Bài thuyết trình thi giáo viên dạy giỏi cấp huyện: Biện pháp nâng cao chất lượng thực hành trải nghiệm cho trẻ 4 5 tuổi tại trường mầm non Biện pháp giúp tổ chức tốt hoạt động thực hành, trải nghiệm cho trẻ 4 5 tuổi trong trường mầm non. I. Lý do chọn đề tài Như chúng ta đã biết, thực hành trải nghiệm là những gì trẻ được trực tiếp tham gia và làm, được trải nghiệm qua lý thuyết và đạt kết quả nào đó, nó bao gồm tri thức, kỹ năng và quan sát sự vật, sự kiện đạt được thông qua việc tiếp xúc trực tiếp.
Trang 1Biện pháp giúp tổ chức tốt hoạt động thực hành, trải nghiệm cho
trẻ 4- 5 tuổi trong trường mầm non
I Lý do chọn đề tài
Như chúng ta đã biết, thực hành trải nghiệm là những gì trẻ được trực tiếp tham gia và làm, được trải nghiệm qua lý thuyết và đạt kết quả nào đó, nó bao gồm tri thức, kỹ năng và quan sát sự vật, sự kiện đạt được thông qua việc tiếp xúc trực tiếp
Ở trường mầm non trẻ không những được quan tâm, chăm sóc mà trẻ còn được tham gia vào các hoạt động khác nhau như hoạt động học, hoạt động vui chơi, hoạt động ngoài trời Từ đó trẻ thường xuyên được trải nghiệm với môi trường tạo cơ hội cho trẻ tích cự tìm tòi, khám phá thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động một cách tích cực, vui vẻ từ đó sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện 5 lĩnh vức: Thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thâm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội đồng thời góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ, giữa trẻ với trẻ
Bản thân tôi là giáo viên được nhà trường phân công chủ nhiệm lứa tuổi 4 -5 Qua những năm trực tiếp giảng dạy, tôi nhận thấy rằng để thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tích cực, hứng thú vào các hoạt động trải nghiệm không phải việc dễ làm, trẻ thường hay nhút nhát, thiếu tự tin vì vậy đòi hỏi giáo viên phải kiên trì, chịu khó tìm hiểu, biết vận dụng linh hoạt, sáng tạo trong quá trình tổ chức cho trẻ thực hành, trải nghiệm để trẻ chủ động trong quá trình lĩnh hội kiến thức từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú, có tích kỷ luật trong khi thực hành, trải nghiệm Điều này đặc biệt giúp ích cho các em sau này để khi đc tiếp xúc ngoài xã hội sẽ không còn bỡ ngỡ
Đối với tôi qua những năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy vấn đề tổ chức cho trẻ thực hành, trải ngiệm đều đã rất được trú trọng nhưng chất lượng vẫn chưa cao
Vì vậy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu và lựa chọn đề tài: Một số biện giúp tổ
chức tốt hoạt động thực hành, trải nghiệm cho trẻ 4- 5 tuổi trong trường mầm non
II Mục đích nghiên cứu:
- Nhằm tìm ra biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động thực hành, trải nghiệm hấp dẫn từ đó giúp trẻ phát huy tích cực trong hoạt động học và tiếp thu kiến thức 1 cách chủ động nhất, phát triển toàn diện mọi mặt cho trẻ
III đối tượng nghiên cứu:
- Trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi
Trang 2IV: Kế hoạch nghiên cứu:
- Chọn đề tài:
- Xây dựng đề cương:
- Hoàn thiện biện pháp
B Giải quyết vấn đề.
I Cơ sở lý luận: Trải nghiệm, thực hành sáng tạo là hoạt động giáo dục, trong
đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, cá nhân, nhóm học sinh được tham gia trực tiếp vào các hoạt động khác nhau ở nhà trường cũng như ngoài xã hội với tư cách là chủ thể Việc triển khai các hoạt động trải nghiệm sáng tạo góp phần phát triển năng lực là điều rất cần thiết giúp các em mạnh dạn, tự tin hơn, được bày tỏ ý kiến, tăng cường vận dụng kiến thức nhằm giải quyết các vấn đề trong học tập và thực tiễn
Trẻ mầm non không học lý thuyết hàn lâm, qua những lời nói suông, giảng giải
mà chúng học qua chính những trải nghiệm thực tế, được khám phá, quan sát
và thực hành, bởi tư duy của trẻ mầm non là tư duy mang tính chất trực quan. Vì thế khi cho trẻ quan sát và thực hành trải nghiệm, hãy chỉ tập trung
vào việc đặt câu hỏi để trẻ tự nói ra cách sử lý, thực hiện, qua những kinh nghiệm mà trẻ tích luỹ được.Trẻ sẽ ghi nhớ mọi thứ nhanh nhất khi trẻ được
ứng dụng vào chính cuộc sống của mình Cách ứng dụng các hoạt động thực
hành, trải nghiệm cho trẻ chắc chắn không phải là nhiệm vụ dễ dàng nhưng những lợi ích mà nó mang lại cho trẻ nhỏ và trường học thì rất lớn Trường học
sẽ không chỉ là nơi để giảng dạy lý thuyết mà ở nơi đó những đứa trẻ được trải nghiệm những kiến thức thực tiễn vừa lớn khôn, trưởng thành “chơi thông minh
Là một giáo viên đứng lớp, hàng ngày được tiếp xúc gần gũi với trẻ, hiểu được mức độ nhận thức của trẻ, bản thân tôi luôn mong muốn đựoc áp dụng phương pháp học tập này cho học sinh của mình để trẻ sáng tạo hơn, chủ động hơn, trên con đường thu nhập kiến thức của mình Với mong muốn như trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài: : “Một số biện pháp giúp trẻ 4-5 tuổi thực hành trải nghiệm trong trường mầm non
II cơ sở thực tiễn:
1 Tình hình chung
- Địa bàn trường mầm non nơi tôi công tác có trình độ dân trí đa dạng, nhân dân hiếu học, Đảng và chính quyền, địa phương luôn coi trọng việc xây dựng và quan tâm đến sự nghiệp giáo dục
- Cơ sở vật chất của trường khang trang, thoáng đẹp có sân chơi rộng, có khu vui chơi vận động, nhiều cây xanh tạo điều kiện để trẻ hoạt động và vui chơi
Trang 3- Luôn được sự động viên, quan tâm hỗ trợ từ phía phụ huynh.
2 Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của phòng Giáo Dục và đào tạo, sự quan tâm từ phía BGH nhà trường đã tạo mọi điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất và luôn nhiệt tình giúp đỡ chỉ đạo sát sao về chuyên môn, đóng góp ý kiến nâng cao hình thức, nghệ thuật giảng dạy
- Bản thân tôi là giáo viên luôn nhiệt tình, năng động, sáng tạo, có năng lực sư phạm bên cạnh đó tôi cũng rất thích những hoạt động trải nghiệm, thích tìm hiểu khám phá thế giới xung quanh Với tình yêu nghề, mếm trẻ hăng say trong công việc tôi luôn tìm tòi phương pháp giáo dục để trẻ lĩnh hội được những kiến thức một cách tốt nhất, hiệu quả nhất
- Phụ huynh lớp tôi đa phần rất nhiệt tình, tạo điều kiện tốt nhất cho cô và trẻ tham gia mọi hoạt động khám phá
3 Khó khăn:
Lớp có một số trẻ còn nhút nhát, rụt rè, thiếu tự tin, ít giao tiếp với bạn bè -Trẻ 4 -5 tuổi còn nhỏ kỹ năng của trẻ còn hạn chế: Kỹ năng thực hành, trải nghiệm, hoạt động nhóm (hợp tác, thỏa thuận, chia sẻ),
- Do đặc thù công việc của một giáo viên mầm non rất hạn chế về thời gian, nên tôi có ít thời gian để tìm hiểu và thực hành các hoạt động trải nghiệm để tìm
ra hình thức sao trải nghiệm cho phù hợp với chủ đề và với độ tuổi của trẻ lớp mình
2 Mục tiêu – Nhiệm vụ của đề tài
* Mục tiêu:
- Các biện pháp áp dụng đạt kết quả từ 75% trở lên
- Thông qua hoạt động thực hành trải nghiệm sẽ khơi gợi sự hứng thú, ham học hỏi của trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện 5 mặt: Đức, trí, thể, mỹ và tình cảm xã hội của trẻ
- Qua đề tài nghiên cứu giúp giáo viên có những định hướng phù hợp trong công tác dạy và học cho trẻ mầm non
* Nhiệm vụ của đề tài
- Tìm ra những phương pháp, biện pháp và tổ chức áp dụng cho trẻ được thực hành trải nghiệm và kiểm tra đánh giá kết quả trên trẻ
- Các biện pháp nghiên cứu đảm bảo tính khoa học
- Đề tài nghiên cứu phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản trong giáo dục
- Đề tài có tính ứng dụng thực tiễn phù hợp tại địa phương
Trang 4Sau đây là bảng khảo sát chất lượng đầu năm ( Lần 1)
stt Nội dung khảo sát Số trẻ được
tham gia khảo
sát
Kết quả
1 Trẻ hứng thú tham gia thực hành trải nghiệm,
và đạt hiệu quả cao 16
8 trẻ đạt tỉ
lệ 50 % 8 trẻ đạt tỉ lệ50 %
2 Trẻ trả lời rõ ràng, mạch lạc 16 7 Trẻ đạt tỉlệ 44 % 9 Đạt tỉ lệ 56%
3 Trẻ biết các sử dụng các loại đồ dung, đồ chơi có
7 Đạt tỉ lệ
44 % 9 Đạt tỉ lệ 56%
4 Trẻ biết tương tác với bạn trong quá trình tham
5 Đạt tỉ lệ
31 % 11 Đạt tỉ lệ69 %
5 Trẻ có tư duy, óc sáng tạo khi thực hành, trải
10 Đạt tỉ lệ
63 %
Từ kết quả như trên, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm nhiều biện pháp trải nghiệm cho trẻ hoạt động Dựa vào vốn kiến thức được bồi dưỡng chuyên môn, tôi đã tìm ra một số biện pháp sau :
III Biện pháp thực hiện:
Biện pháp 1: Tạo môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm.
Sáu năm đầu đời đối với trẻ được coi là giai đoạn “vàng” để trẻ phát triển toàn diện về nhân cách và trí tuệ. Để hỗ trợ trẻ nhỏ, chúng ta phải tạo ra một môi trường mở cho phép nó phát triển tự do. Môi trường phong phú về động lực, có thể khơi dậy sự hứng thú hoạt động và mời gọi trẻ nhỏ tự có trải nghiệm của riêng mình
* Tạo môi trường hoạt động trải nghiệm ngoài trời:
Trang 5- Ngày từ đầu năm học, tôi đã phối hợp cùng với gv và BGH nhà trường cải tạo môi trường hoạt động ngoài trời cho trẻ với nhiều khu vực trải nghiệm cho trẻ như vường hoa, hồ cá
- Khu hoạt động vui chơi, để từ đó trẻ có thẻ thoả sức với các hoạt động trải nghiệm của mình
* Hình ảnh một số khu vực trải nghiệm ngoài trời
* Tạo môi trường trải nghiệm trong lớp học: Ngay từ đầu năm học bản thân
tôi đã thực hiện trang trí lớp theo hướng mở đảm bảo thẩm mỹ, thân thiện, phù hợp lứa tuổi, các góc cho trẻ hoạt động được bố trí thuận tiện, hợp lý linh hoạt đáp ứng nhu cầu hứng thú hoạt động trai nghiệm của trẻ, có đa dạng đồ dùng, đồ chơi, cho trẻ hoạt động, các đồ chơi sáng tạo do tự tay tôi làm từ các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương, với đồ chơi đa dạng phong phú các hoạt động học- chơi của lớp đều theo hướng trải nghiệm dưới nhiều hình thức hấp dẫn trẻ khắc sâu kinh nghiệm kết quả đạt được rất cao Giải pháp này thực sự cần thiết và đem đến thành công nhất định trong giáo dục xứng đáng là nền móng xây dựng
cơ sở ban đầu cho việc hình thành nhân cách con người
* Hình ảnh một số góc thực hành, trải nghiệm trong lớp học
* Biện pháp 2: Lồng ghép, tích hợp nội dung trải nghiệm, thực hành vào các hoạt động của trẻ.
- Với các hoạt động vui chơi.
hoạt động trải nghiệm ngoài trời: Tôi luôn hướng trẻ đến các hoạt động trải
nghiệm gần gủi với chủ đề trẻ đang tìm hiểu một cách tự nhiên nhất
Trang 6VD: Ở chủ đề bản thân tôi có thể cùng trẻ dạo quanh sân trường, và trò chuyện
về bản thân trẻ, sau đó hướng trẻ đến bức tranh bạn trai, bạn ngái và cô đã chuẩn
bị Bức tranh vẽ chưa có tóc của bạn trai bạn gái Tôi có thể hướng trẻ nhận xét
về bức tranh xem còn thiếu gì? Thiếu tóc, tôi sec hướng trẻ đến việc dùng lá cây quanh sân trường để làm tóc cho các bạn có được không? Trẻ sẽ hứng thú và tạo hình tóc cho bạn trai bạn gái theo ý thích của mình
* Hình ảnh trẻ trải nghiệm, thực hành ngoài trời
Trải nghiệm hoạt động góc
- Khi trao đổi về chủ đề chơi tôi cho trẻ đưa ra ý tưởng trai nghiệm rôi cho trẻ lựa chọn công việc sẽ tham gia vào các nhóm khác nhau, trong nhóm tư phân công công việc cụ thể cho các thành viên Trong qua trình trải nghiệm tôi hưỡng dẫn chú ý rèn kỹ năng mới cho trẻ, khuyến khích trẻ quan tâm giúp đỡ chia sẻ với nhau trong công việc tạo các tinh huống tương tác với nhau.kết thúc hoạt động tôi cho trẻ tự đánh giá kết quả hoạt động cuối cùng cho các cháu lao động
vệ sinh
- Vd ở góc phân vai Trẻ đóng vai bác sĩ Bệnh nhận
- Góc nghệ thuật: Trẻ được làm những sản phẩm để nhằm mục đích sử dụng, hỗ trợ được cho góc khác, ví dụ như trong chủ đề Gia Đình, thì các bạn sẽ được tự tay tô điểm cho các loại nhà để cho các bạn góc xd xây dựng nhà
Những ký năng, cảm xúc, kinh nghiệm được trẻ chia sẻ tôi hệ thống khái khoát cho gọn cho trẻ dễ ghi nhớ tôi hay đặt câu hỏi trẻ lớp tôi tự rút ra kinh nghiệm: hãy nói về điều con biết qua hoạt động này
+Trẻ vận dụng kinh nghiệm vào cuộc sống:
Tôi thường xuyên khơi gợi cho trẻ vận dụng về các kinh nghiệm thông qua trải nghiệm vào các hoạt động thực tế khác nhau trong ngày
Chúng ta không thể dạy trẻ hình thành tính cách Nó đến từ trải nghiệm chứ không phải giải thích”
Trang 7Hình ảnh trẻ tham gia hoạt động góc theo hứng trải nghiệm.
Hoạt động học theo hứơng trải nghiệm
- Phụ thuộc vào đặc điểm của giờ học tôi lựa chọn chủ đề trải nghiệm phù hợp với sự kiện xã hội tại địa phương hoặc sự kiện chung dẫn dắt đến môn học, bài học
- Xác định mục tiêu: Dựa vào đặc điểm hiểu biết của trẻ lên mục tiêu về đối tượng, nội dung trải nghiệm và khả năng hoạt động của trẻ
- Chuẩn bị: Tùy vào nội dung học của các môn học khác nhau cần chuẩn bị địa điểm phù hợp tôi thường thay đổi địa điểm để tạo sự mới mẻ hấp dẫn về chủ đề trải nghiệm Chuẩn bị đồ dùng vật liệu đủ cho số lượng trẻ Chuẩn bị thêm các dụng cụ ghi lại hình ảnh hoạt động của trẻ để sau các hoạt động trẻ đúc rút kinh nghiệm bản thân
- Ví dụ về chủ đề bản thân, với tiết học khám phá cơ thể bé sau khi trẻ được tìm hiểu về cơ thể bé, tôi cho trẻ thực hành làm: Bàn tay rô bốt Từ đó trẻ có thể hiểu sau hơn về cấu tạo của bàn tay, các khớp ngón tay và cũng hình thành cho trẻ các kỹ năng phân tích, tư duy, ……
- Hoặc với chủ đề gia đình, Thay vì trò trò chuyện với trẻ về gia đình của bạn tôi
tổ chức cho trẻ kể về gia đình mình thông qua hình ảnh chụp hoạt động gia đình của trẻ, Việc trẻ được nhìn lại 1 bức ảnh của gia đình mình trong 1 kỷ niệm nào
đó, trẻ có thể hình thành được kỹ năng tự tin thuyết trình và khả năng ghi nhớ co chủ định, khi trẻ nói được các thành viên trong gia đình mình gồm những ai, bức ảnh được chụp vào dịp nào , và những sự kiện gì sảy ra trong thời điểm đó
Hình ảnh hoạt động học theo hướng trải nghiệm
Biện pháp 3: Tổ chức các hoạt động lễ hội theo hướng trải nghiệm
Trang 8Chúng ta đã biết ở trường, ngoài thời gian học tập, vui chơi trẻ còn rất nhiều thời gian dành cho các ngày lễ hội … Như 20/10, 20/11, Tết hàn Thực, Trung Thu, ngoài các hoạt động ngày lễ trẻ được tham gia với nhà trường theo hướng tập trung, tôi còn tổ chức cho trẻ các hoạt động kỷ niệm các ngày gần gũi với bản thân trẻ như: Sinh nhật Hồng Tôi tổ chức sinh nhật theo các tháng cho trẻ… + Hoặc để kỷ niệm ngày 20/10 tôi cho trẻ tổ chức hoạt động chào mừng ngày của bà, của mẹ bằng cách trò chuyện về ý nghĩa của ngày lễ và thực hành làm thiệp tặng bà tặng mẹ bằng những nguyên vật liệu tự nhiên Trẻ sẽ được tư tay đi tìm những nguyên vật liệu đó và thực hiện theo hướng dẫn của cô giáo
Hình ảnh trẻ được thực hành, trải nghiệm qua các ngày hội, ngày kỉ niệm đặc biệt
Biện pháp 4: Động viên, khen ngơi, nêu gương trẻ kịp thời.
- Trong quá trình tiếp xúc và dạy trẻ, tôi nhận thấy việc động viên, khen ngợi
hay nêu gương trẻ kịp thời, đúng thời điểm là một phương pháp đem lại hiệu quả cao trong hoạt động học, nó giúp trẻ cảm thấy tự tin về bản thân hơn, mạnh dạn hơn và sẽ thể hiện được hết các mặt mạnh tiềm ẩn trong mình
- Vậy động viên khên ngợi như thế nào mới đem lại hiệu quả tối ưu đối với trẻ
- Đó là những cái ôm khi trẻ làm được một việc gì đó mà bản thân trẻ chưa từng làm trước đó
- Là những cái đập tay khi con thành công đạt được việc cô giao
- Là khi con nhận được lời động viên, tin tưởng: “ Cô tin con sẽ làm được”
- Việc động viên còn được tôi thực hiện bằng cách quay lại những hoạt động đó
và cho trẻ xem lại trên tivi Chính việc trẻ nhìn lại được những điều mình đã làm cũng là một nguồn động lực lớn đối với trẻ, không những ở nhà cũng như ở trường
Trang 9Hình ảnh cô động viên trẻ
Biện pháp 5 Phối kết hợp với phụ huynh.
- Tôi nhận thấy, việc phối hợp tốt với phụ huynh sẽ góp phần lớn cho sự thành
công của hoạt động
- Đặc biệt với hoạt động trải nghiệm thì việc phối hợp với phụ huynh lại càng quang trọng hơn
- Tôi thực hiện điều này bằng các cách khác nhau như:
- Thực hiện ngay từ buổi họp phụ huynh đầu năm của lớp, tôi dành một khoảng thời gian nhất định để trao đổi với phụ huynh về phương hướng hoạt động của các con trong năm học, mục tiêu muốn các con đạt được sau 1 năm bên cô, và lằng nghe tâm tư nguyện vọng của phụ huynh để từ đo xây dựng lên phương pháp dạỵ trẻ phù hợp nhất
Hình ảnh họp p/h tại lớp
- Trao đổi với phụ huynh trong giờ đón – trả trẻ
- Đặc biệt với thời đại công nghệ bây giờ tôi trú trọng chủ yếu hoạt động trao đổi thông qua nhóm lớp Với mỗi một hoạt động trải nghiệm mới, tôi sẽ lên kế hoạch tổ chức sơ lược trong nhóm lớp cho phụ huynh nắm được, sau đó tôi sẽ nhờ phụ huynh tìm kiếm cho mình những đồ dùng, vật liệu mà phụ huynh có thể thu thập được Sau đó khi trẻ được thực hiện thì tôi không quên ghi lại qua hình ảnh hoặc video để gửi tương tác lại cho phụ huynh để thay vào đó phụ huynh được đồng hành cùng cô
Trang 10- Và tôi cúng hướng dẫn phụ huynh từ những hình ảnh đó, cho trẻ xem lại và động viên, khen trẻ, để trẻ cảm nhận được trẻ luôn được sự đồng hành của gia đình trong mọi hoạt động trên lớp của mình
- Hoặc từ những gì cô giáo chia sẻ bố mẹ sẽ nắm được những gì con đã học ở lớp và có thể chủ động ôn lại kiến thức cho trẻ
Hình ảnh trao đổi với P/h Thông qua nhóm lớp
* Bảng khảo sát sau khi áp dụng các biện pháp
stt Nội dung khảo sát Số trẻ được
tham gia khảo
sát
Kết quả
1 Trẻ hứng thú tham gia thực hành trải nghiệm,
và đạt hiệu quả cao 16
16 trẻ đạt tỉ
2 Trẻ trả lời rõ ràng, mạch lạc 16 15 Trẻ đạttỉ lệ 94 % 1 Đạt tỉ lệ 6%
3 Trẻ biết các sử dụng các loại đồ dung, đồ chơi có
14 Đạt tỉ lệ
88 % 2 Đạt tỉ lệ 12%
4 Trẻ biết tương tác với bạn trong quá trình tham
15 Đạt tỉ lệ
94 % 1 Đạt tỉ lệ 6%
5 Trẻ có tư duy, óc sáng tạo khi thực hành, trải
2 Đạt tỉ lệ 12
%