Bài giảng nguyên lý kế toán chương 1 ths vũ quốc thông

Sau khi học xong chương này, bạn có thể:•Mô tả bản chất của kế toán •Trình bày về đối tượng kế toán •Trình bày về các lĩnh vực kế toán •Giải thích vai trò và chức năng của kế toán •Giới

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN

NGUYÊN LÝ KẾ TOÁN

GV ThS Vũ Quốc Thông

Dẫn nhập

Dẫn nhập

Doanh thu

Sản lượngGiá bánMặt hàngThị phần

?

?

?

?

Sau khi học xong chương này, bạn có thể:

•Mô tả bản chất của kế toán

•Trình bày về đối tượng kế toán

•Trình bày về các lĩnh vực kế toán

•Giải thích vai trò và chức năng của kế toán

•Giới thiệu các phương pháp kế toán

•Mô tả môi trường của kế toán

lý và cung cấp thông tin cho các đối tượng sử

dụng để làm cơ sở cho các quyết định kinh tế.

Định nghĩa

Hoạt động của tổ chức

Đối tượng sử dụng dụng

nguyên liệu Daklak Nam cần những thông tin gì để

quyết định có cho công ty anh Hào vay hay không?

Ví dụ 1

Dữ liệu kinh tế

Ghi chép ban đầu (Chứng từ)

Phân loại, ghi chép, tổng hợp (sổ sách)

Cung cấp thông tin (Báo cáo)

Thông tin

Quy trình kế toán

Đối tượng kế toán

• Các nguồn lực kinh tế do doanh nghiệp kiểm soátthể hiện qua cáctài sảncủa doanh nghiệp

• Nguồn hình thành nên các nguồn lực kinh tế thểhiện quanguồn vốncủa doanh nghiệp

Tổ chức kinh doanh

Đối tượng kế toán

Nguyên vật liệu Máy móc thiết bị Nhà xưởng Tiền gửi ngân hàng

Đối tượng kế toán

Vay ngân hàng Phải trả người bán Thuế phải nộp

Nguồn hình thành

(Nguồn vốn)

Nhưng tôi thấy vay nợ nhiều quá nên chưa yên tâm

Đối tượng kế toán

Mối quan hệ của Tài sản (TS) và Nguồn vốn (NV)

Về chất, + TS – biểu thị cái đang tồn tại+ NV – biểu thị mặt trừu tượng, nguồn hình thành

Về lượng,+ Giá trị TS cân bằng với giá trị NV

Yêu cầu:

a Tiến hành phân loại các đối tượng kế toán của DN sảnxuất hàng nhựa gia dụng (bàn ghế nhựa, thau nhựa, xônhựa…) vào ngày 31/01/20XX theo kết cấu tài sản vànguồn hình thành tài sản

b Tính giá trị Y

Ví dụ 2

1 Trị giá nhà xưởng sản xuất 2.300.000 12 Khoản đi vay ngân hàng 2.000.000

2 Hạt nhựa PE tồn kho 120.000 13 Trị giá máy dập khuôn 900.000

3 Số tiền mua hạt nhựa chưa trả 84.000 14 Trị giá xe chở hàng của DN 780.000

4 Khoản phải trả nhân công 300.000 15 Trị giá xe Ôtô của giám đốc 950.000

5 Thau nhựa các loại hiện tồn

16 NVKD (Vốn đầu tư của chủ

sở hữu) 16.000.000

6 Trị giá máy đánh bóng sản phẩm 180.000 17 Tiền bán ghế nhựa chưa thu 25.000

7 Trị giá bột màu, hóa chất tồn kho 6.000 18 Nguồn vốn đầu tư XDCB 900.000

8 Tiền gửi ngân hàng 504.000 19 Xô nhựa các loại 10.000

9 Trị giá nhà văn phòng, trụ sở doanh nghiệp 9.100.000 20 Một số công cụ - dụng cụ 7.000

10 Trị giá cửa hàng kinh doanh 5.000.000 21 Lợi nhuận chưa phân phối Y?

11 Tiền mặt tại doanh nghiệp 64.000

Kế toán tài chính

Cung cấp thông tin cho các đối tượng ở bên ngoài(nhà đầu tư, chủ nợ…), thông qua các báo cáo tài chính

• Bảng cân đối kế toán

• Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

• Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

- Lập dự toán ngân sách, phân tích chênh lệch giữa thực

tế và dự toán nhằm kiểm soát các hoạt động trong tổchức

- Đo lường kết quả hoạt động của các bộ phận trong tổchức

Kế toán quản trị

Kế toán tài chính Kế toán quản trị

Mục đích Cung cấp thông tin cho người bên

ngoài (nhà đầu tư, chủ nợ…) để ra quyết định đầu tư, cho vay

Cung cấp thông tin cho nhà quản lý tổ chức để điều hành quản lý tổ chức hiệu quả

Thông tin cung cấp

Các báo cáo tài chính Các báo cáo nội bộ về chi phí, dự toán

và tình hình thực hiện dự toán, các báo cáo bộ phận…

Tính pháp lý Bắt buộc thực hiện và thông tin có

tính pháp lý

Không bắt buộc và thông tin không có tính pháp lý

Tính linh hoạt

Tuân thủ các chuẩn mực kế toán Vận dụng phù hợp với đặc điểm của

tổ chức

Thời gian Được lập định kỳ, chủ yếu là báo

cáo tài chính năm

Tuỳ theo nhu cầu và khả năng của tổ chức

Loại thông tin

Tài chính Tài chính và phi tài chính

Kế toán thuế

Kế toán thuế theo dõi và bóc tách sốliệu kế toán để lập các báo cáo thuế

Ví dụ:

•Thuế giá trị gia tăng

•Thuế thu nhập doanh nghiệp

•Các báo cáo khác theo quy định

Kế toán thuế

Thuế thu nhập doanh nghiệp

Doanh thu kế toán Doanh thu tính thuế

Chi phí kế toán Chi phí khấu trừ

Lợi nhuận kế toán Thu nhập tính thuế

Kế toán thuế (tt.)

Hoạt động dưới đây thuộc lĩnh vực nào của kế toán?

a) Theo dõi chi phí từng sản phẩm và so sánh với địnhmức để tìm hiểu nguyên nhân

b) Kiểm kê hàng tồn kho vào thời điểm khóa sổ để lậpbáo cáo tài chính

c) Tham gia việc xây dựng giá bán sản phẩm mới

d) Xác định các khoản chi phí không được khấu trừ thuếe) Lập các dự toán về kết quả hoạt động kinh doanh,cân đối kế toán và lưu chuyển tiền tệ

f) Theo dõi tình hình chi phí của từng phân xưởng,phòng ban để đánh giá hiệu quả hoạt động

g) Lập báo cáo tài chính cuối năm cung cấp cho các cổ

Bài tập thực hành 1

 Vai trò

 Chức năng

Vai trò và chức năng của kế toán

Vai trò kế toán trong nền kinh tế

• Dưới góc độ tổ chức

• Dưới góc độ toàn bộ nền kinh tế

Vai trò của kế toán

Chức năng của kế toán:

Chức năng của kế toán

• PP Tài khoản và ghi sổ kép

• PP Tổng hợp - cân đối kế toán

Các phương pháp kế toán

• PP Tổng hợp và cân đối kế toán – khái quát tình hình

tài chính, kết quả kinh doanh của doanh nghiệp trongtừng kì thông qua các BCTC tổng hợp:

 Bảng cân đối kế toán

 Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh

 Báo cáo lưu chuyển tiền tệ

 Bảng thuyết minh BCTC

33

Các phương pháp kế toán (tt.)

• PP Tài khoản – phản ánh thường xuyên, liên tục, có

hệ thống từng đối tượng kế toán trong quá trình hoạtđộng của doanh nghiệp

• PP Ghi sổ kép – phương pháp ghi chép các nghiệp

vụ kinh tế phát sinh vào các tài khoản có liên quantheo nội dung kinh tế và mối quan hệ khách quan củachúng

Các phương pháp kế toán (tt.)

• PP Tính giá – biểu hiện bằng giá trị tất cả tài sản của

doanh nghiệp theo cùng một thước đo là tiền tệ để cóthể tổng hợp các chỉ tiêu cần thiết trong doanh nghiệp

• PP Kiểm kê: xác định số lượng, chất lượng hiện có

của tài sản nhằm phát hiện các khoản chênh lệch giữa

số thực tế với số trên sổ sách kế toán; để có biện pháp

xử lý kịp thời

Các phương pháp kế toán (tt.)

 Các tổ chức nghề nghiệp

 Các định chế pháp lý

Môi trường kế toán

Các tổ chức nghề nghiệp ra đời nhằm thúc đẩynhững người hành nghề kế toán đảm bảo chuyên môn

và đạo đức nghề nghiệp

Chức năng của các tổ chức nghề nghiệp:

 Xây dựng các tiêu chuẩn về chuyên môn và đạo đức;

 Cập nhật kiến thức cho các thành viên;

 Giám sát về đạo đức để loại khỏi tổ chức nhữngthành viên thiếu đạo đức, gây thiệt hại cho xã hội và

uy tín nghề nghiệp;

 Nghiên cứu phát triển các kiến thức và kỹ năng nghềnghiệp

Các tổ chức nghề nghiệp

Nhà nước phải can thiệp vào công việc kế toán vì

số liệu kế toán liên quan đến quyền lợi nhiều bên vàlợi ích chung của xã hội:

• Luật Kế toán

• Luật Kiểm toán độc lập

• Luật thuế

• Các chuẩn mực kế toán và kiểm toán

• Các nghị định, quyết định, thông tư…

Các định chế pháp lý

Vì sao các định chế có vai trò quan trọng

trong môi trường kế toán ? Câu hỏi

41

• Enron là một tập đoàn năng lượng hùng mạnh nhấtthế giới với tổng trị giá tài sản năm 2000 trên sổsách kế toán lên đến 111 tỷ đô la Mỹ

phá sản vì mất khả năng thanh toán Enron đãthừa nhận khai khống lợi nhuận sau thuế liên tụctrong suốt các năm từ 1997-2000 lên đến con số

508 triệu USD

• Hành vi sai phạm của Enron đã được sự tiếp taycủa công ty kiểm toán Arthur Andersen, một trongnăm công ty kiểm toán lớn nhất thế giới vào thờiđiểm đó

Câu chuyện Enron

Cuộc sụp đổ Olympus

Olympus nổi tiếng thế giới với những máy ảnh chất lượng cao

Gian lận tài chính kéo dài… được OLYMPUS

thừa nhận vào cuối năm 2011

43

Hàng loạt lãnh đạo Toshiba từ chức

Toshiba là tập đoàn đa ngành của Nhật Bản, nổi tiếng với

ngành hàng điện tử tiêu dùng

Bê bối khai khống lợi nhuận 1,2 tỷ USD của

Sau khi học xong chương này, bạn có thể:

•Mô tả bản chất của kế toán

•Trình bày về đối tượng kế toán

•Trình bày về các lĩnh vực kế toán

•Giải thích vai trò và chức năng của kế toán

•Giới thiệu các phương pháp kế toán

•Mô tả môi trường của kế toán

45

Tóm lại