Bai Giang Truyền Thông - Giáo Dục Và Lập Kế Hoạch Tt-Gdsk Và Lập Kế Hoạch Tt-Gdsk Trong Trường Họctrong Trường Học.pdf

2 2 Những hành vi không lành mạnh TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG GIÁO DỤC VÀ LẬP KẾ HOẠCH TT GDSK VÀ LẬP KẾ HOẠCH TT GDSK TRONG TRƯỜNG HỌCTRONG TRƯỜNG HỌC TS BS Lê Văn TuấnTS BS Lê Văn Tuấn Vụ Giá[.]

TRUYỀN THÔNG - GIÁO DỤC

Truyền thông, giáo dục là phương pháp hữu hiệu nhất để giúp mọi người dân, trong đó có học sinh, sinh viên nhận được thông tin, có kiến thức về sức khoẻ, thực hiện các hành vi có lợi để bảo vệ và nâng cao sức khoẻ.

1.1 HÀNH VI CỦA CON NGƯỜI

 Là 1 hành động , hay tập hợp nhiều hành

động , mà những hành động này lại chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố bên trong, bên ngoài, chủ quan cũng như khách quan.

 Mỗi hành vi gồm các yếu tố: kiến thức, niềm

tin, thái độ và cách thực hành

 Ví dụ: hành vi tôn trọng pháp luật

1 HÀNH VI SỨC KHỎE VÀ SỰ THAY ĐỔI

HÀNH VI

1.2 Hành vi sức khỏe

Là hành vi của cá nhân, gia đình hoặc cộng đồng tạo ra các yếu tố tác động trực tiếp hoặc gián tiếp đến sức khỏe của chính

họ, có lợi hoặc có hại cho sức khỏe

Ví dụ: hành vi tập thể dục, ăn uống điều độ là biện pháp phòng bệnh lao không đặc hiệu

1) Những hành vi lành mạnh, có lợi cho sức khoẻ

Là những hành vi giúp bảo vệ và nâng cao tình trạng sức khoẻ của con người

Ví dụ: Tập thể dục

Theo ảnh hưởng đến SK, phân 3 loại

HVSK:

2.2 Những hành vi không lành mạnh

Đó là những hành vi gây hại cho sức khoẻ

Ví dụ:

1 Hút thuốc lá

1 Hiểu rõ hành vi của đối tượng GDSK

Vì có 4 lý do ảnh hưởng đến HV của con người

1.1 Suy nghĩ và tình cảm: Kiến thức, niềm tin, thái độ, giá trị

1.2 Những người có ảnh hưởng quan trọng:

Cha mẹ, ông bà, vợ chồng, lãnh đạo cộng đồng, cha cố, đồng nghiệp, bạn thân, v.v

1.3 Nguồn lực sẵn có: Nhân lực, kinh phí, CSVC,

1.4 Yếu tố văn hoá: Ngôn ngữ, tôn giáo, cách cư xử và phong tục, thẩm mỹ, giáo dục,

2.3 QUÁ TRÌNH THAY ĐỔI HÀNH

VI

3.2 Các bước thay đổi HVSK

Có 3 cách thay đổi hành vi sức khoẻ:

- Ép buộc

- Cung cấp thông tin

- Gặp gỡ, thảo luận, tạo sự quan tâm

+ Cách 1 không đem lại kết quả, không bền vững

+ Cách 2 đem lại kết quả thấp

+ Cách 3 đem lại hiệu quả cao, lâu bền

Yếu tố cộng đồng (QHXH) (5)

Hành vi sức khoẻ

YÕu tè c¸ nh©n (1)

C¸c mçi quan hÖ c¸ nh©n (2)

Các bước thay đổi hành vi

* Bước 1 Nhận ra vấn đề

- Người làm GDSK cung cấp thông tin cho mọi người nhận ra và hiểu vấn đề của họ

VD: Người dân nhận ra: tiêu chảy là nguy hiểm

* Bước 2: Quan tâm đến HV mới

Khi đã có kiến thức  Tin là có giá trị cho SK

VD: Ndân tin có thể tiêu chảy nếu duy trì HV cũ

* Bước 3 Áp dụng thử nghiệm hành vi mới

*Bước 4 Đánh giá kết quả thử nghiệm HV mới

* Bước 5 Khẳng định

Các bước của quá trình thay đổi hành vi

Nhận ra vấn đề

Quan tâm đến vấn đề mới

Quyết định và thử áp dụngĐánh giá kết quả thử nghiệmQuyết định: Thực hiện, từ chối

(1) Chưa quan tâm đến sự thay đổi

(2) Đã quan tâm đến thay đổi

(3) Chuẩn bị thay đổi

(4) Hành động (5) Duy trì HV mới

Điều kiện cần thiết để thay đổi HVSK

1 Đối tượng nhận ra vấn đề SK

2 Đối tượng mong muốn giải quyết VĐSK

3 Đối tượng hiểu rõ lợi ích của HV lành mạnh

4 Đối tượng có khả năng thực hiện được HVLM

5 Đối tượng thử nghiệm được HVLM

6 Đối tượng đánh giá được hiệu quả thực hiện HVLM

7 Đối tượng chấp nhận thực hiện HVLM

8 Đối tượng được hỗ trợ để duy trì HVLM

2 Khái niệm về truyền thông – giáo

dục sức khoẻ

Là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch đến suy nghĩ và tình cảm của con người, nhằm nâng cao kiến thức, thay đổi thái độ và thực hành các hành vi lành mạnh

để bảo vệ và nâng cao sức khỏe cho cá nhân, gia đình và cộng đồng

Mục đích của Truyền thông - Giáo dục sức khoẻ

Làm cho các đối tượng GDSK: Tự chăm sóc, bảo

vệ, nâng cao sức khoẻ của bản thân và cộng đồng bằng những nỗ lực của chính bản thân

Cụ thể:

- Tự quyết định và có trách nhiệm

- Tự giác chấp nhận và duy trì

- Biết sử dụng các dịch vụ y tế có thể có được

Vai trò của Truyền thông và Giáo

dục sức khỏe

1.3.1 Vai trò TT

Trang bị các thông tin

Truyền thông diễn ra khi

thông điệp về SK được

truyền đi và thu nhận

Đối tượng nghe, hiểu

thông điệp và tin tưởng

vào nó

1.3.2 Vai trò của GDSK

 Bộ phận của hệ thống y

tế, chức năng nghề nghiệp bắt buộc

 Là 1 hệ thống các biện pháp Nhà nước, xã hội

và y tế (xã hội hoá) trong

đó ngành y tế làm nòng cốt và tham mưu

Vị trí của truyền thông - giáo dục sức khoẻ trong chăm sóc sức khoẻ ban

đầu

1.4.1 Vị trí của GDSK

 1978, tại Alma - Ata (Almaty), WHO tổ chức hội nghị đề ra Tuyên ngôn Alma – Ata, nêu ra 8 nội dung CSSKBĐ, trong đó GDSK là thứ nhất

 Sau Alma Ata, Việt Nam xác định TT-GDSK ở vị trí số 1/10 nhiệm vụ CSSKBĐ của y tế cơ sở

 TT-GDSK liên quan mật thiết với tất cả nội dung của các chương trình y tế

 Thực tế cho thấy: không có TT-GDSK  CT y

tế đạt kết quả thấp, thậm chí thất bại

2 BẢN CHẤT CỦA QUÁ TRÌNH GIÁO DỤC SỨC KHOẺ

2.1 Giáo dục sức khoẻ làm thay đổi hành vi sức

Quá trình truyền thông (thông tin hai chiều)

Đối tượng GDSK

Người làm

GDSK

Thông tin phản hồi

Thông tin GDSK

Quá trình truyền thông (thông tin hai chiều)

Đối tượng GDSK

Người làm

GDSK

Thông tin phản hồi

Thông tin GDSK

Khái quát quá trình giáo dục sức

khoẻ

Vấn đề

sức khoẻ

Đánh giá kết quả

Đối tượng đích

Nội dung GDSK

Mục

tiêu

GDSK

GDSK hay TT-GDSK là một quá trình khép kín

2.3 Giáo dục sức khoẻ là một quá trình tác động tâm lý.

Đối tượng GDSK đạt kết quả tốt với ĐK tâm lý:

- Thoải mái thể chất cũng như tinh thần

- Nhận thức rõ được lợi ích thiết thực

- Được khuyến khích

- Kinh nghiệm cá nhân được khai thác, vận dụng

- Đối tượng GDSK được biết kết quả thực hành

Giáo dục sức khoẻ ở trường học

Là 1 phần trong chương trình GD chung

Tại sao phải GDSK ở trường học?

Mục tiêu chính: trước hết nhằm mang lại cho mỗi học sinh mức độ sức khoẻ cao nhất

4 KHÁI QUÁT VỀ PHƯƠNG PHÁP

VÀ PHƯƠNG TIỆN TT-GDSK

Chia thành 2 loại chính:

+ PP trực tiếp: Người làm và đối tượng GDSK

+ PP gián tiếp: Thông qua thông tin đại chúng

Mỗi phương pháp cũng như phương tiện TT-GDSK

có ưu và nhược điểm nhất định  Phải lựa chọn khi tiến hành

Khái niệm:

Là công cụ mà người làm GDSK sử dụng để thực hiện 1 phương pháp GDSK và qua đó truyền tải nội dung GDSK tới đối tượng GDSK Phương tiện còn được gọi là đường (kênh) mà GDSK sử dụng để chuyển nội dung thông điệp GDSK đến đối tượng

PHƯƠNG TIỆN TT-GDSK

Phân loại: 4 loại

1 Phương tiện bằng lời nói:

Sử dụng rộng rãi và rất hiệu quả

Hình thức: lời nói trực tiếp hoặc gián tiếp

Ưu điểm: linh hoạt, mọi nơi, mọi đối tượng

Nhược điểm: phụ thuộc kỹ năng, dễ quên, chủ quan, hiểu nhầm

2 Phương tiện bằng chữ viết

Sử dụng rộng rãi

Hình thức: nhiều hình thức (báo, sách, tạp chí, )

Ưu điểm: lưu lại được, tạo sự tin tưởng hơn

Nhược: cho người biết chữ, kinh phí và thời gian

3 Phương tiện tác động qua thị giác

Đa dạng: tranh ảnh, panô, áp phích,v.v

Ưu điểm: sinh động, gây ấn tượng, nhớ lâu,

Nhược điểm: cần kỹ năng, thử nghiệm, tốn kém

4 Phương tiện nghe nhìn

Hình thức: nhiều hình thức, phối hợp 3 loại trên

Ưu điểm: ưu điểm của cả 3 loại trên

Nhược điểm: rất tốn kém (nhân lực, kinh phí,…)

Khái niệm:

Là cách thức mà người làm GDSK thực hiện một chương trình giáo dục sức khỏe

Có 2 PP:

+ Trực tiếp: Người làm - Đối tượng GDSK

+ Gián tiếp: Qua thông tin đại chúng

PHƯƠNG PHÁP TT-GDSK

Các đặc điểm TT gián tiếp

Phân biệt TT gián tiếp và truyền thông trực tiếp

Nhận ra

vấn đề

Truyền thông đại chúng

Quan tâm

Thử nghiệm

Áp dụng

Truyền thông trực tiếp

Ảnh hưởng của các phương pháp truyền thông đến áp dụng các đổi mới (theo Everett Rogers )

TỔ CHỨC NÓI CHUYỆN GDSK

 Nói chuyện GDSK theo chủ đề là người thực

hiện GDSK trình bày về một chủ đề sức khỏe, bệnh tật nào đó trước một nhóm nhiều người

 Bất kỳ các chủ đề nào về bệnh tật, sức khỏe cũng

có thể tổ chức nói chuyện với mục đích giáo dục,

 Ví dụ: nói chuyện về bệnh lao (tác hại, cách

phòng bệnh,…)

Khi nào nên tiến hành tổ chức nói

chuyện GDSK?

 Khi nhóm đối tượng đông,

 Không có khả năng tổ chức thảo luận nhóm

nhỏ

 Không có đủ thời gian và nguồn lực khác

 Kết hợp với các cuộc họp của cộng đồng

Các bước tổ chức nói chuyện GDSK

1) Bước chuẩn bị:

Sắp xếp trước thời gian và địa điểm

Báo trước chủ đề, thời gian và địa điểm

Bố trí nơi nói chuyện hợp lý

Tìm hiểu trước các đối tượng tham dự

Chuẩn bị: nhân sự, nội dung nói, tư liệu

2) Bước thực hiện nói chuyện GDSK

* Cách bắt đầu nói chuyện:

Chào hỏi, làm quen, mời ngồi

Bắt đầu khi đã ổn định, xin phép, cảm ơn

Giới thiệu mục đích

Khéo léo yêu cầu lắng nghe

Thể hiện sẵn sàng trao đổi và trả lời câu hỏi

* Thực hiện nội dung nói chuyện:

Nói to, rõ, kết hợp ngôn ngữ để thu hút

Quan sát, bao quát, nhấn mạnh trọng tâm

Kết hợp phương tiện khác, đưa ví dụ, câu hỏi

Dùng từ ngữ dễ hiểu, tránh nói lan man,…

Tải bản FULL (68 trang): https://bit.ly/3xbLMBG

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

3) Bước kết thúc nói chuyện GDSK

Tóm tắt nội dung, nhấn mạnh nội dung cần nhớ

Động viên và cảm ơn

Có thể tiếp tục trao đổi làm rõ câu hỏi riêng

Tạo điều kiện tiếp tục gặp gỡ, giúp đỡ đối tượng nếu có yêu cầu sau khi buổi nói chuyện giáo dục sức khỏe kết thúc

Tải bản FULL (68 trang): https://bit.ly/3xbLMBG

Dự phòng: fb.com/TaiHo123doc.net

TỔ CHỨC THẢO LUẬN NHÓM GDSK

 Là 1 PP GDSK với nhóm mang lại kết quả tốt

 Trong thảo luận đối tượng có dịp được suy nghĩ và

phát biểu ý kiến của mình trước nhóm về các vấn đề sức khỏe liên quan

 Ví dụ: Thảo luận nguyên nhân mắc lao

 Lựa chọn chủ đề cho thảo luận nhóm tùy thuộc vào

nhu cầu ưu tiên của các nhóm đối tượng

6604735