Cơ chế thị trường ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và tốc độ phát triển của sự nghiệp giáo dục

Cơ chế thị trường ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và tốc độ phát triển của sự nghiệp giáo dục Mức độ phát triển kinh tế xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị trong tiế[.]

- Cơ chế thị trường ảnh hưởng trực tiếp đến quy mô và tốc độ phát triển của sự nghiệp giáo dục

- Mức độ phát triển kinh tế - xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị trong tiến trình hiện đại hoá giáo dục

- Trình độ phát triển khoa học - công nghệ

- Truyền thống văn hoá giáo dục tác động đến phát triển giáo dục Giáo dục tác động đến phát triển kinh tế - xã hội

Giáo dục ngày nay có chức năng tái sản xuất tri thức khoa học và sức lao động của mỗi người dân Muốn tiến hành tái sản xuất sức lao động, thì phải có nguồn nhân lực (nhân lực, tài lực, vật lực ) và nhất là phải có kinh phí cho giáo dục Trong bất cứ thời gian nào và hoàn cảnh nào thì đầu tư ngân sách của Nhà nước bao giờ cũng là chủ yếu Bên cạnh ngân sách chủ yếu này cần tạo điều kiện thuận lợi để thu hút vốn cho giáo dục từ mọi tổ chức, cá nhân, mọi lực lượng trong và ngoài nước trên cơ sở đa dạng hoá các loại hình giáo dục Cơ chế giáo dục phải có sự đôi mới để đồng bộ với cơ chế của thể chế thị trường định hướng

xã hội chủ nghĩa Cụ thể cần lưu ý các mặt như sau:

- Giáo dục nâng cao trình độ giác ngộ và đổi mới tư duy;

- Giáo dục là con đường cơ bản để đổi mới và nâng cao trình độ quản lý; - Giáo dục thúc đẩy sự phát triển khoa học - công nghệ;

- Giáo dục biến sức lao động có khả năng phát triển kinh tế - xã hội thành hiện thực

Do vậy cần giao quyền tự chủ và tính trách nhiệm triệt để cho các cơ sở giáo dục Thực sự coi cơ sở giáo dục (nhà trường) là nơi thực thi nhiệm vụ giáo dục, dạy học và nghiên cứu khoa học Hoạt động của nhà trường tốt hay xấu đều trực tiếp ảnh hưởng đến sự phát triển sự nghiệp giáo dục, ảnh hưởng đến sự hoàn thiện và phát triển của nền kinh tế, chính trị và xã hội Giao trách nhiệm, quyền hạn và lợi ích phù hợp theo nguyên tắc ngang giá, thực sự đảm bảo phân phối lợi ích công bằng, dân chủ và công khai Khuyến khích tính tiến thủ, sự sáng tạo của thầy, cô giáo, cán bộ công nhân viên và học sinh, sinh viên Đưa cơ chế cạnh tranh vào quản lý nhà trường

Trên cơ sở lý luận đã được phân tích ở trên, chúng ta hãy cùng nhìn lại sự tác động của cơ chế thị trường đối với giáo dục

do con người tạo ra, như tình trạng ô nhiễm môi trường, các loại tai nạn lao động giao thông và dịch bệnh mới, sự cạn kiệt các nguồn tài nguyên thiên nhiên nhất là việc chế tạo các loại vũ khí hiện đại có sức huỷ diệt khủng khiếp

4 Nền kinh tế tri thức

4.1 Kinh tế tri thức là gì?

Nền kinh tế tri thức, còn gọi là kinh tế dựa vào tri thức (KBE - Knowledge Based Economy) là nền kinh tế chủ yếu dựa vào tri thức, trên cơ sở phát triển khoa học và công nghệ cao OECD (Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế) dịch nghĩa “Nền kinh tế tri thức là nền kinh tế ngày càng phụ thuộc trực tiếp vào việc sản xuất phân phối và sử dụng tri thức và thông tin” (OECD 1996)

Vậy kinh tế tri thức là gì? Kinh tế tri thức là nền kinh tế trong đó sự sản sinh ra, phổ cập và giữ vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển kinh tế, tạo ra của cải, nâng cao chất lượng cuộc sống Kinh tế tri thức là biểu hiện hay xu hướng của nền kinh tế hiện đại, trong đó tri thức, lao động chất xám được phát huy khả năng sinh lợi của nó và mang lại hiệu quả kinh tế lớn lao trong tất cả các ngành kinh tế: công nghiệp, nông - lâm - ngư nghiệp và dịch vụ, phục vụ cho phát triển kinh tế

Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC) định nghĩa: “Nền kinh tế tri thức là nền kinh tế mà trong đó quá trình sản xuất, phân phối và sử dụng tri thức trở thành động lực chính cho tăng trưởng, cho quá trình tạo ra của cải và việc làm trong tất cả các ngành kinh tế” (APEC 2000)

Theo Ngân hàng Thế giới: “Là nền kinh tế sử dụng hiệu quả tri thức cho sự phát triển kinh tế và xã hội, bao gồm việc thu nhận và khai thác nguồn tri thức toàn cầu cũng như thích ứng và sáng tạo tri thức để dùng cho các nhu cầu riêng.”)

Có người cho rằng: Kinh tế tri thức là hình thức phát triển cao nhất hiện nay của nền kinh tế hàng hoá, trong đó công thức cơ bản Tiền - Hàng - Tiền được thay thế bằng Tiền - Tri thức - Tiền và vai trò quyết định của tri thức

Kinh tế tri thức cũng được hiểu là nền kinh tế chủ yếu dựa trên cơ sở tri thức, khoa học; dựa trên việc tạo ra và sử dụng tri thức, phản ánh sự phát triển của lực lượng sản xuất ở trình độ cao Hoặc cũng được hiểu là một loại môi trường kinh

tế - kỹ thuật, văn hoá - xã hội mới, có những đặc tính phù hợp và tạo sự thuận lợi nhất cho việc học hỏi, đổi mới và sáng tạo Trong môi trường đó, tri

World Bank, "Knowledge for development", World Development Report, 1999

thức sẽ tất yếu trở thành nhân sản xuất quan trọng nhất, đóng góp vào phát triển kinh tế xã hội

Nền kinh tế tri thức dựa trên 4 tiêu chí:

(1) GDP, trên 70% là do các ngành sản xuất và dịch vụ ứng dụng công nghệ cao mang lại;

(2) Cơ cấu giá trị gia tăng, trên 70% là kết quả của lao động trí óc; (3) Lao động

xã hội, trên 70% lực lượng lao động là lao động trí thức; (4) Vốn sản xuất, trên 70% là vốn về con người

Ngân hàng Thế giới (WB, 2000) đánh giá “Đối với các nền kinh tế tiên phong trong nền kinh tế thế giới, cán cân giữa hai yếu tố tri thức và các nguồn lực đang nghiêng về tri thức Tri thức thực sự đã trở thành yếu tố quan trọng nhất, quyết định mức sống - hơn cả yếu tố đất đai, hơn cả yếu tố tư liệu sản xuất, hơn cả yếu

tố lao động Các nền kinh tế phát triển nhất về công nghệ ngày nay thực sự đã dựa vào tri thức”

Trong vài năm gần đây, nổi lên một sự công nhận rộng rãi về vai trò ngày càng tăng của tri thức trong các quy trình sản xuất và sự chuyển biến của các nền kinh

tế công nghiệp thành nền kinh tế dựa trên cơ sở tri thức (KBE)

Trong KBE, khả năng sáng tạo và sử dụng tri thức là điều quyết định cho sự thành công của tất cả các lĩnh vực, trong đó có cả các ngành “Công nghệ cao” và các ngành truyền thông

Một sự phát triển mới có liên quan mật thiết với xu thế phát triển nền kinh tế tri thức, đó là xu thế đang nổi lên hiện nay trong số các nền kinh tế thành viên APEC để hướng tới nền kinh tế mới (New Economy) Trong hầu hết các năm gần đây các nền kinh tế APEC phát triển nhất, đạt nhiều thành tích cao nhất và tăng trưởng mạnh mẽ, với tỷ lệ thất nghiệp và mức lạm phát thấp, ổn định Một yếu tố then chốt trong thành tích đáng ghi nhận đó là sự gia tăng nhanh tốc độ, tăng năng suất lao động và năng suất các nhân tố tổng hợp (Total Factor

Productivity- TFP) Ví dụ như ở Mỹ, việc đạt được thành tích tăng năng suất lao động mạnh mẽ chính một phần là nhờ vào việc tăng nguồn vốn và đặc biệt là nguồn vốn công nghệ thông tin và truyền thông Bên cạnh đó, vai trò của công nghệ thông tin và mạng Internet tăng lên nhanh chóng đã dẫn đến sự xuất hiện của đầu tư tư bản vô hình, trong đó có sự sáng tạo ra các sản phẩm và dịch vụ mới, thiết kế lại công tác quản lý và các quy trình sản xuất

Trong nền kinh tế tri thức, của cải làm ra chủ yếu dựa vào cái chưa biết, cái đã biết không có giá trị Tìm cái chưa biết tức là tạo ra giá trị mới Khi phát hiện ra

cả chưa biết, thì cũng tức là loại trừ cái đã biết, cái cũ mất đi thay thế bằng cái mới phát triển từ cái mới, không phải từ số lượng lớn dần lên, nền kinh tế xã hội luôn đổi mới Sức mạnh của nền kinh tế tri thức dựa vào ba loại hình công nghệ, được xem như là ba thành quả điển hình:

(1) Công nghệ sinh học, bao gồm cả công nghệ gen Bằng công nghệ sinh học, con người có thể cải tạo được những yếu tố cơ bản của thế giới hữu cơ, trong đó

có cả bản thân sự sống của loài người

(2) Công nghệ nano, dựa trên những thành quả của việc sắp sếp lại cấu trúc nguyên tử, thông qua đó con người có thể tác động cả vào bản chất của thế giới

vô cơ

(3) Công nghệ tin học, thông tin (ICT) với các siêu máy tính Công nghệ tin học chính là công nghệ trí tuệ điển hình Con người nhờ vào đó mà tổ chức quản lý, điều hành và thực hiện các quy trình sản xuất hết sức tinh vi, phức tạp mà con người không thể nào thực hiện nổi, thậm chí không nghĩ tới quá khứ tồn tại của mình Cũng nhờ có công nghệ tin học mà con người có thể làm phong phú lên gấp nhiều lần các mối i quan hệ trong đời sống xã hội, giữa con người với con người

Tra Về khái niệm, thuật ngữ “Nền kinh tế mới” được xác định theo các quan điểm khác nhau Trong khi một số nhà phân tích cho rằng khái niệm này đồng nghĩa với khái niệm nền kinh tế tri thức, thì một số công trình nghiên cứu khác cho thấy rằng thuật ngữ “Nền kinh tế mới” liên quan trực tiếp hơn đến sự tăng trưởng bền vững và phi lạm phát với mức độ đầu tư cao hơn vào công nghệ thông tin truyền thông (ICT) và tái cơ cấu lại nền kinh tế, như chúng ta đã từng chứng kiến ở Mỹ vào cuối những năm 90 Nền kinh tế mới chú trọng vào từng vai trò riêng của ICT và vào sự tái cơ cấu trong tăng năng suất của tổng yếu tố trong khi KBE nhấn mạnh đến tầm quan trọng ngày càng tăng của tri thức trong mọi hoạt động kinh tế

Từ năm 2000, Uỷ ban kinh tế (EC) của APEC đã tiến hành thực hiện các nghiên cứu đánh giá về nền kinh tế tri thức và xu thế đang nổi lên hiện nay vè sự phát triển của nền kinh tế mới tại các quốc gia thuộc APEC, trong đó phân tích các đặc tính của KBE theo 4 khía cạnh then chốt: môi trường kinh doanh, hệ thống đổi mới, phát triển nguồn nhân lực (HRD) và cơ sở hạ tầng ICT Nhận thấy rằng, sự tăng trưởng kinh tế sẽ trở nên bền vững nhất đối với các nền kinh tế phát

triển theo hướng KBE Các nghiên cứu của EC đã tiến hành đánh giá về phạm

vị, mà trong đó có thể áp dụng các đặc tính của KBE cho các nền kinh tế APEC

và tiến hành xem xét kỹ lưỡng môi trường chính sách mà các nền kinh tế APEC

đã và sẽ tuân theo nhằm đạt được năng suất lao động cao hơn của một “kiểu mẫu nền kinh tế mới”

EC đã tiến hành nghiên cứu 16 trường hợp điển hình, trong số 12 nền kinh tế APEC để phát hiện ra những bằng chứng kinh tế vĩ mô và vi mô minh hoạ về những ích lợi và những thách thức nảy sinh trong khi theo đuổi các chính sách

cơ cấu, mà nếu thiếu sự áp dụng các chính sách này trong các lĩnh vực như ICT, vốn con người, đổi mới và tinh thần kinh doanh, thì sẽ không mang lại hiệu quả cho việc khích lệ sự chuyển biến cần thiết để đưa các nền kinh tế APEC hướng tới hoà nhập vào nền kinh tế mới toàn cầu Bên cạnh đó, các nghiên cứu của EC cũng xem xét khả năng hợp tác chặt chẽ hơn trong khối APEC để giúp các nước thành viên phát triển theo hướng nền kinh tế mới và nền kinh tế tri thức

Trong các nghiên cứu Uỷ ban Kinh tế APEC đã tiến hành phân tích một loạt các vấn đề quan trọng liên quan tới các động lực thúc đẩy tăng trưởng trong nền kinh tế mới và coi đó là các khía cạnh cần lưu ý trong các chính sách quốc gia của các nước thành viên APEC để hướng tới nền kinh tế mới Đó là các vấn đề: Vai trò của đổi mới trong ngành dịch vụ trong nền kinh tế mới; sự đóng góp của ICT cho sự tăng năng suất lao động; các chương trình nghiên cứu và triển khai (R-D) quốc gia và đóng góp của R-D đối với tăng trưởng kinh tế, các kinh nghiệm tổ chức và các chiến lược kinh doanh; và tầm quan trọng của tinh thần kinh doanh trong nền kinh tế mới

Tri thức thể hiện ở các ý tưởng, sáng chế, phát minh quy trình, trong sản xuất

và đời sống Trên phương diện hành vi có thể quan sát được thì tri thức là khả năng của một cá nhân hay một nhóm người trong việc hướng dẫn, thuyết phục những người khác thực hiện một quy trình tạo ra sự chuyển hoá Trên phương diện kinh tế, tri thức là tư liệu sản xuất Nó được sinh ra, trao đổi

và sử dụng sản xuất để tạo ra sản phẩm và dịch vụ Tri thức phải được đánh giá, có

giá trị và được mua bán trên thị trường

Đo lường và đánh giá tri thức là một việc khó vì nó là sản phẩm vô hình, trừu tượng, chuyển tải bằng thông tin Vì vậy, có người quan niệm nền kinh tế tri thức là nền kinh tế thông tin và trong kinh tế thị trường, giá cả phải được hình thành và xác định thông qua thị trường, qua thoả thuận giữa người mua và người bán Muốn thế, tri

thức phải xác định được sở hữu và giá trị được đảm bảo trong xã hội thực thi nghiêm ngặt sở hữu trí tuệ Như vậy, xã hội được tổ chức quản lý cao theo phương thức thị trường, đặc biệt là thị trường khoa học công nghệ là một cột trụ của kinh tế tri thức

Theo WBI, một quốc gia muốn chuyển sang nền kinh tế tri thức, trước tiên cần hình thành 4 trụ cột quan trọng, đó là:

(1) Môi trường kinh tế và thể chế xã hội thuận lợi cho sáng tạo và sử dụng tr thức Một môi trường và thể chế theo luật, cho phép dòng chảy tự do của tri thức, hỗ trợ công nghệ thông tin và truyền thông, khuyến khích việc làm chủ doanh nghiệp như trọng tâm của kinh tế tri thức

(2) Giáo dục và đào tạo, hệ thống giáo dục và đào tạo có chất lượng cao để người dân được giáo dục và đào tạo, nâng cao năng lực sáng tạo, chia sẻ và sử dụng tri thức, nguồn nhân lực chất lượng cao

(3) Hệ thống cách tân Một mạng lưới các trung tâm nghiên cứu, đại học, tổ chức chuyên gia, cố vấn, doanh nghiệp tư nhân, các nhóm cộng đồng là cần thiết

để thu nhận được kho tri thức toàn cầu luôn không ngừng gia tăng Truyền bá và thích ứng chúng cho các nhu cầu của đất nước và sáng tạo ra các tri thức mới là hết sức cần thiết

(4) Hạ tầng cơ sở thông tin (ICT) hiện đại Một cơ sở thông tin động, từ radio đến Internet, là cần thiết để cho phép dễ dàng liên lạc, phổ biến và xử lý thông tin

KINH TẾ TRI THỨC

1679 | Môi trường kinh tế và thế chế xã hội

40

Giáo dục và n Đào tạo

Hệ thống cách tân

Hạ tầng CƠ SỞ thông tin

Hình 1 Tứ trụ của nền kinh tế tri thức

Trong một xã hội, một quốc gia, nền kinh tế tri thức tồn tại song song với

kinh tế nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ và có khi chúng kết hợp, trộn lẫn với nhau trong một sản phẩm Nền kinh tế Mỹ, có người đánh giá là 20% thuộc kinh tế tri thức, nông nghiệp chỉ còn 1,3%, là quốc gia dẫn đầu thế giới hiện nay

về nền kinh tế tri thức Xã hội loài người về phương diện kinh tế đi từ trồng trọt, chăn nuôi lên tiểu thủ công nghiệp, công nghiệp đại cơ khí và

nay

bắt đầu

chuyển sang kinh tế tri thức Công ty Microsoft là công ty điển hình về nền kinh

tế tri thức

Nền kinh tế tri thức được phản ánh, đo lường, định lượng bằng thống kê như thế nào? Đây là vấn đề mới đặt ra cho các nhà kinh tế, đặc biệt là các nhà thống kê 4.1 Đặc trưng cơ bản của nền kinh tế tri thức

Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại đang tạo nên bộ mặt mới của nền kinh tế, tạo tiền đề hình thành nền kinh tế tri thức và xã hội thông tin Với những nét đặc trưng nổi bật là:

- Vai trò quan trọng của công nghệ cao, đặc biệt là công nghệ thông tin

Nền kinh tế công nghiệp dựa chủ yếu vào máy móc, tài nguyên còn nền kinh tri thức thì các yếu tố thông tin và tri thức có vai trò hàng đầu Các ngành công nghệ cao (thông tin, sinh học, tự động hoá, vật liệu mới v.v ) phát triển nhanh chóng và có giá trị gia tăng nhanh al or int out

Nhịp độ tăng GDP trong ngành công nghệ thông tin cao hơn 3 - 4 lần nhịp độ tăng tổng GDP, tốc độ tăng việc làm do công nghệ thông tin tạo ra nhanh hơn từ

14 đến 16 lần so với toàn bộ các ngành kinh tế còn lại

Trong nền kinh tế tri thức, việc phát triển kinh tế có liên quan nhiều đến sở hữu trí tuệ, sáng tạo và sử dụng thông tin, đặc biệt trong các ngành sản xuất ra các sản phẩm có hàm lượng cao về trí tuệ trên cơ sở đầu tư mạnh mẽ vào vốn con người (Human Capital)

- Khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp

i gian từ kết quả nghiên cứu khoa học đến công nghệ và đưa sản phẩm ra thị Thời trường ngày càng rút ngắn: Ở thế kỷ XIX là 60 - 70 năm, thế kỷ XX là 30 năm, thập niên 1990 chỉ còn 3 năm Thị trường công nghệ mới, sản phẩm mới

gia tăng nhanh chóng: Để đạt mức 500 triệu người sử dụng telephone phải mất

74 năm, radio mất 38 năm, ti vi mất 13 năm, nhưng Internet chỉ có 3 năm

Phòng thí nghiệm, cơ quan khoa học, ngoài nghiên cứu còn mang cả chức năng | sản xuất, kinh doanh

Quá trình đổi mới công nghệ diễn ra còn nhanh hơn cả khả năng thích nghi ' của con người Phát minh khoa học ngày càng nhiều và mở ra khả năng khoa học l

có thể giải quyết được hầu hết những gì con người muốn làm để phục vụ cho cuộc sống của mình

Lực lượng sản xuất tinh thần đang chiếm ưu thế và có ý nghĩa quan trọng hơn nhiều so với lực lượng sản xuất vật chất, tri thức (tức là các thành tựu của

KH&CN) | trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế cao hơn nhiều so với các sản phẩm vật chất khác, vì nó tạo ra giá trị mới ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn trong GDP

- Thời gian để tiến hành công nghiệp hoá được rút ngắn

Nhờ cuộc cách mạng KH&CN mới, những nước nghèo có thể tìm được cơ hội

để phát triển, nếu tạo ra được nguồn nhân lực chất lượng cao, tiếp cận được trình

độ KH&CN hiện đại Ở thế kỷ XVIII, một nước muốn CNH phải mất khoảng

100 năm, cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX là khoảng 50 - 60 năm; trong những thập kỷ 70 - 80 là khoảng 20 - 30 năm; đến cuối thế kỷ XX, quãng thời gian này

có thể còn ngắn hơn nữa

- Nguồn nhân lực trong xã hội nhanh chóng được tri thức hoa

Con người phải làm việc bằng năng lực trí tuệ là chính, càng không phải chỉ là năng lực thể chất Cơ cấu lao động xã hội thay đổi căn bản: Nhân lực trong các ngành dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ xử lý thông tin và dịch vụ tri thức tăng nhanh

Sự cách biệt giàu nghèo về thực chất là sự cách biệt về tri thức và năng lực tạo

ra tri thức Các nước đang phát triển chỉ bằng con đường phát triển KH&CN, giáo dục - đào tạo nhằm tăng nhanh vốn tri thức, mới có thể rút ngắn khoảng cách với các nước phát triển

- Cơ cấu kinh tế, hình thức tổ chức xã hội thay đổi cơ bản

Một số cơ cấu tổ chức cũ theo kiểu kim tự tháp (phân cấp trên, dưới) biến thành cáu mang ; lưới Mọi hoạt động chỉ đạo, điều hành của hệ thống hành chính, của các dien CƠ cơ quan, xí nghiệp đều thông qua mạng máy tính (Chính phủ điện

tử, thương mại tử) Xuất hiện công ty ảo, trường học ảo, v.v

Trò chơi kinh tế “tổng không” (thẳng - thua) được thay bằng mô hình “hai bên cùng thắng” (Win-Win Game) thể hiện trong cạnh tranh và hợp tác, chuyển giao

của nó và giảm thiếu những rủi ro mà nó gây ra nhưng chúng ta không thể bác

bỏ xu hướng này và nó sẽ không mất đi” (1)

Như vậy, chúng ta càng có những căn cứ để khẳng định toàn cầu hoá là xu thế không thể đảo ngược và chúng ta phải quan tâm tới những vấn đề sau đây: + Sản phẩm của công nghiệp và giáo dục cũng như của các lĩnh vực khác phải đáp ứng được những tiêu chuẩn quốc tế

+ Thị trường thế giới thay đổi rất nhanh nên nó đòi hỏi phải có thông tin cập nhật, chính xác, đủ và thích hợp

+ Quốc tế hoá về giáo dục và quản lý giáo dục

+ Hệ thống giáo dục phải phát triển sự sành điệu của học sinh trong việc nhìn nhận các công ty đa quốc gia + Học sinh sẽ phải học lịch sử, địa lý thế giới và phải giao lưu với bạn bè ở các

nước khác trên thế giới

+ Giáo dục đại chúng sẽ mở rộng các cơ hội giáo dục cho mọi người

+ Đánh giá lại và cập nhật chương trình học để bắt kịp với những đòi hỏi đang thay đổi + Xây dựng nền móng đúng đắn cho việc học tập để học sinh có thể xử

lý được những phức tạp của kiến thức hiện đại

+ Phải có những cố gắng mới để hiện đại hoá và nâng cao khả năng làm chủ tiếng Anh với tư cách là một ngôn ngữ quốc tế + Cần phải giải quyết những vấn

đề của việc di dân và xuất cư nảy sinh

+ Tăng cường giao lưu điện tử, truyền tin qua vệ tinh, viễn thông đường dài vô tuyến

+ Cần có nhiều mạng lưới khu vực và quốc tế cho việc trao đổi thông tin

Tăng cường sự hiểu biết những giá trị quốc gia và quốc tế + Cần phải tiến tới một thế giới đa cực hơn

+ Nhà trường sẽ trở thành những trung tâm giải quyết vấn đề và giáo viên sẽ trở thành những người hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập

W.J.Clinton, Remarks to Vietnam National University on 17 Nov.2000 Office

of the Press Secretary, The

White House, trang 3