Câu 1 Trình bày nội dung, phương pháp vận động quần chúng là chức sắc tôn giáo 1 Khái niệm Về khái niệm chức sắc tôn giáo, theo Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo, trong mục giải thích các từ ngữ (khái ni[.]
Trang 1Câu 1: Trình bày nội dung, phương pháp vận động quần chúng là chức sắc tôn giáo.
1 Khái niệm:
Về khái niệm chức sắc tôn giáo, theo Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo, trong mục giải thích các từ ngữ (khái niệm) đã làm rõ khái niệm chức sắc tôn giáo từ
phương diện quản lý Nhà nước đối với tôn giáo Theo đó: Chức sắc là tín đồ có chức
vụ, phẩm sắc trong tôn giáo
* Để nắm vững khái niệm chức sắc tôn giáo, theo tinh thần Pháp lệnh tín ngưỡng, tôn giáo cần chú ý đến việc hội đủ 3 dấu hiệu căn bản:
- Trước hết, chức sắc tôn giáo phải là tín đồ của một tôn giáo Vì thế, có người còn gọi chức sắc tôn giáo là “tín đồ đặc biệt”
- Họ phải là người có chức vụ nhất định trong tổ chức giáo hội tôn giáo
- Họ còn phải có phẩm sắc (phẩm trật) tôn giáo, do tôn giáo thừa nhận, cho hưởng (theo quy định nghi lễ) đối với công trạng, đạo hạnh tu tập, cống hiến của họ cho tôn giáo đó
* Chức sắc của một số tôn giáo bao gồm như sau:
- Phật giáo: Phẩm trật của Phật giáo bao gồm: đối với nam (tăng ) là Đại đức,
Thượng tọa và Hòa thượng; đối với nữ (ni) là ni sư và ni trưởng (Phật giáo Tiểu thừa không có ni)
- Công giáo: Giáo hoàng, Giám mục, linh mục và phó tế.
- Đạo Tin lành: Mục sư và truyền đạo (giảng sư).
- Đạo Cao đài: Chức sắc của cơ quan Hiệp thiên đài là Hộ pháp, Thượng
phẩm, Thượng sanh và các Thời quân Còn của cơ quan Cửu trùng đài bao gồm 9 bậc (cửu phẩm), là: Giáo tông, Chưởng pháp, Đầu sư, Phối sư, Giáo sư, Giáo hữu, Lễ sanh, Chánh trị sự, Phó trị sự và Thông sự (có nơi không coi Chánh trị sự, Phó trị sự
và Thông sự là chức sắc)
2 Đặc điểm của chức sắc tôn giáo Việt Nam:
* Đặc điểm chung:
Chức sắc tôn giáo trước hết là tín đồ thuộc một tổ chức tôn giáo nhất định, bởi vậy họ cũng có những đặc điểm chung của một tín đồ Song khác với tín đồ, đội ngũ chức sắc tôn giáo có vai trò rất to lớn, quyết định đến sự mạnh yếu, uy tin cao thấp mọi hoạt động tôn giáo Đội ngũ chức sắc tôn giáo ở nước ta có những đặc điểm chung, nổi bật như sau:
Thứ nhất, Hầu hết các chức sắc tôn giáo ở Việt Nam có tinh thần yêu nước,
thể hiện rõ phương châm "đồng hành cùng dân tộc" Trong thời kỳ đấu tranh giải phóng đất nước, nhiều tăng ni, linh mục, chức sắc các tôn giáo như Phật giáo, Tin lành, Cao đài một lòng đi theo cách mạng Ngày nay, các chức sắc tôn giáo luôn luôn gương mẫu trong cuộc sống, trong học tập và rèn luyện… là những tấm gương sống
Trang 2"tốt đời, đẹp đạo" Tuy nhiên, cũng có một số chức sắc tôn giáo chưa chấp hành tốt chính sách, pháp luật của nhà nước, thậm chí, có người bị các thế lực chính trị phản động lợi dụng, có hành động chống đối chế độ, phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân tộc
Thứ hai, Chức sắc tôn giáo là những người được tổ chức tôn giáo chọn lưạ,
đào tạo cơ bản nên trình độ, năng lực của họ khá cao, được tổ chức tôn giáo phong chức, phong phẩm, bầu cử, suy cử Trong đó nhiều người có trình độ tiến sĩ, thạc sĩ
và đại học, đáp ứng được yêu cầu công việc Có thể xem, họ là đội ngũ trí thức của tôn giáo Tuy nhiên, cũng có một bộ phận chức sắc tôn giáo còn hạn chế về trình độ học vấn nói chung và trình độ thần học, giáo lý nói riêng, nên chưa thể làm tốt vai trò của mình Độ tuổi trung bình của chức sắc của một số tôn giáo, đặc biệt là chức sắc cao cấp, hiện nay tương đối cao, việc đào tạo thế hệ kế cận chưa kịp thời
Thứ ba, Trong quan hệ với tín đồ, họ là những người rất gần gũi với tín đồ,
nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của tín đồ, chia sẻ vui buồn cùng tín đồ, rất có
uy tín, vì là người chăm sóc “phần hồn” của tín đồ Vị trí, vai trò của họ có ảnh hưởng rất sâu sắc trong đồng bào tín đồ Trong quan hệ với Nhà nước, họ là những người đại diện cho tổ chức tôn giáo để giải quyết các công việc liên quan đến tôn giáo
* Đặc điểm riêng của chức sắc một số tôn giáo cụ thể:
Chức sắc tôn giáo bên cạnh những đặc điểm chung, họ còn mang những đặc
điểm riêng Những đặc điểm riêng đó hình thành từ cơ sở là những nội dung cơ bản của giáo lý, giáo luật, lễ nghi và tổ chức mỗi tôn giáo; là môi trường, những quy định trong đào tạo và bồi dưỡng của giáo hội tôn giáo đối với đội ngũ chức sắc của mình;
là truyền thống của mỗi tôn giáo trong lịch sử đất nước và giáo hội Theo đó:
- Đối với chức sắc của Công giáo: Nổi lên là sự tận tuỵ trung thành đối với
giáo hội nhưng yêu nước, gắn bó với dân tộc, như nhiều người trong họ đã từng nói:
“trước khi là người Công giáo tôi là người Việt Nam” Họ được đào tạo cơ bản, có trình độ thần học cao, thành thạo trong mục vụ và biết tuân phục bề trên; nhẹ nhàng trong giao tiếp nhưng biết chờ đợi người khác; nắm vững và kiên trì mục đích, lý tưởng, có nguyên tắc trong nội dung hoạt động, phương pháp nền nếp nhưng linh hoạt
- Chức sắc đạo Tin lành: Sự học không cần nhiều; chủ yếu được đào tạo về kỹ
năng thuyết trình, nói; họ đề cao dân chủ, có gia đình và giữ nếp Không thích tham gia các tổ chức chính trị
- Chức sắc Phật giáo: Nổi lên là sự giản dị, khiêm tốn, gần gũi với cuộc sống
đời thường Trong hoạt động tôn giáo họ nhiệt tình và có trách nhiệm cao Một số người có trình độ phật học và Đông phương học khá cao, nhưng cũng có không ít người chưa có trình độ đáp ứng với yêu cầu, vì thế một số hoạt động của họ bị xa rời giáo lý, giáo luật của Phật giáo
Trang 3- Chức sắc đạo Cao đài: Rất gần gũi với người nông dân Nam bộ bởi sự đan
xen, kết hợp của 2 tư cách người dân lao động và chức sắc tôn giáo trong con người
họ Trình độ học vấn hạn chế, lấy tu là chính; giữ văn hóa truyền thống
3 Nội dung vận động chức sắc tôn giáo:
Thứ nhất, Xây dựng mối quan hệ hợp tác tốt giữa chức sắc tôn giáo với cán
bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị.
Đây là nội dung quan trọng vào bậc nhất của công tác vận động chức sắc tôn giáo Nó đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo trước hết phải có đủ uy tín đối với chức sắc, sau nữa, họ phải có lập trường chính trị vững vàng, am hiểu sâu sắc về công tác dân vận cũng như nắm vững chính sách, pháp luật đối với tôn giáo
Thứ hai, Thăm hỏi, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng của chức sắc và tranh thủ, giúp họ trong việc đạo, việc đời.
Nội dung này đòi hỏi người cán bộ làm công tác tôn giáo phải luôn luôn sâu sát đối với chức sắc tôn giáo Đồng thời, họ phải luôn có một thái độ tôn trọng và chân thành đối với chức sắc tôn giáo
Thứ ba, Cung cấp thông tin, tuyên truyền phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
Nội dung này đòi hỏi trách nhiệm rất cao của các cơ quan chức năng và của mỗi cán bộ làm công tác tôn giáo Trong đó, chủ đề thông tin như thế nào phải được chuẩn bị chu đáo và có sự thống nhất trong nội bộ các cơ quan chức năng Nội dung này cũng phải được tiến hành thường xuyên, với những hình thức phù hợp từng đối tượng chức sắc
Thứ tư, Cộng tác, đề cao trách nhiệm của chức sắc tôn giáo về các hoạt động xã hội, từ thiện nhân đạo.
Vận động chức sắc tôn giáo ở nội dung này cần bám sát những quy định hiện hành cũng như mục đích của các hoạt động xã hội, từ thiện nói chung và của các tôn giáo nói riêng Trong đó, vấn đề công khai, minh bạch phải được đề cao ngay từ bản thân hoạt động của mỗi tôn giáo và của xã hội
Thứ năm, Vận động chức sắc tôn giáo tham gia vào các tổ chức xã hội-chính trị để vận động tín đồ.
Đây là nội dung rất cần thiết, qua đó tạo ra động lực to lớn nhằm phát triển xã hội Nó đòi hỏi phải chú ý và tạo ra sự hài hoà giữa những quy định, quan niệm của mỗi tôn giáo và của đời sống xã hội về việc tham gia vào những tổ chức chính trị - xã hội hiện nay Khi người chức sắc tôn giáo đã tham gia vào các tổ chức đó thì cần tạo mọi điều kiện để họ phát huy khả năng hoạt động đoàn thể, nhưng vẫn đảm bảo vai trò của họ đối với giáo hội tôn giáo Thậm chí, họ tham gia vào các tổ chức chính trị
-xã hội, thì còn phải làm tốt hơn chức trách tôn giáo của mình
4 Phương pháp vận động chức sắc tôn giáo:
Trang 4Phương pháp vận động chức sắc tôn giáo, nhìn chung cũng giống như vận
động tín đồ tôn giáo, chẳng hạn, vận động tập trung và vận động cá biệt Vận động
tập trung có thể thông qua tổ chức chính quyền địa phương cơ sở, các tổ chức chính trị xã hội để tuyên truyền đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước, được làm theo từng đợt hoặc theo từng yêu cầu đề ra Còn phương pháp vận động cá biệt có ý nghĩa rất quan trọng đối với chức sắc tôn giáo Ngài ra, cần chú trọng đến những phương pháp khác
Thứ nhất, Phương pháp tư tưởng.
Phương pháp tư tưởng bao gồm một số hình thức công tác, trong đó công tác
tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục đối với chức sắc tôn giáo được coi là phương pháp có tầm quan trọng hàng đầu quyết định đến hiệu quả của công tác vận động họ
Thứ hai, Phương pháp kinh tế.
Thực chất phương pháp này là dùng những lợi ích kinh tế vật chất để tác động vào chức sắc Tất nhiên, đối với người chức sắc tôn giáo, họ có trách nhiệm lớn đối với tín đồ của mình, vì thế, lợi ích kinh tế, vật chất ở đây chính là thông qua chức sắc tôn giáo mà đem lại lợi ích cho tín đồ Tín đồ có đời sống ngày càng phát triển cũng
có nghĩa là chức sắc đã làm tròn bổn phận của mình
Thứ ba, Phương pháp hành chính.
Đây là phương pháp mà chủ thể vận động thông qua những công cụ quản lý Nhà nước, như chính sách, pháp luật buộc chức sắc phải phục tùng Phương pháp này
có tác dụng tức thời, nhất là khi phải giải quyết những vụ việc phức tạp trong tôn giáo Song trong công tác vận động chức sắc tôn giáo chỉ nên áp dụng khi họ không thực hiện đúng những quy định cả pháp luật, ngoài đó ra, không nên lạm dụng nhiều đến phương pháp này
Câu 2: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả vận động quần chúng là chức sắc tôn giáo:
* Một số khái niệm cơ bản:
Tín đồ, chức sắc tôn giáo: "Tín đồ là người tin theo một tôn giáo và được tổ
chức tôn giáo thừa nhận” ; "Chức sắc là tín đồ có chức vụ, phẩm sắc trong tôn giáo" Quan niệm đầy đủ: Chức sắc tôn giáo là tín đồ tôn giáo, có chức vụ, phẩm hàm, có vị trí, vai trò lớn trong các hoạt động hành đạo, quản đạo và truyền đạo, được cộng đồng, tổ chức tôn giáo suy tôn và thừa nhận
Vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo: Vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo là
tuyên truyền, giải thích nhằm thuyết phục tín đồ, chức sắc tôn giáo thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng của địa phương; tham gia tích cực các phong trào thi đua yêu nước; hợp tác và tham gia cùng chính quyền giải quyết các vụ việc phức tạp nảy sinh trong thực tiễn quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo
* Khái quát về kết quả công tác vận động quần chúng là chức sắc tôn giáo trong thời gian qua.
Trang 5Từ khi có Đảng, công tác vận động chức sắc tôn giáo ở nước ta đã đạt được nhiều kết quả Đó là việc đã tạo ra tình hình để cho các chức sắc tôn giáo thể hiện mặt tích cực của mình Hầu hết các chức sắc tôn giáo ở Việt Nam luôn luôn nêu cao được tinh thần yêu nước, thể hiện rõ phương châm "đồng hành cùng dân tộc" Trong thời
kỳ đấu tranh giải phóng đất nước, nhiều tăng ni, linh mục, chức sắc các tôn giáo như Phật giáo, Tin lành, Cao đài một lòng đi theo cách mạng
Ngày nay, các chức sắc tôn giáo luôn luôn gương mẫu trong cuộc sống, trong học tập và rèn luyện… là những tấm gương sống "tốt đời, đẹp đạo" Các hoạt động hành đạo, quản đạo và truyền đạo của đội ngũ chức sắc tôn giáo nước ta có nhiều chuyển biến mạnh mẽ và tích cực Số lượng chức sắc tôn giáo qua đào tạo ở trường lớp tăng dần Họ sâu sát với tín đồ, hướng dẫn tín đồ sinh tôn giáo đúng giáo luật và đúng pháp luật Trách nhiệm của họ trong đời và đạo ngày càng rõ hơn Công tác truyền đạo của họ thuận lợi và có hiệu quả Có được tình hình như vậy, điều đó trước hết là do công cuộc đổi mới đất nước được tiến hành một cách toàn diện, trong đó có đổi mới quan điểm về tôn giáo và công tác tôn giáo Như một chức sắc cao cấp của một tôn giáo của Việt Nam đã từng lên tiếng ngay trong lòng xã hội nước Mỹ, rằng ở Việt Nam tôn giáo chưa bao giờ được tự do như hiện nay Đúng như Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói, đất nước không có độc lập, tự do thì tôn giáo cũng không có tự do,
vì thế phải làm cho đất nước độc lập đã Ngày nay đất nước đã độc lập, thống nhất, Việt Nam đang trên đà phát triển nhanh chóng, vấn đề tôn giáo khởi sắc cũng là tất yếu, từ đó, tôn giáo lại có điều kiện đóng góp nhiều hơn vào sự nghiệp phát triển đất nước
Tuy nhiên, trong trách nhiệm tôn giáo của đội ngũ chức sắc có vấn đề truyền
đạo trái pháp luật hoặc vi phạm những quy định của các địa phương, gây ra tình hình phức tạp ở một số địa bàn Hoặc một số chức sắc có hành vi đấu tranh, khiếu kiện sai quy định của chính sách và pháp luật Tình trạng một số chức sắc né tránh sự phân công, bổ nhiệm của giáo hội tôn giáo để về mục vụ, trụ trì tại những cơ sở thờ tự xa sôi và khó khăn, tín đồ nghèo túng, vất vả là một thực tế không hiếm hiện nay Ngoài ra có cả tình trạng đam mê giáo quyền, dẫn đến những toan tính có phần xa lạ với những gì tốt đẹp của tôn giáo trong một số chức sắc hiện nay Đáng lo ngại hơn,
có tình trạng một số chức sắc bị các thế lực xấu lợi dụng vào những mục đích chống đối chế độ ta Ngoài ra còn có tình trạng xuống cấp về trình độ đạo pháp và đạo hạnh của một số chức sắc, khiến dư luận xã hội lo ngại
Tất cả tình hình trên có liên quan trực tiếp đến công tác vận động chức sắc tôn giáo của toàn bộ hệ thống chính trị từ trước đến nay
* Một số giải pháp:
Một là: Tuyên truyền sâu rộng chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; bồi dưỡng lòng yêu nước, ý thức công dân cho đông bào tôn giáo: Các cấp ủy đảng,
chính quyền, Mặt trận và các đoàn thể chính trị - xã hội cần thường xuyên tuyên truyền, phố biến sâu rộng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
về tôn giáo cho quần chúng tín đồ và chức sắc Tuyên truyền còn nhằm mục đích làm cho quần chúng, chức sắc tôn giáo nhận thức rõ ý thức dân tộc, chủ quyền quốc gia
Trang 6Giáo dục nhận thức về quyền hạn và nghĩa vụ, về vấn đề tự do tôn giáo cho đội ngũ chức sắc và tín đổ tôn giáo
Hai là: Tăng cường công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, đấu tranh với những hành vi vi phạm pháp luật của tín đồ, chức sắc: Thường xuyên hướng dẫn cho
tín đổ, chức sắc sinh hoạt tôn giáo tuân thủ pháp luật Tạo điều kiện cho họ hoạt động tôn giáo thuận lợi theo các quy định của hiến chương, điều lệ của tổ chức tôn giáo đã được Nhà nước chấp thuận và đúng pháp luật Có kế hoạch cung cấp các thông tin, truyền đạt, phố biến chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cùng các chủ trương, kế hoạch của chính quyền địa phương, cơ sở cho các chức sắc, chức việc, nhà tu hành; bồi dưỡng và nâng cao giác ngộ chính trị, hướng họ vào việc thực hiện đúng các chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước và làm tốt việc hướng dẫn, động viên quần chúng tín đồ sống "Tốt đời, đẹp đạo"
- Các ngành chức năng, các cấp chính quyền cần phối hợp chặt chẽ, nắm vững tình hình hoạt động của tôn giáo, thường xuyên thăm hỏi, gần gũi, bồi dưỡng, sử dụng người tích cực, tranh thủ chức sắc có xu hướng tiến bộ, hạn chế số chức sắc có những hoạt động chống đối Phát hiện, đấu tranh kịp thời và xử lý nghiêm đối với các hoạt động tôn giáo trái pháp luật của chức sắc tín đồ gây mất ổn định xã hội, ảnh hưởng tới khối đại đoàn kết toàn dân tộc, phá hoại sự nghiệp đổi mới của Đảng, Nhà nước
- Khi xử lý các hành vi vi phạm pháp luật của tín đồ, chức sắc tôn giáo, đặc biệt là với những đối tượng quá khích cần phải thu thập đầy đủ chứng lý, vi phạm lĩnh vực nào thì xử lý ở lĩnh vực đó tránh sơ hở tạo cớ để các thế lực xấu lợi dụng xuyên tạc bôi nhọ tình hình tôn giáo và chính sách tôn trọng tự do tín ngưỡng, tôn giáo ở nước ta Khi tiến hành xử lý đối với chức sắc tín đồ vi phạm pháp luật, cần lưu
ý phải tuyên truyền, giải thích để quần chúng tôn giáo hiểu, nhận thức đúng sự việc
và tranh thủ sự ủng hộ của họ
Ba là: Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo có chuyên môn, nghiệp
vụ và quan tâm xây dựng cốt cán vùng tôn giáo :
Cần phải xây dựng mối quan hệ hợp tác tốt giữa chức sắc tôn giáo với cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị Cộng tác đề cao trách nhiệm của chức sắc tôn giáo trên các hoạt động tôn giáo; thăm hỏi, nắm bắt nhu cầu, nguyện vọng và tranh thủ, giúp đỡ họ trong cả việc đạo, việc đời Thường xuyên cung cấp thông tin, tuyên truyền phổ biến chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước cho đội ngũ chức sắc tôn giáo Vận động chức sắc tham gia vào các tổ chức chính trị - xã hội, hội quần chúng đề vận động tín đồ
Bốn là: Công tác vận động tuyên truyền cần phải tuân thủ nguyên tắc các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật :
Phải tuân thủ nguyên tắc các tôn giáo đều bình đẳng trước pháp luật, có như thế mới không gây ra hoặc làm trầm trọng hơn mâu thuẫn giữa các tôn giáo Chính sách tôn giáo của Đảng và Nhà nước ta là tôn trọng và bảo đảm sự bình đẳng giữa các giáo hội tôn giáo.Việc quy định và sự ứng xử bình đẳng giữa các giáo hội tôn giáo, trước hết phải được thể hiện đúng mức, thậm chí khôn khéo qua thái độ và hành vi Hiện nay, tổ chức cơ sở đảng ở không ít vùng có đạo còn bất cập năng lực, trình độ của cán bộ, đảng viên còn hạn chế, xử lý còn chưa hiệu quả các vấn đề nổi cộm vùng
Trang 7tôn giáo.Chính quyền ở một số cơ sở bị chức sắc, chức việc lấn lướt, xem thường; nhiều nơi chưa để cao biện pháp tuyên truyền, giải thích thuyết phục mà còn nặng về biện pháp hành chính, giải quyết một số việc khắt khe, thiếu linh hoạt, gây phản ứng trong tín đồ, chức sắc Hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể nhìn chung còn thấp, khả năng thu hút, tập hợp tín đồ, chức sắc còn hạn chế
Năm là: Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị vùng tôn giáo có khả năng lãnh đạo, quản lý:
- Cần củng cố tổ chức bộ máy, đối mới nội dung hoạt động của tổ chức đảng, chính quyển và các tổ chức chính tri - xã hội sao cho hiệu quả Phải tăng cường hơn nữa công tác kết nạp đảng viên là người có đạo, theo Quyết đinh sổ 123 ngày 28/9/2004 của Bộ Chính tri, về: "Quy định một số điểm về kết nạp đảng viên đối với người có đạo và đảng viên có đạo tham gia sinh hoạt tôn giáo " và theo Hướng dẫn số
40, ngày 8/4/2005, của Ban Tổ chức Trung ương: “Hướng dẫn thực hiện Quyết đinh
số 123- QĐ/TW ngày 28/9/2004 của Bộ Chính trị: "Một số điểm về kết nạp đảng viên đối với người có đạo và đảng viên có đạo tham gia sinh hoạt tôn giáo"
- Xây dựng, kiện toàn hệ thống chính trị vùng tôn giáo có khả năng lãnh đạo, quản lý
- Làm tốt hơn nữa việc tạo nguồn cho công tác phát triển đảng viên là người có đạo; đồng thời phải quan tâm đến động cơ vào Đảng của họ Cần bổ sung quy định về việc kết nạp đảng viên là người có đạo và đảng viên có đạo tham gia sinh hoạt tôn giáo, đồng thời công khai các văn bản đó
- Đổi mới mạnh mẽ hơn nữa cả nội dung và phương thức hoạt động của các tổ chức đoàn thể chính tri - xã hội của hệ thống chính trị, có như vậy hệ thống chính trị mới đủ mạnh, vừa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ công tác tôn giáo trong tình mới
* Liên hệ thực tiễn tại địa phương các đồng chí:
Câu 3: Trình bày nội dung, phương pháp vận động quần chúng là tín đồ tôn giáo.
1 Khái niệm:
Tín đồ là người tin theo một tôn giáo và được tổ chức tôn giáo thừa nhận
Như vậy, một người được gọi là một tín đồ tôn giáo phải đảm bảo 02 điều kiện: một là, phải tin theo một tôn giáo nào đó; hai là, phải được tổ chức tôn giáo đó thừa nhận
2 Đặc điểm của tín đồ tôn giáo:
* Đặc điểm từ bản thể người:
- Mỗi con người là một thực thể hữu hạn nhưng luôn hướng đến sự vô hạn.
- Mỗi con người được sinh ra một cách ngẫu nhiên nhưng tất cả đều tự muốn khẳng định bản thân.
- Mỗi con người là một cực tiểu nhưng thiên hướng muốn có cực đại.
- Mỗi con người là một sinh vật mong manh nhưng luôn hướng tới sức mạnh toàn năng, muốn chiếm lĩnh tốt đa.
Trang 8Như vậy đặc điểm từ bản thể người là cái thiêng liêng, là cốt lõi của tâm linh.
* Đặc điểm của tín đồ Việt Nam:
Việt Nam là quốc gia có nhiều loại hình tín ngưỡng, tôn giáo Với vị trí địa lý nằm giữa ngã ba Đông Nam Châu á, là nơi giao lưu giữa các luồng tư tưởng, văn hoá khác nhau, có địa hình phong phú đa dạng, lại ở vùng nhiệt đới gió mùa, thiên nhiên vừa ưu đãi vừa đe dọa đối với cuộc sống con người Do đó, con người thường nảy sinh tâm lý sợ hãi, nhờ cậy vào lực lượng tự nhiên
Việt Nam có lịch sử lâu đời và nền văn minh hình thành sớm, lại kề bên hai nền văn minh lớn của loài người là Trung Hoa và Ấn Độ, nên tín ngưỡng, tôn giáo có ảnh hưởng sâu đậm từ hai nền văn minh này
Đặc điểm tự nhiên, lịch sử và văn hoá đó đã tác động sâu sắc đến tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam, làm cho tín ngưỡng, tôn giáo Việt Nam có những đặc điểm sau:
- Đại đa số đồng bào tín đồ các tôn giáo là nông dân và nhân dân lao động, có tinh thần yêu nước, chống giặc ngoại xâm để bảo vệ tổ quốc Ngày nay, trong công cuộc đổi mới, đồng bào tôn giáo ngày càng nhận thức rõ lợi ích quốc gia, dân tộc, lợi ích của công cuộc đổi mới gắn bó mật thiết với bản thân và lợi ích tôn giáo mình Nhìn chung đồng bào tín đồ theo các tôn giáo khác nhau và đồng bào không theo tôn giáo đang đoàn kết trong khối đại đoàn kết dân tộc, cùng hướng tới mục tiêu chung là xây dựng Việt Nam trở thành dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh
Tuy nhiên, bên cạnh đó, do nhiều nguyên nhân khác nhau như do trình độ nhận thức, do thực hiện chính sách tôn giáo chưa đầy đủ của một số cán bộ, cấp chính quyền địa phương, do hoàn cảnh cuộc sống khó khăn một số tín đồ trong hoạt động tôn giáo chưa tuân thủ pháp luật, thậm chí còn bị các thế lực thù địch lợi dụng, kẻ xấu xúi giục gây rối trật tự công cộng
- Đồng bào tín đồ các tôn giáo vừa là công dân của Nhà nước vừa là tín đồ của một tôn giáo với niềm tin tín ngưỡng tôn giáo khá sâu sắc Vì vậy cùng với thực hiện quyền , nghĩa vụ của công dân đối với nhà nước, với xã hội họ còn phải thực hiện trách nhiệm của một tín đồ
- Tín đồ tôn giáo Việt Nam nặng về thực hành đức tin và các hoạt đông tôn giáo mà ít quan tâm chiều sâu của giáo lý, giáo luật
- Tín đồ tôn giáo Việt Nam coi trọng, tin tưởng và tuân phục chức sắc tôn giáo
3 Nội dung vận động tín đồ tôn giáo:
Đảng ta đã xác định: nội dung cốt lõi của công tác tôn giáo là công tác vận động quần chúng; công tác tôn giáo là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị.
Theo đó, nội dung vận động tín đồ tôn giáo bao gồm:
Thứ nhất, Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục chủ trương, chính sách, pháp luật, bồi dưỡng lòng yêu nước, ý thức công dân.
Đây là nội dung quan trọng của công tác vận động tín đồ tôn giáo Nó đòi hỏi đội ngũ cán bộ làm công tác tôn giáo trước hết phải có có lập trường chính trị vững
Trang 9vàng, am hiểu sâu sắc về chính sách, pháp luật của Đảng, nhà nước nói chung, quan điểm đối với Tôn giáo nói riêng và kỹ năng vận động, thuyết phục
Thứ hai, Chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào có đạo, tạo điều kiện cho các hoạt động tôn giáo được diễn ra bình thường theo đúng quy định của pháp luật, giúp đỡ đồng bào tôn giáo nâng cao trình độ về mọi mặt, đóng góp tích cực vào việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội ở từng địa phương.
Nội dung này đòi hỏi phải đẩy mạnh phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo trong cả nước nói chung, ở vùng có nhiều đồng bào theo đạo nói riêng; vận động đồng bào phát huy khả năng, tiềm lực cùng với địa phương thực hiện công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc Bên cạnh đó, thực hiện tốt việc quản lý nhà nước, đảm bảo các hoạt động tôn giáo được diễn ra theo đúng pháp luật
Thứ ba, vận động đồng bào có đạo, chức sắc tôn giáo tham gia các phong trào thi đua yêu nước, các hoạt động xã hội, gắn bó, đồng hành cùng dân tộc
Phát huy tốt vai trò công dân của tín đồ trong các hoạt động thi đua yêu nước, gắn bó, đồng hành cùng dân tộc trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Thứ tư, tập hợp tín đồ, chức sắc các tôn giáo vào các đoàn thể chính trị - xã hội
Các tổ chức chính trị xã hội như Phụ nữ, nông dân, đoàn thanh niên cùng với
tổ chức Mặt trận các địa phương cần mở rộng và phát huy vai trò tập hợp thành viên, hội viên là tín đồ các tôn giáo Qua đó nắm được tâm tư, tình cảm của tín đồ, và giúp các tín đồ nâng cao hiểu biết về chính sách, pháp luật của Đảng, nhà nước nói chung, chính sách, pháp luật về tôn giáo tín ngưỡng nói riêng Nó đòi hỏi phải chú ý và tạo
ra sự hài hoà giữa những quy định, quan niệm của mỗi tôn giáo và của đời sống xã hội về việc tham gia vào những tổ chức chính trị - xã hội hiện nay
Thứ năm, tăng cường công tác quản lý nhà nước về tôn giáo, hướng dẫn toàn dân đấu tranh với các biểu hiện mê tín, dị đoan các hoạt động lợi dụng tôn giáo
Công tác quản lý nhà nước về tôn giáo phải được nhận thức và thực hiện như một nhiệm vụ quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tô quốc Theo đó, cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các chính sách pháp luật về tôn giáo tín ngưỡng; đặc biệt là xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách về tôn giáo có đủ hiểu biết, trình độ và nhiệt tâm với công tác Xây dựng mối quan hệ cởi mở, gần gũi với các chức sắc, nhà
tu hành các tôn giáo
Nâng cao nhận thức trong nhân dân về tôn giáo, tín ngưỡng, qua đó nâng cao cảnh giác, bình tĩnh và có thái độ đúng đắn đối với các biểu hiện mê tín, dị đoan, các hoạt động lợi dụng tôn giáo, góp phần cùng với nhà nước thực hiện tốt chính sách về tôn giáo tín ngưỡng ở địa phương
4 Hình thức và phương pháp vận động tín đồ tôn giáo:
Trang 10a Hình thức vận động: sử dụng linh hoạt các hình thức vận động trong từng
trường hợp cụ thể như:
- Tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục
- Tranh thủ chức sắc tôn giáo, nhà tu hành
- Tập hợp quần chúng tín đồ trong các phong trào thi đua yêu nước
- Phối hợp với các đoàn thể nhân dân, Mặt trận tổ quốc trong các công tác vận động đồng bào tôn giáo
- Thông qua các mối quan hệ khác để vận động tín đồ tôn giáo như với tổ chức hội bề trên, quản lý nhà nước, người có uy tín
b Phương pháp vận động:
- Khi tiếp xúc, trao đổi với các chức sắc tôn giáo cần tránh tranh luận về lý luận, thần học
- Tôn trọng đức tin tôn giáo của các tín đồ, tránh xúc phạm tới tình cảm tôn giáo của họ; cần có sự hiểu biết nhất định về giáo lý, giáo luật, lễ nghi của từng tôn giáo, nắm vững chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về tôn giáo để có phương pháp vận động phù hợp
Công tác vận động đồng bào tôn giáo phải thông qua việc thực hiện chính sách kinh tế - xã hội, chính sách an ninh- quốc phòng và hệ thống pháp luật đúng đắn; đảm bảo lợi ích vật chất và tinh thần, không ngừng nâng cao đời sống mọi mặt của động bào các tôn giáo Tập trung lại, có thể khái quát lại bằng các phương pháp sau:
Thứ nhất, Phương pháp tư tưởng.
Phương pháp tư tưởng bao gồm một số hình thức công tác, trong đó công tác
tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục được coi là phương pháp có tầm quan trọng hàng đầu quyết định đến hiệu quả của công tác vận động họ
Thứ hai, Phương pháp kinh tế.
Thực chất phương pháp này là dùng những lợi ích kinh tế vật chất để tác động vào tín đồ Tín đồ có đời sống ngày càng phát triển thì càng tránh được những mê tín,
dị đoan, có điều kiện nhận thức, tránh bị lôi kéo, xúi dục, lợi dụng Có thể thông qua chức sắc tôn giáo mà đem lại lợi ích cho tín đồ
Thứ ba, Phương pháp hành chính.
Đây là phương pháp mà chủ thể vận động thông qua những công cụ quản lý Nhà nước, như chính sách, pháp luật buộc chức sắc phải phục tùng Phương pháp này
có tác dụng tức thời, nhất là khi phải giải quyết những vụ việc phức tạp trong tôn giáo Song trong công tác vận động tín đồ, chức sắc tôn giáo không nên lạm dụng nhiều đến phương pháp này
Câu 4: Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả vận động quần chúng là tín đồ tôn giáo.