CHUYÊN ĐỀ ĐÁNH GIÁ HS THEO THEO THÔNG TƯ SỐ 22/2016/TT-BGDĐT

PHẦN IGIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện về kiến thức, kĩ năng, thái độ và một số biểu hiện năng lực, phẩm ch

NỘI DUNG

1 Giới thiệu chung về đánh giá thường xuyên

2 Các nhóm phương pháp và kĩ thuật đánh giá

thường xuyên

PHẦN I

GIỚI THIỆU CHUNG VỀ ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá

trình học tập, rèn luyện về kiến thức, kĩ năng, thái độ và một số biểu hiện năng lực, phẩm chất của học sinh, được thực hiện theo

tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt động giáo dục nhằm mục tiêu cải thiện hoạt động dạy và học.

1 Đánh giá thường xuyên là gì?

Đánh giá định kỳ

Đánh giá định kì : là đánh giá kết quả giáo

dục sau một giai đoạn học tập, rèn luyện nhằm

xác định mức độ hoàn thành nhiệm vụ học tập của học sinh so với chuẩn kiến thức, kĩ năng quy định trong chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học và sự hình thành, phát triển năng lực, phẩm chất học sinh.

Mục đích của đánh giá thường xuyên và đánh giá định

kì khác nhau:

Đánh giá thường xuyên Đánh giá định kỳ

Đánh giá để phát triển học tập, vì sự tiến

bộ của học sinh

Đánh giá về kết quả học tập/phân loại

Mục đích chính là cung cấp thông tin

phản hồi để kịp thời điều chỉnh hoạt

động dạy và học

Mục đích là để xác định mức độ đạt thành tích của học sinh để công nhận

Không nhằm xếp loại thành tích hay kết

quả học tập

Đưa ra kết luận về kết quả giáo dục cuối cùng của từng học sinh ở mỗi giai đoạn

Tập trung vào việc tìm ra những thiếu

sót, những nhân tố ảnh hưởng xấu đến

kết quả học tập, rèn luyện của HS

Ít quan tâm đến việc học sinh đã đạt được thành tích đó ra sao? Bằng cách nào? Có khó khăn gì?

GV đánh giá/ HS đánh giá/ HS đánh giá

lẫn nhau

GV đánh giá

2 MỤC ĐÍCH CỦA ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

- Đánh giá thường xuyên nhằm cung cấp thông tin phản hồi cho giáo viên và học sinh nhằm hỗ trợ, điều chỉnh kịp thời, thúc đẩy sự tiến bộ của học sinh theo mục tiêu giáo dục tiểu học.

- Đánh giá thường xuyên giúp chuẩn đoán hoặc đo kiến thức và kĩ năng hiện tại của HS nhằm dự báo hoặc tiên đoán những bài học hoặc chương trình tiếp theo cần được xây dựng như thế nào cho phù hợp với trình

độ, đặc điểm tâm lí của HS.

3 CÁC LOẠI ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

1 Đánh giá thường xuyên về học tập

2 Đánh giá thường xuyên về năng lực, phẩm chất

4 MỘT SỐ ĐIỂM CẦN CHÚ Ý TRONG ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

• Thông tin thu nhận trong đánh giá thường xuyên

• Các công cụ dùng trong đánh giá thường xuyên

• Sự tham gia của HS trong đánh giá thường xuyên

• Các yêu cầu, nguyên tắc của đánh giá thường xuyên

4.1 Thông tin thu nhận trong đánh giá thường xuyên

- Sự tích cực chủ động của HS trong quá trình tham gia các HĐ học tập và rèn luyện.

- Sự hứng thú, tự tin, cam kết, trách nhiệm của

HS khi thực hiện các HĐ học tập và rèn luyện.

- Thực hiện các nhiệm vụ hợp tác nhóm.

- Tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau.

4.2 Các công cụ dùng trong đánh giá thường xuyên

- Phiếu quan sát

- Các thang đo

- Bảng kiểm

- Phiếu kiểm tra

- Phiếu đánh giá các tiêu chí

- Phiếu hỏi

- Hồ sơ học tập

- Các loại câu hỏi vấn đáp

4.3 Sự tham gia của HS trong đánh giá thường xuyên

Dựa trên các tiêu chí đánh giá, HD của GV:

- Học sinh đánh giá bạn.

- Học sinh tự đánh giá.

4.4 Các yêu cầu, nguyên tắc của đánh giá thường xuyên

PHẦN II

CÁC NHÓM PHƯƠNG PHÁP,

KỸ THUẬT ĐÁNH GIÁ THƯỜNG XUYÊN

Vấn đáp Quan sát

Khác Viết

Đặt câu hỏi

Nhận xét bằng lời Giao lưu chia sẻ

Kể chuyện

Thang đo

Bài tập tài liệu, SGK

Phiếu bài tập Bảng kiểm

Viết nhận xét Viết lời bình Bài thu hoạch Thực hành

Thẻ/phiếu

I NHÓM PHƯƠNG PHÁP QUAN SÁT

Quan sát bao hàm việc theo dõi hoặc xem xét HS thực hiện các hoạt động (quan sát quá trình) hoặc nhận xét một sản phẩm do HS làm ra (quan sát sản phẩm)

-Quan sát quá trình: GV phải chú ý, theo dõi, quan sát

đến những hành vi của HS xem HS thực hiện các hoạt động như thế nào

-Quan sát sản phẩm: GV phải quan sát, nhận xét, cho ý

kiến về sản phẩm của học sinh (bài luận ngắn, bài tập nhóm, báo cáo ghi chép/bài tập môn khoa học, báo cáo khoa học, báo cáo thực hành, biểu đồ ) giúp các em hoàn thiện sản phẩm

Kĩ thuật thường sử dụng trong quan sát

(1) Ghi chép ngắn: là một kĩ thuật ĐGTX thông qua việc quan sát học trong giờ học, giờ thực hành hay trải nghiệm thực tế

(2) Ghi chép các sự kiện thường nhật: là những sự kiện

hay những tình tiết đáng chú ý mà giáo viên nhận thấy

trong quá trình tiếp xúc với học sinh Những sự kiện

cần được ghi chép lại ngay sau khi nó xảy ra.

- GV có thể sử dụng sổ cá nhân để ghi chép các sự kiện

thường nhật… để thu thập nhiều thông tin về kết quả học tập, về kết quả rèn luyện và hoạt động xã hội của HS

Mẫu ghi chép sự kiện thường nhật

Ví dụ: Mẫu ghi chép sự kiện thường nhật

Họ và tên học sinh: lớp

TT Thời gian Địa điểm Mô tả sự kiện Nhận xét Ghi chú

Để việc ghi chép sự kiện thường nhật của HS có hiệu

quả, GV cần tuân theo một số yêu cầu sau:

– Xác định trước những sự kiện cần quan sát, nhưng cũng cần

chú ý đến những sự kiện bất thường

– Quan sát và ghi chép đầy đủ về sự kiện đặt trong một tình huống/bối cảnh cụ thể để sự kiện trở nên có ý nghĩa hơn Sự kiện xảy ra cần phải được ghi chép lại càng sớm càng tốt.

– Tách riêng phần mô tả chân thực sự kiện và phần nhận xét của GV Cần ghi chép cả những hành vi tích cực và hành vi tiêu cực.

– Cần thu thập đầy đủ thông tin trước khi đưa ra những nhận xét, đánh giá về hành vi, thái độ của HS.

Kĩ thuật thường sử dụng trong quan sát

(3) Thang đo:

Thang đo là một công cụ để thông báo kết quả đánh giá thông qua quan sát hoặc tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau Thang đo định hướng cho việc quan sát nhắm tới những loại hành vi cụ thể

5 HS tự sắp xếp thời gian học tập, sinh hoạt cá nhân, vui chơi hợp lí 1 2 3

6 HS tự sắp xếp thời gian làm các bài tập theo yêu cầu của GV 1 2 3

Ví dụ : Thang đo năng lực tự phục vụ, tự quản

Kĩ thuật thường sử dụng trong quan sát

(4) Bảng kiểm:

Là phương pháp ghi lại xem một phẩm chất có biểu hiện hay không hoặc một hành vi có được thực hiện hay không Chỉ yêu cầu người đánh giá trả lời câu hỏi đơn giản: có / không hoặc đồng ý/không đồng ý

Đánh giá thói quen làm việc, GV có thể liệt kê ra những hành vi sau (yêu cầu trả lời Có hoặc Không):

1 Tôn trọng ý kiến người khác.

2 Yêu cầu được giúp đỡ khi cần thiết.

3 Hợp tác với các bạn.

4 Hoàn thành nhiệm vụ được giao…

Bảng kiểm

1 Điện Biên Phủ thuộc tỉnh Hòa Bình

2 Pháp xây dựng 49 cứ điểm ở Điện Biên Phủ

3 Đại tướng Võ Nguyên Giáp là người chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ.

4 Chiến thắng Điện Biên Phủ vào ngày 7 tháng 5 năm 1954

II NHÓM PHƯƠNG PHÁP VẤN ĐÁP

Đây là phương pháp GV đặt câu hỏi và HS trả lời câu hỏi (hoặc ngược lại), nhằm rút ra những kết luận, những tri thức mới mà HS cần nắm, hoặc nhằm tổng kết, củng cố, kiểm tra mở rộng, đào sâu những tri thức mà HS đã học

* Một số phương pháp vấn đáp cơ bản:

– Vấn đáp gợi mở: được sử dụng khi cung cấp tri thức mới

– Vấn đáp củng cố: được sử dụng sau khi giảng tri thức mới

– Vấn đáp tổng kết: được sử dụng khi cần dẫn dắt HS khệ thống hóa những tri thức đã học sau 1 vấn đề, 1 nội dung nhất định.

– Vấn đáp kiểm tra: được sử dụng trước, trong và sau giờ học, bài học….

– Vấn đáp trong đánh giá năng lực và phẩm chất: được sử dụng trong các hoạt động trải nghiệm thực tế, các cuộc thi tìm hiểu….

Kĩ thuật thường sử dụng trong vấn đáp

(1) Đặt câu hỏi: là tạo tình huống có vấn đề để học sinh tập trung suy nghĩ

Để HS phát huy được tính tích cực và trả lời đúng vào vấn đề thì GV phải:

+ Chuẩn bị trước những câu hỏi sẽ đặt ra cho

HS: câu hỏi cần tập trung vào những nội dung/những

vấn đề quan trọng của bài học, làm đối tượng sẽ hỏi

+ Khuyến khích HS tham gia đặt câu hỏi: đặt câu

hỏi tự vấn mình và câu hỏi cho các bạn học

Để HS phát huy được tính tích cực và trả lời đúng vào vấn đề thì GV phải:

+ Đặt câu hỏi tốt: câu hỏi phải chính xác, sát

trình độ HS, sát với mục tiêu, nội dung bài học, hình thức phải ngắn gọn dễ hiểu

+ Sử dụng đa dạng các loại câu hỏi: để thu thập

thông tin

+ Hướng dẫn HS trả lời tốt: bình tĩnh lắng nghe

và theo dõi câu trả lời của HS, hướng dẫn tập thể nhận xét bổ sung rồi GV mới tổng kết, chú ý động viên những

em trả lời tốt và có cố gắng phát biểu, dù chưa đúng

Kĩ thuật thường sử dụng trong vấn đáp

+ Điều này có ý nghĩa vô cùng quan trọng vì giúp học sinh có niềm tin tích cực cho mình

Kĩ thuật thường sử dụng trong vấn đáp

(2) Nhận xét bằng lời:

- HS có xu hướng tự điều chỉnh hành vi theo sự kì vọng của GV

+ Những HS không được tôn trọng, kì vọng cao thường

có xu hướng suy nghĩ bi quan, tiêu cực và dẫn đến buông xuôi;

+ Ngược lại những HS được tôn trọng, kỳ vọng cao…

có xu hướng suy nghĩ lạc quan, tích cực sẽ đạt được những thành công

Lời nhận xét ảnh hưởng thế nào

đến suy nghĩ, tình cảm… HS

PGS.TS Nguyên Công Khanh

Mobil: 0904 218 270

Email: congkhanh6@gmail.com

“Lời nói ảnh hưởng đến suy nghĩ,

Suy nghĩ ảnh hưởng đến xúc cảm/tình cảm,

Xúc cảm, tình cảm ảnh hưởng tới hành vi,

Hành vi tích cực, tự giác, được cổ vũ (lặp lại)

chuyển thành thói quen tốt, niềm tin tích cực,

Thói quen tốt, niềm tin tích cực, kết tinh thành giá trị…

Kĩ thuật thường sử dụng trong vấn đáp

(3) Trình bày miệng/kể chuyện: HS được yêu cầu nói ra những suy nghĩ, quan điểm cá nhân… chia sẻ những trải nghiệm, những câu chuyện, những bài học kinh nghiệm… qua trao đổi thảo luận theo chủ đề

(4) Tôn vinh học tập/ chia sẻ kinh nghiệm:

- Một sự kiện (giao lưu, gặp gỡ, phỏng vấn những cá nhân có thành tích xuất sắc về học tập, thể thao

- HS có cơ hội báo cáo, chia sẻ kiến thức, hiểu biết của các em về một số lĩnh vực môn học với bạn học, với

GV và phụ huynh

III NHÓM PHƯƠNG PHÁP VIẾT

Nhóm phương pháp viết đề cập đến cách thức, kĩ thuật đánh giá thể hiện qua việc phân tích bài viết luận, các sản phẩm mà trong đó HS phải viết câu trả lời cho các câu hỏi hoặc vấn đề vào giấy

Đây chính là nhóm PP kiểm tra đánh giá kiểu truyền thống, nó được sử dụng cả trong đánh giá định kì ( với 2 dạng chính là bài kiểm tra tự luận và bài kiểm tra trắc nghiệm)

Nhóm PP này được sử dụng phổ biến trong ĐGTX

Kĩ thuật thường sử dụng trong viết

(1) Viết nhận xét:

- GV viết nhận xét : GV thường phải viết nhận xét vào

vở, bài kiểm tra, các sản phẩm học tập Viết nhận

xét cần mang tính xây dựng, niềm tin vào HS Như

vậy khi viết nhận xét, GV cần đề cập đến những ưu điểm trước những kỳ vọng sau đó mới đề cập đến những điểm cần xem xét lại, những lỗi cần điều chỉnh

- HS viết lời nhận xét : GV cần hướng dẫn HS cách viết

nhận xét mang tính xây dựng, tập trung phát hiện những điểm tích cực đã làm được thay vì chỉ chú ý những điểm hạn chế/chưa làm được

Kĩ thuật thường sử dụng trong viết

(2) Viết lời suy ngẫm:

Suy ngẫm là sự suy nghĩ sâu, sự ngẫm nghĩ về điều gì đó

Hoạt động học tập rất cần những tình huống buộc HS trải nghiệm, suy ngẫm để rút ra những bài học

Trong ĐGTX, GV cần tạo cơ hội cho HS không chỉ nói ra mà là viết ra những suy nghĩ và suy ngẫm để đánh giá những khó khăn, thất bại hay thành công của mình trong học tập

Ví dụ: Viết lời suy ngẫm

Ví dụ: GV có thể yêu cầu mỗi HS hãy suy ngẫm và tự hỏi mình,

tự trả lời những câu hỏi dưới đây:

1 Ước mơ của em?

6 Em cảm thấy điều gì làm em vui nhất?

7 Điều gì khiến em đang lo ngại ? khó khăn hiện tại của em là gì

?

Kĩ thuật thường sử dụng trong viết

(3) Viết bản thu hoạch/ tập san

- Viết bản thu hoạch/báo cáo kết quả sau một hoạt động trải nghiệm thực tế…

- GV đưa ra yêu cầu, các câu hỏi… hướng dẫn, định hướng cách viết bài luận… viết báo cáo thu hoạch sau HĐ trải nghiệm.

- Bài luận, bản thu hoạch…phải thể hiện khả năng quan sát, phát hiện, suy ngẫm, bài học kinh nghiệm… cung cấp những thông tin rất hữu ích về mức độ HS nhận thức được ý nghĩa của việc học tập, rèn luyện… như là KQ của sự trải nghiệm GD.

Kĩ thuật thường sử dụng trong viết

(4) Hồ sơ học tập

- Hồ sơ học tập cũng có thể là một tập hợp sản phẩm học tập của HS thuộc một lĩnh vực nội dung của môn học (ví dụ: tập hợp những bài viết của HS trong một nửa học kỳ)

- Trong đó mỗi sản phẩm đều có nhận xét của GV hoặc tự đánh giá của HS GV hoặc HS có thể đối chiếu sản phẩm đầu với lần lượt các sản phẩm tiếp theo để đưa ra nhận xét về quá trình HS tiến bộ

Một số kĩ thuật đánh giá thường xuyên khác được giáo viên sử dụng, liên quan đến 3 nhóm phương pháp: quan sát, vấn đáp, viết

HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ THƯỜNGXUYÊN

1 Lập kế hoạch đánh giá thường xuyên

2 Thực hiện đánh giá thường xuyên trên lớp

HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ THƯỜNGXUYÊN

2 Thực hiện đánh giá thường xuyên trên lớp

2.1 Chọn lựa và phối hợp các phương pháp, kĩ thuật khác nhau trong đánh giá thường xuyên

Ví dụ: lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp

Có thể chia những nội dung và chủ đề học tập ở cấp tiểu

học thành mấy loại lớn sau:

- Thứ nhất: Kiến thức khoa học và những kĩ năng nhận

thức:

Loại này gồm những nội dung học về quy tắc, quy trình,

khái niệm, đọc hiểu văn bản sử dụng Phương pháp Viết, Vấn đáp phát huy tác dụng tốt trong việc đánh giá.

 .

HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ THƯỜNGXUYÊN

2.1 Chọn lựa và phối hợp các phương pháp, kĩ thuật khác nhau trong đánh giá thường xuyên

- Thứ hai: Kỹ năng hoạt động.

Loại này gồm những kỹ năng: đọc (đọc thành tiếng, đọc diễn cảm), viết, nói, nghe, làm tính, giải toán, phân loại đối tượng, làm thí nghiệm, tạo ra sản phẩm, giải quyết vấn đề… sử dụng Phương pháp Quan sát, Viết, Vấn đáp phát huy tác dụng tốt

với việc đánh giá.

- Thứ ba: Thái độ, giá trị, niềm tin.

Loại này gồm những nội dung: nhận thức về thái độ, giá trị, niềm tin; thể hiện thái độ, giá trị, niềm tin qua hành vi loại này sử dụng Phương pháp Quan sát, Viết phát huy tác dụng tốt với việc đánh giá.

HƯỚNG DẪN THỰC HÀNH ĐÁNH GIÁ THƯỜNGXUYÊN

2.2 Một số cách thức cơ bản được thường sử dụng trong đánh giá thường xuyên

- Giáo viên đánh giá

- Học sinh tự đánh giá

- Học sinh đánh giá lẫn nhau

SỬ DỤNG KẾT QUẢ ĐGTX

1 Điều chỉnh hoạt động dạy và học

+ Phân tích điểm mạnh yếu trong mỗi nội dung học tập, chủ đề học tập

+ Lựa chọn, điều chỉnh nội dung kiến thức, kĩ năng; PP, hình thức tổ chức HDDH

2.Thông báo kết quả ĐGTX đến từng HS, CMHS