18 28 MỞ ĐẦU 1 Lý do chọn đề tài Trong những năm qua, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm ma tuý có nhiều thay đổi, nhiều tội phạm ma tuý mới phát sinh Nhưng công tác tổng kết kinh nghiệm thự[.]
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua, phương thức, thủ đoạn hoạt động của tội phạm
ma tuý có nhiều thay đổi, nhiều tội phạm ma tuý mới phát sinh Nhưng côngtác tổng kết kinh nghiệm thực tiễn để từ đó rút ra những lý luận khoa học vềđấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự nói chung, phòng chống ma túy nói riêngchưa được đầu tư đúng mức Đấu tranh phòng chống tội phạm, giữ gìn anninh quốc gia trật tự an toàn xã hội là cuộc đấu tranh gay go, quyết liệt và lâudài Cuộc đấu tranh này diễn ra trên nhiều lĩnh vực với những đối tượng vànhiệm vụ đấu tranh cụ thể, đa dạng Một trong nhũng nhiệm vụ quan trọngđang đặt ra cho Đảng, Nhà nước và toàn xã hội nói chung, mỗi cấp uỷ Đảng,chính quyền và các ban ngành, đoàn thể cơ sở cần quan tâm tuyên truyền,giáo dục các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là tầng lớp thanh thiếu niên nâng cao
ý thức, tôn trọng pháp luật cho họ phòng ngừa, ngăn chặn những hành vi viphạm pháp luật, không để những con người đó đi vào con đường tội lỗi Đây
là nhiệm vụ không chỉ của riêng ai mà nó đòi hỏi mọi người đều phải đề caocảnh giác, tích cực phát hiện và tham gia ngăn chặn Truy quét và loại bỏnhũng u nhọt đó ra khỏi cuộc sống tốt đẹp của chúng ta Bên cạnh còn phải
đề xuất những giải pháp phù họp, thiết thực với tinh thần thực tế của mỗi địaphương cùng nhau chia sẻ những kinh nghiệm hay trong hoạt động phòngchống ma tuý và tệ nạn xã hội để góp phần thực hiện thành công cuộc đấu
tranh này Trước thực tế khách quan đó, tôi quyết định chọn đề tài: “Những
giải pháp phát huy vai trò của quần chủng nhân dãn trong đấu tranh phòng
chống ma túý và các tệ nạn xã hội ở quận Hải An, thành phố Hải Phòng”
làm đề tài nghiên cún của mình
2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cửu
Mục đích: Trên cơ sở làm rõ thực tế khách quan và vai trò của nhân
tố chủ quan trong việc nâng cao vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu
Trang 2tranh phòng chống ma tuý và các tệ nạn xã hội ở quận Hải An thời gian qua,tiểu luận chỉ ra tính cấp thiết và đề xuất những giải pháp chủ yếu, nhằm pháthuy tính năng động, sáng tạo trong đấu tranh phòng chống ma tuý và các tệnạn xã hội ở quận Hải An hiện nay.
+ Đề xuất nhũng giải pháp phát huy vai trò nhân tố hệ thống chính trị
cơ sở đối với việc nâng cao, phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trongđấu tranh phòng chống tệ nạn ma tuý và các tệ nạn xã hội ở quận Hải An hiệnnay
3 Phương pháp nghiên cứu:
- Vận dụng phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử,đặc biệt là mối quan hệ giữa điều kiện khách quan và nhân tố chủ quan, đề tàiđược thực hiện theo phương pháp phân tích, tổng hợp, lịch sử, lôgíc
- Kết hợp sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể như: khảosát, điều tra, so sánh, thống kê
4 Ý nghĩa của đề tài
- Làm tài liệu nghiên cứu cho việc đấu tranh phòng chống tệ nạn matuý và các tệ nạn xã hội ở quận Hải An hiện nay
- Góp phần phát huy vai trò của quần chúng nhân dân trong đấu tranhphòng chống tệ nạn ma tuý và các tệ nạn xã hội ở quận Hải An và tại HảiPhòng nói chung
Trang 3NỘI DUNG Chương 1
LÝ LUẬN CHUNG VỀ VAI TRÒ CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN TRONG PHÒNG CHỐNG MA TÚY VÀ CÁC TỆ NẠN XÃ HỘI
1.1 KHÁI NIỆM QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN VÀ VAI TRÒ CỦA QUẦN CHÚNG NHÂN DÂN VỚI SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI Quần chúng nhân dân là một cộng đồng liên kết những con người trong
xã hội có tổ chức, có lãnh đạo của những cá nhân hay tổ chức chính trị
xã hội nhất định nhằm giải quyết các nhiệm vụ lịch sử trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa của xã hội.
Lực lượng cơ bản tạo thành quần chúng nhân dân bao gồm:
- Những người lao động sản xuất ra của cải vật chất và các giá trị tinh thần, đó là hạt nhân cơ bạn trong cộng đồng quần chúng nhân dân.
- Các giai cấp tầng lớp xã hội thúc đẩy sự tiến bộ xã hội thông qua hạt động của mình trên các lĩnh vực của đời sống xã hội.
Quần chúng nhân dân không phải là một cộng đồng bất biến mà trái lại nó thay đổi cùng với sự biến đổi của những nhiệm vụ lịch sử ở mỗi thời đại, mỗi giai đoạn phát triển nhất định Lực lượng cơ bản nhất của mỗi thời đại, mỗi copongj đồng nhân dân chính là những người lao động: ngoài ra, tùy theo mỗi điều kiện lịch sử nhất định còn bao gồm những lực lượng giai cấp và tầng lớp xã hội khác.
Các trường phái triết học trước Mác đều chưa nhận thức được vai trò của quần chúng nhân dân Tư tưởng tôn giáo cho rằng mọi sự thay đổi trong lịch sử xã hội là do ý chí của đấng tối cao, do mệnh trời tạo nên, và trao quyền cho cá nhân thực hiện Chủ nghĩa duy tâm trong triết học đề cao vai trò của các vĩ nhân, còn quần chúng nhân dân chỉ là công
Trang 4cụ, phương tiện để sai khiến Chủ nghĩa duy vật trước Mác vẫn chưa thoát khỏi quan điểm duy tâm của xã hội khi cho rằng nhân tố quyết định sự phát triển của xã hội là tư tưởng, đạo đức, là các vĩ nhân và chỉ
có họi mới sớm nhận thức được chân lý vĩnh cửu Có nhà tư tưởng lại đề cao vai trò của quần chúng nhân dân, phủ nhận vai trò của các vĩ nhân hoặc không lý giải được một cách khoa học vai trò quần chúng nhân dân Chủ nghĩa duy vật lịch sử khẳng định quần chúng nhân dân là chủ thể sáng tạo chân chính ra lịch sử.
Tóm lại, xét từ kinh tế đến chính trị, từ hoạt động vật chất đến hoạtđộng tinh thần, quần chúng nhân dân luôn đóng vai trò quyết định tronglịch sử Tuy nhiên, tuỳ vào điều kiện lịch sử mà vai trò chủ thể của quầnchúng nhân dân cũng biểu hiện khác nhau Chỉ có trong chủ nghĩa xã hội,quần chúng nhân dân mới có đủ điều kiện để phát huy tài năng và trí sángtạo của mình
Lịch sử dân tộc Việt Nam đã chứng minh vai trò, sức mạnh của quầnchúng nhân dân, như Nguyễn Trãi đã nói: “Chở thuyền cũng là dân, lậtthuyền cũng là dân, thuận lòng dân thì sống, nghịch lòng dân thì chết” ĐảngCộng sản Việt Nam cũng khẳng định rằng cách mạng là sự nghiệp của quầnchúng nhân dân và quan điểm “lấy dân làm gốc” trở thành tư tưởng thườngtrực nói lên vai trò sáng tạo ra lịch sử của nhân dân Việt Nam
Ở nước ta hiện nay, nền kinh tế thị trường đang thúc đẩy sự phát triểncủa lực lượng sản xuất, nâng cao năng suất lao động, tạo ra cơ sở vật chất vàvăn hoá tinh thần ngày càng đa dạng và phong phú Lợi ích cá nhân ngàycàng được chú ý, tạo ra cơ hội mới để phát triển cá nhân Tuy nhiên, cơ chếnày có thể dẫn đến tuyệt đối hoá lợi ích kinh tế, dẫn tới phân hoá giàu nghèotrong xã hội, chứa đựng nhũng khả năng đối lập giữa cá nhân và xã hội Do
đó, chúng ta cần khắc phục mặt trái của cơ chế thị trường, phát huy vai trònhân tố của con người, thực hiện chiến lược con người của Đảng ta là một
Trang 5mục tiêu có ý nghĩa quyết định để giải quyết mối quan hệ giữa cá nhân và xãhội theo tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đã chỉ ra:Xây dụng con người Việt Nam có tinh thần yêu nước và yêu chủ nghĩa xãhội, có ý thức tự cường dân tộc, trách nhiệm cao trong lao động, có lươngtâm nghề nghiệp, có tác phong công nghiệp, có ý thức cộng đồng, tôn trọngtình nghĩa, có lối sống văn hoá, quan hệ hài hoà trong gia đình, cộng đồng và
xã hội
1.2 KHÁI NIỆM VỀ MA TÚY VÀ TỆ NẠN XÃ HỘI, TÁC HẠI CỦA
NÓ VỚI CON NGƯỜI VÀ XÃ HỘI
Tệ nạn xã hội là hiện tượng xã hội tiêu cực có tính lịch sử cụ thể biểuhiện bằng những hành vi, vi phạm pháp luật là sai lệch các chuẩn mực xã hội,
có tính lây lan, phổ biến, gây nguy hiểm cho xã hội và được quy định trongPháp luật hình sự, pháp luật hành chính và các chuẩn mực đạo đức xã hội.Theo quy định của luật Phòng chống ma tuý thì tệ nạn ma tuý là tình trạngnghiện ma tuý, tội phạm về ma tuý và các hành vi khác về ma tuý Với quanniệm này tệ nạn xã hội có 4 đặc trưng
-Tệ nạn xã hội là nhũng hành vi vi phạm pháp luật có tính phổ biến
- Tệ nạn xã hội là những hành vi sai lệch có tính phổ biến đối với chuẩnmực của xã hội (đạo đức, lối sống, tập quán)
- Tệ nạn xã hội là những hiện tượng nguy hiểm cho xã hội, lây lannhanh và gây tâm trạng xã hội nặng nề
- Tệ nạn xã hội phụ thuộc vào chế độ chính trị, điều kiện Kinh tế - Xãhội và tuỳ thuộc vào quan điểm tiếp cận Đặc trung này chỉ ra rằng pháp luậtcần bám sát thực tiễn để có nội dung điều chỉnh phù hợp
* Tệ nạn ma tuý cũng có 4 đặc trưng:
- Tệ nạn ma tuý là những hành vi vi phạm pháp luật có tính phổ biếnnhư nghiện ma tuý, tội phạm về ma tuý và các hành vi trái pháp luật khác về
ma tuý
Trang 6- Tệ nạn ma tuý là những hành vi sai lệch có tính phổ biến đối với cácchuẩn mực xã hội.
- Tệ nạn xã hội là những hiện tìĩợng nguy hiểm cho xã hội, lây lannhanh, gây tâm trạng cho xã hội nặng nề Nhiều nước trong đó có Thái Lan
đã coi tệ nạn ma tuý là một trong ba yếu tố quan trọng nhất của an ninh quốcgia, đất nước cùng với tham nhũng và đói nghèo
- Tệ nạn xã hội phụ thuộc vào chế độ chính trị, điều kiện kinh tế xã hội
và tuỳ thuộc vào quan điểm tiếp cận như ở Việt Nam sử dụng trái phép chất
ma tuý là vi phạm pháp luật
Đe nhận thức đầy đủ về tệ nạn xã hội và tệ nạn ma túy cần phải làmsáng tỏ các hình thức và mức độ thể hiện của nó Xác định các hình thức vàmức độ, biểu hiện của tệ nạn xã hội tức là xác định phạm vi, giới hạn của tệnạn xã hội Điều đó rất quan trọng và có ý nghĩa trong việc định hướng chocông tác đấu tranh phòng chống ma tuý và các tệ nạn xã hội Pháp luật quyđịnh vi phạm pháp luật được chia ra thành vi phạm hình sự (tội phạm), viphạm hành chính, vi phạm dân sự, vi phạm kỷ luật Mặc dù tệ nạn xã hội là
các hành vi vi phạm pháp luật (và tat cả các hành vỉ sai lệch chuấn mực xã hội) nhưng chỉ có các hành vi vi phạm pháp luật nào có tính phổ biến và gây
nguy hiểm cho xã hội mới được coi là tệ nạn xã hội vì vậy tệ nạn xã hội cũng
bao gồm cả vi phạm hình sự (tội phạm) và vi phạm hành chính Do đó việc
xử lý tệ nạn xã hội cũng dựa vào các quy định của Pháp luật hình sự và phápluật hành chính
1.3 NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN CỦA TỆ NẠN XÃ HỘI, TỆ NẠN
MA TÚY Ở NƯỚC TA TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
Những năm gần đây, với chính sách đổi mới và mở cửa, nước ta đạtđược nhiều thành tựu trên các lĩnh vực khác nhau Bên cạnh sự phát triển vềKinh tế - xã hội những tệ nạn xã hội như ma tuý, mại dâm, cờ bạc đã phátsinh và lây lan trên diện rộng
Trang 7Trong những năm qua, Nhà nước ta đã có nhũng biện pháp tích cựcnhằm hạn chế sự gia tăng của tệ nạn xã hội Song để có thể đối phó vớinhũng thủ đoạn tinh vi, nguy hiểm, kịp thời ngăn chặn sự xâm hại của tệ nạn
xã hội trước hết phải đánh giá được các đặc trưng cơ bản của tệ nặn xã hội ởnước ta Trên cơ sở đó đề ra những biện pháp đúng đắn, hợp lý để giải quyếtvấn đề bức xúc trên
Xét về phương diện Kinh tế - Xã hội, tệ nạn xã hội ở nước ta trong giaiđoạn hiện nay có một số đặc trung cơ bản sau:
Về số vụ tệ nạn xã hội và đối tượng phát hiện hàng năm có xu hướngtăng và hậu quả gây ra cho xã hội ngày càng trầm trọng, đặc biệt là ma tuý vàmại dâm Tệ nạn xã hội gắn liền với nhũng mặt trái của cơ chế thị trường và
"mở cửa" đất nước Theo thống kê của Bộ Công an nếu tính theo đầu dân thì
tệ nạn xã hội ở nước ta đối với loại tệ nạn mại dâm và ma tuý là 0,31 % tức
cứ 1000 dân thì có khoảng 3 đối tượng tệ nạn xã hội thuộc hai diện trên
Tệ nạn xã hội ở nước ta rất "phong phủ” về chủng loại; gồm tệ nạn xã
hội có tính truyền thống như nghiện rượu, đồng bóng, bói toán, lang thang, ănxin, ăn uống linh đình, tảo hôn ngày nay phát triển mạnh một số tệ nạn xã hộiphổ biến và nguy hại như mại dâm, ma tuý, nghiện hút, tiêm chích ma tuý,tham nhũng, lây nhiễm vi rút HLV/AIDS
Tệ nạn xã hội ở nước ta luôn gắn liền với tội phạm và các hành vi viphạm pháp luật khác Đội quân của tệ nạn xã hội được coi là nguồn bổsung cho các hoạt động tội phạm Khoảng 60% đối tượng nghiện hút,tiêm chích ma tuý có tiền án, tiền sự, 50% gái mại dâm liên quan tới tộiphạm hình sự Sự phát triển của tội phạm ma tuý, mại dâm còn trực tiếpthúc đẩy sự phát sinh các tội phạm nghiêm trọng như buôn bán phụ nữ
(kể cả buôn bán phụ nữ ra nước ngoài) buôn bán chất ma tuý, các chủ
chứa mại dâm, ma tuý, tham nhũng
về tệ nạn ma tuý từ xưa do nhận thức của con người còn thấp, y học
Trang 8chưa phát triển nên con người chỉ biết sử dụng các cây cỏ để chữa bệnh.Trong các loại cây đó có cây thuốc phiện, cây cần sa và cây cô ca Tuy nhiênsau đó người ta cũng phát hiện tác hại của nó Ở Việt Nam, thuật ngữ “matúy” xuất hiện ban đầu với nghĩa là thuốc phiện Sau đó ma túy còn là các câycần sa và cây cô ca Có ý kiến cho rằng gọi là "ma túy" bởi vì các chất này cótác dụng như ma thuật, ma quái có thể chữa một số bệnh có hiệu quả và tăngcường hung phấn hoặc ức chế thần kinh Nó làm cho con người mê mẩn,
ngây ngất, tuý luý “ma túy" là từ ghép của "ma thuật, ma quái, tuỷ ỉuý '.
Trong tiềm thức của người Việt Nam ma túy đồng nghĩa với xấu xa tội lỗi.Nghiện ma tuý là một trạng thái nhiễm độc chu kỳ hay mãn tính có hạicho cá nhân và xã hội do dùng lặp lại một chất độc tự nhiên hay tổng họp
Luật chống ma tuý quy định "Chất ma tuỷ là chất gây nghiện, chất hướng thần được quy định trong danh mục do Chỉnh phủ ban hành
Khái niệm về ma tuý nêu trên phù hợp với Hiến pháp của nước ta Điều
61 Hiến pháp năm 1992 quy định nghiêm cấm vận chuyển, sản xuất, buônbán, tàng trữ, sử dụng trái phép thuốc phiện và các chất ma tuý khác
1.4 QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG VÈ TOÀN DÂN PHÒNG CHỐNG MA TÚY VÀ CÁC TỆ NẠN XÃ HỘI
Đứng trước báo động đỏ về tệ nạn xã hội Chính phủ đã ban hành hệthống pháp luật và một số giải pháp về phòng chống tệ nạn xã hội như Hiếnpháp, Luật bảo vệ sức khoẻ nhân dân Bộ Luật hình sự, Pháp lệnh xử lý viphạm hành chính các nghị quyết (NQ) 05/CP, 06/CP, 20/CP nghị định (NĐ)53/NĐ, 19/NĐ, 20/NĐ; Chỉ thị 52-CT/TƯ, NĐ49/CP, NĐ87CP, NĐ88/CP,NĐ36/CP của Chính phủ về phòng chống các loại tệ nạn xã hội và nhiều vănbản pháp quy hỗ trợ như chính sách cho vay vốn để hoàn lương nhằm tạo rahành lang pháp lý cương quyết đấu tranh, trừng trị bọn bất lương Trongnhững năm qua Nhà nước và cộng đồng đã chi ra hàng trăm tỷ đồng cho cuộcđấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội và HIV/AIDS nhưng kết quả vẫn còn rất
Trang 9hạn chế Tuy nhiên tình hình tệ nạn xã hội như nghiện ma tuý và nhiễmHIV/AIDS vẫn đang diễn phức tạp Bên cạnh đó còn kéo theo các loại tộiphạm cùng gia tăng bởi chúng vốn đã có mối quan hệ chặt chẽ là mấu chốt,tạo điều kiện cho nhau phát triển, để lại hậu quả khó lường cho mỗi gia đình
và toàn xã hội
Từ những căn cứ trên có thể quan niệm đấu tranh chống tệ nạn xã hội,phòng chống ma tuý bằng pháp luật là quá trình sử dụng phương tiệnpháp luật để tổ chức thực hiện cuộc đấu tranh phòng chống các tệ nạn xãhội, tệ nạn ma tuý thông qua các hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chứcthực hiện pháp luật và bảo vệ pháp luật nhằm phát huy vai trò giáo dục,cưỡng chế của pháp luật trong cuộc đấu tranh phòng chống tệ nạn xã hội,phòng chống ma tuý
Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng chỉ ra rằng, "tệ nạn xã hội chưađược ngăn chặn, đẩy lùi" Có thể nói, nghiện ma tuý là loại tệ nạn đáng quantâm nhất hiện nay, vì nó thu hút số thanh thiếu niên sa ngã vào con đườngnghiện ngập ngày một tăng Nghiện ma tuý làm suy kiệt trí tuệ, sức khoẻ,giống nòi
Trong nhũng năm gần đây tệ nạn ma tuý và tội phạm ma tuý ở nước tadiễn biến rất phức tạp Ma tuý đã vào trường học, rình rập từng nhà, từng ngõngách gây ra những cái chết dần chết mòn không những cho người nghiện,
mà cả gia đình họ Nghiện ma tuý cũng là nguyên nhân gây ra nhũng tệ nạn
xã hội khác Đa số người nghiện ma tuý, để có tiền mua ma tuý đều phạm tộitrộm cắp, cướp giật, lừa đảo Theo một nguồn thông tin, khoảng 75% các tộiphạm hình sự có nguyên nhân bắt nguồn từ những người nghiện ma tuý Đa
số những người bị nhiễm HIV/AIDS là nhũng người nghiện hút
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến diễn biến phức tạp của tội phạm matuý Mặt trái của cơ chế thị trường đã làm cho một số người đổ xô đi tìmkiếm lợi nhuận bằng bất kể giá nào, thậm chí cả bằng tội ác Với họ, thông
Trang 10thường họ có lối sống buông thả, ưa hưởng thụ Buôn bán ma tuý đã tạo racho họ một “siêu lợi nhuận” Chính vì “siêu lợi nhuận” này, đã làm suy giảmtình thương của họ đối với con người Họ dụ dỗ, lôi kéo, lách luật, để làmsao tiêu thụ được càng nhiều chất ma tuý, càng nhiều người mua thì họcàng thu được lợi nhuận Tình trạng thất nghiệp (gồm cả thất nghiệp tựnguyện và thất nghiệp tạm thời) cũng là nguyên nhân dẫn tới mắc vào tệnạn ma tuý Theo một nguồn số liệu thống kê, trên 90% số người nghiệnhút là thiếu việc làm.
Vấn đề giáo dục, quản lý còn nhiều bất cập, yếu kém Không phải bất
cứ ai khi mới lọt lòng đều là tội phạm ma tuý Không phải bất cứ học sinhnào cũng nghiện ma tuý Không phải mọi tội phạm ma tuý đều đã được pháthiện và xử lý Rõ ràng, nhũng học sinh, nhũng cá nhân sa ngã vào tội phạm
ma tuý là do khâu quản lý của nhà trường, của gia đình chưa hiệu quả Làmthế nào khắc phục tệ nạn ma tuý có hiệu quả? Rõ ràng, cần phải sử dụng một
hệ thống đồng bộ các giải pháp nhằm trực tiếp vào nguyên nhân của nó vàlấy phòng là chính, cần phải huy động cả xã hội tham gia công tác này nhưtinh thần của Văn kiện Đại hội XI đề ra, đó là đấu tranh quyết liệt với việcbuôn bán, sử dụng ma tuý
Cần phải củng cố hơn nữa mối quan hệ giữa nhà trường, gia đình vàcác cơ quan chức năng trong việc giáo dục, phòng ngừa tội phạm ma tuý Cáccấp xã, phường cần gắn kết hơn nữa với các gia đình, với tổ tự quản của khudân cư để “đề cao vai trò giáo dục của gia đình đối với thanh, thiếu niên vềtác hại của ma tuý” như Nghị quyết Đại hội XI của Đảng đã nêu Có thể tổchức hình thức “liên gia” nhiều gia đình cũng giúp nhau ngăn chặn tệ nạn matuý Hình thức “liên gia” này có thể là những gia đình làm việc cùng cơ quan;cũng có thể là cùng nơi ở; cũng có thể là trong cùng dòng họ
Trang 11Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÒNG CHÓNG MA TÚY
VÀ CÁC TỆ NẠN XÃ HỘI Ở QUẬN HẢI AN HIỆN NAY
2.1 ĐẶC ĐIỂM, DIỄN BIẾN TÌNH HÌNH VI PHẠM, TỘI PHẠM VÀ
TỆ NẠN MA TÚY TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN HẢI AN
Từ 01/01/2010 đến 01/12/2016, trên địa bàn có 289 vụ = 357 bị can bịkhởi tố, trong đó có 298 vụ = 357 bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý Cụthể: năm 2010, có 49 vụ= 54 bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý Năm 2011,
có 30 vụ = 39 bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý Năm 2012, có 40 vụ = 55
bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý Năm 2013, có 41 vụ = 54 bị can bị khởi
tố về tội phạm ma tuý Năm 2014, có 37 vụ = 45 bị can bị khởi tố về tội phạm
ma tuý Năm 2015, có 42 vụ = 50 bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý Năm
2016, có 50 vụ = 55 bị can bị khởi tố về tội phạm ma tuý
Tình hình tội phạm ma túy vẫn còn diễn biến phức tạp, thủ đoạn phạmtội tinh vi xảo quyệt, trong nhũng năm qua trên địa bàn Quận chưa triệt pháđược các tội phạm ma tuý lớn Hiện nay tình hình nghiện ma túy trên địa bànthành phố tiếp tục có những diễn biến mới phức tạp, số người nghiện ma túychưa giảm, nhất là số người nghiện ma túy tổng hợp có chiều hướng tăngnhanh, một số người nghiện đang tham gia điều trị Methadone vẫn tái sửdụng ma túy; một số chính sách trong công tác cai nghiện ma túy còn bất cập.cấp ủy, chính quyền, đoàn thể tại một số địa phương, cơ sở chưa dành sựquan tâm, chỉ đạo thỏa đáng cho công tác cai nghiện ma túy
Loại ma tuý thu giữ được chủ yếu là Heroine, Methamphetamie (ma tuýđá), Ketamine và cần sa Gần đây còn xuất hiện một số loại thuốc kích thích
có chất PMMA, tuy không nằm trong danh mục chất ma tuý của Việt Namnhưng là chất hoá học có tác dụng kích thích thần kinh trung ương và gây ảogiác tương tự MDMA (thuốc lắc) và LSD, đã được một số nước như ĐanMạch, Newzealand đưa vào danh mục chất ma tuý cần kiểm soát Và thực
Trang 12trạng lun hành các tiền chất ma tuý như phốt pho đỏ, một số loại chất cótrong thuốc cảm cúm rất phức tạp Đó là do các tiền chất ma tuý này đượcbán công khai tại các cửa hàng, cơ sở kinh doanh hợp pháp, có thể đựơc muabán, trao đổi dễ dàng mà không cần điều kiện kiểm soát nào (như đon thuốccủa bác sĩ, quyết định cho phép của cơ quan có thẩm quyền) Vì vậy, đã manhnha có hiện tượng xuất hiện nhũng cơ sở tinh chế ma tuý từ những tiền chấtrất dễ mua được trên thị trường này Việc cơ quan chức năng phát hiện và xử
lý là rất khó khăn vì nguyên liệu không bị cấm, dây chuyền sản xuất hiện đạinhỏ gọn, cơ sở sản xuất kín đáo, được ngụy trang, bảo vệ từ nhiều phía nên
dễ dàng tẩu tán khi bị kiểm tra
Thời gian đầu, tội phạm tàng trữ trái phép chất ma tuý, loại chủ yếu làHeroine tồn tại phổ biến nhất Gần đây, tội phạm tổ chức sử dụng trái phépchất ma tuý có xu hướng tăng mạnh, chủ yếu là hình thức sử dụng ma tuý
“đá”, thuốc lắc, cần sa (cỏ), đối tượng liên quan lại tập trang vào độ tuổithanh niên thuộc nhiều thành phần xã hội chứ không riêng nhũng trường hợpnghỉ học, thất nghiệp, tụ tập đua đòi Xu hướng gia tăng của lối sống khônglành mạnh, sự thiếu hiểu biết, hiếu kỳ của tuổi trẻ, sự quản lý giáo dục chưachặt chẽ của gia đình, đặc biệt là việc thuê nhà nghỉ, khách sạn quá dể dàng,thiếu sự kiểm soát đúng quy định là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tội phạm
tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý tăng mạnh Khi dịch vụ cho thuê nhànghỉ, khách sạn tăng cường quản lý hơn thì các đối tượng này có xu hướngrút về nhà riêng và các phòng thuê trọ để tổ chức sử dụng trái phép chất matuý Nhu cầu sử dụng loại ma tuý này tăng cao góp phần dẫn đến tội phạmmua bán trái phép chất ma tuý có xu hướng gia tăng với nhiều loại ma tuýđược lưu hành, phương thức, thủ đoạn phạm tội tinh vi hơn Các đối tượngnày vì lợi nhuận cao, bất chấp pháp luật, đã liều lĩnh mua bán ma tuý ở nhiều
tụ điểm đông người (sàn nhảy, nhà hàng và những nơi công cộng khác) bằngnhiều thủ đoạn tinh vi Ví dụ như các đối tượng không tàng trữ ma tuý trong
Trang 13người mà cất giấu ở nơi công cộng, sau khi thoả thuận và nhận tiền xong,người bán sẽ chỉ chỗ để người mua tự đến lấy Hoặc, các đối tượng lợi dụng
sự dễ dàng trong thủ tục kiểm tra của các dịch vụ vận chuyển tư nhân haythông qua bưu điện, gửi ma tuý được đóng gói, nguỵ trang thành hàng hoá,bưu điện đến địa bàn khác, đăng ký địa chỉ gửi và nhận bằng số điện thoại diđộng (thường dùng sim khuyến mại, không xác định chính xác chủ thuê bao)
để vận chuyển và mua bán trái phép chất ma tuý
Từ 01/01/2010 đến 01/12/2016, số lượng người nghiện trên địa bàn códiễn biến phức tạp, tăng, giảm không ổn định Năm 2010, số lượng ngườinghiện trên địa bàn là 455 đối tượng ; năm 2016, lượng người nghiện trên địabàn là 423 người
Trong đó, độ tuổi người nghiện ngày càng trẻ hơn, cơ cấu về giới tínhcũng thay đổi (đã xuất hiện nhiều đối tượng nghiện là nữ), thành phần xuấtthân cũng đa dạng hơn (không còn thuần nhất là nhũng diện thất nghiệp, lêulổng mà đã có nhũng đối tượng có công ăn việc làm, gia đình thuộc diện cơbản, trí thức, cá biệt có đối tượng còn là công chức nhà nước cũng mắcnghiện ma tuý) Loại ma tuý các đối tượng này sử dụng cũng có xu hướngthay đổi Nếu trước đây, chủ yếu là nghiện heroine thì gần đây đã xuất hiệnnhũng đối tượng nghiện ma tuý “đá” với những biểu hiện bị ảo giác, ức chếthần kinh rất lớn, gần như mất khả năng nhận thức và kiểm soát hành vi Hiệuquả của công tác cai nghiện ma tuý tại cộng đồng có xu hướng cao hơn cáctrung tâm cai nghiện tập trung Bởi vì, các học viên sau thời gian tập trungcai nghiện tại các trung tâm trở về hoà nhập cộng đồng thì có một tỷ lệ khôngnhỏ đã tái nghiện Còn những trường họp cai nghiện tại cộng đồng như cainghiện theo chương trình điều trị Methadone, có xu hướng ổn định và kết quảbền vững hơn Công tác cai nghiện ma tuý, điều trị nghiện các chất dạngthuốc phiện bằng thuốc Methadone (gọi tắt là điều trị Methadone), công tácquản lý sau cai nghiện được Thành phố và Quận quan tâm tập trung chỉ đạo
Trang 14và đã đạt một số kết quả tích cực Các cấp, ngành, đoàn thể và các địaphương, đơn vị có nhiều cố gang, triển khai đồng bộ nhiều biện pháp, đã pháthuy được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và các tầng lớp nhândân tích cực tham gia vào thực hiện nhiệm vụ cai nghiện ma tuý Công tác cainghiện, điều trị Methadone tiếp tục khẳng định sự phù hợp, hiệu quả trongcông tác cai nghiện tại cộng đồng; Công tác quản lý sau cai nghiện đã đượctriển khai thực hiện và đạt kết quả bước đầu Kết quả của công tác cai nghiện
đã góp phần đáng kể trong việc đảm bảo an sinh xã hội và giữ vũng an ninhtrật tự trên địa bàn Quận
2.2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC PHÒNG, CHỐNG TỆ NẠN MA TÚY
VÀ CÁC TỆ NẠN XÃ HỘI Ở QUẬN HẢI AN
Thực hiện Nghị quyết liên tịch 01/2001/NQLT ; Chỉ thị số UBND ngày 24/6/2014 của UBND thành phố về việc tăng cường thực hiệncông tác cai nghiện ma túy, điều trị Methadone và quản lý sau cai nghiện trênđịa bàn thành phố UBND quận đã thành lập Ban chỉ đạo liên ngành phâncông trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên Thông qua thực hiện Nghịquyết đã xây dựng củng cố mối quan hệ đoàn kết, gắn bó chặt chẽ giữa Đảng,chính quyền, các đoàn thể và nhân dân Công tác xây dụng phong trào toàndân bảo vệ an ninh Tổ quốc được xây dựng, duy trì và phát triển ngày càngsâu rộng thông qua việc củng cố, nâng cao chất lượng các 1TLÔ hình cũ vàsáng tạo thêm các mô hình mới phù hợp;
11/CT-Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng chỉ ra rằng, "tệ nạn xã hội chưađược ngăn chặn, đẩy lùi" Có thể nói, nghiện ma tuý là loại tệ nạn đáng quantâm nhất hiện nay, vì nó thu hút số thanh thiếu niên sa ngã vào con đườngnghiện ngập ngày một tăng Nghiện ma tuý làm suy kiệt trí tuệ, sức khoẻ,giống nòi Nhận thức được vấn đề này, Đảng, chính quyền và các ban, ngành,đoàn thể trong những năm qua đã làm tốt công tác đấu tranh phòng chống tệnạn xã hội, luôn coi đây là nội dung hoạt động thường xuyên, gắn liền với