Phân tích những tác động do giá xăng dầu vào một số ngành nghề của Việt Nam

SƠ LƯỢC VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU THÔ TRÊN THẾ GIỚI TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG NÀY...10... Sau khi trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mạ

LỜI CẢM TẠ

Em rất cám ơn cô đã hướng dẫn cho em được hoàn thành đề tàinghiên cứu: “PHÂN TÍCH NHỮNG TÁC ĐỘNG DO XĂNG DẦU TĂNGGIÁ VÀO MỘT SỐ NGÀNH NGỀ Ở NƯỚC TA” Cám ơn bởi sự hướng dẫnrất nhiệt tình của cô trong suốt thời gian qua để em có thể hoàn thành chuyên

đề một cách tốt đẹp

Ngày tháng năm 2009

Sinh viên thực hiện

TRẦN VĂN CẦN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan rằng đề tài này là do chính tôi thực hiện, các số liệu thu thập

và kết quả phân tích trong đề tài là trung thực, đề tài không trùng với bất cứ

đề tài khoa học nào

Ngày tháng năm 2009 Sinh viên thực hiện

TRẦN VĂN CẦN

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

Ngày tháng năm 2009 Giáo viên hướng dẫn

LÊ THỊ THU TRANG

MỤC LỤC TRANG

LỜI CẢM TẠ 1

LỜI CAM ĐOAN 2

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN 3

DANH MỤC ĐỒ THỊ VÀ BIỂU BẢNG 7

PHẦN I: GIỚI THIÊU 7

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 7

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU 7

2.1 Mục tiêu chung 7

2.2 Mục tiêu cụ thể 8

3 KHÁI QUÁT PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU 8

3.1.Phương pháp thu thập thông tin số liệu 8

3.2.Phương pháp xử lý và phân tích thông tin số liệu 8

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU 8

4.1 Thời gian nghiên cứu 8

4.2 Không gian nghiên cứu 9

4.4 Đối tượng nghiên cứu 9

PHẦN 2: NỘI DUNG 10

1.PHÂN TÍCH VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY 10

1.1 SƠ LƯỢC VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU THÔ TRÊN THẾ GIỚI TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG NÀY 10

1.1.1.Sơ lược sự biến động của giá dầu thô trên thế giới trong vài

năm trở lại đây 11

1.1.2 Nguyên nhân dẫn đến sự biến động của giá dầu thô trên thế giới 11

13

1.2 SƠ LƯỢC SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU Ở VIỆT NAM TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG NÀY 14

1.2.1 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở lại đây 14

1.2.2 Nguyên nhân chủ yếu để nhà nước đưa ra quyết định thả nổi giá xăng dầu theo giá thị trường thế giới 16

2 ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM 8

2.1 NHỮNG MẶT LỢI VÀ MẶT HẠI CỦA VIỆT THẢ NỔI GIÁ XĂNG DẦU THEO GIÁ THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM 18

2.1.1 Những mặt lợi 18

2.1.2 Những mặt hại 18

2.2 TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU ĐỐI VỚI NGÀNH KHAI THÁC THỦY HẢI SẢN CỤ THỂ LÀ Ở 3 TỈNH: SÓC TRĂNG, CÀ MAU, BẠC LIÊU 20

2.2.1 Tiềm lực của ngành khai thác thủy hải sản……… 20

2.2.2 Những tác động do xăng dầu tăng giá vào ngành khai thác

thủy hải sản 21

2.3.NHỮNG TÁC ĐỘNG ĐỐI VỚI NGÀNH GIAO THÔNG VẬN TẢI 24

2 3.1 Ngành vận tải đường sắt 24

2.3.2 Ngành vận tải đường bộ 25

3 NHỮNG PHƯƠNG HƯỚNG VÀ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC 27

3.1 Chính sách chung 27

3.2.Chính sách, Biện pháp đối với ngành khai thác thủy hải sản và ngành giao thông vận tải 28

PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 30

1.Kết luận 30

2 Kiến nghị 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO 32

DANH MỤC BIỂU ĐỒ VÀ BIỂU BẢNG TRANG

Biểu đồ 1: Biểu đồ biến động của giá dầu thô trên thế giới từ năm 2006 đến

PHẦN I: GIỚI THIỆU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Như chúng ta đã biết trong nền kinh tế hiện nay thì nguồn năng lượng như:dầu mỏ, khí đốt, là không thể thiếu, nó chiếm tỷ lệ sử dụng khoảng 40% trongtất cả các nguồn năng lượng trên thế giới Tuy nhiên nguồn năng lượng này lại

có giới hạn, nó không được tái tạo thêm mà ngược lại nó lại được sử dụng ngàycàng nhiều Theo dự đoán thì nguồn năng lượng này chỉ có thể đáp ứng trongvài chục năm nữa Vì vậy giá cả của nó ngày càng tăng lên là điều khó tránhkhỏi Khi giá xăng dầu có sự biến động nào đó thì nó ảnh hưởng rất lớn đếnmột số ngành nghề sử dụng nhiều xăng dầu để hoạt động

Sau khi trở thành thành viên thứ 150 của tổ chức Thương mại quốc tế WTOthì nền kinh tế Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bật trong tất cả cácngành nghề, các lĩnh vực sản xuất kinh doanh…Nhưng trong những năm gầnđây mà đặc biệt là năm 2007 và đầu năm 2008 giá dầu thô trên thế giới tăngmột cách nhanh chóng làm cho giá xăng dầu trong nước cũng tăng theo Việcgiá xăng dầu tăng đã ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống hàng ngày của ngườidân, đến quá trình sản xuất của các doanh nghiệp…Vì vậy nó đã tác động rấtlớn đến nền kinh tế Việt Nam, mà trong đó có một số ngành nghề rất nhạy cảmvới giá xăng dầu như: khai thác thủy sản, giao thông vận tải, hàng không…

Từ những thực trạng trên, đòi hỏi cần có những phương hướng, biện pháp

để giảm những tác động xấu do giá xăng dầu tăng Đó là lý do Em chọn đề tài

nghiên cứu “Phân tích những tác động do giá xăng dầu vào một số ngành

nghề của Việt Nam” cụ thể là ngành khai thác thủy sản và giao thông vận tải.

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU.

2.1 Mục tiêu chung.

Mục tiêu chung của đề tài này là đánh giá tác động của giá xăng dầu đếnmột số ngành nghề của Việt Nam, cụ thể là ngành khai thác thủy sản và giaothông vận tải từ đó đề ra những phương hướng, biện pháp khắc phục nhằmgiảm tác động của nó đối với các ngành này

3 KHÁI QUÁT PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

3.1 Phương pháp thu thập thông tin số liệu.

Chủ yếu các thông tin, số liệu là thu thập từ các nguồn:

+ Sách báo, tap chí, truyền hình

+ Inernet qua các trang tìm kiếm như: http://google.com.vn,

http://vietnamnet.vn, http://chinhphu.vn, và nhiều trang Website khác để tìm thông tin cho đề tài nghiên cứu

3.2 phương pháp sử lý và phân tích thông tin số liệu.

Sử dụng phương pháp thống kê mô tả

So sánh sự biến động của giá xăng dầu qua các năm và tác động của nó đếnmột số ngành nghề của Việt nam mà chủ yếu là dựa vào các yếu tố chi phí nhiênliệu đầu vào của các ngành, trong đó chủ yếu là xăng dầu

4 PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

4.1 Thời gian nghiên cứu.

Do biến động của giá xăng dầu tác động đến rất nhiều ngành nghề, nhiềulĩnh vực của nền kinh tế, và do thời gian nghiên cứu có hạn nên đề tài không thểđánh giá sâu sắc tất cả các tác động này Nên phạm vi của đề tài chỉ tậptrung vào đánh giá tác động của giá xăng dầu đến một số ngành nghề quantrọng của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn từ năm 2006 đến tháng 6 năm2009

4.2 Không gian nghiên cứu.

Do sự biến động của xăng dầu ảnh hưởng đến cả nước, nhưng đề tài chỉgiới hạn ở các tỉnh của Đồng Bằng Sông Cửu Long Cụ thể là 3 tỉnh Sóc Trăng,

Cà Mau, Bạc Liêu

4.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đề tài chỉ tập trung vào 2 ngành : khai thác thủy hải sản, giao thông vậntải

PHẦN II: NỘI DUNG

1 PHÂN TÍCH VỀ SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY.

1.1 SƠ LƯỢC SỰ BIẾN ĐỘNG CỦA GIÁ DẦU THÔ TRÊN THẾ GIỚI TRONG VÀI NĂM TRỞ LẠI ĐÂY VÀ NGUYÊN NHÂN DẪN ĐẾN SỰ BIẾN ĐỘNG NÀY.

1.1.1 Sơ lược về sự biến động của giá dầu thô trên thế giơi trong vài năm trở lại đây.

Trong vài năm trở lại đây giá dầu thô trên thế giới có xu hướng tăng nhanh,đặc biệt là cuối năm 2007 và đầu năm 2008 thị trường dầu lửa đã trải qua giaiđoạn biến động mạnh nhất trong lịch sử từ trước đến nay, thể hiện qua biểu đồsau:

Biểu đồ 1 Biến động của giá dầu thô trên thế giới từ năm 2006 đến tháng

6 năm 2009.( ĐVT: USD/thùng)

( Nguồn: Vnexpress.net ).

Từ năm 2006 đến cuối năm 2007 giá dầu thô trên thị trường thế giới đãtăng từ 45USD/thùng lên gần 100USD/thùng và trong tháng 7 năm 2008 giádầu đã đạt đến mức kỉ lục từ trước đến nay là 147USD/thùng Nhưng đến tháng

10 năm 2008 thì giá cả giảm xuống như nước đổ, chỉ trong vài tháng đã làm chotình hình giá dầu thế giới trở nên căng thẳng đến tháng 10 năm 2008 giá dầu

Giá

giảm xuống còn khoảng 37 USD/thùng mức giảm thấp nhất trong vòng 4 nămqua, mức giảm này do khủng hoảng tài chính của một số nước sử dụng đồngEuro và nhanh chóng lan khắp các nước trên thế giới Và cũng trong giai đoạnnày đã làm suy thoái nền kinh tế toàn cầu một cách trầm trọng Đến khoảngtháng 5 năm 2009 giá dầu có xu hướng phục nhẹ trở lại.

Năm 2008 đáng dấu một trong những năm bất ổn và khắt nghiệt nhất từtrước đến nay với việc giá cả thay đổi đến chống mặt và đã gây ra tình trạnglạm phát tồi tệ nhất trong vòng 3 thập kỷ qua Và kết thúc năm 2008 bằng mộttình trạng giảm phát và suy đồi nền kinh tế tồi tệ nhất trong vòng 7 thập kỷ qua

1.1.2 Một số nguyên nhân dẫn đến sự biến động của giá dầu thô trên thế giới.

Cung cầu bất quân bình càng lúc càng thêm rõ nét, sản lượng dầu thềm lụcđịa Bắc Hải giảm nhanh hơn dự báo

Tình hình bất ổn ở Algeria, Nigeria, Venezuela, Kosovo…góp phần đánhsụt lượng cung dầu thô cho thế giới

Venezuela dọa cắt nguồn cung dầu cho Mỹ do nước này đòi phong tỏa tàikhoản 12 tỷ USD của Venezuela

Sự suy yếu của đồng đôla: Đồng đôla có sức ảnh hưởng rất lớn đến thịtrường tiền tệ và kinh tế thế giới Sự suy giảm của đồng đôla đã gây ra cuộcchạy đua trên thị trường hàng hóa và xem đôla là một tài sản tương đối rẻ Sứcmua của đồng đôla giảm, làm cho tổng nguồn thu OPEC giảm dẫn đến lợinhuận công thu được là không lớn Làm cho lượng cung ứng dầu mỏ của OPECcho các nước trên thế giới giảm

Tình hình mùa đông kéo dài ở nhiều nơi cũng là nguyên nhân dẫn đến làmbiến động giá dầu trên thế giới

12.5 11.5

13 10

19 15 17

14.5 13 12

10.5 12 11.5

14

13 12

13.5 15.5

17.5 15

13.5 12.5

11

12 12.5 10.5

1.2.1 Sơ lược biến động của giá xăng dầu ở Việt Nam trong vài năm trở lại đây.

Từ năm 2006 đến cuối năm 2007 và đầu năm 2008 thì giá xăng dầutrong nước cũng biến động mạnh theo giá thị trường thế giới nhưng thấp hơn

do chính sách trợ giá bù lỗ của Nhà Nước Việc tăng giá là do Nhà Nước quyếtđịnh và công bố, nhưng đến ngày 25/2/2008 thì nhà nước không trợ cấp cho giáxăng dầu nữa mà do các doanh nghiệp kinh doanh tự quyết định giá Nên xảy ranhiều biến động làm cho xăng dầu tăng giá đến mức kỷ lục từ trước đến nay ởnước ta, cụ thể là từ năm 2006 đến tháng 6 năm 2009 như sau:

Biểu đồ 2: Biểu đồ biến động của giá xăng A92 và xăng A95 từ nay 2006 đến

tháng 6 năm 2009 ( ĐVT: Nghìn/lít)

12.5 11.5 11 12

15.9 13.9

10.5 8.7 8.6

7.9 7.5

( Nguồn: Tổng hợp từ báo tuổi trẻ)

Biểu đồ 3: Biểu đồ biến động của dầu DO từ nay 2006 đến tháng 6 năm 2009.

(ĐVT: Nghìn/lít)

Mốc quan trọng là vào ngày 25/02/2008 Giá xăng dầu đã được NhàNước cho thả nổi theo giá thị trường Theo nghị đinh 55 thì giá xăng dầu đãđược giao cho doanh nghiệp tự chủ trong kinh doanh Từ thời điểm này cácdoanh nghiệp nhập khẩu, kinh doanh xăng dầu chính thức nhận quyền này,đồng nghĩa với việc doanh nghiệp và người dân phải chấp nhận sống chung vớibiến động của thị trường thế giới Khi nhà nước không còn trợ cấp giá xăng dầunữa thì các doanh nghiệp đồng loạt tăng giá Giá tăng cụ thể như sau:

Xăng A92 tăng từ 13.300đ/lít lên 14.500đ/lít

Xăng A95 tăng lên 14.800đ/lít

Dầu Diesel 0,25S tăng từ 10.200đ/lít lên 13.900đ/lít

Dầu Diesel 0,5S tăng lên 13.950đ/lít

Trên nền tảng đó vào ngày 21/07/2008, giá đã tăng lên mức chống mặt, làmcho người dân hoang mang, nhất là các doanh nghiệp, các chủ phương tiệnđánh bắt thủy hải sản phải lo sợ:

Xăng A92 từ 14.500 đ/lít lên 19.000 đ/lít

Xăng A95 từ 14.800 đ/lít lên 19.300 đ/lít

Dầu Diesel 0,25S tăng từ 13.900 đ/lít lên 15.900 đ/lít

Dầu Diesel 0.,5S tăng từ 13.950đ/lít lên 15.950 đ/ lít

Trong tình hình giá xăng dầu trên thế giới tăng cao như hiện nay, thì nước

ta không thể nào mà bán ở mức giá cũ được, việc tăng giá chỉ là sớm muộn màthôi vì nước ta là nước nhập khẩu 100% xăng dầu Nhưng việc tăng giá đã tácđộng xấu đến nền kinh tế của đất nước, làm cho đời sống nhân dân ngày càngkhó khăn Giá xăng tăng đã đẩy chỉ số tiêu dùng tăng lên chóng mặt, chỉ số lạmphát cao Người nghèo nay lại càng nghèo hơn

Việc xăng dầu tăng giá đã làm cho các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh,

các ngành nghề như khai thủy hải sản, ngành vận tải đường bộ, đường sắt, hàng

không phải hoang mang lo sợ

1.2.2 Nguyên nhân chủ yếu để Nhà Nước đưa ra quyết định thả nổi giá xăng dầu theo giá thi trường thế giới.

Việt Nam là nước có kim ngạch nhập khẩu xăng dầu lớn nhất từ trước tới

nay, do giá dầu thô trên thế giới tăng cao nên ảnh hưởng tới các doanh nghiệp

nhập khẩu xăng dầu của việt nam, số liệu nhâp khẩu thể hiện ở bảng sau:

Bảng 1: Số lượng nhập khẩu Xăng Dầu của Việt Nam qua 3 năm.

Mặt

hàng

Lượng ( Tấn )

T Giá (1000/USD)

Lượng ( Tấn )

T Giá (1000/

USD)

Lượng ( Tấn )

T Giá (1000/USD)Xăng

dầu các

loại 11.491.297 7.038.229 12.850.446 7.710.395 12.963.823 10.966.110Xăng 2.876.123 1.987.198 3.295.958 2.260.951 3.501.091 3.125.634Dầu DO 5.934.721 3.976.185 6.481.088 4.095.941 6.566.131 6.069.979

Dầu FO 1.965.278 791.09 2.319.857 833.73 2.037.620 1.015.116Nhiên

( Nguồn: Tổng cục hải quan ) Nước ta vẫn chưa sản xuất được xăng dầu phục vụ cho thị trường trong

nước Phải đến giữa năm 2009, khi Nhà máy lọc dầu Dung Quất đi vào hoạt động

thì chúng ta cũng mới có thể đáp ứng được một phần nhu cầu nào đó

lên đến 12,225 tỷ đồng và chỉ riêng trong 2 tháng đầu năm 2008 các doanh nghiệp

lổ khoảng 3.500 tỷ đồng, hiện còn 6 – 7000 tỷ chưa được Bộ Tài Chính bù lỗ Đây

là số tiền rất lớn, thay vì phải tập trung bù lỗ cho doanh nghiệp thì Nhà Nước cóthể đầu tư vào y tế, đẩy mạnh giáo dục, hỗ trợ người nghèo, dân tộc ít người, vùngkhó khăn, vung sâu, vùng xa…

Nếu tiếp tục bao cấp về xăng dầu thì Nhà Nước vô tình bao cấp cho cácdoanh nghiệp nước ngoài và bao cấp luôn các nước láng giềng như: Lào,Campuchia… do tình trạng buôn lậu xăng dầu qua biên giới không thể kiểm soátnổi và ngày càng tăng

2 ĐÁNG GIÁ TÁC ĐỘNG CỦA GIÁ XĂNG DẦU ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM.

2.1 NHỮNG MẶT LỢI VÀ MẶT LỢI VÀ MẶT HẠI CỦA VIỆC THẢ NỔI GIÁ XĂNG DẦU THEO GIÁ THỊ TRƯỜNG THẾ GIỚI ĐỐI VỚI NỀN KINH TẾ VIỆT NAM.

Bên cạnh đó, thị trường cơ bản có được môi trường cạnh tranh mà ở đódoanh nghiệp buộc phải đổi mới quản lý, tiết kiệm chi phí; còn người tiêu dùng thìphải tiết kiệm tiêu dùng, được lựa chọn mức giá cạnh tranh…

2.1.2 Những mặt hại

Đối với các doanh nghiệp, công ty vân tải, với hàng ngàn lít xăng tiêu thụmỗi ngày, số tiền bội chi nhân với 1.500đ/lít đã là con số rất lớn Bên cạnh đó,phần đông đối tượng là nông dân, ngư dân, đang sử dụng số lượng lớn dầu cho sảnxuất, đánh bắt xa bờ… cũng sẽ oằn vai với số bội chi tới 3.700 đồng/lít dầu Nổikhó khăn chưa được khắc phục thì ngày 21/7/2008, giá xăng từ 14.500 đồng / lítlên tới 19.000 đồng/lít, và dầu tăng từ 13.900 đồng/ lít lên 15.950/lít, khó khăn lạichồng khó khăn

Đặc biệt với ba ngành than, điện, xi măng, việc khống chế giá đầu ra trongkhi chi phí đầu vào tăng vọt sẽ làm cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vựcnày phải chịu sức ép rất lớn Điều đó cũng sẽ làm cho các doanh nghiệp này hoạtđộng kém hiệu quả, ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng kinh tế chung

Giá xăng dầu tăng cũng sẽ tác động tiêu cực về mặt tâm lý Như chúng ta

đã biết yếu tố tâm lý luôn gây phản ứng dây chuyền đội giá của các hàng hóa, dịch

vụ khác đối với dân chúng theo vòng luân chuyển tiếp theo Tác động tâm lý nàytrên thực tế lại xảy ra với thị trường Việt Nam thường cao hơn rất nhiều so vớinhững số liệu

Làm cho lạm phát gia tăng Khi xăng dầu tăng giá ảnh hưởng trực tiếp tớitất cả các nhóm hàng hoá tính chỉ số giá tiêu dùng (CPI) Vì vậy khi giá của mặthàng này tăng sẽ trực tiếp làm CPI tăng lên

Tác động tới chi phí sản xuất của các doanh nghiệp làm cho giá thành bị độilên, kéo theo đó lợi nhuận đương nhiên bị giảm Khi mức lợi nhuận bị sa sút đó vẫntrong một chừng mực có thể chấp nhận được, doanh nghiệp sẽ cân nhắc để chưatăng giá bán sản phẩm Nhưng khi đến ngưỡng nào đó, doanh nghiệp sẽ phải tănggiá bán

Khi giá xăng dầu tăng, cầu về các hàng hóa khác sẽ giảm xuống bởi khối