanh của doanhnghiệp, cả về quy mô và cơ cấu, giúp cho các nhà quản lý có những thông tin cầnthiết làm căn cứ khoa học để xây dựng chiến lược kinh doanh và phát triển hoạtđộng kinh doanh theo hình thức đã chọn lựa Thông qua việc thống kê doanh thu, sẽchỉ ra được những biến động và xu hướng phát triển làm cơ sở cho việc lựa chọncác giải pháp nhằm củng cố và phát triển kinh doanh của doanh nghiệp đạt hiệu quảcao, giúp cho lãnh đạo cấp trên hiểu rõ hơn tình hình hoạt động kinh doanh củadoanh nghiệp

- Nhiệm vụ của phân tích thống kê và dự báo doanh thu:

+ Thu thập số liệu liên quan đến doanh thu của từng hoạt động kinh doanhtrong doanh nghiệp

+ Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch doanh thu

+ Phân tích tình hình biến động doanh thu

+ Phân tích mức độ ảnh hưởng của các nhân tố liên quan đến doanh thu

2.1.6 Hệ thống chỉ tiêu phân tích thống kê doanh thu

* Tổng doanh thu bán hàng

Doanh thu bán hàng là tổng giá trị hàng hóa tiêu thụ của doanh nghiệp, gồmtoàn bộ giá trị hàng hóa tiêu thụ mà doanh nghiệp đã bán và thu được tiền trong kìbáo cáo

Doanh thu bán hàng của doanh nghiệp bao gồm:

- Giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ hoàn thành đã giao cho người mua ở

kỳ trước nhưng kỳ này mới thu được tiền

- Giá trị sản phẩm đã hoàn thành ở các kỳ trước nhưng tiêu thụ (thu đượctiền) ở kỳ báo cáo

- Giá trị sản phẩm vật chất và dịch vụ hoàn thành đã tiêu thụ (đã thu đượctiền hoặc người mua chấp nhận thanh toán) ở kỳ báo cáo

- Giá trị sản phẩm hàng hóa chuyển nhượng cho các cơ sở khác trong cùngcông ty, tổng công ty, tập đoàn, liên hiệp xí nghiệp (trường hợp này gọi là doanhthu bán hàng nội bộ).

Nguồn số liệu: lấy từ báo cáo thống kê kết quả sản xuất kinh doanh trongtừng thời kỳ của doanh nghiệp

* Tổng doanh thu thuần

Doanh thu thuần là doanh thu bán hàng phát sinh trong kỳ sau khi trừ đi cáckhoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại

Nguồn số liệu: lấy từ báo cáo kết quả sản xuất kinh doanh trong từng thời kỳcủa doanh nghiệp

* Tổng số lao động bình quân: là chỉ tiêu phản ánh mức độ điển hình về số

lao động trong một thời kỳ của doanh nghiệp, được xác định bằng:

* Năng suất lao

động: là chỉ tiêu cho

biết hiệu quả sử dụng lao động sống, được tính bằng công thức:

2.2 Tổng quan tình hình nghiên cứu những công trình năm trước

Doanh thu là một chỉ tiêu phản ánh kết quả hoạt động sản xuất kinh doanhcủa một doanh nghiệp Dựa vào bảng cân đối kế toán hay báo cáo thống kê định kỳ,

ta có thể dễ dàng so sánh doanh thu giữa các quý, các năm của doanh nghiệp Tuynhiên sự so sánh đơn thuần về mặt tuyệt đối đó chỉ cho thấy doanh thu qua các thời

kỳ tăng lên hay giảm xuống Những biến động nội tại trong kết quả kinh doanh nhưbiến động về kết cấu doanh thu, tốc độ tăng, giảm doanh thu chỉ có thể thu đượcthông qua “phân tích thống kê” Thật vậy, thống kê biến các “số liệu tĩnh” trên báo

Số lao động bình

quân trong kỳ

Số lao động ngàybắt đầu kinh doanh

Số ngày kinh doanh2

Số lao động ngày cuối kỳ báo cáo

Số ngày trong kỳ

=

+

xNăng suất lao động =

Mức tiêu thụ hàng hóa trong kỳ

Số lao động bình quân trong kỳ

cáo tài chính thành những con số biết nói, phản ánh chính xác và cụ thể tình hìnhkinh doanh của doanh nghiệp trong quá khứ và đưa ra những dự báo cho tương lai.

Với vai trò quan trọng kể trên, phân tích thống kê doanh thu tại doanh nghiệpthực sự thu hút nhiều sinh viên khoa Kế toán- Kiểm toán trường đại học Thươngmại lựa chọn làm đề tài tốt nghiệp của mình Qua tham khảo một số luận văn,chuyên đề của các năm trước, em xin đưa ra một số nhận xét, đánh giá tổng quancủa mình như sau:

- Về mặt lý luận: Hầu hết các đề tài đã tìm hiểu khá đầy đủ những lý luậnchung về doanh thu và phân tích thống kê doanh thu bao gồm: khái niệm và nộidung doanh thu; các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu; các chỉ tiêu phản ánh doanhthu; ý nghĩa của tăng doanh thu và phân tích thống kê doanh thu trong doanhnghiệp

- Về mặt thực tiễn tại các doanh nghiệp:

Trên cơ sở số liệu thu thập được từ các đơn vị thực tập, trong các công trìnhnghiên cứu trước, các tác giả đã vân dụng một số phương pháp thống kê tiến hànhphân tích những nội dung cơ bản bao gồm:

+ Phân tích tình hình thực hiện kế hoạch doanh thu

+ Phân tích sự biến động doanh thu theo thời gian

+ Phân tích tích chất thời vụ của doanh thu

+ Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu

+ Thực hiện dự báo doanh thu và đề xuất giải pháp tăng doanh thu trong thờigian tới

Phân tích doanh thu theo kết cấu là một nội dung rất quan trọng, góp phầnkhông nhỏ giúp doanh nghiệp xác định hợp lý cơ cấu mặt hàng kinh doanh, khaithác hiệu quả của các phương thức kinh doanh cũng như địa điểm kinh doanh Tuynhiên nội dung này lại chưa được thực hiện một cách đầy đủ và cụ thể trong cácluận văn trước Do vậy, các giải pháp đưa ra chỉ mang tính định hướng và chiếnlược, chưa giải quyết cụ thể cho những hạn chế và tồn tại ở đơn vị thực tập Trongcông trình nghiên cứu của mình, em sẽ hoàn thiện nội dung “phân tích doanh thu

theo kết cấu” trên cơ sở phân tích doanh thu bán hàng theo nguồn hình thành, theonhóm mặt hàng và phương thức bán hàng.

2.3 Phân định nội dung nghiên cứu của phân tích thống kê doanh thu

Dựa trên việc tham khảo các đề tài tốt nghiệp của các tác giả trước đây đãthực hiện kết hợp với những đặc điểm hoạt động của công ty Siêu thị Hà nội, emxin tiếp tục nghiên cứu đề tài của mình theo những nội dung sau:

- Phân tích doanh thu bán hàng theo nhóm hàng: Vì công ty kinh doanh tổnghợp nhiều mặt hàng khác nhau nên việc phân tích chi tiết doanh thu bán hàng theotừng nhóm hàng sẽ giúp cho nhà quản lý nhận thức, đánh giá một cách toàn diện,khách quan tình hình tiêu thụ của từng nhóm hàng và thấy được xu hướng tiêu dùngcủa khách hàng Qua đó làm cơ sở hoạch định chiến lược đầu tư theo nhóm mặthàng kinh doanh của công ty

- Phân tích doanh thu theo phương thức bán: nhằm mục đích đánh giá tìnhhình biến động tăng, giảm của các chỉ tiêu doanh thu theo phương thức bán, tìm ra

ưu, nhược điểm trong từng phương thức và khả năng đa dạng hóa các phương thứcbán hàng của công ty Qua đó tìm ra những phương thức bán thích hợp cho doanhnghiệp để đẩy mạnh bán hàng, tăng doanh thu

Để đạt được mục tiêu cuối cùng của đề tài nghiên cứu là đưa ra những biệnpháp hợp lý và thiết thực nhằm tăng doanh thu cho công ty Siêu thị Hà nội thì ngoàinhững nội dung phân tích trên em sẽ tiến hành nghiên cứu những nội dung quan

trọng khác bao gồm:

- Phân tích tình doanh thu theo nguồn hình thành

- Phân tích tình hình biến động của doanh thu theo thời gian

- Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến doanh thu

- Dự báo thống kê ngắn hạn

CHƯƠNG 3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ PHÂN TÍCH THỰC

TRẠNG DOANH THU TẠI CÔNG TY SIÊU THỊ HÀ NỘI

3.1 Các phương pháp nghiên cứu

3.1.1 Phương pháp thu thập, tổng hợp dữ liệu

* Thu thập dữ liệu sơ cấp:

Để thu thập được được những dữ liệu sơ cấp từ đó có được cái nhìn tổngquan nhất về công tác thống kê và tình hình doanh thu tại công ty Siêu thị Hà nội,

em đã sử dụng phương pháp phỏng vấn thông qua phiếu điều tra

Cách thức tiến hành:

- Chuẩn bị sẵn trên giấy một phiếu điều tra gồm 9 câu hỏi theo những nộidung liên quan đến doanh thu và công tác thống kê doanh thu tại công ty

- Tiến hành phát 10 phiếu điều tra tới ban lãnh đạo, các nhân viên ở bộ phận

kế toán, bộ phận kinh doanh của công ty

- Thu lại, tổng hợp kết quả các phiếu điều tra, phân tích các dữ liệu thu thậpđược từ các phiếu điều tra

- Các số liệu thông tin kinh tế thị trường

* Tổng hợp dữ liệu:

Phương pháp cơ bản để tiến hành tổng hợp thống kê là phương pháp “phân

tổ thống kê” Phân tổ thống kê là căn cứ vào một hay một số tiêu thức nào đó để

tiến hành phân chia hiện tượng nghiên cứu thành các tổ có tính chất khác nhau

Trong luận văn của mình, em sử dụng phương pháp này để phân chia doanh thunăm 2010 của công ty theo nguồn hình thành, theo phương thức kinh doanh cũngnhư theo nhóm mặt hàng kinh doanh Từ đó có thể thấy rõ hơn những biến độngtrong kết cấu của doanh thu

3.1.2 Phương pháp phân tích dữ liệu

* Phương pháp số tương đối, số tuyệt đối, số trung bình

- Số tuyệt đối : là mức độ biểu hiện quy mô, khối lượng của hiện tượng trong

điều kiện thời gian và địa điểm cụ thể

Số tuyệt đối được sử dụng trong thống kê doanh thu tại công ty Siêu thị Hànội là số liệu doanh thu từ năm 2007 đến năm 2010, số liệu doanh thu kế hoạch vàthực hiện năm 2010 Thông qua các số tuyệt đối này, ta sẽ có một nhận thức cụ thể

về quy mô kinh doanh, cơ cấu kinh doanh của công ty

Số tuyệt đối là căn cứ không thể thiếu được trong việc xây dựng kế hoạch vàđánh giá tình hình thực hiện kế hoạch doanh thu về mặt tuyệt đối Ngoài ra, nó cònđược dùng để tính số tương đối và số trung bình

- Số tương đối: biểu hiện quan hệ so sánh giữa hai mức độ nào đó của hiện

tượng

Trong phân tích thống kê doanh thu, các số tương đối được sử dụng để nêulên kết cấu, quan hệ so sánh, trình độ phát triển của doanh thu Số tương đối là kếtquả của việc so sánh doanh thu giữa các năm, doanh thu kỳ kế hoạch với thực hiện,doanh thu từng nhóm hàng (hay từng phương thức bán hàng) với tổng doanh thubán hàng

* Phương pháp phân tích biến động theo thời gian

Dãy số thời gian là dãy các chỉ số của chỉ tiêu thống kê được xếp theo thứ tự thời gian Trong phân tích biến động doanh thu theo thời gian của công ty Siêu thị

Hà nội, dãy số thời gian được chọn là khoảng thời gian từ năm 2007 đến năm 2010.Qua phân tích có thể thấy được đặc điểm về sự biến động của doanh thu, vạch rõ

xu hướng và quy luật của sự phát triển đồng thời dự đoán doanh thu trong tương lai

Các chỉ tiêu phân tích dãy số thời gian:

- Mức độ trung bình theo thời gian: phản ánh mức độ đại biểu của các mức

độ tuyệt đối doanh thu trong dãy số thời gian

- Lượng tăng (giảm) tuyệt đối: phản ánh sự thay đổi về mức độ tuyệt đối củadoanh thu giữa hai thời gian nghiên cứu

- Tốc độ phát triển: Là số tương đối động thái phản ánh xu hướng và trình độphát triển của doanh thu theo thời gian

- Tốc độ tăng, giảm: phản ánh mức độ của doanh thu giữa hai thời gian đãtăng hoặc giảm bao nhiêu lần hoặc bao nhiêu %

* Phương pháp biểu hiện biến động thời vụ

Trên thực tế, có những hiện tượng sau những khoảng thời gian nhất định, nólặp đi lặp lại và người ta gọi đó là tính thời vụ Để nghiên cứu ảnh hưởng của nó, ta

sử dụng chỉ số thời vụ

* Phương pháp chỉ số

Chỉ số là chỉ tiêu tương đối, phản ánh quan hệ tỷ lệ giữa hai mức độ của hiệntượng theo thời gian hoặc không gian Hệ thống chỉ số là một dãy các chỉ số có mốiliên hệ với nhau hợp thành một phương trình cân bằng

Dựa vào chỉ số giá Ip và hệ thống chỉ số: , , ta có thểphân tích được ảnh hưởng của các nhân tố tới doanh thu bao gồm: giá, lượng, năngsuất lao động, số lượng lao động

* Phương pháp hồi quy tương quan

Trên cơ sở dãy số thời gian, tìm một hàm gọi là phương trình hồi quy nhằm phản ánh sự biến động của doanh thu qua thời gian với biến thời gian “t”

Phương trình dạng tổng quát: t = f(t, a 0, a 1 a n )

Trong đó: : mức độ lý thuyết

a 0, a 1 a n:các tham sốNếu phương trình được chọn là đường thẳng (hàm số bậc nhất): = a 0 + a 1 t Thì a 0, a 1 được tính từ hệ phương trình:

3.2 Đánh giá tổng quan về Công ty Siêu thị Hà Nội và ảnh hưởng của nhân tố môi trường tới vấn đề doanh thu

3.2.1 Giới thiệu tổng quan về Công ty Siêu thị Hà Nội

3.2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty Siêu thị Hà Nội

Công ty Siêu thị Hà Nội là một công ty kinh doanh tổng hợp mà tiền thân làcửa hàng Bách hóa Cửa Nam được thành lập vào tháng 5/1954

Sau khi nền kinh tế nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường có sự quản lýcủa nhà nước thì cơ cấu của ngành kinh tế nước ta có nhiều thay đổi Để phù hợpvới sự chuyển đổi của ngành thương nghiệp đó, ngày 30/3/1993, cửa hàng Bách hóaCửa Nam được phép tách ra thành một doanh nghiệp kinh doanh độc lập theo quyếtđịnh số 853/QĐ-UB của ủy ban nhân dân thành phố Hà nội, lấy tên là Công ty báchhóa số 5 Nam Bộ Tháng 7/2005, Công ty bách hóa số 5 Nam Bộ đổi tên thànhCông ty Siêu thị Hà Nội Với tư cách là một pháp nhân kinh tế, công ty Siêu thị HàNội có giấy phép đăng kí kinh doanh số 1050 (UBND), có tổng số vốn ban đầu là850.000.000 đ (trong đó Vốn cố định: 540.000.000 đ, Vốn lưu động: 310.000.000đ), có trụ sở, con dấu riêng và cơ sở vật chất Hoạt động của công ty theo hình thức

tự hạch toán và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật khi tham gia vào các hoạt độngkinh tế xã hội

Ngày 11/11/2006, trong những ngày cả nước vui mừng chào đón sự kiệnViệt Nam gia nhập tổ chức thương mại Thế Giới WTO và chào mừng Hội nghịAPEC lần thứ 14 được tổ chức tại Việt Nam, Tổng công ty Thương mại Hà Nội(Hapro) long trọng tổ chức lễ công bố nhận diện Chuỗi siêu thị và cửa hàng tiện íchHapromart

Xuất phát từ chương trình quy hoạch lại hệ thống hạ tầng thương mại, sự

ra đời của Hapromart đã đánh dấu một bước tiến mới, góp phần đổi mới và pháttriển hệ thống thương mại Thủ đô văn minh, hiện đại

Thương hiệu Hapromart được Tổng công ty Thương mại Hà Nội (Hapro)giao cho Công ty Siêu thị Hà Nội quản lý Từ 3 siêu thị và 6 cửa hàng tiện ích banđầu, sau hơn 4 năm hoạt động, đến nay, hệ thống Chuỗi Siêu thị, cửa hàng tiện íchHapromart đã được mở rộng và có mặt tại các tỉnh, thành phố miền Bắc gồm: 32siêu thị và cửa hàng tiện ích Hapromart, trong đó có 07 siêu thị lớn đã được khaitrương tại Bắc Cạn, Thái Nguyên, Hải Dương, Thái Bình, Ninh Bình, Hải Phòng vàQuảng Ninh

3.2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ và lĩnh vực kinh doanh của công ty

Khi mới thành lập công ty có chức năng chính là bán lẻ các loại hàng hóa,dịch vụ phục vụ nhu cầu sinh hoạt của nhân dân và chuyên cung cấp cho các cơquan xí nghiệp đóng trên địa bàn Hà Nội

Trong giai đoạn hiện nay, công ty Siêu thị Hà Nội có những chức năng vànhiệm vụ sau:

- Tổ chức bán lẻ theo phương thức tự phục vụ chủ yếu đảm bảo thỏa mãnnhu cầu tiêu dùng của mọi tầng lớp nhân dân về các loại hàng hóa, dịch vụ

- Là doanh nghiệp nhà nước đóng vai trò chủ đạo trên thị trường, do vậycông ty có trách nhiệm thực hiện nghiêm chỉnh những quy định về chỉ tiêu về giá

cả, chất lượng hàng hóa để bình ổn giá cả thị trường và bảo vệ quyền lợi cho ngườitiêu dùng

- Là doanh nghiệp thương mại nhà nước, công ty có nhiệm vụ tổ chức tốt cáchoạt động kinh doanh tạo ra lợi nhuận đồng thời tạo công ăn việc làm đảm bảo thunhập và quyền lợi cho người lao động, góp phần bình ổn xã hội

- Ngoài ra công ty còn có nhiệm vụ bảo toàn phát triển vốn được giao, thựchiện nghiêm chỉnh chế độ quy định về tài chính, kế toán, ngân hàng do nhà nướcban hành tạo điều kiện thuận lợi cho việc kiểm tra, kiểm soát của nhà nước với hoạtđộng kinh doanh của công ty

Lĩnh vực kinh doanh:

Hiện tại, Công ty Siêu thị Hà Nội kinh doanh đa dạng với nhiều lĩnh vựcnhư: kinh doanh bán lẻ, bán buôn, cho thuê mặt bằng, gian hàng, văn phòng, kinhdoanh các dịch vụ thương mại, ăn uống, thẩm mỹ Trong lĩnh vực bán lẻ, hệ thốngsiêu thị Hapromart có diện tích kinh doanh lên tới 9.424 m2 với hàng hóa được bàybán là những hàng hóa thiết yếu, phổ biến và phục vụ nhu cầu hàng ngày của ngườidân

3.2.1.3 Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý của công ty

3.2.1.4 Kết quả kinh doanh của công ty hai năm gần đây

Bảng 1 Kết quả kinh doanh của công ty năm 2009-2010

tài chính

Phòng nhân sự

Phòng công nghệ thông tin

Phòng Market

- ing và phát triển mạng lưới

Phòng đầu tư

và quản

lý hạ tầng thương mại

Phòng

kế hoạch phát triển

Phòng kinh doanh

Giám đốcPhó giám đốc

Trung tâm phân phối hàng hóa Hệ thống siêu thị, cửa hàng tiện ích

3.2.2 Ảnh hưởng của nhân tố môi trường tới doanh thu

3.2.2.1 Các nhân tố thuộc về môi trường bên ngoài doanh nghiệp

- Yếu tố văn hóa- xã hội

Thực tế những năm gần đây cho thấy hàng hóa đến tay người tiêu dùng chủyếu vẫn qua hệ thống chợ (khoảng 40%) và hệ thống các cửa hàng bán lẻ độc lập(khoảng 44%), lượng hàng hóa phân phối thông qua các kênh hiện đại như siêu thị,cửa hàng tiện lợi chỉ chiếm khoảng 10%, còn lại 6% là do nhà sản xuất trực tiếp bánthẳng Người tiêu dùng Việt Nam đang chuyển đổi dần thói quen mua sắm từ cácchợ sang các siêu thị, các cửa hàng lớn và các trung tâm mua sắm Trước xu hướngcác kênh bán lẻ truyền thống sẽ bị thu hẹp dần, nhường chỗ cho các kênh mua sắmhiện đại, công ty Siêu thị Hà Nội đã sớm quan tâm đến việc đầu tư, xây dựng vàphát triển mạng lưới phân phối hàng hóa

- Thị trường và sự cạnh tranh

Khi gia nhập Tổ chức thương mại thế giới WTO, Việt Nam cam kết mở cửalĩnh vực phân phối từ 1/1/2009, trên thị trường nội địa sẽ có sự tham gia của cácdoanh nghiệp phân phối nước ngoài như: Wal-Mart (Hoa Kỳ), Carefour (Pháp) vàTesco (Anh), cùng nhiều tập đoàn châu Á như Dairy Farm (Hồng Kông) và SouthAsia Investment (Singapore) Bước vào thị trường Việt Nam, các nhà bán lẻ nướcngoài có sẵn những lợi thế mà các nhà bán lẻ trong nước khó “địch nổi”, thể hiện ởnhững điểm như: nguồn vốn lớn; nguồn hàng phong phú, đa dạng; trình độ quản lý,

kỹ năng tiếp thị, quảng cáo, chiến lược kinh doanh, lợi thế về chi phí và giá bán Đểgiữ vững được uy tín và vị thế trên thương trường, các doanh nghiệp trong nướctrong đó có công ty Siêu thị Hà nội cần phải biết tận dụng những thế mạnh sẵn cónhư: sự thông hiểu về phong tục tập quán, thói quen mua sắm của người dân, mạnglưới phân bố đã được rộng khắp, nhất là tại các đô thị đồng thời có những sự điềuchỉnh phù hợp để thích nghi với xu hướng phát triển chung

- Chính sách kinh tế- chính trị

Thực hiện nghị quyết số 11/ NQ- CP tháng 3 năm 2011 của chính phủ vềnhững giải pháp tập trung kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, Sở tài chínhphối hợp với Sở công thương tiếp tục tạm ứng từ Quỹ tài chính thành phố, hỗ trợdoanh nghiệp vay không lãi suất để giữ bình ổn giá thị trường với các mặt hàng nhưlương thực, thực phẩm Đây là cơ hội tốt để công ty có thể mở rộng danh sáchnhững mặt hàng có giá ổn định từ đó thu hút khách hàng đến mua sắm tại các siêuthị và cửa hàng của công ty

3.2.2.2 Các nhân tố thuộc về môi trường bên trong doanh nghiệp

- Mặt hàng kinh doanh

Bán lẻ là phương thức kinh doanh chủ yếu của công ty Hiện tại công ty kinhdoanh bốn nhóm hàng chính là thực phẩm, đồ gia dụng, hàng thời trang và hóa mĩphẩm với các mặt hàng kinh doanh rất đa dạng Hơn nữa, các sản phẩm được bàybán là các loại rau, củ, quả, hoa quả tươi, các loại thịt gia súc, gia cầm tươi sống,thực phẩm đông lạnh và thực phẩm công nghệ bảo đảm chất lượng, an toàn vệ sinhthực phẩm Điều này kiến cho doanh thu của công ty được duy trì ổn định

- Tổ chức mạng lưới kinh doanh và lựa chọn thị trường

Hệ thống Chuỗi Siêu thị, cửa hàng tiện ích Hapromart đã được mở rộng và

có mặt tại các tỉnh, thành phố miền Bắc gồm: 32 siêu thị, cửa hàng tiện íchHapromart, trong đó có 07 siêu thị lớn đã được khai trương tại Bắc Cạn, TháiNguyên, Hải Dương, Thái Bình, Ninh Bình, Hải Phòng và Quảng Ninh Việc liêntục mở rộng quy mô kinh doanh vừa phục vụ tốt hơn nhu cầu của khách hàng lạivừa có thể tăng doanh số bán hàng cho công ty

- Uy tín thương hiệu của doanh nghiệp

Là một doanh nghiệp nhà nước hoạt động lâu năm trong lĩnh vực bán lẻ,công ty Siêu thị Hà nội và hệ thống Hapromart ngày càng trở thành một người bạnthân thiết của mọi gia đình.Với khẩu hiệu “Tiện ích cho mọi nhà”, chuỗi siêu thịHapromart cam kết trước khách hàng một địa chỉ mua sắm tiện lợi và uy tín, gắnliền với từng tuyến phố, cụm dân cư, khu đô thị, hàng hóa phân phối đảm bảo về giá

cả và chất lượng

3.3 Tổng hợp phiếu điều tra trắc nghiệm về thống kê doanh thu

- Người phát phiếu: Nguyễn Thị Hồng Nhung

Sinh viên lớp K43D1- Khoa Kế toán- Kiểm toán

- Đơn vị thực tập: Công ty Siêu thị Hà Nội

- Đề tài nghiên cứu: Phân tích thống kê doanh thu tại công ty Siêu thị Hà nội

- Thời gian điều tra: 1/4– 7/4/2011

- Số phiếu phát ra: 10 Số phiếu thu về: 10

Căn cứ vào nội dung của 10 phiếu điều tra thu về, kết quả được tổng hợp như sau:

Nội dung

Kết quả Số

phiếu

Tỉ lệ (%)

Câu 1 Theo ông (bà), công tác phân tích thống kê có quan trọng

cho các doanh nghiệp không?

- Số liệu phân tích thống kê là cơ sở để đánh giá hiệu quả của các

chính sách kinh doanh mà công ty đã và đang thực hiện

10 100

-Thông qua phân tích thống kê, nhà quản trị thấy được ảnh hưởng

của các nhân tố đến việc thực hiện kế hoạch của doanh nghiệp

8 80

- Dự báo được tình hình kinh doanh trong tương lai dựa trên số

liệu thống kê phân tích trong quá khứ từ đó có thể đưa ra các

quyết định kinh doanh đúng đắn