Giáo trình gia công lắp ráp chi tiết kết cấu cong 2 chiều

Lấy dấu cắt phôi Dựa vào bản vẽ tuyến hình khai triển tiến hành lấy dấu kích thước bản thành của dầm sống mũi Lấy dấu biên dạng các tấm mã gia cường sống mũi theo kích thước của bản vẽ ở

0

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP NAM ĐỊNH

- -

BÀI GIẢNG

MÔ ĐUN: GIA CÔNG, LẮP RÁP CHI TIẾT KẾT CẤU

CONG 2 CHIỀU NGHỀ: CHẾ TẠO VỎ TÀU THỦY TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG

Ban hành kèm theo Quyết định số: / QĐ- ngày tháng năm của

Nam Định, năm 2018

1

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được

phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh

thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

LỜI GIỚI THIỆU

Mô đun gia công, lắp ráp chi tiết kết cấu cong hai chiều là mô đun chuyên

môn nghề bắt buộc của nghề chế tạo vỏ tàu thủy Mô đun giúp người học xác

định được các chi tiết kết cấu của thân tàu có dạng cong hai chiều để từ đó đưa ra

được phương án gia công phù hợp

Bên cạnh đó mô đun còn giúp người học lập được quy trình gia công và lắp

ráp chi tiết kết cấu cong hai chiều thành một cụm chi tiết hoặc một bộ phận của

thân tàu đảm bảo được yêu cầu đặt ra cả về hình dạng và kích thước

Trong lần biên soạn đầu tiên này, mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng bài

giảng vẫn còn nhiều vấn đề chưa đề cập hết hoặc còn thiếu sót Vì vậy, chúng tôi

rất mong được sự góp ý xây dựng và phê bình chân thành của bạn đọc

Nam Định, ngày tháng năm 2018 Tham gia biên soạn

Chủ biên: Vũ Văn Ngưu

2

MỤC LỤC

LỜI GIỚI THIỆU 1

MỤC LỤC 2

BÀI GIẢNG MÔ ĐUN 4

Bài 1 : Gia công, lắp ráp sống mũi 5

1.1 Xác định hình dáng, kích thước 5

1.2 Lấy dấu cắt phôi 6

1.3 Gia công mép cắt bản thành 6

1.4 Gò uốn bản cánh 6

1.5 Lắp ráp các chi tiết của của sống mũi 6

1.6 Kiểm tra hiệu chỉnh và mã hoá 7

Bài 2 : Gia công, lắp ráp sống đuôi 8

2.1 Xác định hình dáng, kích thước 8

2.2 Lấy dấu cắt phôi 8

2.3 Gia công mép cắt bản thành 8

2.4 Gò uốn bản cánh 9

2.5 Lắp ráp các chi tiết của của sống đuôi 9

2.6 Kiểm tra hiệu chỉnh và mã hoá 9

Bài 3 : Gia công, lắp ráp sống dọc mạn phần mũi 10

3.1 Xác định hình dáng, kích thước 10

3.2 Lấy dấu cắt phôi 10

3.3 Gia công mép cắt bản thành 10

3.4 Gò uốn bản cánh 10

3.5 Lắp ráp 11

3.6 Kiểm tra và mã hoá 11

Bài 4: Gia công, lắp ráp sống dọc mạn phần đuôi 12

4.1 Xác định hình dáng, kích thước 12

4.2 Lấy dấu cắt phôi 12

4.3 Gia công mép cắt bản thành 12

3

4.4 Gò uốn bản cánh 13 4.5 Lắp ráp 13 4.6 Kiểm tra và mã hoá 13

4

BÀI GIẢNG MÔ ĐUN Tên mô đun: Gia công, lắp ráp chi tiết kết cấu cong 2 chiều

Mã số môn học: MĐ25

I Vị trí, tính chất, vai trò và ý nghĩa của môn học

- Vị trí: Gia công, lắp ráp chi tiết kết cấu cong 2 chiều là mô đun thuộc khối kỹ năng nghề được bố trí sau khi học xong MĐ24

- Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề

- Vai trò, ý nghĩa của mô đun: Mô đun giúp người học xác định định các kết cấu

có dạng cong hai chiều trên thân tàu Người học đưa ra được phương án gia công và lắp ráp các chi tiết kết cấu cong hai chiều đó thành các cụm chi tiết hoặc một bộ phận kết cấu của thân tàu

II Mục tiêu môn học:

- Về kiến thức:

+ Đọc được bản vẽ kết cấu;

+ Hiểu được cụm kết cấu cong 2 chiều

- Về kỹ năng:

+ Gia công được các chi tiết trong cụm kết cấu cong 2 chiều;

+ Gá lắp được cụm chi tiết kết cấu cong 2 chiều

- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:

+ Tuân thủ nội quy, có thái độ làm việc nghiêm túc trong học tập, rèn luyện được

kỹ năng đọc bản vẽ lắp

III Nội dung môn học

5

Bài 1 : Gia công, lắp ráp sống mũi

1 Mục tiêu:

- Trình bày được quy trình gia công sống mũi;

- Gia công được sống mũi đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

2 Nội dung của bài:

1.1 Xác định hình dáng, kích thước

Sống mũi tàu là nơi chịu tác dụng và đập đầu tiên và mạnh nhất của sóng biển lên kết cấu thân tàu, ngoài ra còn chịu tác dụng của các ngoại lực khác do va chạm với các vật thể trên mặt biển Do đó, kết cấu của sống mũi đòi hỏi phải đảm bảo chắc chắn

và đủ cứng vững trước các tác dụng của ngoại lực

Kết cấu sống mũi thường bao gồm:

+ Lớp tôn bao ngoài có biên dạng phức tạp và có độ dày lớn

+ Sống mũi là thanh thép tròn đặc có đường kính lớn hơn 40mm

+ Dầm sống mũi có dạng chữ T

+ Các mã gia cường

6

Biên dạng và kích thước của sống mũi và dầm sống mũi tàu được xác định dựa vào bản vẽ tuyến hình khai triển

Kích thước các tấm tôn sống mũi được xác định dựa vào bản vẽ kết cấu vùng mũi tàu

1.2 Lấy dấu cắt phôi

Dựa vào bản vẽ tuyến hình khai triển tiến hành lấy dấu kích thước bản thành của dầm sống mũi

Lấy dấu biên dạng các tấm mã gia cường sống mũi theo kích thước của bản vẽ ở từng vị trí cao độ

Lấy dấu bản cánh của dầm sống mũi

Tiến hành cắt phôi theo đường lấy dấu để được bản thành và bản cánh của dầm sống mũi và các mã gia cường

1.3 Gia công mép cắt bản thành

Sau khi lấy dấu xong chúng ta tiến hành cắt tấm bản thành của dầm sống mũi theo đường lấy dấu Mài sạch mép cắt theo đường biên dạng cắt

Kiểm tra lại kích thước của bản thành dầm sống mũi, kiểm tra lại biên dạng dầm sống mũi theo dưỡng

1.4 Gò uốn bản cánh

Bản cánh của dầm sống mũi được ghép bởi nhiều tấm tôn có độ cong phức tạp khác nhau lại với nhau Các tấm tôn sống mũi được gia công uốn theo đúng biên dạng của sống mũi và được kiểm tra lại cẩn thận bằng dưỡng mẫu để đảm bảo đạt được độ cong theo yêu cầu

1.5 Lắp ráp các chi tiết của của sống mũi

Tiến hành lắp ráp bản cánh lên trên bản thành của dầm sống mũi để tạo thành cụm kết cấu sống mũi hoàn chỉnh Việc lắp ráp được tiến hành theo trình tự sau:

+ Vạch dấu đường lắp ráp lên trên bản cánh, đường lấy dấu cách đường tâm của bản cánh một khoảng bằng 1/2 chiều rộng bản cánh cộng thêm với nửa bề dày của bản thành Đồng thời đường lấy dấu chia chiều dài bản cánh ra thành hai phần bằng nhau

+ Lắp ráp vị trí chính giữa của bản cánh vào vị trí chính giữa của bàn thành, dùng nêm ép để cho bản cánh tiếp xúc với bản thành theo vị trí lấy dấu rồi hàn đính chúng lại với nhau

+ Tiến hành lắp ráp vị trí liền kề và ra đến vị trí ngoài cùng của bản thành sống mũi

+ Lắp ráp mã gia cường sống mũi ở từng vị trí theo bản vẽ

7

+ Lắp ráp các rải tôn sống mũi và hàn đính các rải tôn sống mũi với các tấm mã gia cường Dùng nêm ép để các rải tôn sống mũi sát lại với biên dạng của các mã gia cường sau đó hàn đính lại

+ Tiến hành hàn hoàn chỉnh kết cấu của sống mũi

1.6 Kiểm tra hiệu chỉnh và mã hoá

Kiểm tra lại biên dạng của sống mũi sau khi lắp ráp theo đúng biên dạng của dưỡng và hiệu chỉnh cho đạt yêu cầu

Mã hóa kết cấu sống mũi theo ký hiệu của các đường nước và vị trí đường sườn

8

Bài 2 : Gia công, lắp ráp sống đuôi

1 Mục tiêu:

- Trình bày được quy trình gia công sống đuôi;

- Gia công được sống đuôi đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

2 Nội dung của bài:

2.1 Xác định hình dáng, kích thước

Kết cấu sống đuôi bao gồm dầm sống đuôi, ống bao đỡ trục chân vịt, dầm đỡ trục bánh lái Do tính chất làm việc của sống đuôi chịu tác dụng phức tạp của ngoại lực nên kết cấu của nó đòi hỏi độ cứng vững và độ bền cao Vì vậy sống đuôi thường được gia công bằng tấm thép có bề dày lớn , có kết cấu dạng hộp và có nhiều mã gia cường

để tăng cường độ cứng vững

2.2 Lấy dấu cắt phôi

Dựa vào bản vẽ tuyến hình khai triển tiến hành lấy dấu kích thước bản thành của dầm sống đuôi

Lấy dấu biên dạng các tấm mã gia cường sống mũi theo kích thước của bản vẽ ở từng vị trí cao độ

Lấy dấu bản cánh của dầm sống mũi

Tiến hành cắt phôi theo đường lấy dấu để được bản thành và bản cánh của dầm sống mũi và các mã gia cường

2.3 Gia công mép cắt bản thành

Sau khi lấy dấu xong chúng ta tiến hành cắt tấm bản thành của dầm sống đuôi theo đường lấy dấu Mài sạch mép cắt theo đường biên dạng cắt

9

Kiểm tra lại kích thước của bản thành dầm sống đuôi, kiểm tra lại biên dạng dầm sống đuôi theo dưỡng

2.4 Gò uốn bản cánh

Bản cánh của dầm sống đuôi được ghép bởi nhiều tấm tôn có độ cong phức tạp khác nhau lại với nhau Các tấm tôn sống đuôi được gia công uốn theo đúng biên dạng của sống đuôi và được kiểm tra lại cẩn thận bằng dưỡng mẫu để đảm bảo đạt được độ cong theo yêu cầu

2.5 Lắp ráp các chi tiết của của sống đuôi

Tiến hành lắp ráp bản cánh lên trên bản thành của dầm sống đuôi để tạo thành cụm kết cấu sống đuôi hoàn chỉnh Việc lắp ráp được tiến hành theo trình tự sau:

+ Vạch dấu đường lắp ráp lên trên bản cánh, đường lấy dấu cách đường tâm của bản cánh một khoảng bằng 1/2 chiều rộng bản cánh cộng thêm với nửa bề dày của bản thành Đồng thời đường lấy dấu chia chiều dài bản cánh ra thành hai phần bằng nhau

+ Lắp ráp vị trí chính giữa của bản cánh vào vị trí chính giữa của bàn thành, dùng nêm ép để cho bản cánh tiếp xúc với bản thành theo vị trí lấy dấu rồi hàn đính chúng lại với nhau

+ Tiến hành lắp ráp vị trí liền kề và ra đến vị trí ngoài cùng của bản thành sống đuôi

+ Lắp ống bao đỡ trục chân vịt

+ Lắp ráp mã gia cường sống đuôi ở từng vị trí theo bản vẽ

+ Lắp ráp các rải tôn sống đuôi và hàn đính các rải tôn sống đuôi với các tấm mã gia cường Dùng nêm ép để các rải tôn sống đuôi sát lại với biên dạng của các mã gia cường sau đó hàn đính lại

+ Tiến hành hàn hoàn chỉnh kết cấu của sống đuôi

2.6 Kiểm tra hiệu chỉnh và mã hoá

Kiểm tra lại biên dạng của sống đuôi sau khi lắp ráp theo đúng biên dạng của dưỡng và hiệu chỉnh cho đạt yêu cầu

Mã hóa kết cấu sống đuôi theo ký hiệu của các sàn và vị trí đường sườn

10

Bài 3 : Gia công, lắp ráp sống dọc mạn phần mũi

1 Mục tiêu:

- Trình bày được quy trình gia công sống dọc mạn mũi, đuôi;

- Gia công được sống mạn mũi, đuôi đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

2 Nội dung của bài:

3.1 Xác định hình dáng, kích thước

Sống dọc mạn của tàu phần mũi có kết cấu cong 2 chiều theo độ cong của phần hông tàu Kết cấu sống dọc mạn bao gồm bản thành và bản cánh đều có biên dạng cong theo độ cong của mặt đường nước

Kích thước của sống dọc mạn được xác định theo bản vẽ kết cấu cơ bản của tàu

3.2 Lấy dấu cắt phôi

Việc lấy dấu sống dọc mạn dựa trên cơ sở kích thước của sống dọc mạn theo bản

vẽ kết cấu cơ bản và biên dạng của sống dọc mạn theo đường nước trên bản vẽ tuyến hình khai triển để lấy dấy

+ Lấy dấu kích thước bản thành của sống dọc mạn

+ Lấy dấu kích thước bản cánh của sống dọc mạn

Tiến hành cắt phôi theo đường lấy dấu để được bản thành và bản cánh của sống dọc mạn theo yêu cầu

3.3 Gia công mép cắt bản thành

Sau khi lấy dấu xong chúng ta tiến hành cắt tấm bản thành của sống dọc mạn theo đường lấy dấu Mài sạch mép cắt theo đường biên dạng cắt

Kiểm tra lại kích thước của bản thành sống dọc mạn, kiểm tra lại biên dạng dầm sống dọc mạn theo dưỡng

3.4 Gò uốn bản cánh

Bản cánh của sống dọc mạn có độ cong tương tự như bản thành

6000

T500x10/120x12

500

11

Nhiều vị trí có độ cong phức tạp thì bản cánh có thể chia nhỏ để dễ dàng trong việc gò uốn theo biên dạng

3.5 Lắp ráp

Tiến hành lắp ráp bản cánh lên trên bản thành của sống dọc mạn để tạo thành cụm kết cấu sống dọc mạn hoàn chỉnh Việc lắp ráp được tiến hành theo trình tự sau:

+ Vạch dấu đường lắp ráp lên trên bản cánh, đường lấy dấu cách đường tâm của bản cánh một khoảng bằng 1/2 chiều rộng bản cánh cộng thêm với nửa bề dày của bản thành Đồng thời đường lấy dấu chia chiều dài bản cánh ra thành hai phần bằng nhau

+ Lắp ráp vị trí chính giữa của bản cánh vào vị trí chính giữa của bàn thành, dùng nêm ép để cho bản cánh tiếp xúc với bản thành theo vị trí lấy dấu rồi hàn đính chúng lại với nhau

+ Tiến hành lắp ráp vị trí liền kề và ra đến vị trí ngoài cùng của bản thành sống dọc mạn

+ Lắp ráp mã gia cường sống dọc mạn ở từng vị trí theo bản vẽ

+ Tiến hành hàn hoàn chỉnh kết cấu của sống dọc mạn phần mũi tàu

3.6 Kiểm tra và mã hoá

Kiểm tra lại biên dạng của sống dọc mạn sau khi lắp ráp theo đúng biên dạng của dưỡng và hiệu chỉnh cho đạt yêu cầu

Mã hóa kết cấu sống dọc mạn theo ký hiệu của đường nước và vị trí đường sườn

12

Bài 4: Gia công, lắp ráp sống dọc mạn phần đuôi

1 Mục tiêu:

- Trình bày được quy trình gia công sống dọc mạn mũi, đuôi;

- Gia công được sống mạn mũi, đuôi đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

2 Nội dung của bài:

4.1 Xác định hình dáng, kích thước

Sống dọc mạn của tàu ở phần đuôi tàu có kết cấu cong 2 chiều theo độ cong của phần hông tàu Kết cấu sống dọc mạn bao gồm bản thành và bản cánh đều có biên dạng cong theo độ cong của mặt đường nước

Kích thước của sống dọc mạn được xác định theo bản vẽ kết cấu cơ bản của tàu

4.2 Lấy dấu cắt phôi

Việc lấy dấu sống dọc mạn dựa trên cơ sở kích thước của sống dọc mạn theo bản

vẽ kết cấu cơ bản và biên dạng của sống dọc mạn theo đường nước trên bản vẽ tuyến hình khai triển để lấy dấy

+ Lấy dấu kích thước bản thành của sống dọc mạn

+ Lấy dấu kích thước bản cánh của sống dọc mạn

Tiến hành cắt phôi theo đường lấy dấu để được bản thành và bản cánh của sống dọc mạn theo yêu cầu

4.3 Gia công mép cắt bản thành

Sau khi lấy dấu xong chúng ta tiến hành cắt tấm bản thành của sống dọc mạn theo đường lấy dấu Mài sạch mép cắt theo đường biên dạng cắt

Kiểm tra lại kích thước của bản thành sống dọc mạn, kiểm tra lại biên dạng dầm sống dọc mạn theo dưỡng

6000

500

T500x10/120x12

13

4.4 Gò uốn bản cánh

Bản cánh của sống dọc mạn có độ cong tương tự như bản thành

Nhiều vị trí có độ cong phức tạp thì bản cánh có thể chia nhỏ để dễ dàng trong việc gò uốn theo biên dạng

4.5 Lắp ráp

Tiến hành lắp ráp bản cánh lên trên bản thành của sống dọc mạn để tạo thành cụm kết cấu sống dọc mạn hoàn chỉnh Việc lắp ráp được tiến hành theo trình tự sau:

+ Vạch dấu đường lắp ráp lên trên bản cánh, đường lấy dấu cách đường tâm của bản cánh một khoảng bằng 1/2 chiều rộng bản cánh cộng thêm với nửa bề dày của bản thành Đồng thời đường lấy dấu chia chiều dài bản cánh ra thành hai phần bằng nhau

+ Lắp ráp vị trí chính giữa của bản cánh vào vị trí chính giữa của bàn thành, dùng nêm ép để cho bản cánh tiếp xúc với bản thành theo vị trí lấy dấu rồi hàn đính chúng lại với nhau

+ Tiến hành lắp ráp vị trí liền kề và ra đến vị trí ngoài cùng của bản thành sống dọc mạn

+ Lắp ráp mã gia cường sống dọc mạn ở từng vị trí theo bản vẽ

+ Tiến hành hàn hoàn chỉnh kết cấu của sống dọc mạn phần đuôi tàu

4.6 Kiểm tra và mã hoá

Kiểm tra lại biên dạng của sống dọc mạn sau khi lắp ráp theo đúng biên dạng của dưỡng và hiệu chỉnh cho đạt yêu cầu

Mã hóa kết cấu sống dọc mạn theo ký hiệu của đường nước và vị trí đường sườn