Bài Giảng Các Nhóm Máu Ngoài Hệ Abo.pdf

Immunohematology of inherited and acquired blood group alterations Nh÷ng hiÓu biÕt vÒ c¸c nhãm m¸u ngoµi hÖ ABO ®Æt vÊn ®Ò  Nhãm m¸u hÖ hång cÇu ®ãng mét vai trß rÊt quan träng trong thùc hµnh truyÒn[.]

Nh÷ng hiÓu biÕt vÒ c¸c nhãm

m¸u ngoµi hÖ ABO

đặt vấn đề

 Nhóm máu hệ hồng cầu đóng một vai trò rất quan trọng trong thực hành truyền máu.

 Năm 1900, Karl Landsteiner phát minh ra hệ nhóm máu ABO.

 Năm 1939, Levine và CS phát hiện hệ nhóm máu Rh.

 Tiếp sau đó có rất nhiều hệ nhóm máu khác đ ợc tìm ra.

C¸c hÖ nhãm m¸u HC vµ kh¸ng nguyªn nhãm m¸u

đã được Hội TMQT công nhận

Danh

pháp Hệ thống Viết tắt Số KN Các kháng nguyên chính Vị trí trên NST

022 Knops KNOPS 5 Kna, Knb, McCa,Sia, Yka 1q32

C¸c kh¸ng nguyªn nhãm m¸u hÖ hång cÇu

D

Lea Jkb Jka

s S N M

k K

Lua Fyb

Fya Leb

B

 29 hÖ thèng nhãm m¸u hång cÇu víi 285 kh¸ng nguyªn kh¸c nhau

 KT dị loài do Landsteiner phát hiện xác định KN LW

 KT miễn dịch ở ng ời (Levine) xác định KN D

Hệ nhóm máu Rh

1 Lịch sử phát hiện

 Năm 1943, Fisher phát hiện thêm 3 KN nữa là C, E, c.

 Năm 1945, Mourant phát hiện KT chống lại KN e.

 Cho đến nay, theo Hội truyền máu quốc tế, hệ Rh có 50 KN

Hệ nhóm máu Rh

2 Kháng nguyên hệ Rh

 Là hệ KN phức tạp

 50 KN, trong đó: D, C, c, E, e t ơng ứng với 6 gien D, d, C, c, E, e Gien d giả định.

 KN đ ợc tạo ngay trong Erythroblast ở thời kỳ bào thai, hoàn thiện sau khi sinh.

 Chỉ có trên bề mặt hồng cầu, không có trong huyết thanh và dịch tiết d ới dạng hoà tan.

Kh¸ng nguyªn D („yÕu tè Rh„)

consists of >30 D epitopes

Ngo¹i bµo

Ch©u ¢u: 83% D+ 17% D−

đều đã sinh KT kháng D trong cơ thể mẹ.

 Số l ợng vị trí KN D trên hồng cầu: 10.000 – 30.000 ít hơn hệ ABO rất nhiều

HÖ nhãm m¸u Rh

D÷ liÖu d©n sè vÒ yÕu tè Rh D (theo Wikipedia )

 ViÖt Nam, tû lÖ ng êi cã nhãm m¸u Rh (D) d ¬ng chiÕm ®a sè, kho¶ng 99,93 – 99,96 % Rh(D)

©m chiÕm mét tû lÖ rÊt thÊp kho¶ng 0,04 – 0,07% (Theo ®iÒu tra ViÖn HHTM 2006).

Dưthường SốưlượngưKNưgiảm

Dưyếu

Mấtưvịưtríưkếtưhợpư KN

Dưtừngưphần

Hệ nhóm máu Rh

2 Kháng nguyên hệ Rh

 KN kết hợp

 KN Cw :

Ngoài ra còn có rất nhiều các KN khác của hệ RH nh : Cx, Cu, Cv, Cw, Ew, Eu, ex

 Sự phát triển của KN hệ Rh: Đầy đủ, duy trì suốt cuộc đời.

HÖ nhãm m¸u Rh

3 Kh¸ng thÓ hÖ Rh

 50% Rh(D) ©m nhËn m¸u Rh (D) d ¬ng sinh ra KT kh¸ng D

 Ph¶n øng sinh KT t¨ng lªn nÕu tiÕp tôc tiÕp xóc víi KN D

 C¸c KN kh¸c còng cã c¬ chÕ t ¬ng tù nh ng ý nghÜa l©m sµng Ýt h¬n do tÝnh sinh KT yÕu h¬n vµ Ýt xuÊt hiÖn.

 IgG, qua ® îc hµng rµo rau thai

 Kh«ng ho¹t ho¸ bæ thÓ

 KT hÖ Rh th êng phèi hîp víi nhau trong mét c¬ thÓ: KT c phèi hîp KT E

Hệ nhóm máu Rh

4 Vai trò của hệ nhóm máu Rh trong thực hành truyền máu

 Hiểu đ ợc cơ chế của sự miễn dịch đồng loại giữa mẹ và thai nhi

 Gây ra phản ứng tan máu muộn trên lâm sàng và gây truyền máu không hiệu lực

HÖ nhãm m¸u Kell

1 LÞch sö ph¸t hiÖn

 N¨m 1946, KN K (Kell)® îc ph¸t hiÖn bëi Coombs, Mourant vµ Race

 N¨m 1949, Levine vµ CS ph¸t hiÖn ra KN k (Cellano) vµ KT kh¸ng k

 N¨m 1957, Allen, Chown vµ CS ph¸t hiÖn KN Kpa, Kpb

 N¨m 1958, KN Jsa ® îc ph¸t hiÖn bëi Giblett, KN Jsb ® îc ph¸t hiÖn bëi Walker (1963).

Hệ nhóm máu Kell

2 Kháng nguyên hệ Kell

 23 KN khác nhau của hệ Kell, trong đó 6 KN có nhiều ý nghĩa trên lâm sàng: KN K, k, Kpa, Kpb, Jsa, Jsb

 KN K, k có khả năng sinh miễn dịch mạnh, sau KN hệ Rh.

 KN K: 10 % ng ời da trắng, hiếm gặp ở ng ời da vàng, Mỹ và Mông Cổ.

 KN k : Phổ biến tới 99,8 % ơ ng ời da trắng, gần nh 100% ở ng ời Việt Nam.

 Những năm gần đây ng ời ta dùng danh pháp chữ số (K1, K2, K3 ) bổ sung cho KN hệ Kell có nhiều thuận lợi hơn

Hệ nhóm máu Kell

3 Kháng thể hệ Kell

 Sinh ra do miễn dịch (truyền máu hoặc thai nghén)

 Bản chất IgG, hoạt hoá bổ thể, có khả năng lọt qua hàng rào rau thai

 KT bất th ờng, phổ biến sau hệ Rh, xuất hiện sau truyền máu

 KT kháng k có đặc tính rất giống KT kháng K nh ng gặp với tần số ít hơn

 Các KT khác: KT kháng Kpa, Kpb, Jsa, Jsb ít gặp hơn KT kháng K, k rất nhiều

Hệ nhóm máu Kell

4 Vai trò của hệ nhóm máu Kell trong thực hành truyền máu

 Đóng vai trò quan trọng trong thực hành truyền máu, sau hệ ABO và Rh

 Gây phản ứng tan máu muộn và vàng da tan máu ở trẻ sơ sinh do bất đồng nhóm máu mẹ con

 Các KT miễn dịch chống K phản ứng rất mạnh với hồng cầu mang KN K và gây tan máu trong lòng mạch khi truyền máu không phù hợp.

Hệ nhóm máu Kidd

1 Lịch sử phát hiện

 Năm 1951, Allen và CS phát hiện ra KT đặc hiệu chống KN Jka

 Hai năm sau đó, Flaut phát hiện KT đồng miễn dịch chống KN Jkb do truyền máu

2 Kháng nguyên hệ Kidd

 Jka, Jkb

 Hai KN này phát triển đầy đủ từ khi mới sinh

 Chỉ có trên bề mặt hồng cầu

KiÓu h×nh vµ tÇn suÊt cña hÖ nhãm m¸u Kidd

Hệ nhóm máu Kidd

3 Kháng thể hệ Kidd

 KT kháng Jka, Jkb

 Có bản chất IgG, sinh ra do quá trình miễn dịch (truyền máu hoặc thai nghén).

 Kỹ thuật tốt nhất để phát hiện KT kháng Jka, Jkb là kỹ thuật kháng globulin gián tiếp.

 KT kháng Jka, Jkb giảm dần hiệu giá trong quá trình l u giữ.

Hệ nhóm máu Kidd

4 Vai trò của hệ Kidd trong thực hành truyền máu

 KT của hệ nhóm máu Kidd là: KT yếu, ít gây bệnh vàng da tan máu ở trẻ sơ sinh, nếu xảy ra cũng ở mức nhẹ.

 KT th ờng gây ra phản ứng tan máu muộn trong truyền máu, đôi khi rất nặng nề.

hệ Nhóm máu Duffy

1 Lịch sử phát hiện

 Kháng nguyên Fya, đ ợc Cusbush và CS phát hiện năm 1950.

 Năm 1951, KN Fyb cũng xác định bởi Ikin

 Tính KN của Fyb yếu hơn Fya

 Bốn KN khác của hệ Duffy là Fy3, Fy4, Fy5, Fy6 lần l ợt đ ợc phát hiện.

2 Kháng nguyên hệ Duffy

 KN hệ Duffy gồm Fya ,Fyb, Fy3, Fy4, Fy5, Fy6

hÖ Nhãm m¸u Duffy

3 Kh¸ng thÓ hÖ Duffy

 Sinh ra do ph¶n øng truyÒn m¸u hoÆc thai nghÐn.

 B¶n chÊt lµ IgG

 Cã thÓ g©y tan m¸u trong lßng m¹ch

 Chñ yÕu gÆp KT chèng Fya, lo¹i chèng Fyb rÊt hiÕm

hệ Nhóm máu Duffy

4 Vai trò của hệ nhóm máu Duffy trong thực hành truyền máu

 KT kháng Fya: nguyên nhân của phản ứng tan máu muộn, bệnh thiếu máu tan máu ở trẻ sơ sinh

 Kỹ thuật phát hiện: Kỹ thuật kháng globulin gián tiếp

 KT kháng Fyb rất hiếm gặp và ít ý nghĩa trên lâm sàng, KT này th ờng phối hợp với KT kháng K, kháng c và

đôi khi cũng gây PƯTMM

Hệ nhóm máu Lewis

1 Lịch sử phát hiện

 1946, KN Lea đ ợc phát hiện bởi Mourant

 1946, Andersen phát hiện ra KT chống KN Leb Gien Leb là allen của Lea

2 Kháng nguyên hệ Lewis

 KN Lea , Leb đ ợc tạo từ tế bào tổ chức

 Đ ợc tiết vào dịch của cơ thể và huyết t ơng, hấp phụ từ huyết t ơng lên trên màng hồng cầu.

 Tính đặc hiệu của KN thay đổi theo thời gian

Hệ nhóm máu Lewis

1 Kháng thể hệ Lewis

 KT chống Lea

 Xuất hiện trong huyết thanh ng ời Le(a-b-)

 Ng ời có HC nhóm Le(a-b+) không sản xuất KT chông Lea

 Phần lớn KT chống Lea có chứa một l ợng nhỏ chống Leb

 KT chống Leb: Là KT yếu trong huyết thanh chống Leb

 Đặc điểm: KT tự nhiên, KT đủ, lạnh, biên độ hoạt đông lên đến 37oC, gắn bổ thể, gây tan máu, hiệu giá

thấp

Hệ nhóm máu Lewis

4 Vai trò của hệ nhóm máu Lewis trong thực hành truyền máu

 KT hệ Lewis là IgM, gắn bổ thể, gây tan máu nh ng hiệu giá thấp nên ít gây tai biến truyền máu

 Nếu truyền máu có KN Lewis cho ng ời đã có KT miễn dịch (do truyền máu hoặc chửa đẻ), nguy cơ tai biến

sẽ xảy ra.

HÖ nhãm m¸u MNSs

1 LÞch sö ph¸t hiÖn

 1927, Landsteiner vµ Levine ph¸t hiÖn ra KN M vµ N.

 1947, Walsh vµ Montgomery ph¸t hiÖn ra KN S

 1951, Levine ph¸t hiÖn KT chèng KN s

 Sù liªn hÖ cña hÖ thèng MN vµ Ss còng ® îc x¸c nhËn, c¸c gien t ¬ng øng liªn hÖ chÆt chÏ víi nhau trªn cïng mét NST.

- MiÔn dÞch, sinh ra sau truyÒn m¸u hoÆc thai nghÐn

- Ho¹t ho¸ bæ thÓ, ph¶n øng tan m¸u muén vµ bÖnh tan mau ë trÎ s¬ sinh.

 KN P lµ phæ biÕn, chiÕm gÇn 100% ng êi da ®en vµ da tr¾ng

 KN P1 cã mÆt trªn HC ë 79% ng êi da tr¾ng, 94 % ng êi da ®en

 KN Pk rÊ hiÕm gÆp

3 Kháng thể hệ P

 KT chống P, P1, Pk

 KT chống P1k, phản ứng với HC có ít nhất một trong các KN P, P1, Pk, KT này gặp ở tất cả những ng ời nhóm

Pk, IgM.

 KT chống P th ờng gặp ở ng ời P2, IgM, hoạt động ở nhiệt độ lạnh

 KT chống P, có thể gặp ở ng ời Pk nh ng hiếm, có thể gây tan máu mạnh

HÖ nhãm m¸u P

4 Vai trß cña hÖ nhãm m¸u Lewis trong thùc hµnh truyÒn m¸u

 KT chèng P hiÕm gÆp nh ng cã thÓ g©y tai biÕn truyÒn m¸u vµ ph¶n øng m¹nh

 KT chèng P1 cã thÓ g©y ph¶n øng truyÒn m¸u nhÊt lµ khi g¾n bæ thÓ

 KT chèng P, P1, Pk hiÕm gÆp, khi cã mÆt cã thÓ g©y tai biÕn truyÒn m¸u, cã thÓ g©y tan m¸u ë trÎ s¬ sinh

xin ch©n thµnh c¶m ¬n

The RH genes: RHD and RHCE

1p36.11

The D antigen („Rh factor“)

consists of >30 D epitopes

extracellular

Europe: 83% D+ 17% D−

D = most immunogenic red cell antigen

 anti-D immunization of

- D− patients by D+ transfusion − 80%

- D− pregnant women by D+ fetus ~ 15%

(without Anti-D prophylaxis)

 hemolytic transfusion reaction

 hemolytic disease of the fetus and newborn

reliable D typing !

Tải bản FULL (88 trang): https://bit.ly/3biZDPe

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

The serologic spectrum of D antigen

expression

red cells with anti-D in indirect antiglobulin test (IAT)

Tải bản FULL (88 trang): https://bit.ly/3biZDPe

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net