Bai thu hoach mon ll dan toc thực hiện chính sách dân tộc trong thời kỳ đổi mới ở tỉnh ninh bình

1 THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH DÂN TỘC TRONG THỜI KỲ ĐỔI MỚI Ở TỈNH NINH BÌNH MỞ ĐẦU Cùng với quan tâm phát triển kinh tế xã hội đất nước nói chung, Đảng và Nhà nước đã có những chính sách cụ thể nhằm nâng ca[.]

MỞ ĐẦU

Cùng với quan tâm phát triển kinh tế- xã hội đất nước nói chung, Đảng

và Nhà nước đã có những chính sách cụ thể nhằm nâng cao đời sống vật chất

và tinh thần của đồng bào dân tộc thiểu số, củng cố tăng cường khối đại đoàn kết dân tộc Việc hoạch định chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước ta dựa trên những giá trị truyền thống và sự vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn Cách mạng Việt Nam Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ X khẳng định: "Các dân tộc trong đại gia đình Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng tiến bộ; cùng nhau thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng

và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa"

Thực hiện chính sách dân tộc của Đảng, Nhà nước trong thời kỳ đổi mới, cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể tỉnh Ninh Bình luôn xác định công tác dân tộc là nhiệm vụ quan trọng trong việc phát triển kinh tế xã hội ở địa phương Đặc biệt trong 4 năm qua (năm 2014 -2017), thực hiện phương hướng, nhiệm vụ, quyết tâm thư của Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Ninh Bình lần thứ hai, cán bộ và nhân dân các dân tộc thiểu số của tỉnh đã phát huy tinh thần “Bình đẳng đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển”, nỗ lực phấn đấu, phát huy nội lực, tranh thủ sự hỗ trợ của nhà nước, triển khai thực hiện tốt các chương trình, dự án, chính sách của Trung ương và của tỉnh đối với vùng Dân tộc thiểu số

Để phát huy hiệu quả chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn hiện nay thì việc thực hiện tốt chính sách dân tộc thời kỳ đổi mới ở Việt Nam tại từng địa phương nói chung, Ninh Bình có ý nghĩa hết sức quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của cả nước

NỘI DUNG 1.Nhận thức lý luận về chính sách dân tộc trong thời kỳ đổi mới

1.1 Khái niệm chính sách dân tộc và thực hiện chính sách dân tộc

1.1.1 Khái niệm chính sách dân tộc

Là hệ thống chính sách tác động trực tiếp đến các dân tộc và quan hệ giữa các dân tộc nhằm phát triển các lĩnh vực: kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng ở vùng dâ tộc thiểu số, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc

-Chính sách dân tộc là một trong những chính sách của Đảng và Nhà nước ta, là sự thể hiện đường lối của Đảng về vấn đề dân tộc mà cụ thể là các chính sách về xóa đói giảm nghèo; chính sách về đầu tư phát triển kinh tế - xã hội khu vực đồng bào dân tộc thiểu số; chính sách hỗ trợ về đất đai, nhà ở, tài nguyên, môi trường sinh thái; chính sách y tế - văn hóa – xã hội

-Chính sách được thể hiện qua các Văn kiện Đảng Cộng sản Việt Nam; Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng; các văn bản quy phạm pháp luật

1.1.2 Thực hiện chính sách dân tộc

-Thực hiện chính sách dân tộc được hiểu là hoạt động có mục đích của con người biến chính sách, pháp luật chứa đựng chính sách thành hoạt động thực

tế của các chủ thể thực hiện chính sách Như vậy, các chủ thể thực hiện chính sách phải hành động phù hợp với mục tiêu, biện pháp, kế hoạch đã được đề ra trong chính sách Việc thực hiện chính sách có nhiều hình thức: tuân thủ chính sách, chấp hành chính sách, sử dụng chính sách, áp dụng chính sách

-Tuân thủ chính sách được hiểu là một hình thức thực hiện chính sách, trong đó các chủ thể không được tiến hành những hoạt động trái với mục tiêu, biện pháp, kế hoạch mà chính sách đề ra Ví dụ: không sử dụng nguồn vốn xóa đói giảm nghèo sai mục đích, thiếu hoạch định, gây thất thoát, lãng phí

-Chấp hành chính sách được hiểu là một hình thức thực hiện chính sách trong đó các chủ thể thực hiện các nghĩa vụ của mình với hành động tích cực

-Sử dụng chính sách được hiểu là một hình thức thực hiện chính sách trong đó các chủ thể thực hiện quyền chủ thể của mình, thực hiện những hành

vi được cho phép

-Áp dụng chính sách được hiểu là một hình thức thực hiện chính sách trong đó nhà nước thông qua các cơ quan nhà nước hoặc cán bộ, công chức có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể thực hiện những kế hoạch được đề ra trong chính sách hoặc tự mình căn cứ vào mục tiêu của chính sách để ra các quyết định nhằm đạt được mục tiêu đó

1.2.Nguyên tắc của chính sách dân tộc

-Bình đẳng giữa các dân tộc

-Đoàn kết giữa các dân tộc

-Tôn trọng, thương yêu, giúp đỡ nhau cùng tiến bộ giữa các dân tộc Đây chính là điểm kế thừa trong cương lĩnh dân tộc của Mác – Lê nin của Đảng ta

1.3 Những nội dung cơ bản của chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong thời kỳ đổi mới

1.3.1 Chính sách về chính trị

Chính sách về chính trị nhằm đảm bảo cho đồng bào dân tộc thiểu số được tạo điều kiện đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp

vụ, chính trị, từ đó bình đẳng trong tham chính Các chính sách đó bao gồm:

-Chính sách cán bộ người dân tộc thiểu số

-Chính sách đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số -Chính sách đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức cấp xã, phường, thị trấn các tỉnh khu vực miền núi; đào tạo cán bộ người dân tộc thiểu số tại chỗ

1.3.2 Chính sách về kinh tế

Chính sách về phát triển kinh tế vùng các dân tộc thiểu số nhằm phát huy tiềm năng, thế mạnh của vùng đồng bào các dân tộc, gắn với kế hoạch phát triển chung của cả nước, đưa vùng đồng bào các dân tộc thiểu số cùng cả nước tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Trong đó bao gồm các nhóm chính sách:

-Nhóm chính sách đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển kinh tế theo vùng; -Nhóm chính sách phát triển kinh tế theo ngành, theo lĩnh vực;

1.3.3 Chính sách về văn hóa- xã hội

Chính sách văn hóa- xã hội nhằm nâng cao năng lực, thực hiện quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tạo tiền đề và các cơ hội để các dân tộc có đầy đủ các điều kiện tham gia quá trình phát triển, trên cơ sở đó không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Trong đó Đảng, Nhà nước ta

đã ban hành các chính sách như:

-Chương trình mục tiêu Quốc gia về văn hoá;

-Chính sách bảo tồn tiếng nói, chữ viết của một số dân tộc thiểu số; -Chính sách (Đề án) bảo tồn, phát triển văn hóa các dân tộc thiểu sổ đến năm 2020;

- Chính sách ưu đãi hưởng thụ văn hoá, thiết chế văn hoá ở cơ sở đến năm 2020

-Nhóm chính sách về giáo dục và đào tạo

-Chính sách chăm sóc sức khỏe

1.3.4 Chính sách về an ninh – quốc phòng

Chính sách liên quan đến quốc phòng - an ninh, nhằm củng cố các địa bàn chiến lược, giải quyết tốt vấn đề đoàn kết dân tộc và quan hệ dân tộc trong mối liên hệ tộc người, giữa các tộc người và liên quốc gia trong xu thế toàn cầu hóa

Hiện nay, Việt Nam đã xây dựng hơn 10 khu kinh tế quốc phòng ở các khu vực Đông bắc, Tây Bắc, miền Trung, Tây Nguyên Đồng thời phê duyệt

dự án tổng thể ổn định, phát triển kinh tế - xã hội và tăng cường an ninh quốc phòng các xã biên giới (Lai Châu, Hà Giang)

1.3.5 Chính sách đặc thù đối với một số dân tộc thiểu số

-Hiện nay, Việt Nam có 5 dân tộc có dân số dưới 1000 người (Si La, Pu Péo, Ơ Đu, Brâu, Rơmăm), để giúp các dân tộc này thoát khỏi nguy cơ đói nghèo, lạc hậu và suy giảm dân số thì cần phải có chính sách đặc thù hỗ trợ các dân tộc này phát triển

2 Thực trạng thực hiện chính sách dân tộc thời kỳ đổi mới ở tỉnh Ninh Bình

2.1 Đặc điểm, tình dân tộc thiểu số ở tỉnh Ninh Bình

Ninh Bình là một tỉnh nằm ở phía đông nam đồng bằng Bắc Bộ, toàn tỉnh có 06 dân tộc thiểu số, với 6.349 hộ, 24.559 nhân khẩu chiếm 2,5% dân

số toàn tỉnh; chủ yếu là dân tộc Mường (21.748 người) còn lại là các dân tộc thiểu số khác như Tày, Nùng, Dao, Thái, Hoa… Đồng bào các dân tộc sinh sống vừa tập trung, vừa xen kẽ tại 89 thôn, bản thuộc huyện Nho Quan và thị

xã Tam Điệp Toàn tỉnh có 5.962 người dân tộc Mường theo đạo Công giáo

Địa hình vùng dân tộc thiểu số tương đối đa dạng, nhưng chủ yếu là đồi núi bán sơn địa; điều kiện khí hậu phù hợp với phát triển nông nghiệp, lâm nghiệp, trọng tâm là nghề rừng và chăn nuôi Đa số đồng bào dân tộc thiểu số gắn bó với quê hương, không du canh du cư và ít có sự dịch chuyển lao động

Do sinh sống đan xen và hợp tác đã tạo nên truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết thống nhất cộng đồng bền chặt giữa các dân tộc, cùng nhau gìn giữ bản làng, lao động sản xuất

2.2 Những kết quả trong thực hiện chính sách dân tộc trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, giai đoạn 2014-2017

2.2.1 Thành tựu

Những năm qua, tỉnh Ninh Bình đã triển khai nghiêm túc, đầy đủ các chương trình, dự án của Trung ương, kết hợp với chính sách đặc thù của tỉnh để phát triển vùng dân tộc thiểu số, do vậy, về cơ bản đã giải quyết được những nhu cầu bức thiết về cơ sở hạ tầng ở các xã đặc biệt khó khăn Đời sống vật chất, tinh thần đồng bào dân tộc thiểu số có những chuyển biến rõ rệt; hộ khá, hộ giàu tăng lên; đến năm 2014, tỷ lệ hộ nghèo người dân tộc thiểu số tỉnh còn 10,38% (giảm 1,62% so với chỉ tiêu đại hội lần thứ nhất đề ra) Trong đó đáng chú ý là:

- Về thực hiện chính sách chính trị:

+ Công tác xây dựng hệ thống chính trị vùng đồng bào dân tộc thiểu số

ngày càng được coi trọng Đến nay toàn tỉnh có 832 đảng viên là người dân tộc thiểu số (tăng 220 đảng viên so với năm 2009)

+ Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ người dân tộc được quan tâm Số cán bộ, công chức, viên chức cấp xã, cấp huyện là người dân tộc thiểu số: 601 người, trong đó: trình độ văn hóa THPT là 517 người, THCS là 84 người; trình độ chuyên môn Đại học 298 người, Cao đẳng 52 người Hiện có

31 người dân tộc thiểu số là cán bộ lãnh đạo, quản lý từ cấp phó trưởng phòng trở lên đang công tác trong các cơ quan đảng, chính quyền, MTTQ, đoàn thể cấp tỉnh

+ Công tác quy hoạch gắn với đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng cán bộ người dân tộc thiểu số, chính sách cử tuyển đạo tạo có địa chỉ đối với con em người dân tộc thiểu số được quan tâm

- Về thực hiện chính sách triển kinh tế: Kinh tế vùng dân tộc thiểu số

tiếp tục có bước phát triển tích cực theo hướng sản xuất hàng hóa Lâm nghiệp phát triển toàn diện cả về trồng rừng, bảo vệ rừng Chuyển đổi diện tích rừng phòng hộ ít xung yếu sang rừng kinh tế, giao cho các hộ gia đình chăm sóc bảo

vệ tạo nguồn thu nhập từ rừng Kinh tế vườn đồi, chăn nuôi phát triển nhanh theo mô hình trang trại, gia trại tăng cả về số lượng, chất lượng và giá trị Các chương trình, dự án, chính sách đối với vùng dân tộc được tập trung triển khai

có hiệu quả Cơ sở hạ tầng vùng đồng bào dân tộc thiểu số được đầu tư khá hoàn thiện Nhiều công trình hạ tầng quan trọng đã và đang được đầu tư nâng cấp và xây dựng mới Chính sách hỗ trợ trực tiếp cho người dân thuộc hộ nghèo vùng khó khăn; chính sách đối với người có uy tín vùng dân tộc thiểu

số được triển khai thực hiện nghiêm túc

- Về thực hiện chính sách xã hội – văn hóa:

+ Công tác giáo dục và đào tạo được ưu tiên đầu tư đáp ứng nhu cầu học tập của con em đồng bào dân tộc thiểu số Cơ sở vật chất, trang thiết bị trường học từng bước được đầu tư theo hướng kiên cố; chính sách ưu đãi về giáo dục được triển khai đồng bộ; chất lượng dạy và học tập được nâng lên;

cơ sở vật chất dạy và học được đầu tư nâng cấp 100% số xã vùng dân tộc thiểu số có trường kiên cố ở cả 3 cấp học (mầm non, tiểu học, THCS)

+ Công tác y tế đạt kết quả khá quan trọng Mạng lưới y tế tuyến cơ sở vùng đồng bào dân tộc thiểu số được quan tâm củng cố, mở rộng đến thôn bản; 100% xã vùng dân tộc thiểu số có trạm y tế đạt chuẩn quốc gia

+ Công tác văn hóa thông tin, thể dục thể thao vùng đồng bào dân tộc thiểu số có bước phát triển; giá trị văn hóa truyền thống các dân tộc được gìn giữ và phát huy Các hoạt động văn hóa, thể thao, bảo tồn, gìn giữ, phát huy giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của các dân tộc được chú trọng

+ Hoạt động tôn giáo vùng đồng bào dân tộc thiểu số cơ bản ổn định, đúng quy định của pháp luật Đồng bào dân tộc thiểu số theo đạo Công giáo trên địa bàn tỉnh phấn khởi, tin tưởng vào sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, quản lý của chính quyền; chấp hành tốt chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

+ Trong những năm qua người có uy tín trong các thôn, bản có đông đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống đã gương mẫu thực hiện và vận động nhân dân thực hiện cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư” gắn với xây dựng nông thôn mới Đến nay nhiều xã vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã hoàn thành nhiều tiêu chí trong bộ tiêu chí xây dựng nông thôn mới, điển hình như xã Yên Quang huyện Nho Quan tính đến tháng 5/2015 đã đạt 15/19 tiêu chí

2.2.2 Khó khăn, hạn chế và những vấn đề đặt ra

- Mặc dù có sự quan tâm và đầu tư của trung ương và các cấp các ngành nhưng kinh tế vùng đồng bào dân tộc thiểu số tỉnh Ninh Bình mức tăng trưởng còn thấp so với kế hoạch, chưa đáp ứng yêu cầu rút ngắn khoảng cách chênh lệch về sự phát triển giữa các vùng miền; chất lượng tăng trưởng chưa thật sự bền vững; sản xuất nông nghiệp còn manh mún; chuyển dịch cơ cấu kinh tế con nuôi, cây trồng còn chậm; chăn nuôi là thế mạnh của miền núi nhưng chưa được phát huy; sản xuất công nghiệp phát triển chưa mạnh, sản phẩm còn hạn chế về chủng loại và sức cạnh tranh trên thị trường; ngành nghề nông thôn còn nhỏ lẻ, hiệu quả chưa cao

- Nguồn lực đầu tư, hỗ trợ cho phát triển vùng dân tộc thiểu số so với yêu cầu còn hạn chế, dàn trải; cơ sở vật chất phục vụ vui chơi, giải trí của đồng bào dân tộc thiểu số còn thiếu; mức độ hưởng thụ văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số chưa cao Ứng dụng khoa học, kỹ thuật vào sản xuất và đời sống còn hạn chế Tình trạng thiếu việc làm ở vùng dân tộc thiểu số còn phổ biến; giải quyết việc làm cho sinh viên dân tộc thiểu số tốt nghiệp các trường đại học còn gặp khó khăn và bất cập Chất lượng hoạt động của MTTQ, các đoàn thể vùng đồng bào dân tộc thiểu số có mặt hạn chế; việc tổng kết, nhân rộng các điển hình trong đồng bào dân tộc thiểu số chưa thường xuyên Việc xây dựng cốt cán trong đồng bào dân tộc thiểu số một số nơi chưa được quan tâm đúng mức

3 Một số giải pháp thực hiện tốt chính sách dân tộc thời kỳ đổi mới nói chung, tỉnh Ninh Bình nói riêng

Một là: Tiếp tục tập trung tuyên truyền nâng cao nhận thức, trách

nhiệm của cả hệ thống chính trị các cấp, các ngành và toàn xã hội về công tác dân tộc trong tình hình mới

Hai là: Triển khai đồng bộ các chính sách nhằm huy động mọi nguồn

lực giúp đồng bào dân tộc thiểu số có điều kiện và cơ hội phát triển; tăng cường quản lý lồng ghép các chương trình, dự án nhằm huy động nhiều nguồn lực để đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới vùng đồng bào dân tộc thiểu số

Ba là: Quan tâm và làm tốt công tác xây dựng đội ngũ cốt cán và người

có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số Tăng cường cán bộ trẻ có kiến thức khoa học kỹ thuật về công tác ở các xã có đông đồng bào dân tộc thiểu số, trước hết là cán bộ chủ chốt cấp ủy, chính quyền, MTTQ, đoàn thể; đồng thời chú trọng tuyển chọn những cán bộ người dân tộc thiểu số có năng lực, trình

độ trưởng thành từ phong trào và thực tiễn để bố trí giữ các vị trí chủ chốt ở

cơ sở

Bốn là: Chủ động nắm chắc tình hình đồng bào dân tộc; tăng cường

phối hợp, trao đổi thông tin, phân công cán bộ của các ngành trong việc theo dõi, phản ánh tình hình đồng bào dân tộc; kịp thời xử lý những hoạt động trái pháp luật, ngăn chặn âm mưu lợi dụng vấn đề dân tộc, tôn giáo để chia rẽ, gây mất ổn định tình hình cơ sở, chống phá khối đại đoàn kết toàn dân

KẾT LUẬN

Trong suốt quá trình phát triển, quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về chính sách dân tộc là nhất quán theo nguyên tắc “Các dân tộc bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng, giúp nhau cùng phát triển” Điều này, một mặt thể hiện trách nhiệm của Đảng và Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, mặt khác, cho thấy việc giải quyết vấn đề dân tộc đang là sự đòi hỏi cấp thiết cần phải có những chỉ đạo kịp thời

Các chính sách dân tộc của Đảng được thực thi một cách nghiêm túc, hiệu quả ở Ninh Bình cũng như nhiều địa phương trong cả nước đã khai thác được tiềm năng của đất nước để phục vụ đời sống nhân dân các dân tộc, từng bước khắc phục khoảng cách chênh lệch, xóa đói, giảm nghèo, thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh" Tuy vậy, để thực hiện tốt các chính sách dân tộc của Đảng trong thời kỳ đổi mới, các địa phương cũng cần có sự vận dụng linh hoạt, sáng tạo Bên cạnh

đó, trước những bất cập trong ban hành, triển khai chính sách dân tộc thời gian qua cũng đòi hỏi Đảng, Nhà nước phải tiếp tục điều chỉnh cho phù hợp, nhằm tiếp tục phát huy tiềm lực nội sinh trong các dân tộc, góp phần xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội./

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Chính trị, Nghị quyết số 22 ngày 27 tháng 11 năm 1989 về một số chủ trương, chính sách lớn phát triển kinh tế - xã hội miền núi, Hà Nội, 1989.

2 Ban Dân tộc, Về vấn đề dân tộc và công tác dân tộc ở nước ta, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001.

3 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội 2015

4 BCH Đảng bộ tỉnh Ninh Bình, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XXI - nhiệm kỳ 2015-2020.

5 Ủy ban Dân tộc miền núi, Vấn đề dân tộc và phát triển miền núi của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb Văn hóa dân tộc, Hà

Nội, 1999

6 Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình - Ban chỉ đạo Đại hội các dân tộc

thiểu số, Quyết tâm thư Đại hội đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh Ninh Bình lần thứ tư, 2014-2019.

7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa IX), Nghị quyết số 24-NQ/TW của về công tác dân tộc.

8 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Nxb Chính trị Quốc Gia, H 2006.

9 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII, Nxb Chính trị Quốc Gia, H 2015.

10 Học Viện chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Giáo trình Cao cấp lý luận chính trị, H 2014.